อำเภอนครไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอนครไทย
แผนที่จังหวัดพิษณุโลก เน้นอำเภอนครไทย
พ่อขุนบางกลางหาวจ้าวนคร ดินแดนอนุสรณ์ภูร่องกล้า จำปาขาวสวยสุดสะดุดตา ประเพณีปวงข้าปักธงชัย
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอนครไทย
อักษรโรมัน Amphoe Nakhon Thai
จังหวัด พิษณุโลก
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 2,220.374 ตร.กม.
ประชากร 87,042 คน (พ.ศ. 2557)
ความหนาแน่น 39.20 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์ 6502
รหัสไปรษณีย์ 65120
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอนครไทย ถนนอุดรดำริห์ ตำบลนครไทย อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก 65120
พิกัด 17°6′1″N 100°50′16″E / 17.10028°N 100.83778°E / 17.10028; 100.83778
หมายเลขโทรศัพท์ 0 5538 9001
หมายเลขโทรสาร 0 5538 9001 ต่อ 12

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

นครไทย เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดพิษณุโลก

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอนครไทยห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 107 กิโลเมตร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้

ประวัติ[แก้]

ขอมเป็นชนชั้นปกครองเมืองของชาวไทยต่างๆอยู่ก่อน ต่อมาพ่อขุนศรีนาวนำถุมเป็นคนแรกที่รวบรวมเมืองแถบลุ่มแม่น้ำยมแม่น้ำน่านจัดตั้งอาณาจักรสุโขทัยขึ้น ต่อมาถูกขอมสบาดโขลญลำพงยึดอำนาจได้เป็นผู้ปกครองอาณาจักรสุโขทัย ขอมจึงกลับมามีอำนาจอีก ทำให้พ่อขุนศรีอินทราทิตย์(พ่อขุนบางกลางหาว) ซึ่งขณะนั้นเป็นเจ้าเมืองบางยาง คือ นครไทยในปัจจุบัน จึงมือร่วมกับพ่อขุนผาเมือง(พระราชโอรสของพ่อขุนศรีนาวนำถุม) เจ้าเมืองลุ่ม เมืองหล่มเก่าในปัจจุบัน ยกทัพไปชิงเอาคืน โดยพ่อขุนบางกลางหาวไปตีเมืองศรีสัชนาลัย พ่อขุนผาเมืองตีเมืองสุโขทัย ได้ชัยชนะทั้งสองเมือง พ่อขุนผาเมืองยกเมืองสุโขทัยให้พ่อขุนบางกลางหาว พ่อขุนบางกลางหาวก็ขึ้นเป็นเจ้าเมืองสุโขทัย ในพ.ศ. 1792 เฉลิมพระนามว่า พ่อขุนศรีอินทราทิตย์

มีหลักฐานที่สำคัญคือ ณ วัดกลางศรีพุทธาราม ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการ อ.นครไทย ประมาณ 500 เมตร มีต้นจำปาขาวใหญ่อยู่ต้นหนึ่งมีความ เชื่อกันว่า มีอายุมานานพร้อมกับ พ่อขุนบาง กลางหาว เริ่มสร้างเมืองบางยาง นั่นเอง ซึ่งพิสูจน์ แล้วว่า มีอายุประมาณ 700 ปีเศษ หลักฐานที่สำคัญ ว่าเมืองบางยางได้เปลี่ยนชื่อเป็น "นครไทย" มีปรากฏอยู่ ต้นจำปาขาว ในพงศาวดาร ฉบับหลวง ประเสริฐ ว่าศักราช 839 ระกา(พ.ศ. 2020) แรกตั้งเมือง นครไทย พ.ศ. 2020 นี้เป็นระยะที่อยู่ในรัชสมัยของ สมเด็จพระ บรมไตรโลกนารถ ซึ่งพระองค์ทรงเป็น นักอักษรศาสตร์และนักรัฐศาสตร์ ซึ่งได้จัดการปกครองบริเวณ หัวเมือง ต่างๆ นอกเมืองหลวงให้เป็นระเบียบแบบแผนที่แน่นอน เพื่อให้ง่ายแก่การ ปกครองควบคุม ตรวจตรา จึงได้ยกฐานะ เมืองบางยาง เป็นเมืองที่มีเจ้าเมืองปกครอง แล้วเปลี่ยน ชื่อใหม่ว่า "เมืองนครไทย" เช่นเดียวกับเมืองอื่นๆ ซึ่งพระองค์ ทรงเปลี่ยน มาแล้ว เช่นเมืองสองแคว เป็นเมืองพิษณุโลก เมืองสระหลวงเป็นเมืองพระจิตร และเมืองทุ่งยั้งเป็นเมืองอุตรดิตถ์ เป็นต้น นับแต่ พ.ศ. 2020 เป็นต้นมา เมืองนครไทยก็มีฐานะเป็นเมืองที่มีเจ้าเมือง หรือผู้ว่าราชการเมือง ปกครองเรื่อยมาจนถึง พ.ศ. 2472 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ลด ฐานะ เมืองนครไทยมาเป็น "อำเภอเมืองนครไทย" แล้วแต่งตั้งนายอำเภอเป็นผู้ปกครอง นายอำเภอคนแรก คือ หลวงพิทักษ์กิจบุรเทศ (เป๋า บุญรัตนพันธ์) และเป็นอำเภอนครไทย เมื่อ พ.ศ. 2497 เพื่อให้เหมาะสมกับการ เรียก ชื่อตามระเบียบบริหารราชการแผ่นดินในปัจจุบัน

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอนครไทยแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 11 ตำบล 142 หมู่บ้าน ได้แก่

1. นครไทย (Nakhon Thai) 13 หมู่บ้าน 7. น้ำกุ่ม (Nam Kum) 7 หมู่บ้าน
2. หนองกะท้าว (Nong Kathao) 27 หมู่บ้าน 8. ยางโกลน (Yang Klon) 10 หมู่บ้าน
3. บ้านแยง (Ban Yaeng) 13 หมู่บ้าน 9. บ่อโพธิ์ (Bo Pho) 14 หมู่บ้าน
4. เนินเพิ่ม (Noen Phoem) 17 หมู่บ้าน 10. บ้านพร้าว (Ban Phrao) 10 หมู่บ้าน
5. นาบัว (Na Bua) 15 หมู่บ้าน 11. ห้วยเฮี้ย (Huai Hia) 10 หมู่บ้าน
6. นครชุม (Nakhon Chum) 8 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอนครไทยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลนครไทย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครไทยทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านแยง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแยงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกะท้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกะท้าวทั้งตำบล
  • องค์การบริหพารส่วนตำบลเนินเพิ่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเนินเพิ่มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนาบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาบัวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลนครชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนครชุมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำกุ่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำกุ่มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลยางโกลน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยางโกลนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ่อโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ่อโพธิ์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านพร้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านพร้าวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยเฮี้ย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยเฮี้ยทั้งตำบล