ข้ามไปเนื้อหา

จังหวัดนครพนม

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
จังหวัดนครพนม
จังหวัด
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมันChangwat Nakhon Phanom
วัดพุทธนิมิต
พระอาทิตย์ขึ้นที่อุทยานแห่งชาติภูลังกา
ธงของจังหวัดนครพนม
ธง
ตราทางการของจังหวัดนครพนม
ตรา
คำขวัญ: 
พระธาตุพนมค่าล้ำ วัฒนธรรมหลากหลาย
เรณูผู้ไท เรือไฟโสภา งามตาฝั่งโขง
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดนครพนมเน้นสีแดงประเทศมาเลเซียประเทศพม่าประเทศลาวประเทศเวียดนามประเทศกัมพูชาจังหวัดนราธิวาสจังหวัดยะลาจังหวัดปัตตานีจังหวัดสงขลาจังหวัดสตูลจังหวัดตรังจังหวัดพัทลุงจังหวัดกระบี่จังหวัดภูเก็ตจังหวัดพังงาจังหวัดนครศรีธรรมราชจังหวัดสุราษฎร์ธานีจังหวัดระนองจังหวัดชุมพรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์จังหวัดเพชรบุรีจังหวัดราชบุรีจังหวัดสมุทรสงครามจังหวัดสมุทรสาครกรุงเทพมหานครจังหวัดสมุทรปราการจังหวัดฉะเชิงเทราจังหวัดชลบุรีจังหวัดระยองจังหวัดจันทบุรีจังหวัดตราดจังหวัดสระแก้วจังหวัดปราจีนบุรีจังหวัดนครนายกจังหวัดปทุมธานีจังหวัดนนทบุรีจังหวัดนครปฐมจังหวัดกาญจนบุรีจังหวัดสุพรรณบุรีจังหวัดพระนครศรีอยุธยาจังหวัดอ่างทองจังหวัดสิงห์บุรีจังหวัดสระบุรีจังหวัดลพบุรีจังหวัดนครราชสีมาจังหวัดบุรีรัมย์จังหวัดสุรินทร์จังหวัดศรีสะเกษจังหวัดอุบลราชธานีจังหวัดอุทัยธานีจังหวัดชัยนาทจังหวัดอำนาจเจริญจังหวัดยโสธรจังหวัดร้อยเอ็ดจังหวัดมหาสารคามจังหวัดขอนแก่นจังหวัดชัยภูมิจังหวัดเพชรบูรณ์จังหวัดนครสวรรค์จังหวัดพิจิตรจังหวัดกำแพงเพชรจังหวัดตากจังหวัดมุกดาหารจังหวัดกาฬสินธุ์จังหวัดเลยจังหวัดหนองบัวลำภูจังหวัดหนองคายจังหวัดอุดรธานีจังหวัดบึงกาฬจังหวัดสกลนครจังหวัดนครพนมจังหวัดพิษณุโลกจังหวัดอุตรดิตถ์จังหวัดสุโขทัยจังหวัดน่านจังหวัดพะเยาจังหวัดแพร่จังหวัดเชียงรายจังหวัดลำปางจังหวัดลำพูนจังหวัดเชียงใหม่จังหวัดแม่ฮ่องสอน
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดนครพนมเน้นสีแดง
แผนที่ประเทศไทย จังหวัดนครพนมเน้นสีแดง
ประเทศ ไทย
การปกครอง
 • ผู้ว่าราชการ ว่าที่พันตรี อดิศักดิ์ น้อยสุวรรณ
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2568)
 • นายก อบจ. อนุชิต หงษาดี
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2568)
พื้นที่
[1]
 • ทั้งหมด
5,502.670 ตร.กม. (2,124.593 ตร.ไมล์)
 • อันดับอันดับที่ 38
ประชากร
 (พ.ศ. 2566)[2]
 • ทั้งหมด
714,284 คน
 • อันดับอันดับที่ 35
 • ความหนาแน่น129.80 คน/ตร.กม. (336.2 คน/ตร.ไมล์)
  • อันดับความหนาแน่นอันดับที่ 36
รหัส ISO 3166TH-48
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
 • ต้นไม้กันเกรา
 • ดอกไม้กันเกรา
 • สัตว์น้ำปลาเผาะ
ศาลากลางจังหวัด
 • ที่ตั้งถนนอภิบาลบัญชา ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม 48000
 • โทรศัพท์0 4251 1287, 0 4251 1574, 0 4251 4262
 • โทรสาร0 4251 1287, 0 4251 1574, 0 4251 4262
เว็บไซต์www.nakhonphanom.go.th
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

นครพนม เป็นจังหวัดในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 2 นับเป็นเมืองชายแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ความสวยงามของทิวทัศน์ และมีความหลากหลายของวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ รวมทั้งประวัติศาสตร์ที่ยาวนานมีพระธาตุพนมเป็นปูชนียสถานคู่บ้านคู่เมือง พื้นที่ด้านเหนือและตะวันออกของจังหวัดติดกับแม่น้ำโขงโดยตลอด กลุ่มจังหวัดสนุก (สกลนคร นครพนม และมุกดาหาร)

