ราชวงศ์หมิง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ต้าหมิง
大明
จักรวรรดิ

พ.ศ. 1911พ.ศ. 2187
 

 

 

ธงประจำราชวงศ์หมิง ตราประจำพระองค์ของจักรพรรดิว่านลี่
ดินแดนราชวงศ์หมิงภายใต้จักรพรรดิหย่งเล่อ
เมืองหลวง นานกิง (พ.ศ. 1911 - 1964)
ปักกิ่ง (พ.ศ. 1964 - 2187)
ภาษา ภาษาจีน
ศาสนา เต๋า พุทธ ขงจื๊อ
รัฐบาล ราชาธิปไตย
จักรพรรดิ
 -  พ.ศ. 1911 - 1942 จักรพรรดิหงหวู่
 -  พ.ศ. 1942 - 1945 จักรพรรดิเจี้ยนเหวิน
 -  พ.ศ. 1945 - 1967 จักรพรรดิหย่งเล่อ
ประวัติศาสตร์
 -  การสถาปนานานกิง 23 ม.ค. พ.ศ. 1911
 -  การแตกของกรุงปักกิ่ง 6 มิ.ย. พ.ศ. 2187
 -  สิ้นสุดราชวงศ์หมิงใต้ เม.ย. พ.ศ. 2205
ประชากร
 -  พ.ศ. 1936 ประมาณการ 72,700,000 
 -  พ.ศ. 1943 ประมาณการ 65,000,000 
 -  พ.ศ. 2143 ประมาณการ 150,000,000 
 -  พ.ศ. 2187 ประมาณการ 100,000,000 

ราชวงศ์หมิง หรือ ราชวงศ์เบ๋ง (ฮกเกี้ยน) หรือ ราชวงศ์เม้ง (แต้จิ๋ว) เป็นราชวงศ์ที่ปกครองจักรวรรดิจีน ระหว่าง พ.ศ. 1911 (ค.ศ. 1368) ถึง พ.ศ. 2187 (ค.ศ. 1644) เป็นเวลารวม 276 ปี โดยปกครองต่อจากราชวงศ์หยวนของชาวมองโกล และพ่ายแพ้ให้กับราชวงศ์ชิงของชาวแมนจูในภายหลัง ราชวงศ์หมิงเป็นราชวงศ์ที่รุ่งเรืองในด้านวัฒนธรรมเป็นอย่างมาก ในยุคนี้มีการสำรวจทางทะเลอย่างกว้างขวาง ราชวงศ์หมิงในตอนต้น (1368 - 1464) ถือเป็นอาณาจักรที่ก้าวหน้าที่สุดในโลก ณ ช่วงเวลานั้น

ประวัติ[แก้]

จักรพรรดิหงหวู่ ปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์หมิง
ธงประจำกองทัพราชวงศ์หมิง

ช่วงปลายราชวงศ์หยวน ชาวฮั่นหลายกลุ่มได้ก่อกบฏต่อต้านราชวงศ์หยวนและฟื้นฟูราชวงศ์ของชาวฮั่น กลุ่มที่มีอิทธิพลที่สุดคือลัทธิบัวขาวซึ่งก่อกบฏโพกผ้าแดงตั้งแต่ พ.ศ. 1904 จนสามารถโค่นล้มราชวงศ์หยวนได้สำเร็จในปี พ.ศ. 1911

