จักรวรรดิทิเบต

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
จักรวรรดิทิเบต

བོད་ཆེན་པོ
Bod chen po
ค.ศ. 618–ค.ศ. 842
[ต้องการอ้างอิง]
ธงของพระเจ้าซรอนซันกัมโป จักรพรรดิทิเบต (คริสต์ศตวรรษที่ 7)
แผนที่จักรวรรดิทิเบตในช่วงสูงสุด (ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 8-ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9)[1]
แผนที่จักรวรรดิทิเบตในช่วงสูงสุด (ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 8-ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 9)[1]
เมืองหลวงลาซา
ภาษาทั่วไปกลุ่มภาษาทิเบต
ศาสนา
ศาสนาพุทธแบบทิเบต, บอน
ความสัมพันธ์ทางครอบครัวเผ่าเท็งกรี
การปกครองราชาธิปไตย
จักรพรรดิ 
• 618–650
พระเจ้าซรอนซันกัมโป, จักรพรรดิองค์ที่ 33 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 650–655
Gungsrong Gungtsen, จักรพรรดิองค์ที่ 34 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 655–676
Mangsong Mangtsen , จักรพรรดิองค์ที่ 35 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 676–704
Tridu Songtsen, จักรพรรดิองค์ที่ 36 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 680–743
Me Agtsom, จักรพรรดิองค์ที่ 37 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 753–797
พระเจ้าตริสองเดซัน, จักรพรรดิองค์ที่ 38 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 797–799
Mune Tsenpo, จักรพรรดิองค์ที่ 39 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 800/804 – 815
พระเจ้าเสนาเล, จักรพรรดิองค์ที่ 40 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 815–838
พระเจ้าราลปาเชน, จักรพรรดิองค์ที่ 41 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
• 838–842
พระเจ้าลางทรมา, จักรพรรดิองค์ที่ 42 แห่งราชวงศ์ยาร์ลุง
Lönchen (หัวหน้ารัฐมนตรี) 
• 652–667
Gar Tongtsen Yülsung
• 685–699
Gar Trinring Tsendro
• 782?–783
Nganlam Takdra Lukhong
• 783–796
Nanam Shang Gyaltsen Lhanang
Banchenpo (หัวหน้าพระ) 
• 798–?
Nyang Tingngezin Sangpo (คนแรก)
• ?–838
Dranga Palkye Yongten (คนสุดท้าย)
ยุคประวัติศาสตร์ปลายสมัยโบราณ
• ก่อตั้ง
ค.ศ. 618
• สิ้นสุด
ค.ศ. 842
พื้นที่
ประมาณ ค.ศ. 800[2][3]4,600,000 ตารางกิโลเมตร (1,800,000 ตารางไมล์)
ก่อนหน้า
ถัดไป
ซุมปา
Zhangzhung
Qocho
ราชวงศ์ถัง

จักรวรรดิทิเบต (ทิเบต: བོད་ཆེན་པོWylie: bod chen po, แปลว่า "ทิเบตใหญ่"; จีน: 吐蕃; พินอิน: Tǔbō / Tǔfān) คือจักรวรรดิที่ปกครองตั้งแต่ปี พ.ศ. 1161 ถึง 1385 เป็นจักรวรรดิที่กินแผ่นเป็นขนาดใหญ่และขยายอำนาจไปพื้นที่มีขนาดใหญ่กว่าที่ราบสูงทิเบตยึดไปยังส่วนของเอเชียตะวันออกกับเอเชียกลางและเอเชียใต้ แต่จักรวรรดิทิเบตได้ล่มลายเพราะหลังพระเจ้าลางทรมาได้สิ้นพระชนม์ก็เกิดความขัดแย้งเกี่ยวกับผู้สืบทอดราชบัลลังก์ระหว่างยุมตันกับโอซุง

ประวัติศาสตร์[แก้]

สังคม[แก้]

สิ่งประดิษฐ์ที่ค้นพบของจักรวรรดิทิเบต
1500-year-old pottery, Gold bottle found in the tomb of Amdo
Sasan-style long cup made of yellow agate
Painted with characters' gold tin plate
Gold cup with handle

