จักรวรรดิกาสนาวิยะห์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
กาสนาวิยะห์
غزنویان
Ghaznavian

ค.ศ. 963ค.ศ. 1187
ธงชาติของกาสนาวิยะห์
ธงชาติ
จักรวรรดิกาสนาวิยะห์ในสมัยที่รุ่งเรืองที่สุด
จักรวรรดิกาสนาวิยะห์ในสมัยที่รุ่งเรืองที่สุด
สถานะจักรวรรดิ
เมืองหลวงกาสนี (จนถึง ค.ศ. 1151)
ลาฮอร์ (ตั้งแต่ ค.ศ. 1151)
ศาสนา
ซุนนีย์
การปกครองจักรวรรดิ
ชาห์ 
Alptigin
Khusrau Malik
ยุคประวัติศาสตร์ยุคกลาง
• ก่อตั้ง
ค.ศ. 963
ค.ศ. 1187 ค.ศ. 1187
ก่อนหน้า
ถัดไป
จักรวรรดิไบยิด
จักรวรรดิเซลจุค
จักรวรรดิกอร์
ประวัติศาสตร์อิหร่านแผ่นดินใหญ่
Faravahar background
กษัตริย์แห่งเปอร์เชีย
ก่อนยุคใหม่
หลัง อิสลาม
อาณาจักรกาหลิป 637–651
จักรวรรดิอุมัยยะฮ์ 661–750
จักรวรรดิอับบาซียะฮ์ 750–1258
จักรวรรดิทาฮิริยะห์ 821–873
ราชวงศ์อาลาวิยะห์ 864–928
จักรวรรดิซาฟาริยะห์ 861–1003
จักรวรรดิซามานิยะห์ 819–999
จักรวรรดิไซยาริยะห์ 928–1043
จักรวรรดิไบอิยะห์ 934–1055
จักรวรรดิกาสนาวิยะห์ 975–1187
จักรวรรดิกอร์ 1149–1212
จักรวรรดิเซลจุค 1037–1194
จักรวรรดิควาเรซเมีย 1077–1231
ราชวงศ์คาร์ติยะห์ 1231-1389
จักรวรรดิอิลค์ 1256–1353
ราชวงศ์มุซาฟฟาริยะห์ 1314–1393
ราชวงศ์จุพานิยะห์ 1337–1357
ราชวงศ์จาไลยิริยะห์ 1339–1432
จักรวรรดิติมูริยะห์ 1370–1506
คารา โคยันลู เตอร์โคมันส์ 1407–1468
อัค โคยันลู เตอร์โคมันส์ 1378–1508
จักรวรรดิซาฟาวิยะห์ 1501–1722*
จักรวรรดิโมกุล 1526–1857
ราชวงศ์โฮทาคิ 1722–1729
จักรวรรดิอาฟชาริยะห์ 1736–1750
* หรือ 1736
ยุคใหม่

กาสนาวิยะห์ (เปอร์เซีย: غزنویان‎, อังกฤษ: Ghaznavids) เป็นราชวงศ์อิสลาม และเปอร์เชียของชนเตอร์กิกมามลุค[1] ผู้รุ่งเรืองระหว่าง ค.ศ. 975 จนถึง ค.ศ. 1187 และปกครองส่วนใหญ่ของเปอร์เชีย, ทรานสอ็อกซาเนียและทางตอนเหนือของอนุทวีปอินเดีย[2][3][4] จักรวรรดิกาสนาวิยะห์มีศูนย์กลางอยู่ที่กาสนีที่ตั้งอยู่ในอัฟกานิสถานปัจจุบัน การที่มีอิทธิพลทั้งทางการเมืองและวัฒนธรรมจากอาณาจักรก่อนหน้านั้น - จักรวรรดิซามานิยะห์ - กาสนาวิยะห์เตอร์กิกจึงกลายมาเป็นเปอร์เชีย[2][4][5][6][7][8][9]