จู หยวนจาง ผู้นำคนหนึ่งของฝ่ายกบฏ ได้สถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดิหงหวู่ หรือหมิงไท่จู่ ปฐมจักรพรรดิราชวงศ์หมิง ตั้งกรุงหนานจิงเป็นราชธานี ตลอด 31 ปีแห่งการครองอำนาจ จักรพรรดิหมิงไท่จู่ได้เสริมสร้างระบอบรวมศูนย์อำนาจรัฐเผด็จการแบบศักดินาให้เข้มแข็งขึ้นอย่างสุดความสามารถ จักรพรรดิหมิงไท่จู่ประหารขุนนางผู้มีคุณูปการ ฆ่าผู้คนที่มีความเห็นที่ไม่เหมือนพระองค์ เพิ่มอำนาจของจักรพรรดิให้มากขึ้น ปราบปรามอิทธิพลที่ต่อต้านพระองค์ หลังจากจักรพรรดิหมิงไท่จู่สวรรคตแล้ว จักรพรรดิจูเอี้ยนเหวินซึ่งเป็นพระราชนัดดาองค์หนึ่งได้ขึ้นครองราชย์ ต่อมาไม่นาน จูตี้ ผู้เป็นปิตุลาของจักรพรรดิเอี้ยนเหวินซึ่งเป็นได้ลุกขึ้นต่อสู้และโค่นอำนาจรัฐของจักรพรรดิเอี้ยนเหวินลง จูตี้ได้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิหมิง เฉิงจู่หรือจักรพรรดิหย่งเล่อ ในปี พ.ศ. 1964 (ค.ศ. 1421) จักรพรรดิหย่งเล่อได้ย้ายเมืองหลวงจากเมืองหนานจิงไปยังกรุงปักกิ่ง

แม้รัฐบาลของราชวงศ์หมิงจะเสริมระบอบรวมศูนย์อำนาจรัฐให้มากขึ้นก็ตาม แต่มีจักรพรรดิหลายองค์ไม่ทรงพระปรีชาหรือไม่ก็ทรงพระเยาว์ ไม่สนพระทัยการบริหารประเทศ อำนาจจึงตกอยู่ในมือของเสนาบดีและขันที พวกเขาทุจริตคดโกงและขู่เข็ญรีดเอาเงิน ทำร้ายขุนนางที่ซื่อสัตย์ กิจการบริหารบ้านเมืองเสื่อมโทรมลงเรื่อยๆ ความขัดแย้งในสังคมรุนแรง ช่วงกลางสมัยราชวงศ์หมิงจึงเกิดการลุกขึ้นต่อสู้ของชาวนาหลายครั้งหลายหนแต่ถูกปราบปรามลงได้ในสมัยราชวงศ์หมิง เคยมีนักการเมืองที่มีชื่อเสียงชื่อจาง จวีเจิ้ง สามารถคลี่คลายความขัดแย้งกันทางสังคมและกอบกู้การปกครองของราชวงศ์หมิงด้วยวิธีดำเนินการปฏิรูป เขาปรับปรุงระบบขุนนาง พัฒนาการเกษตร ซ่อมแซมแม่น้ำและคูคลอง และได้รวมภาษีอากรและการกะเกณฑ์บังคับต่างๆเป็นหนึ่งเดียวได้ช่วยลดภาระของประชาชนลงไปได้บ้างระดับหนึ่งในสมัยหมิง การเกษตรพัฒนามากขึ้นกว่ายุคก่อน การทอผ้าไหมและการผลิตเครื่องเคลือบดินเผามีความก้าวหน้ารุ่งเรือง การทำเหมืองเหล็ก การหล่อเครื่องทองเหลือง การผลิตกระดาษ การต่อเรือเป็นต้นก็มีการพัฒนาอย่างมาก การแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมระหว่างประเทศมีบ่อยครั้ง เจิ้งเหอซึ่งชาวไทยเรียกกันว่าซำปอกงได้นำกองเรือจีนไปเยือนเอเซียตะวันออกเฉียงใต้และแอฟริกาทั้งหมดกว่า30ประเทศถึง 7 ครั้งตามลำดับ แต่หลังช่วงกลางราชวงศ์หมิงเป็นต้นมา จีนถูกการรุกรานจากหลายประเทศรวมทั้งญี่ปุ่น สเปน โปรตุเกส และเนเธอร์แลนด์เป็นต้น