นิรุกติศาสตร์

[แก้]

ประวัติศาสตร์

[แก้]

หลังการยกเลิกตำแหน่งเจ้าเมืองในระบบอาญาสี่เมื่อปี พ.ศ. 2443 โดยได้แต่งตั้งผู้ว่าราชการเมืองขึ้นแทนและผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลอุดรตามระเบียบการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล เมืองนครพนมได้แบ่งพื้นที่ออกเป็นอำเภอต่าง ๆ โดยเริ่มแรกประกอบด้วยอำเภอขนาดใหญ่ 6 อำเภอ ซึ่งมีอาณาเขตครอบคลุมพื้นที่กว้างขวาง ต่อมาได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องเปลี่ยนคำว่าเมือง เมื่อ พ.ศ 2459 เป็นจังหวัดจึงเป็นจังหวัดนครพนม[3] ภายใต้มณฑลอุดรและต่อมาในปี พ.ศ 2476 จึงได้ยกเลิกการปกครองแบบมณฑล ตลอดช่วงเวลาดังกล่าวได้มีการโอน ย้าย และแบ่งเขตการปกครองและอำเภอเหล่านี้เป็นลำดับ ดังนี้

การเปลี่ยนแปลงเขตจังหวัด

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้อาณาเขตของจังหวัดนครพนมค่อย ๆ ปรับลดลงจากบริเวณกว้างใหญ่สองฝั่งแม่น้ำโขงในอดีต มาสู่เขตพื้นที่ฝั่งขวา 12 อำเภอที่มีความมั่นคงทางเขตการปกครองในปัจจุบัน

ภูมิศาสตร์

[แก้]

อาณาเขต

[แก้]

สภาพภูมิประเทศ

[แก้]

สภาพโดยทั่วไปของจังหวัดนครพนมเป็นที่ราบลุ่ม มีที่ราบสูงและภูเขาอยู่บ้าง มีแม่น้ำสายสั้น ๆ เป็นสาขาย่อยแยกจากแม่น้ำโขงมาหล่อเลี้ยงความอุดมสมบูรณ์ภายในพื้นที่ พื้นที่ส่วนใหญ่มีแม่น้ำโขงไหลผ่าน นครพนมจึงนับว่าเป็นจังหวัดที่มีแหล่งน้ำที่สมบูรณ์มาก ด้านตะวันออกมีแม่น้ำโขงทอดยาวกั้นพรมแดนระหว่างประเทศไทยกับลาว

จังหวัดนครพนมมีจุดผ่านแดนไปประเทศลาว รวม 6 จุด เป็นจุดผ่านแดนถาวร 2 จุด และจุดผ่อนปรน 4 จุด จุดผ่านแดนที่สำคัญและเป็นสากล คือ ด่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 3 ซึ่งเป็นประตูไปสู่อินโดจีน

หน่วยการปกครอง

[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค

[แก้]
แผนที่อำเภอในจังหวัดนครพนม

การปกครองแบ่งออกเป็น 12 อำเภอ 99 ตำบล 1,130 หมู่บ้าน

เลขชื่ออำเภอจำนวนตำบลพื้นที่
(ตร.กม.)
1อำเภอเมืองนครพนม 15 853.206
2อำเภอปลาปาก 8 547.096
3อำเภอท่าอุเทน 9 467.983
4อำเภอบ้านแพง 6 287.731
5อำเภอธาตุพนม 12 367.884
6อำเภอเรณูนคร 8 253.952
7อำเภอนาแก 12 523.156
8อำเภอศรีสงคราม 9 671.317
9อำเภอนาหว้า 6 288.448
10อำเภอโพนสวรรค์ 7 718.835
11อำเภอนาทม 3 398.129
12อำเภอวังยาง 4 137.931
รวม 995,502.670

การปกครองส่วนท้องถิ่น

[แก้]

แบ่งออกเป็น 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 80 องค์การบริหารส่วนตำบล 1 เทศบาลเมือง 22 เทศบาลตำบล

รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม

[แก้]
รายชื่อผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม
ลำดับ รายชื่อ ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง
1 พระยาพนมนครานุรักษ์ (อุ้ย นาครทรรพ) พ.ศ. 2453-2468
2 พระยาสมุทรศักดารักษ์ (เจิม วิเศษรัตน์) พ.ศ. 2468-2472
3 พระพนมนครานุรักษ์ (ฮกไถ่ พิศาลบุตร) พ.ศ. 2472-2477
4 พระประสงค์เกษมราษฎร์ (ชุ่ม สุวรรณคุปต์) พ.ศ. 2477-2483
5 พันตรี ขุนทะยานราญรอน (วัชระ วัชรบูล) พ.ศ. 2483-2484
6 นายสุข ฉายาชวลิต พ.ศ. 2484-2485
7 หลวงปริวรรตวรจิตร (จันทร์ เจริญชัย) พ.ศ. 2485-2486
8 นายถวิล สุนทรศารทูล พ.ศ. 2486-2490
9 นายพรหม สูตรสุคนธ์ พ.ศ. 2490-2490
10 ขุนคำณวนวิจิตร (เชย บุนนาค) พ.ศ. 2490-2495
11 นายชำนาญ ยุวบูรณ์ พ.ศ. 2495-2495
12 นายพินิจ โพธิ์พันธ์ พ.ศ. 2495-2496
13 นายฉลอง รมิตานนท์ พ.ศ. 2496-2500
14 นายสวัสดิ์วงศ์ ปฏิทัศน์ พ.ศ. 2500-2501
15 นายสง่า จันทรสาขา พ.ศ. 2501-2508
16 นายสวัสดิ มีเพียร พ.ศ. 2508-2510
17 นายจรัส สิทธิพงษ์ พ.ศ. 2510-2513
18 พลตรี ยง ณ นคร พ.ศ. 2513-2514
19 นายสุนันท์ ขันอาสา พ.ศ. 2515-2516
20 นายวิเชียร เวชสวรรค์ พ.ศ. 2516-2517
21 นายพิศาล มูลศาสตรสาทร พ.ศ. 2518-2520
22 นายสมพร กลิ่นพงษา พ.ศ. 2520-2527
23 นายสมพร ธนสถิต พ.ศ. 2523-2524
24 นายวิโรจน์ อำมรัตน์ พ.ศ. 2524 - 30 กันยายน 2527
25 นายอุทัย นาคปรีชา 1 ตุลาคม 2527 - 30 กันยายน 2531
26 นายมังกร กองสุวรรณ 1 ตุลาคม 2531 - 30 กันยายน 2533
27 พันตรีปรีดา นิสสัยเจริญ 1 ตุลาคม 2533 - 30 กันยายน 2536
28 นายสุจริต ปัจฉิมนันท์ 5 ตุลาคม 2536 - 30 กันยายน 2537
29 นายเสริมศักดิ์ พงษ์พานิช 2 ตุลาคม 2537 - 19 กันยายน 2540
30 นายนาวิน ขันธหิรัญ 20 ตุลาคม 2540 - 19 กันยายน 2541
31 นายศักดิ์ เกียรติก้อง 1 ตุลาคม 2540 - 30 กันยายน 2543
32 นายธงชัย อนันตกูล 1 ตุลาคม 2543 - 30 กันยายน 2544
33 นายวิทย์ ลิมานนท์วราไชย 1 ตุลาคม 2544 - 30 กันยายน 2546
34 นายนิคม เกิดขันหมาก 1 ตุลาคม 2546 - 30 กันยายน 2549
35 นายบุญสนอง บุญมี 13 พฤศจิกายน 2549 - 15 มีนาคม 2552
36 นายพงษ์ศิริ กุสุมภ์ 16 มีนาคม 2552 - 30 กันยายน 2553
37 นายเริงศักดิ์ มหาวินิจฉัยมนตรี 1 ตุลาคม 2553 - 25 พฤศจิกายน 2554
38 นายอนุกูล ตังคณานุกูลชัย 29 ธันวาคม 2554 - 30 กันยายน 2556
39 นายอดิศักดิ์ เทพอาสน์ 1 ตุลาคม 2556 - 30 กันยายน 2558
40 นายสมชาย วิทย์ดำรงค์ 1 ตุลาคม 2558 - 30 กันยายน 2561
41 นายสยาม ศิริมงคล 1 ตุลาคม 2561 - 30 กันยายน 2563
42 นายไกรสร กองฉลาด 1 ตุลาคม 2563 - 30 กันยายน 2564
43 นายชาธิป รุจนเสรี 1 ตุลาคม 2564 - 30 กันยายน 2565
44 นายวันชัย จันทร์พร 2 ธันวาคม 2565 - 30 กันยายน 2567
45 นายปราชญา อุ่นเพชรวรากร 26 ธันวาคม 2567 - 30 กันยายน 2568
46 ว่าที่พันตรี อดิศักดิ์ น้อยสุวรรณ 12 พฤศจิกายน 2568 - ปัจจุบัน

การศึกษา

[แก้]
โรงเรียน
สถาบันอุดมศึกษา
  • สถานบันอุดมศึกษาในอดีต
    • มหาวิทยาลัยราชภัฏนครพนม ยุบรวมกับมหาวิทยาลัยนครพนม (ตั้งเป็นเขตพื้นที่การศึกษามรุกขนคร)
    • มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วิทยาเขตนครพนม ยุบรวมกับมหาวิทยาลัยนครพนม
    • วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครพนม ยุบรวมกับมหาวิทยาลัยนครพนม (ตั้งเป็นเขตพื้นที่การศึกษาศรีโคตรบูร)
    • วิทยาลัยเทคนิคนครพนม ยุบรวมกับมหาวิทยาลัยนครพนม (ตั้งเป็นเขตพื้นที่การศึกษาพนมบุรินทร์)
    • วิทยาลัยสารพัดช่างนครพนม เปลี่ยนเป็นวิทยาลัยเทคนิคนครพนม (แห่งใหม่)
สถานศึกษาเอกชน

