ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ถนนสระบุรี-หล่มสัก)
Thai Highway-21.svg
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21
ถนนคชเสนีย์, ถนนสามัคคีชัย
ถนนสระบุรี-หล่มสัก, ถนนเลย-หล่มสัก
ข้อมูลของเส้นทาง
ความยาว: 412.87 กิโลเมตร (256.55 ไมล์)
สร้าง: พ.ศ. 2511 (ปรับปรุง) – ปัจจุบัน
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทิศใต้: Thai Highway-1.svg ถนนพหลโยธิน ใน อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.สระบุรี
 
ปลายทิศเหนือ: Thai Highway-201.svg ถนนสีคิ้ว-เชียงคาน ใน อ.เมือง จ.เลย
ระบบทางหลวง

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 สายสามแยกพุแค – เลย เป็นทางหลวงแผ่นดินสายประธานแนวเหนือ-ใต้ ที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัดในภาคกลางของประเทศไทยสู่จังหวัดเพชรบูรณ์ และจังหวัดเลย สายทางเริ่มต้นที่สามแยกพุแค อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี และสิ้นสุดที่อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย มีระยะทางตลอดทั้งสายรวม 412.874 กิโลเมตร[1]

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 อยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานทางหลวงที่ 6 (เพชรบูรณ์) ระยะทางประมาณ 325 กิโลเมตร และอยู่ในความรับผิดชอบของสำนักงานทางหลวงที่ 9 (ลพบุรี) ระยะทางประมาณ 87 กิโลเมตร มีทางเลี่ยงเมือง 2 จุด ได้แก่ ทางเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234) และทางเลี่ยงเมืองหล่มสัก (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21)

รายละเอียดของเส้นทาง[แก้]

ถนนคชเสนีย์ ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 (ถนนนครสวรรค์-ชัยภูมิ) ที่สี่แยกราหุล ในอำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์
ถนนสามัคคีชัย ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2258 (ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2196) ใน อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ ทางซ้ายไป อำเภอเขาค้อ ตรงไป อำเภอหล่มสัก
ช่วงถนนหล่มสัก-เลย ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2013 (ถนนบ้านแยง-โคกงาม) ที่สามแยกโคกงาม ในอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ทางซ้ายไป อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก

จังหวัดสระบุรีและจังหวัดลพบุรี[แก้]

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 เป็นถนนที่แยกจากถนนพหลโยธินบริเวณสามแยกพุแค ที่หลักกิโลเมตรที่ 123 อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี เป็นทางคู่ขนาด 4 ช่องจราจร เส้นทางมุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ ผ่านท้องที่อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ผ่านช่องเขาขาดบริเวณกิโลเมตรที่ 8 เข้าเขตอำเภอพระพุทธบาทเป็นอำเภอสุดท้ายของจังหวัดสระบุรี ระยะทางในจังหวัดสระบุรี 11.38 กิโลเมตร จากนั้นเส้นทางเข้าสู่จังหวัดลพบุรี ผ่านท้องที่อำเภอพัฒนานิคม และผ่านเทศบาลตำบลลำนารายณ์ ในอำเภอชัยบาดาล ชื่อถนนในตั้งแต่ตัวเมืองชัยบาดาลจะมีชื่อว่า ถนนคชเสนีย์ หลังจากนั้นข้ามสะพานห้วยมะกรูดเข้าเขตจังหวัดเพชรบูรณ์ โดยมีระยะทางของเส้นทางในจังหวัดลพบุรี 75.68 กิโลเมตร

จังหวัดเพชบูรณ์[แก้]

