เมืองหลวง
 | บทความนี้จำเป็นต้องปรับปรุงให้เป็นปัจจุบัน |
เมืองหลวง คือ เทศบาลหรือเมืองหลักที่เป็นศูนย์กลางการบริหารราชการแผ่นดินของประเทศ รัฐ หรือเขตการปกครอง โดยทั่วไปจะเป็นที่ตั้งของหน่วยงานสำคัญ เช่น กระทรวง ทบวง กรม กองทัพ และศาลสูงสุด เมืองหลักที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ รัฐบาล รัฐสภา สถานทูต ประธานาธิบดี และหน่วยงานระดับสูงสุดของประเทศ ส่วนใหญ่เป็นที่ตั้งของ พระราชวัง ทำเนียบรัฐบาล ทำเนียบประธานาธิบดี คำในภาษาอังกฤษ capital มาจากภาษาละติน caput หมายถึง "หัว" และอาจเกี่ยวข้อง เนินเขาแคปิทอไลน์ เนินเขาที่สูงที่สุดในโรมโบราณ ศูนย์กลางทางประวัติศาสตร์และศาสนา เป็นศูนย์กลางความเจริญทั้งด้านเศรษฐกิจ การเงิน คมนาคม การสื่อสาร และวัฒนธรรม
ในภาษาไทย มีหลายคำที่ใช้ในความหมายนี้ เช่น กรุง หรือ พระนคร สำหรับคำว่าเมืองหลวงนั้นยังก็มีความหมายเป็นสองนัย กล่าวคือ หมายถึงเมืองใหญ่ (หลวง หมายถึง ใหญ่) หรือเมืองของหลวง (คือเมืองของพระเจ้าแผ่นดิน เพราะเป็นที่ประทับของกษัตริย์) เมืองหลวงในบางประเทศ มีขนาดเล็กกว่าเมืองอื่น เช่นใน สหรัฐอเมริกา อินเดีย บราซิล สำหรับคำว่าเมืองหลวงนี้ อาจเป็นเมืองหลวงของรัฐ (ในประเทศที่ปกครองแบบสาธารณรัฐ เป็นต้น) หรือเมืองหลวงของเขตการปกครองระดับใด ๆ ก็ได้ เช่น อำเภอเมือง เปรียบเสมือนเป็นเมืองหลวงของจังหวัด และเป็นจุดศูนย์กลางของศาลากลางจังหวัด เช่น ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร
เมืองหลวงที่ไม่ใช่เมืองใหญ่ที่สุด
[แก้]
- กรุงออตตาวา, ประเทศแคนาดา
- กรุงเยรูซาเล็มตะวันออก, รัฐปาเลสไตน์
- กรุงวอชิงตัน ดี.ซี., สหรัฐ
- กรุงเบลโมแพน, ประเทศเบลีซ
- กรุงกีโต, ประเทศเอกวาดอร์
- กรุงบราซีเลีย, ประเทศบราซิล
- กรุงซูเกร, ประเทศโบลิเวีย
- กรุงพริทอเรีย, ประเทศแอฟริกาใต้
- กรุงโดโดมา, ประเทศแทนซาเนีย
- กรุงคาร์ทูม, ประเทศซูดาน
- กรุงยาอุนเด, ประเทศแคเมอรูน
- กรุงอาบูจา, ประเทศไนจีเรีย
- กรุงยามูซูโกร, ประเทศโกตดิวัวร์
- กรุงราบัต, ประเทศโมร็อกโก
- กรุงวัลเลตตา, ประเทศมอลตา
- กรุงซานมารีโน, ประเทศซานมารีโน
- กรุงวาดุซ, ประเทศลิกเตนสไตน์
- กรุงแบร์น, ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
- กรุงอังการา, ประเทศตุรกี
- กรุงอาบูดาบี, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
- กรุงศรีชยวรรธนปุระโกฏเฏ, ประเทศศรีลังกา
- กรุงพอร์ต-ออฟ-สเปน, ประเทศตรินิแดดและโตเบโก
- กรุงบันจูล, ประเทศแกมเบีย
- กรุงนิวเดลี, ประเทศอินเดีย
- กรุงอิสลามาบาด, ประเทศปากีสถาน
- กรุงอัสตานา, ประเทศคาซัคสถาน
- กรุงปักกิ่ง, ประเทศจีน
- กรุงเนปยีดอ, ประเทศพม่า
- กรุงฮานอย, ประเทศเวียดนาม
- กรุงมะนิลา, ประเทศฟิลิปปินส์
- กรุงแคนเบอร์รา, ประเทศออสเตรเลีย
- กรุงเวลลิงตัน, ประเทศนิวซีแลนด์
- กรุงปาลีกีร์, ประเทศไมโครนีเซีย
- กรุงปอร์โต-โนโว, ประเทศเบนิน
- กรุงมาลาโบ, ประเทศอิเควทอเรียลกินี
- กรุงเงรุลมุด, ประเทศปาเลา
- กรุงไทเป, ประเทศไต้หวัน
เมืองหลวงที่ใหญ่ที่สุดในแต่ละทวีป
[แก้]ชื่อทวีป ชื่อเมืองหลวง และจำนวนประชากรในวงเล็บ
- ยุโรป: กรุงลอนดอน (14,400,000) [ต้องการอ้างอิง]
- เอเชีย: กรุงโตเกียว (32,000,000)[1]
- แอฟริกา: กรุงไคโร (16,100,000) [ต้องการอ้างอิง]
- อเมริกาเหนือ: กรุงเม็กซิโกซิตี (19,809,471) [ต้องการอ้างอิง]
- อเมริกาใต้: กรุงบัวโนสไอเรส (12,430,000) [ต้องการอ้างอิง]
- โอเชียเนีย: กรุงเวลลิงตัน (445,400) [ต้องการอ้างอิง]
เปรียบเทียบกับ กรุงเทพมหานคร ที่มีประชากร 5,716,248 คน เมื่อ พ.ศ. 2550 จากข้อมูลของสำนักทะเบียนกลาง[2]
เมืองหลวงที่วางแผนไว้
[แก้]- กรุงจาการ์ตา จะย้ายไปสร้างเมืองหลวงใหม่ชื่อ นูซันตารา (เมือง) ซึ่งตั้งอยู่ที่จังหวัดกาลีมันตันตะวันออกบนเกาะบอร์เนียว[3]
- กรุงไคโร จะย้ายไปสร้างเมืองหลวงใหม่ซึ่งตั้งอยู่ที่ชานกรุงไคโร
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Top 10 Largest Cities in Asia by Population". We Build Value (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2024-05-30. สืบค้นเมื่อ 2025-06-23.
- ↑ "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานคร และจังหวัดต่าง ๆ". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-07-28. สืบค้นเมื่อ 2008-11-25.
- ↑ "30 เรื่องน่ารู้ "นูซันตารา" เมืองหลวงใหม่อินโดนีเซีย". Thai PBS. 2023-09-08. สืบค้นเมื่อ 2025-06-23.