เต๋า

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Jump to navigation Jump to search
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ เต๋า (แก้ความกำกวม)
ปากว้า เป็นสัญลักษณ์แสดงถึงเต๋าและการก่อกำเนิดสรรพสิ่ง

เต๋า (อักษรจีน: เต้า) มีความหมายตามตัวอักษรว่า วิถี หรือ วิธี ต่อมาคัมภีร์เต๋ายุคแรก ได้ใช้คำว่า เต๋า ในความหมายใหม่ว่า เป็นสัจภาวะสูงสุด เป็นอุตรภาพ อัพภันตรภาพ ซึ่งปราศจากรูปร่าง พ้นวิสัยภาษา ความคิด และความเข้าใจของมนุษย์[1] เชื่อว่าเป็นต้นกำเนิดและจุดหมายปลายทางของสรรพสิ่ง แม้ความเชื่อนี้จะมีที่มาจากลัทธิเต๋า แต่ก็ได้แพร่หลายไปยังคตินิยมอื่น ๆ ด้วยทั้ง ลัทธิขงจื๊อ ตลอดจนศาสนาและปรัชญาตะวันออกโดยรวม

คำอธิบายในคัมภีร์[แก้]

แนวคิดเรื่องเต๋าปรากฏครั้งแรกในคัมภีร์เต้าเต๋อจิงของเล่าจื๊อ ที่กล่าวถึงเต๋าไว้ในบทแรกว่า[2]

道可道,非常道。
名可名,非常名。

เต๋าที่เรียกขานได้ไม่ใช่เต๋าแท้
นามที่เรียกขานได้ไม่ใช่นามแท้

เต้าเต๋อจิง บทที่ 1



นอกจากนี้ยังอธิบายว่า

有物混成,先天地生。
寂兮寥兮,獨立而不改,
周行而不殆,可以為天地母。
吾不知其名,字之曰道,
強為之名曰大。
大曰逝,
逝曰遠,
遠曰反。

มีสิ่งหนึ่งบังเกิดจากกลีภพ มีอยู่ก่อนฟ้าดิน
ดูสงบและว่างเปล่า ดำรงอยู่เอง ไม่เปลี่ยนแปลง
แพร่ไปทั่วโดยไม่รู้เหน็ดเหนื่อย นับว่าเป็นมารดาของสรรพสิ่งก็ว่าได้
ข้าพเจ้าไม่รู้ชื่อ แต่ขอเรียกว่า ”เต๋า” เมื่อต้องขานชื่อ ก็ขอเรียกว่า “สิ่งที่ยิ่งใหญ่”
สิ่งที่ยิ่งใหญ่ย่อมชื่อว่าล่วงไป
ล่วงไปก็ชื่อว่าไกล
ไกลย่อมชื่อว่าย้อนกลับ

เต้าเต๋อจิง บทที่ 25

ลักษณะของเต๋า[แก้]

นักวิชาการได้สรุปลักษณะของเต๋าไว้ดังนี้[1]

  • เป็นที่มาของสรรพสิ่ง
  • เป็นรหัสยภาวะที่ไม่อาจเรียกขานได้
  • แทรกซึมแพร่หลายไปในทุกสิ่ง
  • เป็นกระบวนการที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของจักรวาล

ทัศนะเปรียบเทียบ[แก้]

ตามความเชื่อของศาสนาเต๋า เต๋า คือปฐมธาตุ เป็นพลังงาน ต้นกำเนิดของสรรพสิ่งทั้งปวง เต๋าไม่มีชีวิต ไม่ใช่บุคคล ไม่ใช่พระเป็นเจ้า แต่ดำรงอยู่ก่อนพระเป็นเจ้า[3] ความเชื่อเรื่องเต๋าของศาสนาเต๋าจึงมีลักษณะเป็นเอกนิยม[4] มีความคล้ายคลึงกับธรรมกายในศาสนาพุทธนิกายมหายาน-วัชรยานและคล้ายกับความเชื่อเรื่องพรหมันของศาสนาฮินดูสำนักอไทฺวตะ เวทานตะ อีกด้วย

ลัทธิอนุตตรธรรมมีความเชื่อเรื่องเต๋าเช่นกัน แต่เชื่อว่าเต๋าเป็นพลังงานชีวิต เป็นบุคคล พระผู้สร้างสรรค์และก่อกำเนิดสรรพสิ่งตามเจตจำนงของพระองค์ และสถิตแพร่หลายแทรกซึมอยู่ในทุกสิ่ง ลัทธิอนุตตรธรรมจึงเรียกเต๋าว่า "พระแม่องค์ธรรม"[5] และเชื่อว่าวิญญาณของสรรพสัตว์ก็มาจากพระแม่องค์ธรรมนี้ ความเชื่อเรื่องเต๋าของลัทธิอนุตตรธรรมจึงมีลักษณะเป็นสรรพัชฌัตเทวนิยม คล้ายความเชื่อเรื่องพรหมันของศาสนาฮินดูสำนักวิศิษฏาไทฺวตะ เวทานตะ

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 "Dao 道". Center for Daoist Studies. ม.ป.ป.. http://www.daoistcenter.org/dao.html. เรียกข้อมูลเมื่อ 21 มีนาคม 2556. 
  2. "Tao Te Ching". Tao Te Ching. ม.ป.ป.. http://www.tao-te-king.org/. เรียกข้อมูลเมื่อ 21 มีนาคม 2556. 
  3. Stephen Mitchell (2006). "Tao Te Ching Translations". Tao Te Ching. http://www.duhtao.com/translations.html. เรียกข้อมูลเมื่อ 25 มีนาคม 2556. 
  4. New World Encyclopedia (5 กันยายน 2551). "Monism". New World Encyclopedia. http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Monism#Daoism. เรียกข้อมูลเมื่อ 25 มีนาคม 2556. 
  5. สายทอง, ศุภนิมิต แปลและเรียบเรียง, ม.ป.ป., หน้า 9