สาธารณสุข

[แก้]

โรงพยาบาลทั่วไป

[แก้]

โรงพยาบาลชุมชน

[แก้]

โรงพยาบาลจิตเวช

[แก้]

โรงพยาบาลเอกชน

[แก้]

เมืองพี่น้อง

[แก้]

เศรษฐกิจ

[แก้]

จังหวัดนครพนม ถือเป็นประตูเศรษฐกิจที่สำคัญในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง โดยทำหน้าที่เป็น Gateway เชื่อมโยงระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (EWEC) ผ่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 3 ไปยัง สปป.ลาว เวียดนาม และจีนตอนใต้ ซึ่งช่วยผลักดันการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยวในภูมิภาคอย่างมาก[5]

ถนนคนเดินนครพนม (Mekong Walking Street) ตั้งอยู่บนถนนสุนทรวิจิตร ริมแม่น้ำโขง อำเภอเมืองนครพนม เปิดให้บริการทุกวันศุกร์ วันเสาร์ และวันอาทิตย์ เวลาประมาณ 16.00 น. – 21.00 หรือ 22.00 น. โดยเริ่มจากบริเวณหอนาฬิกาเวียดนามอนุสรณ์ยาวไปจนถึงลานพญาศรีสัตตนาคราช[6]

การค้าชายแดนและเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษ

[แก้]

เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษนครพนม (Nakhon Phanom SEZ) เป็น 1 ใน 10 พื้นที่เป้าหมายของรัฐบาลที่จัดตั้งขึ้นเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจชายแดน เชื่อมโยงการค้า-การลงทุนสู่จีนและอาเซียน โดยใช้สะพานมิตรภาพ 3 (นครพนม-คำม่วน) เป็นประตูหลัก โดยมีพื้นที่ครอบคลุม 2 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองนครพนม และอำเภอท่าอุเทน[7][8][9][10]

การค้าชายแดนจังหวัดนครพนมมีมูลค่าสูงและเติบโตต่อเนื่อง ผ่านสะพานมิตรภาพไทย–ลาว แห่งที่ 3 และด่านศุลกากรนครพนม โดยสินค้าส่งออกหลักได้แก่ โค–กระบือมีชีวิต ผลไม้สด (เช่น ทุเรียน ลำไย) และเครื่องดื่มบำรุงกำลัง ส่วนสินค้านำเข้าหลักได้แก่ พลังงานไฟฟ้า แบตเตอรี่ และปุ๋ยเคมี[11]

การศุลกากร

[แก้]

ด่านศุลกากรนครพนม เป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักงานศุลกากรภาคที่ 2 กรมศุลกากร กระทรวงการคลัง[12] ตั้งอยู่ที่สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 3 (นครพนม–คำม่วน) ทำหน้าที่จัดเก็บภาษีอากร ควบคุมการนำเข้า-ส่งออกสินค้า และดูแลพื้นที่ชายแดนเชื่อมต่อระหว่างจังหวัดนครพนม/สกลนคร ของประเทศไทย กับแขวงคำม่วนของ สปป.ลาว

การขนส่งชายแดน

[แก้]

ศูนย์การขนส่งชายแดนจังหวัดนครพนม (Nakhon Phanom Border Transport Center) เป็นโครงการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน (PPP) โดยกรมการขนส่งทางบกร่วมกับ บริษัท เอสเอซีแอล จำกัด (SACL) เพื่อเป็นศูนย์รวบรวมและกระจายสินค้า รวมถึงรองรับการเปลี่ยนถ่ายตู้สินค้าระหว่างรถบรรทุกไทยและประเทศเพื่อนบ้าน มุ่งสู่การเป็นศูนย์บริการเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) ที่เชื่อมโยงการขนส่งข้ามแดนผ่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 3 และระบบรถไฟทางคู่ในอนาคต[13][14][15]

การขนส่ง

[แก้]

รถยนต์

[แก้]

จังหวัดนครพนมอยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 740 กิโลเมตร สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนบุคคลได้ 3 เส้นทางหลัก ดังนี้

  • เส้นทางที่ 1 (ผ่านสกลนคร): ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ถึงจังหวัดสระบุรีบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 107 แยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 2 (ถนนมิตรภาพ) ผ่านจังหวัดนครราชสีมา ถึงอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น แล้วแยกขวาเข้าทางหลวงหมายเลข 23 ผ่านเข้าสู่จังหวัดมหาสารคาม จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 213 ไปจังหวัดกาฬสินธุ์ จนถึงจังหวัดสกลนคร จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 22 ตรงเข้าสู่จังหวัดนครพนม
  • เส้นทางที่ 2 (ผ่านนาแก): ใช้เส้นทางกรุงเทพฯ-สระบุรี-นครราชสีมา-อำเภอบ้านไผ่-มหาสารคาม-อำเภอยางตลาด-กาฬสินธุ์-อำเภอคำชะอี-อำเภอนาแก-นครพนม
  • เส้นทางที่ 3 (ผ่านธาตุพนม): ใช้เส้นทางกรุงเทพฯ-สระบุรี-นครราชสีมา-อำเภอบ้านไผ่-มหาสารคาม-อำเภอยางตลาด-กาฬสินธุ์-อำเภอคำชะอี-อำเภอธาตุพนม-นครพนม

