อนุสรณ์สถานแห่งชาติ

อนุสรณ์สถานแห่งชาติ
สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
อาคารประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร อนุสรณ์สถานแห่งชาติ
สร้างเพื่อรำลึกถึง เหล่าทหารกล้าและวีรชนจากเหตุการณ์ต่าง ๆ ของไทย
เริ่มก่อสร้าง	20 กรกฎาคม พ.ศ. 2526
เปิดครั้งแรก	2 กรกฎาคม พ.ศ. 2537
ที่ตั้ง	ถนนพหลโยธิน ตำบลคูคต อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี ประเทศไทย
จำนวนร่าง	ไม่ทราบ
สร้างเพื่อประเทศ
อาณาจักรสุโขทัย อาณาจักรอยุธยา อาณาจักรธนบุรี อาณาจักรรัตนโกสินทร์ ประเทศไทย
สร้างเพื่อสงคราม
สงครามไทยรบขอม สงครามยุทธหัตถี การเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง การกอบกู้เอกราชของเจ้าตาก สงครามบางแก้ว สงครามเก้าทัพ สงครามพม่าตีเชียงใหม่ พ.ศ. 2340 และ 2345 สงครามเชียงแสน กบฏเจ้าอนุวงศ์ อานามสยามยุทธ สงครามปราบฮ่อ สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง กรณีพิพาทอินโดจีน สงครามโลกครั้งที่สอง สงครามเกาหลี สงครามกลางเมืองลาว สงครามเวียดนาม การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย สงครามอินโดจีนครั้งที่สาม สงครามอิรัก ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2551–2554 วิกฤตการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา พ.ศ. 2568–2569
ก่อตั้ง	2 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 (2537-07-02)
ประเภท	พิพิธภัณฑ์
ผลงาน	ประวัติศาสตร์ชาติไทย เกียรติภูมิทหาร
ผู้ก่อตั้ง	สายหยุด เกิดผล
เจ้าของ	กองบัญชาการกองทัพไทย กระทรวงกลาโหม
ขนส่งมวลชน	รถประจำทาง : 1-31, 1-7E, 34, 34E, 34X, 39, 59, 95ก, 114, 185, 187, 356, 374 ฟ้าคราม, 374 เปียร์นนท์, 504, 510, 510E, 520, 522, 538, 543, 554, 6250, ต.39, ต.83, ต.95, ต.117, ต.118, ต.356

อนุสรณ์สถานแห่งชาติ สร้างขึ้นในโอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่บูรพมหากษัตริย์และวีระชนไทยผู้เสียสละชีวิตเพื่อประเทศชาติ ตั้งอยู่บริเวณทางแยกต่างระดับอนุสรณ์สถาน ช่วงถนนวิภาวดีรังสิต บรรจบกับถนนพหลโยธิน ตำบลคูคต อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี ในพื้นที่ 38 ไร่ 1 งาน 97 ตารางวา ปัจจุบันอยู่ในความรับผิดชอบของกองประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย กระทรวงกลาโหม

ประวัติ

อนุสรณ์สถานแห่งชาติ เกิดขึ้นจากดำริของ พลเอก สายหยุด เกิดผล อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด ว่าที่ผ่านมารัฐบาลได้จัดสร้างอนุสาวรีย์เพื่อบรรจุอัฐิของผู้เสียชีวิตในสงครามต่าง ๆ เช่น อนุสาวรีย์ทหารอาสา เป็นที่ระลึกสำหรับผู้เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง, อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ สำหรับเหตุการณ์ปราบกบฏบวรเดช, อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ สำหรับกรณีพิพาทไทย-ฝรั่งเศส และสงครามโลกครั้งที่สอง แต่ยังมีการสู้รบเกิดขึ้นอีกหลายครั้ง เช่น สงครามเกาหลี สงครามเวียดนาม การปราบปรามผู้ก่อการร้าย มีผู้เสียชีวิตทั้งทหาร ตำรวจ และพลเรือน ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานเพลิงศพเป็นประจำทุกปี แต่อัฐิของผู้พลีชีพเพื่อชาติเหล่านี้ยังคงเก็บรวบรวมไว้ และยังมิได้จัดสร้างถาวรวัตถุขึ้นเป็นอนุสรณ์อย่างสมเกียรติ