ช่วงปลายราชวงศ์หมิง สภาพการผูกขาดที่ดินรุนแรงมาก พระราชวงศ์และบรรดาเจ้านายที่ได้รับการแต่งตั้งมีที่ดินกระจายอยู่ทั่วประเทศ ภาษีอากรของรัฐบาลก็นับวันมากขึ้น ความขัดแย้งระหว่างชนชั้นต่างๆของสังคมก็นับวันรุนแรงขึ้น มีเสนาบดีและขุนนางบางคนพยายามจะคลี่คลายความขัดแย้งในสังคมให้เบาบางลง และเรียกร้องให้ยับยั้งสิทธิ พิเศษของเสนาบดีขันทีและเชื้อพระวงศ์ทั้งหลาย เสนาบดีเหล่านี้เทียวบรรยายวิชาการและวิพากษ์วิจารณ์การเมืองจึงถูกเรียกกันว่าเป็น”พรรคตงหลินตั่ง” แต่แล้วพวกเขาก็ต้องถูกเสนาบดีขันทีและขุนนางที่มีอำนาจโจมตีและทำร้าย ซึ่งยิ่งทำให้สังคมวุ่นวายมากยิ่งขึ้นการต่อสู้ในชนบทก็ทวีความรุนแรงขึ้น ในปี พ.ศ. 2170 (ค.ศ. 1627) มณฑลส่านซีเกิดทุพภิกขภัย แต่ข้าราชการยังคงบีบบังคับให้ประชาชนจ่ายภาษี จนทำให้เกิดการลุกขึ้นต่อสู้ ประชาชนที่ประสบภัยเป็นพันเป็นหมื่นรวมตัวขึ้นเป็นกองทหารชาวนาหลายกลุ่มหลายสาย ปี พ.ศ. 2187 (ค.ศ. 1644) กองทหารชาวนา นำโดยหลี่ จื้อเฉิง บุกเข้าไปถึงกรุงปักกิ่ง จักรพรรดิฉงเจินซึ่งเป็นจักรพรรดิองค์สุดท้ายของราชวงศ์หมิงต้องผูกพระศอสิ้นพระชนม์

การเดินทางของเจิ้งเหอและต้นเค้าของการล่าอาณานิคมภาคพื้นทะเลในสมัยราชวงศ์หมิง[แก้]

ดูบทความหลักที่: เจิ้งเหอ
(1)
(2)
(3)
ภาพจากซ้ายไปขวา:
(1) เส้นทางการเดินเรือของเจิ้งเหอ
(2) ภาพพิมพ์แกะไม้ สันนิษฐานว่าอาจจะเป็นภาพเรือสำเภาสำรวจของเจิ้งเหอ
(3) หุ่นขี้ผึ้งของเจิ้งเหอ ในพิพิธภัณฑ์ทางทะเลกวนโจว

การเดินทางของเจิ้งเหอมีจุดประสงค์ที่จะผูกมิตรกับอาณาจักรต่างๆโดยจักรพรรดิหย่งเล่อทรงส่งเจิ้งเหอเป็นแม่ทัพเรือราชวงศ์หมิงนำกองเรือขนาดยักษ์ไปตามหาจักรพรรดิเจี้ยนเหวิน ซึ่งการเดินทางเจิ้งเหอก็ต้องใช้กำลังทหารปราบปรามบ้างเพื่อแสดงให้เห็นว่ากองทัพเรือราชวงศ์หมิงนั้นมีความยิ่งใหญ่เหนือกว่าทุกชนชาติ เจิ้งเหอได้สั่งให้มีปฏิบัติการทางทหารดังต่อไปนี้

  • การโจมตีท่าเรือเก่า:สถานผู้ดูแลความสงบเรียบร้อยในสุมาตรา เมื่อ ค.ศ. 1407
  • เหตุอันรุนแรงในชวา เมื่อ ค.ศ. 1407
  • การกดดันข่มขู่พม่าใน ค.ศ. 1409
  • การโจมตีศรีลังกาใน ค.ศ. 1411
  • โจมตีและจับกุม ซู-กาน-ลา (Su-Gan-La) แห่งสมุทรา ค.ศ. 1415
  • ความรุนแรงที่เกิดขึ้นที่อยุธยา

รายพระนามจักรพรรดิราชวงศ์หมิง[แก้]

