จังหวัดกำแพงเพชร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ กำแพงเพชร (แก้ความกำกวม)
จังหวัดกำแพงเพชร
ตราประจำจังหวัดกำแพงเพชร
ตราประจำจังหวัด
เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัดกำแพงเพชรด้านหน้า เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัดกำแพงเพชรด้านหลัง
เหรียญที่ระลึกประจำจังหวัด
กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง พระแสงฯล้ำค่า ศิลาแลงใหญ่
กล้วยไข่หวาน น้ำมันลานกระบือ เลื่องลือมรดกโลก
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย กำแพงเพชร
อักษรโรมัน Kamphaeng Phet
ชื่อไทยอื่น ๆ ชากังราว นครชุม
ผู้ว่าราชการ นายเชาวลิตร แสงอุทัย
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2561)
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 8,607.490 ตร.กม.[1]
(อันดับที่ 22)
ประชากร 729,133 คน[2] (พ.ศ. 2560)
(อันดับที่ 34)
ความหนาแน่น 84.70 คน/ตร.กม.
(อันดับที่ 54)
ISO 3166-2 TH-62
สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
ต้นไม้ สีเสียดแก่น
ดอกไม้ พิกุล
ศาลากลางจังหวัด
ที่ตั้ง ภายในศูนย์ราชการจังหวัดกำแพงเพชร หมู่ที่ 6 ถนนกำแพงเพชร-สุโขทัย ตำบลหนองปลิง อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร 62000
โทรศัพท์ (+66) 0 5570 5004
โทรสาร (+66) 0 5570 5099
เว็บไซต์ จังหวัดกำแพงเพชร
แผนที่
 
ประเทศมาเลเซียประเทศพม่าประเทศลาวประเทศเวียดนามประเทศกัมพูชาจังหวัดนราธิวาสจังหวัดยะลาจังหวัดปัตตานีจังหวัดสงขลาจังหวัดสตูลจังหวัดตรังจังหวัดพัทลุงจังหวัดกระบี่จังหวัดภูเก็ตจังหวัดพังงาจังหวัดนครศรีธรรมราชจังหวัดสุราษฎร์ธานีจังหวัดระนองจังหวัดชุมพรจังหวัดประจวบคีรีขันธ์จังหวัดเพชรบุรีจังหวัดราชบุรีจังหวัดสมุทรสงครามจังหวัดสมุทรสาครกรุงเทพมหานครจังหวัดสมุทรปราการจังหวัดฉะเชิงเทราจังหวัดชลบุรีจังหวัดระยองจังหวัดจันทบุรีจังหวัดตราดจังหวัดสระแก้วจังหวัดปราจีนบุรีจังหวัดนครนายกจังหวัดปทุมธานีจังหวัดนนทบุรีจังหวัดนครปฐมจังหวัดกาญจนบุรีจังหวัดสุพรรณบุรีจังหวัดพระนครศรีอยุธยาจังหวัดอ่างทองจังหวัดสิงห์บุรีจังหวัดสระบุรีจังหวัดลพบุรีจังหวัดนครราชสีมาจังหวัดบุรีรัมย์จังหวัดสุรินทร์จังหวัดศรีสะเกษจังหวัดอุบลราชธานีจังหวัดอุทัยธานีจังหวัดชัยนาทจังหวัดอำนาจเจริญจังหวัดยโสธรจังหวัดร้อยเอ็ดจังหวัดมหาสารคามจังหวัดขอนแก่นจังหวัดชัยภูมิจังหวัดเพชรบูรณ์จังหวัดนครสวรรค์จังหวัดพิจิตรจังหวัดกำแพงเพชรจังหวัดตากจังหวัดมุกดาหารจังหวัดกาฬสินธุ์จังหวัดเลยจังหวัดหนองบัวลำภูจังหวัดหนองคายจังหวัดอุดรธานีจังหวัดบึงกาฬจังหวัดสกลนครจังหวัดนครพนมจังหวัดพิษณุโลกจังหวัดอุตรดิตถ์จังหวัดสุโขทัยจังหวัดน่านจังหวัดพะเยาจังหวัดแพร่จังหวัดเชียงรายจังหวัดลำปางจังหวัดลำพูนจังหวัดเชียงใหม่จังหวัดแม่ฮ่องสอนแผนที่ประเทศไทย จังหวัดกำแพงเพชรเน้นสีแดง
เกี่ยวกับภาพนี้