กระทรวงกลาโหมจึงได้จัดทำโครงการก่อสร้างอาคารอนุสรณ์วีรชนแห่งชาติเป็นส่วนรวม โดยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2526 เวลา 16.30 น เมื่อการก่อสร้างแล้วเสร็จ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิด เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 และพระราชทานนามสถานที่นี้ว่า "อนุสรณ์สถานแห่งชาติ"

วัตถุประสงค์

1. เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ผู้เสียสละชีวิตเพื่อประเทศชาติ และจารึกนามผู้กล้าหาญเหล่านี้ไว้ให้สถิตสถาวรสืบไป
2. เพื่อเป็นสถานที่แสดงประวัติวีรกรรม และเหตุการณ์รบครั้งสำคัญต่าง ๆ
3. เพื่อเป็นเครื่องกระตุ้นเตือนให้ประชาชนได้ตระหนักถึงภัยที่เกิดขึ้นในอดีต อันเป็นผลกระทบต่อความมั่นคงของสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์
4. เพื่อเป็นสถานที่ศึกษาหาความรู้ และ พักผ่อนหย่อนใจของประชาชนทั่วไป

การจัดแสดง

อนุสรณ์สถานแห่งชาติประกอบด้วยส่วนสำคัญ 5 ส่วน คือ

ลานประกอบพิธี

เป็นพื้นที่สำหรับตั้งแถวทหารกองเกียรติยศได้ 3 กองร้อย เพื่อต้อนรับประมุข หรือบุคคลสำคัญของประเทศและต่างประเทศที่มาเยือนอนุสรณ์สถานแห่งชาติอย่างเป็นทางการ นอกจากนี่ยังใช้สำหรับวางพวงมาลาในพิธีสำคัญต่าง ๆ บนลานประกอบพิธีประดับธงกองบัญชาการกองทัพไทย ธงกองทัพบก ธงกองทัพเรือ ธงกองทัพอากาศ ธงสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และธงกองอาสารักษาดินแดน ส่วนด้านข้างประดับธงชาติไทยสลับกับธงชาติของประเทศที่มาเยือน

อาคารประกอบพิธี

อาคารประกอบพิธีแล้วเสร็จเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2533 เป็นอาคารชั้นเดียว หลังคาทรงไทย ขนาดกว้าง 12 เมตร ยาว 20 เมตร ใช้สำหรับประกอบพิธีทางศาสนาและพิธีสำคัญของชาติ มีสิ่งสำคัญดังนี้

1. ดวงโคมนิรันดร์ประภา
2. พระบรมรูปมหาราช 9 พระองค์
3. บทโคลงพระราชนิพนธ์
4. ภาพการก่อตั้งราชธานี
5. ภาพมงคลแปด
6. ภาพเครื่องราชอิสริยาภรณ์

โดยใต้ดวงโคมนิรันดร์ประภาบรรจุดินจากสมรภูมิสำคัญในอดีต รวม 10 แห่ง ได้แก่

• ดินสมรภูมิไทยรบขอม สมัยสุโขทัย
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ในสงครามยุทธหัตถี พ.ศ. 2135
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ในศึกบางระจัน พ.ศ. 2308
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ที่ค่ายโพธิ์สามต้น พ.ศ. 2310
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ที่ตำบลบางแก้ว ราชบุรี ในศึกบางแก้ว พ.ศ. 2317
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ที่ทุ่งลาดหญ้า กาญจนบุรี ในสงคราม 9 ทัพ พ.ศ. 2328
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ในศึกถลาง พ.ศ. 2328
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ที่เมืองเชียงใหม่ พ.ศ. 2345
• ดินสมรภูมิไทยรบพม่า ที่เมืองเชียงแสน พ.ศ. 2347
• ดินสมรภูมิไทยรบลาว ที่ทุ่งสัมฤทธิ์ นครราชสีมา พ.ศ. 2369

