ทางยกระดับอุตราภิมุข

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ดอนเมืองโทลล์เวย์)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ทางยกระดับอุตราภิมุข ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 (เก็บค่าผ่านทาง) ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38 (ทางยกระดับฯ ช่วงอนุสรณ์สถาน-รังสิต)
ทางยกระดับอุตราภิมุข
ดอนเมืองโทลล์เวย์
ทางยกระดับอุตราภิมุขซ้อนอยู่บนถนนวิภาวดีรังสิต
ข้อมูลของเส้นทาง
ความยาว:28.224 กิโลเมตร (17.538 ไมล์)
ใช้งาน:พ.ศ. 2537 – ปัจจุบัน
ประวัติ:แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2541
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทิศใต้:ทางพิเศษเฉลิมมหานคร ทางพิเศษเฉลิมมหานคร ใน เขตดินแดง จ.กรุงเทพ
ปลายทิศเหนือ:Thai Motorway-t5.svg ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 (โครงการในอนาคต) ใน อ.ธัญบุรี จ.ปทุมธานี
ระบบทางหลวง

ทางยกระดับอุตราภิมุข หรือ ดอนเมืองโทลล์เวย์ หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า โทลล์เวย์ เป็นทางด่วนสายหนึ่งที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง และบริษัท ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด (มหาชน) โดยมีการแบ่งการบริหารจัดการทางยกระดับเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ทางยกระดับดินแดง–ดอนเมือง เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 และเป็นทางหลวงสัมปทาน และส่วนทางยกระดับอนุสรณ์สถาน−รังสิต เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ทางยกระดับอุตราภิมุขมีแนวสายทางเริ่มจากบริเวณเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร แล้วสิ้นสุดเส้นทางที่อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี รวมระยะทางทั้งสิ้น 28.224 กิโลเมตร[1] โดยเปิดให้บริการเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2537

ประวัติ[แก้]

วัตถุประสงค์ของการก่อสร้างทางยกระดับอุตราภิมุข คือ การแก้ปัญหาการจราจรบนถนนวิภาวดีรังสิต และถนนพหลโยธิน โดยในระยะแรก กรมทางหลวงมีโครงการที่จะขยายช่องจราจรของถนนวิภาวดีรังสิต เพื่อเป็นการรองรับการสัญจรของรถยนต์ที่จะไปยังท่าอากาศยานดอนเมือง ซึ่งการจราจรบนถนนวิภาวดีรังสิตมีแนวโน้มที่สูงขึ้นทุกวัน จนติดขัดในช่วงเวลาเร่งด่วน แต่อุปสรรคของการขยายช่องจราจรคือ มีบ้านเรือนตั้งอยู่ริมเส้นทางเป็นจำนวนมาก จนไม่สามารถขยายช่องจราจรได้ กรมทางหลวงจึงมีแนวคิดที่จะสร้างเป็นทางยกระดับซ้อนทับบนถนน โดยใช้พื้นที่เกาะกลางถนนเพื่อรองรับโครงสร้าง แต่เนื่องจากในขณะนั้นงบประมาณของกรมทางหลวงมีไม่เพียงพอ จึงได้เสนอให้เอกชนได้เข้าร่วมประมูลโครงการเพื่อบริหารจัดการ โดยบริษัท ทางยกระดับดอนเมือง ได้ชนะประมูล และบริหารเส้นทางมาจนถึงปัจจุบัน

ตำนานยักษ์แบกเสา[แก้]

เมื่อปี พ.ศ. 2535 ที่เริ่มมีการก่อสร้างทางยกระดับอุตราภิมุขขึ้น ซึ่งในระหว่างการก่อสร้างก็เกิดอุปสรรคขึ้นมากมาย ไม่ราบรื่นและติดขัด จนกระทั่งช่วงที่จะทำการยกเสาต้นนี้ขึ้น ก็เกิดอุปสรรคขึ้นอีก ทำอย่างไรก็ยกเสาไม่ขึ้น พอสร้างมาถึงห้าแยกลาดพร้าว ต้องสร้างทางยกระดับเหินข้ามแยกลาดพร้าว แต่สร้างเสาและคานได้ไม่กี่วันก็พังลงมาทับคนเสียชีวิต ซึ่งเกิดเหตุการณ์แบบนี้อยู่หลายครั้ง ทั้งที่ทำถูกต้องตามหลักวิศวกรรมทุกประการ ทำให้สร้างต่อไม่ได้ และมีคนงานเสียชีวิตจำนวนมาก เสายกขึ้นไม่ได้ โดยที่แยกอื่น ๆ ไม่มีปัญหาแบบแยกลาดพร้าว จนกระทั่งมีผู้แนะนำให้ปั้นรูปยักษ์แบกถนนไว้ที่เสาเพื่อแก้เคล็ด ทางโครงการจึงได้ขอให้กรมศิลปากรช่วยปั้นยักษ์สองตนขึ้นมา โดยการแกะสลักยักษ์ทำท่าแบกเสา ปรากฏว่าเกิดเรื่องเหลือเชื่อขึ้นอย่างมาก เพราะเมื่อแกะสลักรูปยักษ์เสร็จ เสาต้นนั้นก็ยกขึ้นได้อย่างง่ายดาย และสถานะการเงินของโครงการดีขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ ผู้คนต่างใช้งานทางด่วนแห่งนี้มากขึ้น และไม่ค่อยมีอุบัติเหตุอย่างเมื่อก่อน และในปัจจุบันยักษ์แบกเสาก็ยังคงอยู่ที่เดิม โดยมี 2 จุด ได้แก่ ทางลงสะพานข้ามแยกสุทธิสารฝั่งขาออก 1 ตน และ ทางลงสะพานข้ามห้าแยกลาดพร้าวฝั่งขาเข้า 1 ตน[2]