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

จังหวัดกำแพงเพชร เป็นจังหวัดหนึ่งที่อยู่ในภาคกลางตอนบนของประเทศไทย มีพื้นที่ประมาณ 8,607 ตารางกิโลเมตร มีประชากรในปี พ.ศ. 2560 จำนวน 729,133 คน ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 362 กิโลเมตร จังหวัดที่อยู่ติดกันจากทิศเหนือวนตามเข็มนาฬิกา ได้แก่ จังหวัดสุโขทัย จังหวัดพิษณุโลก จังหวัดพิจิตร จังหวัดนครสวรรค์ และจังหวัดตาก

ประวัติ[แก้]

วัดช้างรอบ โบราณสถานที่สำคัญ

จังหวัดกำแพงเพชรเป็นเมืองเก่าที่นับว่ามีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยทวารวดี เป็นที่ตั้งของเมืองโบราณหลายเมือง เช่น เมืองชากังราว นครชุม ไตรตรึงษ์ เทพนคร และเมืองคณฑี นอกจากนี้เมืองกำแพงเพชรยังเป็นเมืองที่สองที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ครองเมือง มีบรรดาศักดิ์เป็น "พระยาวชิรปราการ" ต่อมาในปี พ.ศ. 2459 ได้เปลี่ยนเมืองกำแพงเพชรเป็นจังหวัดกำแพงเพชร

ตามประวัติศาสตร์ กล่าวว่า กำแพงเพชรเป็นเมืองหน้าด่านของสุโขทัยมีฐานะเป็นเมืองลูกหลวง เดิมเรียกชื่อว่า "เมืองชากังราว" และมีเมืองบริวารรายล้อมอยู่เป็นจำนวนมาก เช่น ไตรตรึงษ์ เทพนคร ฯลฯ การที่กำแพงเพชรเป็นเมืองหน้าด่านรับศึกสงครามในอดีตอยู่เสมอ จึงเป็นเมืองยุทธศาสตร์มีหลักฐานที่แสดงให้เห็น ว่าเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์มากมาย เช่น กำแพงเมือง คูเมือง ป้อมปราการ วัดโบราณ มีหลักฐาน ให้สันนิษฐานว่าเดิมเคยเป็นที่ตั้งของเมือง 2 เมือง คือ เมืองชากังราว และเมืองนครชุม โดยเมืองนครชุมสร้างขึ้นก่อน ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำปิง พระเจ้าเลอไท กษัตริย์องค์ที่ 4 แห่งราชวงศ์สุโขทัย เป็นผู้สร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 1800 ต่อมาสมัยพระเจ้าลิไท กษัตริย์องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์สุโขทัยได้สร้างเมืองใหม่ขึ้นทางฝั่งตะวันออกของลำน้ำปิงคือ "เมืองชากังราว"

สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงบันทึกเรื่อง กำแพงเมืองไว้ว่า เป็นกำแพงเมืองที่เก่าแก่ มั่นคง ยังมีความสมบูรณ์มาก และเชื่อว่าสวยงามที่สุดในประเทศไทย

ปัจจุบันจังหวัดกำแพงเพชรเป็นเมืองศูนย์กลางการท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์แห่งหนึ่ง เพราะมีโบราณสถานเก่าแก่ซึ่งก่อสร้างด้วยศิลาแลงหลายแห่งรวมอยู่ในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ที่ได้รับการพิจารณาคัดเลือกจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2534

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด[แก้]

การเมืองการปกครอง[แก้]

หน่วยการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

แผนที่อำเภอในจังหวัดกำแพงเพชร

จังหวัดกำแพงเพชรแบ่งเขตการปกครองส่วนภูมิภาคแบ่งออกเป็น 11 อำเภอ 78 ตำบล 823 หมู่บ้าน ซึ่งอำเภอทั้ง 11 อำเภอมีดังนี้

  1. อำเภอเมืองกำแพงเพชร
  2. อำเภอไทรงาม
  3. อำเภอคลองลาน
  4. อำเภอขาณุวรลักษบุรี
  5. อำเภอคลองขลุง
  6. อำเภอพรานกระต่าย
  1. อำเภอลานกระบือ
  2. อำเภอทรายทองวัฒนา
  3. อำเภอปางศิลาทอง
  4. อำเภอบึงสามัคคี
  5. อำเภอโกสัมพีนคร

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

จังหวัดกำแพงเพชรมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวม 90 แห่ง ประกอบด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด 1 แห่ง คือ องค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร, เทศบาลเมือง 3 แห่ง คือ เทศบาลเมืองกำแพงเพชร, เทศบาลตำบล 22 แห่ง และองค์การบริหารส่วนตำบล 64 แห่ง[3] โดยรายชื่อเทศบาลทั้งหมดแบ่งตามอำเภอต่าง ๆ ในจังหวัดกำแพงเพชรมีดังนี้