ซึ่งดินที่นำมาบรรจุนี้เป็นดินจากสถานที่เกิดสมรภูมิจริง โดยกรมทรัพยากรธรณี ได้ทำการตรวจสอบชั้นดิน เพื่อให้ได้ดินที่อยู่ในช่วงเวลานั้นจริง ๆ

อาคารประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร

หุ่นจำลองเหตุการณ์ยุทธนาวีเกาะช้าง ภายในชั้น 1 อาคารประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร

พระรูปหุ่นขี้ผึ้งเต็มองค์ จอมพล พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช ในฉลองพระองค์เต็มยศนายทหารบกแห่งกองทัพบกไทย จัดแสดงที่ชั้น 4 อาคารประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร

อาคารประวัติศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ทหาร มีลักษณะคล้ายป้อมค่ายหอรบสมัยโบราณ ด้านหน้าของอาคารนี้ประดิษฐานพระบรมรูปพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว องค์พระราชทานกำเนิดกองทัพไทยสมัยใหม่ ประทับยืนอยู่ในชุดฉลองพระองค์เต็มยศจอมพลทหารบก ขนาดหนึ่งเท่าครึ่งของพระองค์จริง โดยสลักจากหินอ่อน

ภายในอาคารประวัติศาสตร์ และพิพิธภัณฑ์ทหาร มีการจัดแสดงกิจกรรมต่าง ๆ ทั้ง 4 ชั้น ดังนี้

• ชั้นที่ 1 จัดเป็นห้องเกียรติยศตามแนวพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เพื่อเชิดชูเกียรติและวีรกรรมของทหาร ตำรวจ และพลเรือน ที่ปฏิบัติการรบด้วยความกล้าหาญ จนได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี และเหรียญกล้าหาญ เพื่อปลุกใจให้อนุชนรุ่นหลังได้รำลึกถึง และ จัดแสดงหุ่นจำลองเหตุการณ์สงครามสมัยใหม่ที่กองทัพไทยได้ปฏิบัติการรบครั้งสำคัญ 5 สงคราม คือ
  • สงครามโลกครั้งที่ 1 จำลองเหตุการณ์ กองทหารไทยสวนสนามผ่านประตูชัย ณ กรุงปารีส
  • กรณีพิพาทอินโดจีน จำลองเหตุการณ์ ยุทธนาวีเกาะช้าง
  • สงครามมหาเอเซียบูรพา จำลองเหตุการณ์ วีรกรรมกองบินน้อยที่ 5
  • สงครามเกาหลี จำลองเหตุการณ์ การรบที่เขาพอร์คชอพ
  • สงครามเวียดนาม จำลองเหตุการณ์ การรบในป่าเวียดนาม
• ชั้นที่ 2 กำแพงแก้วรอบระเบียงได้จารึกนามผู้กล้าหาญซึ่งเสียชีวิตจากการรบ เพื่อป้องกันประเทศในสงครามต่าง ๆ รวมทั้งผู้ปฏิบัติการป้องกันผู้ก่อการร้ายภายในประเทศ รวมจำนวนขณะนี้ 8,497 ชื่อ ภายในอาคารชั้นที่ 2 จัดสร้างเป็นห้องพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติจอมทัพไทย แสดงพระราชกรณียกิจอันเกี่ยวเนื่องกับกองทัพ และ กรณียกิจของกองทัพเพื่อสนองโครงการในพระราชดำริ
• ชั้นที่ 3 จัดแสดงหุ่นจำลองเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ 14 เหตุการณ์
• ชั้นที่ 4 จัดแสดงเครื่องแบบ เครื่องหมายยศ และส่วนประกอบของเครื่องแบบทหาร โดยมีการจัดแสดง ดังนี้