รถโดยสารประจำทาง

[แก้]

สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดนครพนม มีบริการรถโดยสารประจำทาง ทั้งรถพัดลมและรถปรับอากาศ ทั้งรถที่มาจากกรุงเทพฯ และรถที่ไปยังจังหวัดต่างๆ เช่น

  • สาย 26 กรุงเทพฯ - นครพนม ใช้เส้นทาง ต้นทางสถานีขนส่งหมอชิต 2 รังสิต วังน้อย สระบุรี นครราชสีมา อ.พล อ.บ้านไผ่ อ.บรบือ มหาสารคาม อ.กันทรวิชัย อ.ยางตลาด กาฬสินธุ์ อ.สมเด็จ บ้านคำเพิ่ม (อ.ภูพาน) สกลนคร บ้านท่าแร่ อ.กุสุมาลย์ ค่ายพระยอดฯ/โพนสวรรค์ ท่าอุเทน ปลายทาง สถานีขนส่งนครพนม ให้บริการโดย บริษัท ขนส่ง จำกัด (บขส.) (ใช้รถมาตรฐาน ม.4ข รถปรับอากาศสองชั้น) และ บริษัท นครชัยแอร์ จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.1พ Gold+ Class และ ม.1ก First Class รถปรับอากาศชั้นเดียว)
  • สาย 930 กรุงเทพฯ - นครพนม ใช้เส้นทาง ต้นทางสถานีขนส่งหมอชิต 2 รังสิต วังน้อย สระบุรี นครราชสีมา ขอนแก่น อุดรธานี/กุมภวาปี หนองหาน สว่างแดนดิน พังโคน พรรณานิคม บ้านดงมะไฟ สกลนคร บ้านท่าแร่ กุสุมาลย์ ให้บริการโดย บริษัท เชิดชัยมอเตอร์เซลล์ จำกัด (เดินรถในนาม เชิดชัยทัวร์) (ใช้รถมาตรฐาน ม.4ข รถปรับอากาศสองชั้น) และ บริษัท เจเจอาร์ แทรเวล จำกัด (เดินรถในนาม โลตัสพิบูลทัวร์) (ใช้รถมาตรฐาน ม.1ข รถปรับอากาศชั้นเดียว และ ม.4กพ รถปรับอากาศสองชั้น มาตรฐานผสม ชั้นบน พ. ชั้นล่าง ก.)
  • สาย 256 อุบลราชธานี - นครพนม ใช้เส้นทาง สถานีขนส่งนครพนม เรณูนคร ธาตุพนม มุกดาหาร อำนาจเจริญ สถานีขนส่งอุบลราชธานี ให้บริการโดย บริษัท สหมิตรอุบล จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.2 ,ม.1ข รถปรับอากาศชั้นเดียว และรถมินิบัส)
  • สาย 231 อุดรธานี - นครพนม ใช้เส้นทาง ต้นทางสถานีขนส่งอุดรธานี แห่งที่ 1 หนองหาน สว่างแดนดิน พังโคน พรรณานิคม บ้านดงมะไฟ สกลนคร บ้านท่าแร่ กุสุมาลย์ ค่ายพระยอดฯ ปลายทาง สถานีขนส่งนครพนม ให้บริการโดย บริษัท สหอุดรเดินรถ 1974 จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.1ข และ ม.2 รถปรับอากาศชั้นเดียว) ปัจจุบันมีรถให้บริการวันละ 4 เที่ยว เช้า - บ่าย
  • สาย 224 อุดรธานี - นครพนม ใช้เส้นทาง ต้นทางสถานีขนส่งอุดรธานี แห่งที่ 1 หรือหน้าเซ็นทรัลอุดร หนองคาย โพนพิสัย บึงกาฬ บ้านแพง บ้านนาพระชัย ท่าอุเทน ปากทางสะพานมิตรภาพฯ ปลายทาง สถานีขนส่งนครพนม ให้บริการโดย รถร่วม บขส. หลายเจ้า (ใช้รถมินิบัส มาตรฐาน ม.2 รถปรับอากาศชั้นเดียว / ช่วง อุดรธานี - บ้านแพง เป็นรถตู้) ปัจจุบันมีรถให้บริการวันละ 4 เที่ยว เช้า - บ่าย สำหรับปลายทางนครพนม
  • สาย 555 นครพนม - ธาตุพนม - มุกดาหาร ให้บริการโดย บริษัท วิทยาทรานสปอร์ต จำกัด (เป็นรถตู้ทั้งสาย)
  • สาย 586 ขอนแก่น - นครพนม ให้บริการโดย บริษัท เชิงชุมเดินรถ จำกัด (เดินรถในนาม ชัยวัฒน์เซอร์วิส) (ใช้รถมาตรฐาน ม.1ข รถปรับอากาศชั้นเดียว)
  • สาย 661 นครพนม - เชียงราย ให้บริการโดย บริษัท เทพสมบัติ จำกัด (เดินรถในนาม สมบัติทัวร์) (ใช้มาตรฐาน ม.1ข และ ม.1พ รถปรับอากาศชั้นเดียว)
  • สาย 827 นครพนม - ระยอง ให้บริการโดย บริษัท ชาญประเสริฐทัวร์ จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.4ข และ ม.4พ รถปรับอากาศสองชั้น)
  • สาย 837 ช่วง นครพนม - นครศรีธรรมราช ให้บริการโดย บริษัท ชาญประเสริฐทัวร์ จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.4พ รถปรับอากาศสองชั้น)
  • สาย 837 ช่วง นครพนม - เกาะสมุยท่าเรือดอนสัก ให้บริการโดย บริษัท ชาญประเสริฐทัวร์ จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.1พ รถปรับอากาศชั้นเดียว 15 เมตร)
  • สาย 876 เชียงใหม่ - นครพนม ให้บริการโดย บริษัท เพชรประเสริฐ จำกัด (ใช้รถมาตรฐาน ม.4พ รถปรับอากาศสองชั้น)
  • สาย 1431 นครพนม - ท่าอุเทน - ศรีสงคราม - นาหว้า (ใช้รถมาตรฐาน ม.3 รถพัดลมชั้นเดียว)