เมื่อเข้าสู่จังหวัดเพชรบูรณ์ ถนนจะผ่านอำเภอศรีเทพเป็นอำเภอแรก จากนั้นข้ามสะพานห้วยลำตะค้อเข้าเขตอำเภอวิเชียรบุรี ข้ามสะพานคลองจังหันเข้าเขตอำเภอบึงสามพัน แล้วตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ที่แยกราหุล ในอำเภอบึงสามพัน จากนั้นมุ่งหน้าไปยังอำเภอหนองไผ่ แล้วเข้าอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 113 ที่บ้านสามแยกวังชมภู แล้วตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234 หรือถนนเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์ แยกไปทางซ้ายมือ จากนั้นเส้นทางจะมุ่งเข้าสู่ตัวเมืองเพชรบูรณ์ เมื่อข้ามคลองโซมก่อนที่จะตัดกับถนนเพชรบุระในตัวเมืองเพชรบูรณ์ จะเป็นจุดสิ้นสุดของถนนคชเสนีย์ และเป็นจุดเริ่มต้นของ ถนนสามัคคีชัย แล้วออกจากตัวเมืองบรรจบกับทางเลี่ยงเมือง เข้าเขตอำเภอหล่มสัก เมื่อถึงสามแยกบริเวณกิโลเมตรที่ 258 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 จะแยกออกไปทางซ้ายซึ่งเป็นทางเลี่ยงเมือง ซึ่งถ้าขับตรงไปจะเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466 เพื่อเข้าตัวเมืองหล่มสัก เมื่อเข้าสู่ถนนเลี่ยงเมืองหล่มสัก จะตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 จากนั้นกลับมาบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466 มุ่งหน้าไปทางทิศเหนือ ผ่านอำเภอหล่มเก่าเป็นอำเภอสุดท้ายในจังหวัดเพชรบูรณ์ มีระยะทางรวมในจังหวัด 213.92 กิโลเมตร

จังหวัดเลย[แก้]

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 เมื่อเข้าเขตจังหวัดเลย จะเป็นเส้นทางภูเขาส่วนใหญ่เป็นทางเดี่ยว 2 ช่องจราจร และเป็นทางคู่ 4 ช่องจราจรเฉพาะในทางแยกเท่านั้น โดยจะผ่านอำเภอด่านซ้ายเป็นอำเภอแรก โดยเมื่อถึงสามแยกโคกงาม จะมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2013 ไปทางซ้าย และมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ไปทางขวา เพื่อเข้าสู่อำเภอภูเรือ และไปสิ้นสุดที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 บริเวณทางแยกหน้าแขวงการทางเลยที่ 1 ในอำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย มีระยะทางรวมในจังหวัดเลย 111.89 กิโลเมตร

ประวัติ[แก้]

ถนนสระบุรี-หล่มสัก ช่วงตั้งแต่จากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2129 (ทางเข้าลำนารายณ์) ในอำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ขึ้นไปถึงอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีชื่อเรียกว่า ถนนคชเสนีย์ ซึ่งสมัยก่อนมีชื่อเรียกว่า ทางหลวงแผ่นดินสายชัยบาดาล-เพชรบูรณ์-หล่มสัก[2] ได้รับการตั้งชื่อเป็น ถนนคชเสนี เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2493[2] เพื่อเป็นเกียรติแก่นายปฐม คชเสนี อดีตอธิบดีกรมทางหลวง แต่ต่อมามีการสะกดชื่อถนนผิดเพี้ยนเป็น ถนนคชเสนีย์ ส่วนถนนช่วงเพชรบูรณ์-หล่มสักมีชื่อเรียกอีกว่า ถนนสามัคคีชัย

ในอดีต สภาพถนนจากเมืองเพชรบูรณ์ลงไปทางทิศใต้ผ่านเมืองวิเชียรบุรีไปยังจังหวัดลพบุรีและจังหวัดสระบุรีนั้น ค่อนข้างเป็นถนนทุรกันดาร หากจะเดินทางจากวิเชียรบุรีไปยังเพชรบูรณ์ จะต้องเดินทางไปที่ลพบุรีแล้วขึ้นรถไฟไปยังตะพานหิน จากนั้นจึงเดินทางโดยรถยนต์ข้ามเขามายังเมืองเพชรบูรณ์ได้ และในเวลาต่อมาได้มีการปรับปรุงทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ให้สามารถสัญจรไปมาได้อย่างสะดวก ซึ่งแล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2511[3] ส่วนช่องจราจรของถนนเส้นนี้เดิมมีเพียง 2 ช่องจราจรเท่านั้น โดยเริ่มมีโครงการขยายช่องจราจรตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบันเป็นถนนขนาด 2-8 ช่องจราจร