1. จัดแสดงเครื่องแบบ เครื่องแต่งกายโดยใช้หุ่นจัดแสดง และภาพประกอบ แบ่งการจัดแสดงออกเป็น 6 สมัยคือ สมัยก่อนสุโขทัย สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น และสมัยปัจจุบัน จำนวน 15 หุ่น
2. จัดแสดงส่วนประกอบของเครื่องแบบ เช่น หน้าหมวก อินทรธนู เครื่องหมายยศ กระดุม เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัด
3. จัดแสดงหุ่นเท่าคนจริงแต่งเครื่องแบบเต็มยศ จำนวน 4 หุ่น คือ หุ่นทหารบก หุ่นทหารเรือ หุ่นทหารอากาศ และหุ่นตำรวจ
4. การนำเสนอข้อมูลด้วยเครื่องจักรคำนวณ และวีดิทัศน์ เกี่ยวกับวิวัฒนาการของเครื่องแบบ เครื่องหมายยศ และเครื่องประกอบการแต่งกายของทหารตำรวจ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

อาคารภาพปริทัศน์

การจัดแสดงภายในอาคารภาพปริทัศน์

เป็นอาคารทรงแปดเหลี่ยม ผนังภายในอาคารโค้งเป็นวงกลม มีจิตรกรรมฝาผนังขนาดสูง 4.30 เมตร ยาว 90 เมตร ฝีมือนายปรีชา เถาทอง ศิลปินแห่งชาติ กับคณะนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยศิลปากรและมหาวิทยาลัยรังสิต แสดงเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ของชาติไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เพื่อให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถของพระมหากษัตริย์ รวมทั้งความกล้าหาญเสียสละของบรรพบุรุษ ที่ได้อุทิศตนเพื่อปกป้องและรักษาเอกราชของชาติ

ภูมิสถาปัตยกรรมและพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง

เป็นการจัดและตกแต่งพื้นที่บริเวณภายนอกอาคารอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ให้สวยงามและเหมาะสม โดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนภูมิสถาปัตยกรรมและส่วนพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง

1. ส่วนภูมิสถาปัตยกรรม ประกอบด้วย
   1. รั้ว อยู่ทางถนนวิภาวดีรังสิต ด้านถนนพหลโยธิน และด้านที่ติดกับที่ดินของเอกชน
   2. ประตู มีทั้งหมด 4 ประตู ด้านถนนวิภาวดีรังสิต 2 ประตู และด้านถนนพหลโยธิน 2 ประตู ลักษณะบานประตูเป็นโลหะอัลลอยด์โปร่งรูปอาวุธโบราณ และธงสามชาย
   3. ป้ายชื่อ มี 2 ป้าย อยู่กึ่งกลางรั้วด้านถนนวิภาวดีรังสิต และถนนพหลโยธิน จารึกคำว่า "อนุสรณ์สถานแห่งชาติ" ด้านล่างเป็นตัวอักษรภาษาอังกฤษสูง 20 เซนติเมตร จารึกคำว่า "National Memorial"
   4. ป้อมยาม มีทั้งหมด 4 ป้อม อยู่ทางด้านซ้ายของทางเข้า - ออก ทั้ง 4 ด้าน
   5. สวนพักผ่อน
   6. สวนอนุสรณ์สถานแห่งชาติ
   7. พื้นที่อเนกประสงค์
2. ส่วนพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง เป็นพื้นที่จัดแสดงวัตถุพิพิธภัณฑ์กลางแจ้งขนาดใหญ่ ประกอบด้วย
   1. รถสะเทินน้ำสะเทินบก (LVT)
   2. รถถังแบบ 83 (Light tank Type 95 Ha-Gō)
   3. เครื่องบิน บ.จฝ.13 (T-28 D)
   4. เรือยนต์เร็วตรวจการลำน้ำ (เรือ นปข.)
   5. เฮลิคอปเตอร์แบบ 13 (Bell 47)
   6. รถถังเบาแบบ 77 (Carden Loyd tankette)
   7. ปืนใหญ่ภูเขาแบบ 63
   8. ปืนใหญ่เบากระสุนวิถีโค้ง 105 มิลลิเมตร โบฟอร์ส อัตตาจร
   9. สะพานเครื่องหนุนมั่น

นอกจากนี้ อนุสรณ์สถานแห่งชาติ ยังเคยเป็นสถานที่แข่งขันรายการเกมโชว์ทางโทรทัศน์ อัจฉริยะข้ามคืน ล้านที่ 29 อีกด้วย