อำเภอเมืองกำแพงเพชร

  • เทศบาลเมืองกำแพงเพชร
  • เทศบาลเมืองหนองปลิง
  • เทศบาลตำบลคลองแม่ลาย
  • เทศบาลตำบลนครชุม
  • เทศบาลตำบลปากดง
  • เทศบาลตำบลเทพนคร
  • เทศบาลตำบลนิคมทุ่งโพธิ์ทะเล

อำเภอไทรงาม

  • เทศบาลตำบลไทรงาม

อำเภอขาณุวรลักษบุรี

  • เทศบาลเมืองปางมะค่า
  • เทศบาลตำบลขาณุวรลักษบุรี
  • เทศบาลตำบลสลกบาตร

อำเภอพรานกระต่าย

  • เทศบาลตำบลพรานกระต่าย
  • เทศบาลตำบลบ้านพราน
  • เทศบาลตำบลคลองพิไกร
  • เทศบาลตำบลเขาคีริส

อำเภอคลองขลุง

อำเภอคลองลาน

  • เทศบาลตำบลคลองลานพัฒนา

อำเภอลานกระบือ

  • เทศบาลตำบลลานกระบือ
  • เทศบาลตำบลช่องลม
  • เทศบาลตำบลประชาสุขสันต์

อำเภอทรายทองวัฒนา

  • เทศบาลตำบลทุ่งทราย

อำเภอปางศิลาทอง

ไม่มีเทศบาล

อำเภอบึงสามัคคี

  • เทศบาลตำบลระหาน

อำเภอโกสัมพีนคร

ไม่มีเทศบาล

รายชื่อเจ้าเมืองและผู้ว่าราชการจังหวัด[แก้]

ลำดับ ชื่อ ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
1  พระยารามรณรงค์สงคราม (นุช)
2  พระยารามรณรงค์สงคราม (นาค)
3  พระยารามรณรงค์สงคราม (บัว)
4  พระยารามรณรงค์สงคราม (เถื่อน)
5  พระยารามรณรงค์สงคราม (น้อย)
6  พระยารามรณรงค์สงคราม (เกิด)
7  พระอินทรเดช (บัว รามโกมุท)
8  พระยารามรณรงค์สงคราม (อ่อง)
9  พระยามหานุภาพ
10  พระยารามรณรงค์สงคราม (อุ่น รามสูต)
11  พระยารามรณรงค์สงคราม (หรุ่น อินทรสูต)
12  พระยาวิเชียรปราการ (ฉาย อัมพะเศวต)
13  พระยากำแพงพลล้าน (ชื้น คชภูมิ)
14  พระยารามราชภักดี (ใหญ่ ศรลัมภ์)
15  พระผดุงภูมิพิพัฒน์ (สิน สุคันธคุล)
16  พระรังสรรค์สารกิจ (เทียน กาญจนประกร)  พ.ศ. 2469–2470
17  พระยาสำราญนฤปกิจ (เชื้อ โรจนวิภาติ)  พ.ศ. 2470–2470
18  หลวงศรีนฤนาท (ม.ล.สวาสดิ์ อิศรางกูล ณ อยุธยา)  พ.ศ. 2470–2471
19  พระยาภักดีดินแดน (เชื่อม มุสิกวัต)  พ.ศ. 2472–2478
20  หลวงประสิทธิ์บุรีรักษ์  พ.ศ. 2478–2482
21  หลวงปริวรรตวรจิตร (จันทร์ เจริญชัย)  พ.ศ. 2482–2484
22  พระภูมิพิชัย (ม.ร.ว.บุง ลดาวัลย์)  พ.ศ. 2484–2486
23  นายใหญ่ สิมะสิงห์  พ.ศ. 2486–2488
24  หลวงนครคุณปถัมภ์ (หยวก ไพโรจน์)  พ.ศ. 2488–2489
25  นายทำนุก รัตนดิลก ณ ภูเก็ต  พ.ศ. 2490–2490
26  หลวงอนุมัติราชกิจ (อั๋น เขียนอาภรณ์)  พ.ศ. 2490 มิ.ย. – ธ.ค.
27  นายสุวรรณ รื่นยศ  พ.ศ. 2490–2493
28  นายจรัส ธารีสาร  พ.ศ. 2493–2498
29  นายนารถ มนตเสวี  พ.ศ. 2498–2499
30 นายสนิท จูฑารพ พ.ศ. 2499–2500
ลำดับ ชื่อ ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง
31  นายลิขิต สัตยายุทย์  พ.ศ. 2500–2500
32  ขุนอักษรสารสิทธิ์  พ.ศ. 2500–2501
33  นายขณห์ นกแก้ว  พ.ศ. 2501–2502
34  นายพัฒน์ พินทุโยธิน  พ.ศ. 2503–2507
35  ร.ต.ท.ปิ่น สหัสโชติ  พ.ศ. 2507–2512
36  นายบุญรอด โชตะมังษะ  พ.ศ. 2512–2514
37  นายรำไพ นิมิตกุล  พ.ศ. 2514–2519
38  นายกาจ รักษ์มณี  พ.ศ. 2519–2521
39  นายประกิต อุตตะโมต  พ.ศ. 2521–2522
40  นายฉลอง วงษา  พ.ศ. 2522–2523
41  นายจำนง ยังเทียน  พ.ศ. 2523–2525
42  นายเชาว์วัศ สุดลาภา  พ.ศ. 2525–2527
43  นายชาญ พันธุมรัตน์  พ.ศ. 2527–2531
44  พ.ท.กมล ประจวบเหมาะ  พ.ศ. 2531–2532
45  ร.ต.ทวี ผดุงรัตน์  พ.ศ. 2532–2533
46  ร.อ.อริยะ อุปารมี  พ.ศ. 2533–2534
47  ร.ต.สมนึก เกิดเกษ  พ.ศ. 2534–2536
48  นายศิวะ แสงมณี  พ.ศ. 2536–2540
49  นายกฤษณ์ ธีระชัยชยุติ  พ.ศ. 2540–2541
50  นายยงยุทธ ตะโกพร  พ.ศ. 2541–2544
51  นายกฤช อาทิตย์แก้ว  พ.ศ. 2544–2547
52  นายไพศาล รัตนพัลลภ  พ.ศ. 2547–2549
53  นายวิทยา ผิวผ่อง     พ.ศ. 2549–2551
54  นายวันชัย อุดมสิน  พ.ศ. 2551–2552
55  นายวันชัย สุทิน  พ.ศ. 2552 – 30 กันยายน 2556
56  นายสุรพล วาณิชเสนี  1 ตุลาคม 2556 – 1 กุมภาพันธ์ 2558
57  นายธานี ธัญญาโภชน์  2 กุมภาพันธ์ 2558 – 30 กันยายน 2560
58  นายธัชชัย สีสุวรรณ  1 ตุลาคม 2560 – 30 กันยายน 2561
59  นายเชาวลิตร แสงอุทัย  1 ตุลาคม 2561 – ปัจจุบัน