แต่เดิมกรมทางหลวงได้กำหนดหมายเลขทางหลวงสำหรับถนนมิตรภาพไว้เป็นหมายเลข 21 ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ในภายหลัง และหมายเลข 21 ได้นำมาใช้กำหนดในทางหลวงช่วงสามแยกพุแคจนถึงหล่มสัก[4] ต่อมาในปัจจุบันกรมทางหลวงได้ยกเลิกรหัสหมายเลขของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 203 หรือถนนหล่มสัก−เลย แล้วยุบรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21

ทางแยกที่สำคัญ[แก้]

Thai Highway-21.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ทิศทาง: สามแยกพุแค – เลย
จังหวัด อำเภอ กม. จุดตัด ซ้าย ขวา
สระบุรี เฉลิมพระเกียรติ 0.000 แยกพุแค Thai Highway-1.svg ถนนพหลโยธินไปอำเภอพระพุทธบาท, ลพบุรี Thai Highway-1.svg ถนนพหลโยธิน ไปสระบุรี
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3385 ไม่มี
ลพบุรี พัฒนานิคม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3334 ไปอำเภอพระพุทธบาท ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3334 ไปเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
แยกพัฒนานิคม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3017 ไปอำเภอเมืองลพบุรี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3017 ไปเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
แยกมะนาวหวาน ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3333 ไปอำเภอพระพุทธบาท ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3333 ไปเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
ชัยบาดาล แยกม่วงค่อม Thai Highway-205.svg ถนนสุรนารายณ์ ไปอ.เทพสถิต จ.ชัยภูมิ Thai Highway-205.svg ถนนสุรนารายณ์ ไปอำเภอบ้านหมี่
แยกชัยบาดาล ไม่มี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2129 (ทางเข้าลำนารายณ์)
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2321 ไปอำเภอสระโบสถ์ ไม่มี
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2340 ไปอำเภอสระโบสถ์ ไม่มี
เพชรบูรณ์ ศรีเทพ ไม่มี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2244
แยกศรีเทพ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2219 ไปอำเภอโคกเจริญ จังหวัดลพบุรี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2219
วิเชียรบุรี แยกวิเชียรบุรี ไม่มี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2012 ไป ตัวเมืองวิเชียรบุรี
บึงสามพัน แยกซับสมอทอด Thai Highway-3004.svg ซอยซับสมอทอด–วังพิกุล ไป บ้านวังพิกุล, อำเภอไพศาลี ถนนโยธาธิการเพชรบูรณ์ 2044 ไป บึงสามพัน
แยกราหุล Thai Highway-225.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ไป อ.หนองบัว, จ.นครสวรรค์ Thai Highway-225.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ไป จังหวัดชัยภูมิ
หนองไผ่ แยกหนองไผ่ ทล.2401 ซอยที่ว่าการอำเภอ ไป ตำบลซับพุทรา ซอยตลาดแสงอาทิตย์ใต้
แยกนาเฉลียง ถนนยางงามพัฒนา 1 (ทล. 2398) ไป อำเภอชนแดน ถนนนาเฉลียงพัฒนา 1 ไป บ้านหัวโตก
เมืองเพชรบูรณ์ แยกเนินสง่า ไม่มี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2320
ไม่มี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2007
แยกวังชมภู (1) Thai Highway-113.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 113 ไป จังหวัดพิจิตร ไม่มี
แยกวังชมภู (2) Thai Highway-113.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 113 ไป จังหวัดพิจิตร ไม่มี
215.000 Thai Highway-234.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234 (ถนนเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์) ไม่มี
ทางเข้าค่ายพ่อขุนผาเมือง ถนนศรีเพชรบูรณ์ ไป โรงเรียนเซนต์โยเซฟศรีเพชรบูรณ์
ทางเข้าค่ายพ่อขุนผาเมือง ถนนหน้าค่าย
ถนนเพชรบุระ (ทางหลวงชนบท พช. 6046) ถนนเพชรบุระ (ทางหลวงชนบท พช. 6046)
แยกสะเดียง ถนนบุรกรรมโกวิท ไป อ่าเก็บน้ำห้วยป่าแดง ถนนเพชรเจริญ เข้าเมืองเพชรบูรณ์
แยกบูรพา ไม่มี ถนนนิกรบำรุง เข้าเมืองเพชรบูรณ์
แยกพุทธอุทยานเพชรบุระ สำนักงานขนส่งจังหวัดเพชรบูรณ์ พุทธอุทยานเพชรบุระ
231.500 Thai Highway-234.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234 (ถนนเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์) ไม่มี
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2196 ไป อำเภอเขาค้อ ไม่มี
หล่มสัก ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2278 ไม่มี
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2302 ไป อำเภอเขาค้อ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2215 ไป ท่าอากาศยานเพชรบูรณ์
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2474 ไป บ้านห้วยลาน ไม่มี
258.000 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 (ถนนเลี่ยงเมืองหล่มลัก) ตรงไป: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466 เข้าเมืองหล่มสัก
262.000 แยกกกโอ Thai Highway-12.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (ถนนมิตรภาพ) ไป จังหวัดพิษณุโลก Thai Highway-12.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 12 (ถนนมิตรภาพ) ไป อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2008 ไป บ้านน้ำก้อ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2008 เข้าเมืองหล่มสัก
ไป อำเภอหล่มเก่า เข้าเมืองหล่มสัก
273.000 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ไป จังหวัดเลย ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466 เข้าเมืองหล่มสัก
หล่มเก่า ไม่มี ทางหลวงชนบท พช. 3034
แยกหล่มเก่า ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2005 เข้าตัวอำเภอหล่มเก่า ไม่มี
แยกบ้านกุด ถนนพิทักษ์บำรุง เข้าตัวอำเภอหล่มเก่า ไม่มี
294.550 แยกกกกะทอน ไม่มี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2216 ไป อำเภอน้ำหนาว
เลย ด่านซ้าย 322.500 แยกโป่งชี ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2014 ไป อำเภอด่านซ้าย ไม่มี
346.000 แยกโคกงาม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2013 ไป อำเภอด่านซ้าย ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ไป อำเภอภูเรือ, จังหวัดเลย
ภูเรือ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2294 ไป บ้านห้วยติ้ว ไม่มี
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2399 ไป อำเภอท่าลี่ ไม่มี
เมืองเลย 412.874 แยกแขวงการทาง ตรงไป: Thai Highway-201.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 ไป อำเภอเชียงคาน Thai Highway-201.svg ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 ไป อำเภอชุมแพ
      สะพาน              กำลังก่อสร้างหรือโครงการในอนาคต