ต้นชาวทิเบตบูชาเทพเจ้าแห่งสงครามที่เรียกว่า "Yuandi" (ถอดความภาษาจีน) ตามคำทับศัพท์ภาษาจีนจากหนังสือถังปกเก่า [4]

หนังสือถังปกเก่า กล่าว่า:

They grow no rice but have black oats, red pulse, barley, and buckwheat. The principal domestic animals are the yak, pig, dog, sheep, and horse. There are flying squirrels, sembling in shape those of our own country, but as large as cats, the fur of which is used for clothes. They have abundance of gold, silver, copper, and tin. The natives generally follow their flocks to pasture and have no fixed dwelling-place. They have, however, some walled cities. The capital of the state is called the city of Lohsieh. The houses are all flat-roofed and often reach to the height of several tens of feet. The men of rank live in large felt tents, which are called fulu. The rooms in which they live are filthily dirty, and they never comb their hair nor wash. They join their hands to hold wine, and make plates of felt, and knead dough into cups, which they fill with broth and cream and eat the whole together.[5]

ดูเพิ่ม[แก้]

หมายเหตุ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Kapstein, Matthew T. (2006). "The Tibetan Empire, late eighth-early ninth centuries". The Tibetans. Chichester, West Sussex: Wiley-Blackwell. p. XX. ISBN 978-0-631-22574-4. เก็บ จากแหล่งเดิมเมื่อ 8 March 2017. สืบค้นเมื่อ 8 August 2021 – โดยทาง Reed.edu.
  2. Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. 12 (2): 222. ISSN 1076-156X. สืบค้นเมื่อ 14 September 2016.
  3. Rein Taagepera (September 1997). "Expansion and Contraction Patterns of Large Polities: Context for Russia". International Studies Quarterly. 41 (3): 500. doi:10.1111/0020-8833.00053. JSTOR 2600793.
  4. Walter 2009, p. 26.
  5. Bushell 1880, p. 442.

ข้อมูล[แก้]

LaRocca, Donald J. Warriors of the Himalayas: Rediscovering the Arms and Armor of Tibet. (2006) Metropolitan Museum of Art. ISBN 0-300-11153-3

  • Beckwith, Christopher I. The Tibetan Empire in Central Asia: A History of the Struggle for Great Power among Tibetans, Turks, Arabs, and Chinese during the Early Middle Ages' (1987) Princeton University Press. ISBN 0-691-02469-3
  • Bushell, S. W. (1880), The Early History of Tibet. From Chinese Sources, Cambridge University Press
  • Lee, Don Y. The History of Early Relations between China and Tibet: From Chiu t'ang-shu, a documentary survey (1981) Eastern Press, Bloomington, Indiana. ISBN 0-939758-00-8
  • Pelliot, Paul. Histoire ancienne du Tibet (1961) Librairie d'Amérique et d'orient, Paris
  • Powers, John. History as Propaganda: Tibetan Exiles versus the People's Republic of China (2004) Oxford University Press. ISBN 978-0-19-517426-7
  • Schaik, Sam van. Galambos, Imre. Manuscripts and Travellers: The Sino-Tibetan Documents of a Tenth-Century Buddhist Pilgrim (2011) Walter de Gruyter ISBN 978-3-11-022565-5
  • Stein, Rolf Alfred. Tibetan Civilization (1972) Stanford University Press. ISBN 0-8047-0901-7
  • Walter, Michael L. (2009), Buddhism and Empire The Political and Religious Culture of Early Tibet, Brill
  • Yamaguchi, Zuiho. (1996). “The Fiction of King Dar-ma’s persecution of Buddhism” De Dunhuang au Japon: Etudes chinoises et bouddhiques offertes à Michel Soymié. Genève : Librarie Droz S.A.
  • Nie, Hongyin. 西夏文献中的吐蕃[ลิงก์เสีย]

อ่านเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]