รถโดยสารระหว่างประเทศ

[แก้]

การคมนาคมภายในตัวจังหวัดนครพนม

[แก้]
  • รถสองแถว มีหลายสาย คิดค่าโดยสารตามระยะทาง
  • รถสามล้อเครื่อง คิดค่าโดยสารตามระยะทาง (เป็นรถเหมา)
  • แท็กซี่ คิดค่าโดยสารตามระยะทางบนมิเตอร์

จุดผ่านแดนที่ติดต่อกับประเทศลาว

[แก้]
  1. จุดผ่านแดนถาวร ด่านสะพานมิตรภาพไทย-ลาว 3 ระหว่างอำเภอเมืองนครพนมและเมืองท่าแขก แขวงคำม่วน
  2. จุดผ่านแดนถาวร ท่าเรือเทศบาลเมืองนครพนม ระหว่างอำเภอเมืองนครพนมและเมืองท่าแขก แขวงคำม่วน
  3. จุดผ่อนปรน ท่าเรือบ้านหนาดท่า ระหว่างตำบลบ้านกลาง อำเภอเมืองนครพนม และเมืองหนองบก แขวงคำม่วน
  4. จุดผ่อนปรน ท่าเรือธาตุพนม ระหว่างอำเภอธาตุพนม และเมืองหนองบก แขวงคำม่วน
  5. จุดผ่อนปรน ท่าเรือท่าอุเทน ระหว่างอำเภอท่าอุเทน และเมืองหินบูน แขวงคำม่วน
  6. จุดผ่อนปรน ท่าเรือบ้านแพง ระหว่างอำเภอบ้านแพง และเมืองปากกระดิง แขวงบอลิคำไซ

ทางหลวงแผ่นดิน

[แก้]

ทางหลวงแผ่นดินสายหลัก

[แก้]

ทางหลวงแผ่นดินและเส้นทางเชื่อมโยงอื่น ๆ

[แก้]

การคมนาคมทางน้ำ

[แก้]

ในอดีตเคยมีความนิยมในการใช้เรือเดินทางระหว่างหมู่บ้าน ระหว่างอำเภอ และการเดินทางข้ามจังหวัดติดแม่น้ำด้วยกัน โดยมีแม่น้ำสายสำคัญในจังหวัดนครพนมได้แก่ แม่น้ำโขง แม่น้ำสงคราม ลำน้ำก่ำ ลำน้ำอูน ลำน้ำบัง ลำน้ำยาม แต่เมื่อมีการพัฒนาเส้นทางถนน ความนิยมก็ลดลงไปเปลี่ยนไปใช้พาหนะอื่นๆ บนบกแทน ปัจจุบันชาวไทยและชาวลาวในพื้นที่นิยมใช้เรือข้ามฟากแม่น้ำโขง ในการเดินทางและขนส่งสินค้า มีเรือด่วนข้ามฟากที่บริเวณท่าเรือจุดผ่านแดนถาวรในตัวเมืองนครพนม และมีเรือข้ามฟากและเรือเล็กที่จุดผ่อนปรนต่างๆ เพื่อทำการค้า มีย่านการค้าที่สำคัญคือตลาดนัดไทย-ลาว อ.ธาตุพนม, ตลาดนัดไทย-ลาว อ.ท่าอุเทน, ตลาดนัดไทย-ลาว บ้านหนาด อ.เมืองนครพนม นอกจากนั้นยังมีเรือสำราญและเรือล่องชมวิวให้บริการในอำเภอเมืองนครพนม และอำเภอธาตุพนม เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีทิวทัศน์ริมแม่น้ำโขงและแนวเทือกเขาหินปูนที่สวยงามทางฝั่งประเทศลาว