ราชวงศ์ก่อตั้งโดยเซบุค ทิจิน (en:Sebük Tigin) หลังจากที่ได้รับดินแดนที่มีศูนย์กลางที่กาสนีจากพ่อตาอัลฟ์ ทิจิน (en:Alp-Tegin) ผู้ที่แยกตัวมาจากสุลต่านของราชวงศ์ซามานิยะห์[10] พระราชโอรสของพระองค์มาห์มุดแห่งกาสนี (Mahmud of Ghazni) ขยายดินแดนของจักรวรรดิที่ครอบคลุมตั้งแต่แม่น้ำอ็อกซัสไปจนถึงหุบเขาสินธุ และ มหาสมุทรอินเดีย ทางด้านตะวันตกไปจนจรดราวี และฮามาดาน เมื่อมาถึงรัชสมัยของมาซุดที่ 1 แห่งกาสนี (Mas'ud I of Ghazni) กาสนาวิยะห์ก็สูญเสียดินแดนไปเป็นอันมาก ทางด้านตะวันตกเสียให้แก่เซลจุค ที่ทำให้ลำบากต่อการครอบครองอัฟกานิสถาน, บาโลคิสถาน และ ปัญจาบ ในปี ค.ศ. 1151 สุลต่านบาห์รัมชาห์ก็เสียกาสนีแก่ อลาอุดดิน ฮุสเซนแห่งจักรวรรดิกอร์จนต้องย้ายเมืองหลวงไปอยู่ที่ลาฮอร์จนกระทั่งจักรวรรดิถูกยึดโดยจักรวรรดิกอร์ในปี ค.ศ. 1186.

ประวัติศาสตร์[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "Encyclopedia Britannica - Ghaznavid Dynasty"
  2. 2.0 2.1 C.E. Bosworth: The Ghaznavids. Edinburgh, 1963
  3. C.E. Bosworth, "Ghaznavids", in Encyclopaedia Iranica, Online Edition 2006, (LINK)
  4. 4.0 4.1 C.E. Bosworth, "Ghaznavids", in Encyclopaedia of Islam, Online Edition; Brill, Leiden; 2006/2007
  5. M.A. Amir-Moezzi, "Shahrbanu", Encyclopaedia Iranica, Online Edition, (LINK): "... here one might bear in mind that non-Persian dynasties such as the Ghaznavids, Saljuqs and Ilkhanids were rapidly to adopt the Persian language and have their origins traced back to the ancient kings of Persia rather than to Turkish heroes or Muslim saints ..."
  6. Encyclopaedia Iranica, Iran: Islamic Period - Ghaznavids, E. Yarshater
  7. B. Spuler, "The Disintegration of the Caliphate in the East", in the Cambridge History of Islam, Vol. IA: The Central islamic Lands from Pre-Islamic Times to the First World War, ed. by P.M. Holt, Ann K.S. Lambton, and Bernard Lewis (Cambridge: Cambridge University Press, 1970). pg 147: One of the effects of the renaissance of the Persian spirit evoked by this work was that the Ghaznavids were also Persianized and thereby became a Persian dynasty.
  8. Anatoly M Khazanov, André Wink, "Nomads in the Sedentary World", Routledge, 2padhte padhte to pagla jayega aadmi, "A History of Russia, Central Asia and Mongolia", Blackwell Publishing, 1998. pg 370: "Though Turkic in origin and, apparently in speech, Alp Tegin, Sebuk Tegin and Mahmud were all thoroughly Persianized"
  9. Robert L. Canfield, Turko-Persia in historical perspective, Cambridge University Press, 1991. pg 8: "The Ghaznavids (989-1149) were essentially Persianized Turks who in manner of the pre-Islamic Persians encouraged the development of high culture"
  10. Encyclopedia Britannica, Ghaznavid Dynasty, Online Edition 2007 (LINK)

แหล่งที่มา[แก้]