โครงสร้างพื้นฐาน[แก้]

การศึกษา[แก้]

โรงเรียน
อาชีวศึกษา
  • วิทยาลัยเทคนิคกำแพงเพชร
  • วิทยาลัยสารพัดช่างกำแพงเพชร
  • วิทยาลัยอาชีวศึกษาเทศบาลเมืองกำแพงเพชร
  • วิทยาลัยอาชีวศึกษาภักดีพณิชยการและเทคโนโลยี กำแพงเพชร
  • วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกำแพงเพชร
  • วิทยาลัยการอาชีพขาณุวรลักษบุรี
อุดมศึกษา

การขนส่ง[แก้]

ทางหลวงที่สำคัญในจังหวัดกำแพงเพชร ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) เชื่อมต่อไปยังจังหวัดนครสวรรค์และจังหวัดตาก, ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 115 เชื่อมต่อไปยังจังหวัดพิจิตร, และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 เชื่อมต่อไปยังจังหวัดสุโขทัย

งานประเพณี[แก้]

ประเพณีงานสารทไทย กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร
  • ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง
  • ประเพณีงานสารทไทย กล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร
  • งานเทศกาลกินก๋วยเตี๋ยว เที่ยวเมืองกำแพงเพชร
  • งานแข่งขันเรือยาวประเพณีลำน้ำปิง จังหวัดกำแพงเพชร ชิงถ้วยพระราชทาน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

สถานที่สำคัญ[แก้]

บุคคลที่มีชื่อเสียง[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ศูนย์สารสนเทศเพื่อการบริหารและงานปกครอง. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ข้อมูลการปกครอง." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dopa.go.th/padmic/jungwad76/jungwad76.htm [ม.ป.ป.]. สืบค้น 18 เมษายน 2553.
  2. กรมการปกครอง. กระทรวงมหาดไทย. "ประกาศสำนักทะเบียนกลาง กรมการปกครอง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร แยกเป็นกรุงเทพมหานครและจังหวัดต่าง ๆ ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560." [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_57.pdf 2560. สืบค้น 8 มีนาคม 2561.
  3. ข้อมูลจำนวน อปท. แยกรายจังหวัด กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 16°28′N 99°31′E / 16.47°N 99.52°E / 16.47; 99.52