การคมนาคมทางอากาศ

[แก้]

ท่าอากาศยานนครพนม เคยเป็นที่ตั้งฐานทัพสหรัฐอเมริกา หลังจากถอนทหารออกไปในปี พ.ศ. 2518 จึงเริ่มเปิดเที่ยวบินพาณิชย์ในปี พ.ศ. 2521 เคยมีสายการบินที่ให้บริการได้แก่ บริษัท เดินอากาศไทย/บริษัท การบินไทย, สายการบินพีบีแอร์, สายการบินนกแอร์ และปัจจุบันมีเที่ยวบินที่ยังคงเปิดให้บริการ จำนวน 2 สายการบิน ได้แก่

นอกจากนี้ยังสามารถเลือกเดินทางได้จากท่าอากาศยานสกลนคร ซึ่งอยู่ห่างจากท่าอากาศยานนครพนม เพียง 70 กิโลเมตร โดยเฉพาะอำเภอที่อยู่ใกล้เคียงตัวจังหวัดสกลนคร

การคมนาคมทางราง

[แก้]

นครพนมเคยอยู่ในแผ่นพัฒนาเส้นทางขนส่งทางรางตั้งแต่อดีตสมัยรัชกาลที่ 5 มาจนถึงโครงการใหม่ในปัจจุบันได้แก่

  • เส้นทางรถไฟอุบลราชธานี-นครพนม เริ่มต้นจากอำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี สิ้นสุดที่อำเภอเมืองนครพนม (โครงการในอดีต ไม่มีการก่อสร้าง)
  • เส้นทางรถไฟอุดรธานี-สกลนคร-นครพนม เริ่มต้นจากอำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี สิ้นสุดที่อำเภอเมืองนครพนม (โครงการในอดีต ไม่มีการก่อสร้าง)
  • เส้นทางรถไฟทางคู่บ้านไผ่-มหาสารคาม-ร้อยเอ็ด-มุกดาหาร-นครพนม เริ่มต้นที่ ชุมทางบ้านหนองแวงไร่ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น สิ้นสุดที่สถานีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว 3 อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม ระยะทาง 347 กิโลเมตร (อยู่ระหว่างดำเนินการก่อสร้าง ให้เสร็จสิ้นเพื่อเปิดให้บริการภายในปี พ.ศ. 2569)
  • เส้นทางรถไฟอุบลราชธานี-อำนาจเจริญ-มุกดาหาร-นครพนม เริ่มต้นที่สถานีอุบลราชธานี อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี สิ้นสุดที่สถานีสถานีมุกดาหาร อำเภอเมือง จังหวัดมุกดาหาร ระยะทาง 173 กิโลเมตร เพื่อเชื่อมต่อกับรถไฟทางคู่สายบ้านไผ่-นครพนม ไปสิ้นสุดที่สถานีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว 3 อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม (มีแผนก่อสร้างในอนาคต ตามแผนแม่บทพัฒนาโครงข่ายรถไฟ R-Map ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ซึ่งได้รับการรื้อฟื้นปรับปรุงและศึกษาความเป็นไปได้ จากเส้นทางรถไฟอุบลราชธานี-นครพนม สายเดิมนำมาพิจารณาใหม่และเริ่มทำประชาพิจารณ์ในในปี พ.ศ. 2565)
  • เส้นทางรถไฟอุดรธานี-สกลนคร-นครพนม (ฉบับปรับปรุงใหม่) เริ่มต้นจากอำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี สิ้นสุดที่สถานีเรณูนคร อำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม ระยะทาง 247 กิโลเมตร เพื่อเชื่อมต่อกับรถไฟทางคู่สายบ้านไผ่-นครพนม ไปสิ้นสุดที่สถานีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว 3 อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม (ยังไม่มีการก่อสร้าง โดยได้รับการพิจารณาบรรจุในแผนพัฒนาโครงข่ายรถไฟสายรอง Spur Line ลำดับที่ 40 ของการรถไฟแห่งประเทศไทยในปี พ.ศ. 2565)
  • เส้นทางรถไฟหนองคาย-บึงกาฬ-นครพนม เริ่มต้นจากสถานีหนองคาย อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย สิ้นสุดที่สถานีสะพานมิตรภาพไทย-ลาว 3 อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม ระยะทาง 316 กิโลเมตร (ยังไม่มีการก่อสร้าง เป็นเส้นทางใหม่ที่ได้รับการบรรจุในแผนพัฒนาโครงข่ายรถไฟสายรอง Spur Line ลำดับที่ 41 ของการรถไฟแห่งประเทศไทยในปี พ.ศ. 2565)

วัฒนธรรม

[แก้]

เทศกาลและงานประเพณีประจำปีในจังหวัดนครพนม เช่น

สถานที่สำคัญ

[แก้]