  • Ahmadi, Wali (2004). "The Institution of Persian Literature and the Genealogy of Bahar's "Stylistics"". British Journal of Middle Eastern Studies. Taylor & Francis, Ltd. 31 (2 (Nov.)).CS1 maint: ref=harv (link)
  • Alam, Muzaffar; Nalini, Françoise Delvoye; Gaborieau, Marc (2000). The making of Indo-Persian Culture: Indian and French Studies. Manohar Publishers & Distributors.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Arjomand, Said Amir (2012). "Patrimonial state". ใน Böwering, Gerhard; Crone, Patricia; Mirza, Mahan (บ.ก.). The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought. Princeton University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Amirsoleimani, Soheila (1999). "Truths and Lies: Irony and Intrigue in the Tārīkh-i Bayhaqī: The Uses of Guile: Literary and Historical Moments". Iranian Studies. Taylor & Francis, Ltd. 32 (2, Spring). doi:10.1080/00210869908701955.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Bosworth, C.E. (1963). The Ghaznavids:994–1040. Edinburgh University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Bosworth, C.E. (1968). "The Development of Persian Culture under the Early Ghaznavids". Iran. Taylor & Francis, Ltd. 6: 33. doi:10.2307/4299599. JSTOR 4299599.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Bosworth, C.E. (1975). "The Early Ghaznavids". ใน Bosworth, C. E. (บ.ก.). The Cambridge History of Iran. Vol. 4. Cambridge University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Bosworth, C.E. (1977). The Later Ghaznavids. Columbia University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Bosworth, C.E. (1996). The New Islamic Dynasties. Columbia University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Bosworth, C.E. (2006). "Ghaznavids". Encyclopaedia Iranica.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Houtsma, Martijn Theodoor (1987). E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936. 2. BRILL. p. 151. ISBN 978-90-04-08265-6. สืบค้นเมื่อ 24 September 2010.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Katouzian, Homa (2003). Iranian history and politics:The Dialectic of State and Society. Routledge.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Levi, Scott Cameron; Sela, Ron, บ.ก. (2010). Islamic Central Asia: an anthology of historical sources. Indiana University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Lewis, Bernard (1992). The World of Islam. London: Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-27624-2.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Meisami, J. S. (1993). "The Past in Service of the Present: Two Views of History in Medieval Persia". Poetics Today:Cultural Processes in Muslim and Arab Societies: Medieval and Early Modern Periods. Duke University Press. 14 (2, (Summer)).CS1 maint: ref=harv (link)
  • Meisami, Julie Scott (1999). Persian historiography to the end of the twelfth century. Edinburgh University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Notghi, Hamid; Sabri-Tabrizi, Gholam-Reza (1994). "Hail to Heydarbaba: A Comparative View of Popular Turkish & Classical Persian Poetical Languages". British Journal of Middle Eastern Studies. Taylor & Francis, Ltd. 21 (2): 240–251. doi:10.1080/13530199408705603.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Poliakova, E. A. (1984). "The Development of a Literary Canon in Medieval Persian Chronicles: The Triumph of Etiquette". Iranian Studies. Taylor & Francis, Ltd. 17 (2/3 (Spring – Summer)): 237–256. doi:10.1080/00210868408701630.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Rowson, E.K. (1998). "Ghaznavids". ใน Meisami, Julie Scott; Starkey, Paul (บ.ก.). Encyclopedia of Arabic Literature. Vol.1. Routledge.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Roy, Kaushik (2016). Military Manpower, Armies and Warfare in South Asia. Routledge.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Sharlet, Jocelyn (2011). Patronage and Poetry in the Islamic World: Social Mobility and Status in the Medieval Middle East and Central Asia. Tauris Academic Studies.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Spooner, Brian; Hanaway, William L. (2012). Literacy in the Persianate World: Writing and the Social Order. University of Pennsylvania Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Spuler, B. (1970). "The Disintegration of the Caliphate in the East". ใน Holt, P.M.; Lambton, Ann K.S.; Lewis, Bernard (บ.ก.). Cambridge History of Islam. IA: The Central islamic Lands from Pre-Islamic Times to the First World War. Cambridge University Press.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Spuler, B. (1991). "Ghaznawids". ใน Lewis, B.; Pellat, C.; Schacht, J. (บ.ก.). The Encyclopedia of Islam. II. Brill.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Taagepera, Rein (1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. Wiley. 41 (3):(September) (3): 475–504. doi:10.1111/0020-8833.00053.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. University of Pittsburgh Press. 12 (2):(December). ISSN 1076-156X.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Wink, Andre (2002). Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World. Vol.2. Brill.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Yarshater, E. (1960). "The Theme of Wine-Drinking and the Concept of the Beloved in Early Persian Poetry". Studia Islamica. Brill. No. 13.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Yarshater, Ehsan (2008). "Iran". Encyclopaedia Iranica.CS1 maint: ref=harv (link)
  • Ziad, Homayra (2006). "Ghaznavids". ใน Meri, J. (บ.ก.). Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia. Routledge.CS1 maint: ref=harv (link)

อ่านเพิ่มเติม[แก้]

  • Bosworth, Clifford Edmund (1963) The Ghaznavids: Their Empire in Afghanistan and Eastern Iran 994–1040 Edinburgh University Press, Edinburgh, OCLC 3601436
  • Bosworth, Clifford Edmund (1977) The Later Ghaznavids: Splendour and Decay, The Dynasty in Afghanistan and Northern India 1040–1186 Columbia University Press, New York, ISBN 0-231-04428-3
  • Bosworth, Clifford Edmund (1998), "THE GHAZNAVIDS", ใน Asimov, M.S.; Bosworth, C.E. (บ.ก.), History of Civilisations of Central Asia (PDF), UNESCO Publishing, ISBN 978-92-3-103467-1
  • M. Ismail Marcinkowski (2003) Persian Historiography and Geography: Bertold Spuler on Major Works Produced in Iran, the Caucasus, Central Asia, India and Early Ottoman Turkey Pustaka Nasional, Singapore, ISBN 9971-77-488-7

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

แม่แบบ:Empires