รายละเอียดของเส้นทาง[แก้]

ทางยกระดับดินแดง−อนุสรณ์สถานแห่งชาติ[แก้]

ทางยกระดับดินแดง−อนุสรณ์สถานแห่งชาติ หรือ ทางยกระดับดินแดง–ดอนเมือง เป็นทางหลวงสัมปทานประเภททางยกระดับ อยู่ในความรับผิดชอบของบริษัท ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด แต่ได้ถูกกำหนดเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 (ถนนวิภาวดีรังสิต) มีระยะทาง 20.897 กิโลเมตร โดยสัญญาสัมปทานจะสิ้นสุดในปี พ.ศ. 2577[3] มีแนวสายทางเริ่มจากปลายทางพิเศษเฉลิมมหานคร บริเวณเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร มุ่งไปทางทิศเหนือ โดยใช้พื้นที่เกาะกลางถนนวิภาวดีรังสิต ตั้งแต่หลักกิโลเมตรที่ 6 ถึงกิโลเมตรที่ 27 ผ่านท่าอากาศยานดอนเมือง แล้วสิ้นสุดช่วงนี้ที่ทางแยกต่างระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ต่อเนื่องกันกับช่วงอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต โดยเปิดให้บริการในช่วงดินแดง−หลักสี่ เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2537 และช่วงหลักสี่−อนุสรณ์สถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2541 พร้อมกันกับช่วงอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต

ทางยกระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต[แก้]

ทางยกระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต เป็นทางยกระดับที่เป็นส่วนต่อขยายจากทางยกระดับอุตราภิมุข มีระยะทาง 7.327 กิโลเมตร (4.553 ไมล์) กำหนดเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38 อยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง เริ่มต้นบริเวณอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ซ้อนอยู่บนถนนวิภาวดีรังสิต จากนั้นเบี่ยงซ้ายไปตามถนนพหลโยธิน และสิ้นสุดบนถนนพหลโยธินบริเวณหน้าโรงกษาปณ์ ในอำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ทางยกระดับช่วงนี้ไม่มีการเก็บค่าผ่านทาง โดยได้มีการยกเลิกการเก็บเงินค่าธรรมเนียมผ่านทางมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547[4] จึงกำหนดสถานะให้เป็นทางหลวงแผ่นดิน

ทางขึ้น-ทางลง[แก้]

ฝั่งขาออกรังสิต[แก้]

  • ทางขึ้นดินแดง
  • ทางขึ้นสุทธิสาร
  • ทางขึ้น-ลงลาดพร้าว
  • ทางขึ้นรัชดาภิเษก
  • ทางขึ้นบางเขน
  • ทางขึ้นหลักสี่
  • ทางขึ้นอนุสรณ์สถาน
  • ทางลงรังสิต

ฝั่งขาเข้าดินแดง[แก้]

  • ทางขึ้นรังสิต
  • ทางขึ้น-ลงอนุสรณ์สถาน
  • ทางขึ้นดินแดง
  • ทางขึ้นแจ้งวัฒนะ
  • ทางลงบางเขน
  • ทางลงรัชดาภิเษก
  • ทางขึ้น-ลงลาดพร้าว
  • ทางลงสุทธิสาร
  • ทางลงดินแดง

รายชื่อทางแยก และทางต่างระดับ[แก้]