พระนามที่รู้จักโดยทั่วไป พระบรมสาทิสลักษณ์ ระยะเวลาครองราชย์ พระนามเดิม รัชศก พระนามเรียกขาน1 พระนามแต่งตั้ง1
จักรพรรดิหงอู่ ค.ศ. 1368ค.ศ. 1398
จูหยวนจาง
朱元璋
หงอู่
洪武
เกาตี้
高帝
ไท่จู่
太祖
จักรพรรดิเจี้ยนเหวิน Jianwen Emperor.jpg ค.ศ. 1398ค.ศ. 1402 จู หยุ่นเหวิน
朱允炆
เจี้ยนเหวิน
建文
หรางตี้
讓帝
ฮุ่ยจง
惠宗
จักรพรรดิหย่งเล่อ ค.ศ. 1402ค.ศ. 1424 จูตี้
朱棣
หย่งเล่อ
永樂
เหวินตี้
文帝
ไท่จง
太宗
และ
เฉิงจู่
成祖2
จักรพรรดิหงซี ค.ศ. 1424ค.ศ. 1425 จู เกาชื่อ
朱高熾
หงซี
洪熙
เจาตี้
昭帝
เหรินจง
仁宗
จักรพรรดิซวนเต๋อ ค.ศ. 1425ค.ศ. 1435 จู จานจี
朱瞻基
ซวนเต๋อ
宣德
จางตี้
章帝
ซวนจง
宣宗
จักรพรรดิเจิ้งถง ค.ศ. 1435ค.ศ. 14493
และ
ค.ศ. 1457ค.ศ. 1464
จู ฉีเจิ้น
朱祁鎮
เจิ้งถง 正統
และ
เทียนฉุน 天順
รุ่ยตี้
睿帝
อิงจง
英宗
จักรพรรดิจิ่งไท่ ค.ศ. 1449ค.ศ. 1457 จู ฉือหยู่ว์
朱祁鈺
จิ่งไท่
景泰
จิ่งตี้
景帝
ไต้จง
代宗
จักรพรรดิเฉิงฮั่ว ค.ศ. 1464ค.ศ. 1487 จู เจี้ยนเซิน
朱見深
เฉิงฮั่ว
成化
ฉุนตี้
純帝
เซี่ยนจง
憲宗
จักรพรรดิหงจื้อ ค.ศ. 1487ค.ศ. 1505 จู โย้วถัง
朱祐樘
หงจื้อ
弘治
จิ้งตี้
敬帝
เสี้ยวจง
孝宗
จักรพรรดิเจิ้งเต๋อ Zhengde.jpg ค.ศ. 1505ค.ศ. 1521 จู โห้วจ้าว
朱厚照
เจิ้งเต๋อ
正德
อี้ตี้
毅帝
อู่จง
武宗
จักรพรรดิเจียจิ้ง 明世宗.jpg ค.ศ. 1521ค.ศ. 1567 จู โห้วชง
朱厚熜
เจียจิ้ง
嘉靖
สู้ตี้
肅帝
ซื่อจง
世宗
จักรพรรดิหลงชิ่ง 明穆宗.jpg ค.ศ. 1567ค.ศ. 1572 จู ไจ่โห้ว
朱載垕
หลงชิ่ง
隆慶
จวงตี้
莊帝
มู่จง
穆宗
จักรพรรดิว่านลี่ 明神宗.jpg ค.ศ. 1572ค.ศ. 1620 จู อี้จวุน
朱翊鈞
ว่านลี่
萬曆
เสี่ยนตี้
顯帝
เซิ่นจง
神宗
จักรพรรดิไท่ชาง 明光宗.jpg ค.ศ. 1620 จู ฉางลั่ว
朱常洛
ไท่ชาง
泰昌
เจินตี้
貞帝
กวงจง
光宗
จักรพรรดิเทียนฉี 明熹宗像.jpg ค.ศ. 1620ค.ศ. 1627 จู โหยวเจี้ยว
朱由校
เทียนฉี
天啟
เจ๋อตี้
悊帝
ซีจง
熹宗
จักรพรรดิฉงเจิน Ming Chongzhen.jpg ค.ศ. 1627ค.ศ. 1644 จู โหยวเจี่ยน
朱由檢
ฉงเจิน
崇禎
เล่ยตี้
烈帝
ซือจง
思宗

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]