ทางหลวงที่เกี่ยวข้อง[แก้]

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234[แก้]

Thai Highway-234.svg
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234
ทางเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์
ข้อมูลของเส้นทาง
ความยาว: 18.367 กิโลเมตร (11.413 ไมล์)
ระบบทางหลวง

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234 หรือ ทางเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์ เป็นเส้นทางที่ใช้เลี่ยงการจราจรที่หนาแน่นในตัวเมืองเพชรบูรณ์ เป็นทางเลี่ยงเมืองของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ด้านตะวันตก เดิมทางเลี่ยงเมืองเพชรบูรณ์ใช้หมายเลขเดียวกันกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ต่อมากรมทางหลวงได้ปรับเปลี่ยนรหัสหมายเลขใหม่เป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 234 มีระยะทางตลอดทั้งสาย 18.367 กิโลเมตร มีจุดเริ่มต้นทางทิศใต้บนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 บริเวณกิโลเมตรที่ 215 ในตำบลบ้านโตก อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ แยกไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ แล้วเลี้ยวไปทางทิศเหนือขนานกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 แล้วสิ้นสุดบนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 บริเวณกิโลเมตรที่ 231 ในตำบลนางั่ว อำเภอเมืองเพชรบูรณ์

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466[แก้]

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466 สายโคกหนองม่วง–สักหลง หรือ ทางเข้าเมืองหล่มสัก เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 ต่อมากรมทางหลวงได้ปรับเปลี่ยนรหัสหมายเลขใหม่ โดยกำหนดทางเข้าเมืองหล่มสักเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2466 ส่วนทางเลี่ยงเมืองหล่มสักตลอดทั้งสาย กรมทางหลวงได้กำหนดเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21

อ้างอิง[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]