สถานที่สำคัญแบ่งตามอำเภอ

[แก้]
วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร

ปูชนียสถาน

[แก้]
พระธาตุพนมยามค่ำคืน พระธาตุคู่บ้านคู่เมืองนครพนม

ปูชนียสถานที่สำคัญในจังหวัดนครพนม คือ พระธาตุพนม นอกจากนี้ยังมีพระธาตุอื่น ๆ ที่ชาวจังหวัดนครพนมเคารพนับถือ ได้แก่ พระธาตุนคร พระธาตุประสิทธิ์ พระธาตุท่าอุเทน พระธาตุเรณู พระธาตุศรีคุณ พระธาตุนคร และพระธาตุมหาชัย เป็นต้น ซึ่งถือเป็นเมืองพระธาตุโดยแท้

อุทยานแห่งชาติ สวนสาธารณะ และสวนพฤกษศาสตร์

[แก้]

บุคคลที่มีชื่อเสียง

[แก้]

พระเกจิอาจารย์

[แก้]
  • หลวงปู่คำพันธ์ โฆสปัญโญ (พระสุนทรธรรมกร)
  • หลวงปู่สนธิ์ สุรชโย (พระครูสันธานพนมเขต)
  • หลวงปู่สนธิ์ เขมิโย
  • หลวงปู่สอ ขันติโก
  • หลวงปู่แสง ญาณวโร (พระราชมงคลวัชราจารย์)
  • หลวงปู่สิงห์ทองสา สุคันโธ (พระครูมงคลสิริธำร)
  • พระอาจารย์บุญอุ้ม
  • หลวงตาบุญชื่น ปัญญาวุฒิโท
  • หลวงปู่ชม ธมฺมธีโร (พระเทพมงคลเมธี)

นักร้อง/นักแสดง/นักดนตรี

[แก้]

นักกีฬา

[แก้]

นักพัฒนาชุมชน/นักการเมือง

[แก้]

ข้าราชการ

[แก้]
  • พันตำรวจตรี ศิวกร สายบัว (สารวัตรแบงค์) อดีตสารวัตรสถานีตำรวจทางหลวง 1 กองกำกับการ 2 กองบังคับการตำรวจทางหลวง ถนนเทศา ตำบลพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม (เสียชีวิตแล้ว)

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
  2. ↑ กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2564." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_64.pdf 2564. สืบค้น 13 กุมภาพันธ์ 2565.
  3. ↑ เจ้าพระยาสุรสีห์วิสิษฐศักดิ์. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 19 พฤษภาคม 2459 - วิกิซอร์ซ". th.wikisource.org. สืบค้นเมื่อ 2026-07-18.
  4. ↑ กระทรวงมหาดไทย, จังหวัดนครพนม. ประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาค จังหวัดนครพนม. น. 35–65.
  5. ↑ สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย (2560). นี่คือเส้นทางยุทธศาสตร์การเดินทางข้ามแดนจาก นครพนม (ไทย) ผ่านแขวงคำม่วน (สปป.ลาว) และฮานอย (เวียดนาม) สู่หนานหนิง (จีน) ซึ่งเป็นระเบียงเศรษฐกิจที่ได้รับความนิยมทั้งสำหรับการเดินทางท่องเที่ยวและการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ.
  6. ↑ "ถนนคนเดินนครพนม". สืบค้นเมื่อ 2026-08-19.
  7. ↑ วัฒนา สุกัณศีล (2560). "การพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนของประเทศไทย: สถานการณ์ ความเป็นไปได้ และข้อจำกัด" (PDF). วารสารสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา. 36 (1). ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่: 28–29, 33, 37, 44, 50. สืบค้นเมื่อ 2026-07-10.
  8. ↑ "สำนักงานเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษนครพนม". สืบค้นเมื่อ 2026-07-10.
  9. ↑ "การลงพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษมุกดาหารและนครพนม - สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ". 2026-01-20. สืบค้นเมื่อ 2026-07-10.
  10. ↑ สำนักยุทธศาสตร์และการวางแผนพัฒนาพื้นที่ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. "การพัฒนาเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่ชายแดนเป้าหมายทั้ง 10 แห่ง" (PDF). สืบค้นเมื่อ 2026-07-11.
  11. ↑ "รัฐบาลขยายด่านศุลกากรนครพนม 3 แห่ง หนุนการค้าชายแดนเชื่อมลาว เวียดนาม จีน". สืบค้นเมื่อ 2026-08-20.
  12. ↑ "ด่านศุลกากรนครพนม - Nakhon Phanom Customs House". สืบค้นเมื่อ 2026-07-27.
  13. ↑ "ประกาศเชิญชวนเอกชนร่วมลงทุนโครงการศูนย์การขนส่งชายแดนจังหวัดนครพนมของกรมการขนส่งทางบก". สืบค้นเมื่อ 2026-07-27.
  14. ↑ "ศูนย์การขนส่งชายแดนจังหวัดนครพนม". สืบค้นเมื่อ 2026-07-27.
  15. ↑ "รายละเอียดในคอมเมนท์". สืบค้นเมื่อ 2026-08-01.

ดูเพิ่ม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]

17°24′N 104°47′E / 17.4°N 104.78°E / 17.4; 104.78

เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=จังหวัดนครพนม&oldid=13258047"