รายชื่อทางแยกบน Thailand road sign Expressway.svg Thai Motorway-t31.svg Thai Highway-38.svg ถนนทางยกระดับอุตราภิมุข ทิศทาง: ดินแดง-รังสิต
จังหวัด กม.ที่ ชื่อจุดตัด ซ้าย ขวา
Thai Motorway-t31.svg Thailand road sign Expressway.svg ดินแดง-อนุสรณ์สถาน (ส่วนของ บมจ.ทางยกระดับดอนเมือง)
กรุงเทพมหานคร 4+990 แยกทางด่วนดินแดง เชื่อมต่อจาก: Thailand road sign Expressway.svg ทางพิเศษเฉลิมมหานคร ไป พระราม 9, บางนา, ดาวคะนอง
ทางแยกต่างระดับรัชวิภา ทางเชื่อมต่อ Thailand road sign Expressway.svg ทางพิเศษสายศรีรัช-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร (โครงการในอนาคต) ไป ถนนราชพฤกษ์, Thai Motorway-f9.svg ถนนกาญจนาภิเษก (ตะวันตก) ไม่มี
ทางเชื่อม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 302 (ฝั่งขาออกรังสิต) Thai Highway-302.svg ทล.302 ไป งามวงศ์วาน, แคราย Thai Highway-302.svg ทล.302 ไป มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ทางเชื่อม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 (ฝั่งขาออกรังสิต) Thai Highway-304.svg ทล.304 ไป เขตหลักสี่ Thai Highway-304.svg ทล.304 ไป เขตคันนายาว
ทางเชื่อม ท่าอากาศยานดอนเมือง (ฝั่งขาออกรังสิต) ไม่มี เข้า Thailand road sign Airport (blue).svg ท่าอากาศยานดอนเมือง
~26+600 ด่านเก็บค่าผ่านทางอนุสรณ์สถาน ตรงไป: Thai Highway-38.svg ทางยกระดับอุตราภิมุข (ส่วนของกรมทางหลวง) ไปรังสิต
Thai Highway-38.svg ทางยกระดับอนุสรณ์สถาน-รังสิต (ส่วนของกรมทางหลวง)
กรุงเทพมหานคร 0+000 ด่านเก็บค่าผ่านทางอนุสรณ์สถาน เชื่อมต่อจาก: Thailand road sign Expressway.svg Thai Motorway-t31.svg ทางยกระดับอุตราภิมุข (ส่วนของ บมจ.ทางยกระดับดอนเมือง) จากดินแดง, ดอนเมือง
ปทุมธานี ทางเชื่อมแยกต่างระดับรังสิต (ฝั่งขาออกรังสิต) Thai Highway-346.svg ทล.346 ไป จ.ปทุมธานี Thai Highway-305.svg ทล.305 ไป จ.นครนายก
7+327 ทางขึ้น-ลงรังสิต (สิ้นสุดทางยกระดับ) ตรงไป: Thai Highway-1.svg ถนนพหลโยธิน (ลงจากทางพิเศษ) ไป อ.บางปะอิน
ตรงไป: Thai Motorway-t5.svg ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 (โครงการในอนาคต) ไป จ.นครสวรรค์
      สะพาน              กำลังก่อสร้างหรือโครงการในอนาคต

โครงการส่วนต่อขยาย[แก้]

ปัจจุบันมีโครงการส่วนต่อขยายทางยกระดับอุตราภิมุขจากโรงกษาปณ์ไปยังประตูน้ำพระอินทร์ เพื่อไปบรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 รวมถึงทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ที่ทางแยกต่างระดับบางปะอิน 1 อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระยะทาง 18 กิโลเมตร และเมื่อรวมกับโครงการเดิมจะมีระยะทางทั้งสิ้น 46.224 กิโลเมตร[5] โดยภายหลังได้รวมส่วนต่อขยายนี้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงพิเศษหมายเลข 5[6] นอกจากนี้ยังมีโครงการที่จะเชื่อมกับทางพิเศษสายศรีรัช-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร ที่ทางแยกต่างระดับรัชวิภา เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ระยะทาง 2 กิโลเมตร เพื่อเป็นทางลัดเชื่อมให้ผู้ที่ต้องการสัญจรไปท่าอากาศยานดอนเมืองและสถานีกลางบางซื่อสามารถเดินทางไปได้ง่ายขึ้น

อ้างอิง[แก้]

  1. แผนที่เส้นทาง
  2. ตำนานยักษ์แบกเสา บนถนนวิภาวดีรังสิต - ทีนิวส์
  3. สัญญาสัมปทานทางหลวงในทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 หน้า 55
  4. กฎกระทรวงว่าด้วยการยกเลิกการจัดเก็บค่าธรรมเนียม
  5. "เกาะติดเมกะโปรเจ็กต์: ส่วนต่อขยายดอนเมืองโทลล์เวย์ (รังสิต-บางปะอิน)". ฐานเศรษฐกิจ. 13 พฤษภาคม 2561. สืบค้นเมื่อ 13 พฤษภาคม 2561.
  6. The Bangkok Insight (26 สิงหาคม 2562). "'กรมทางหลวง' ยืนยันโครงการขยายดอนเมืองโทลล์เวย์ถึงบางปะอิน จะไม่มี 'ค่าโง่'". www.thebangkokinsight.com. สืบค้นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2562.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]