การเดินทาง

ฝั่ง ถ.พหลโยธิน

องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ

สายที่	เขตการเดินรถที่	จุดเริ่มต้น	จุดสิ้นสุด	ประเภทของรถที่ให้บริการ	ผู้ให้บริการ	หมายเหตุ
185 (1-16)	1 (กปด.31)	อู่รังสิต	พระราม 9	รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง	ขสมก.	บางเที่ยวเริ่มต้นที่แยกลำลูกกา
356	1 (กปด.21)	อู่ธรรมศาสตร์	บางใหญ่			กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ ขสมก. เดินรถประจำทางสาย 356 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
	1 (กปด.11)	อู่บางเขน	สะพานใหม่-ปากเกร็ด			รถวนซ้าย ใช้ป้ายไฟสีแดง กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ ขสมก. เดินรถประจำทางสาย 356 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
			ปากเกร็ด-ดอนเมือง			รถวนขวา ใช้ป้ายไฟสีเขียว กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ ขสมก. เดินรถประจำทางสาย 356 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
520 (1-68)	2 (กปด.22)	อู่มีนบุรี	ตลาดไท			มีรถเสริมรังสิต
522 (1-22E)	1 (กปด.31)	อู่รังสิต	อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ	รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)		รถบริการทางด่วน (ขาไป ขึ้นด่านงามวงศ์วาน ลงด่านพระราม 6 (คลองประปา) ขากลับ ขึ้นด่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ลงด่านงามวงศ์วาน)
522 (1-22E)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า (ใช้ก๊าซธรรมชาติ)
543 (1-25)	1 (กปด.11)	อู่บางเขน	ลำลูกกา คลอง 7	รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีครีม-น้ำเงิน
543 (1-25)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)

รถเอกชน

สายที่	จุดเริ่มต้น	จุดสิ้นสุด	ประเภทของรถที่ให้บริการ	ผู้ให้บริการ	หมายเหตุ
34	ฟิวเจอร์พาร์ครังสิต	BTS แยก คปอ.	รถโดยสารประจำทางขนาดเล็กสีส้ม	บจก.เกลียวเวิลด์
34X	รังสิต		รถโดยสารประจำทางสีส้ม (ใช้พลังงานไฟฟ้า)	บจก.ไทยสมายล์บัส	กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ไทยสมายล์บัส เดินรถประจำทางสาย 34 และ 39 เส้นทางเดิม เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
34		สถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)	รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)
34E (1-2E)					รถบริการทางด่วน (ขาไป ขึ้นด่านวัชรพล ลงด่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ขากลับ ขึ้นด่านพระราม 9 ลงด่านวัชรพล)
39 (1-4)	ม.ธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต	บางเขน
39X (1-4X)		BTS แยก คปอ.
39 (1-5)	รังสิต	อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ		บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.หลีกภัยขนส่ง)
39	ตลาดไท			บจก.ไทยสมายล์บัส	กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ไทยสมายล์บัส เดินรถประจำทางสาย 34 และ 39 เส้นทางเดิม เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
1-31	ศูนย์ราชการฯ แจ้งวัฒนะ	คลองหลวง คลอง 5
ต.39	ฟิวเจอร์พาร์ครังสิต	มีนบุรี	รถตู้โดยสารประจำทางสีขาว	-

ฝั่ง ถ.วิภาวดีรังสิต

องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ

สายที่	เขตการเดินรถที่	จุดเริ่มต้น	จุดสิ้นสุด	ประเภทของรถที่ให้บริการ	ผู้ให้บริการ	หมายเหตุ
59 (1-8)	1 (กปด.31)	อู่รังสิต	สนามหลวง	รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง	ขสมก.
59 (1-8)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)
95ก (1-11)			บางกะปิ	รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง
95ก (1-11)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)
114 (1-21)			นครอินทร์ (พระราม 5)	รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง
114 (1-21)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)
356	1 (กปด.11)	อู่บางเขน	สะพานใหม่-ปากเกร็ด	รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง		รถวนซ้าย ใช้ป้ายไฟสีแดง กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ ขสมก. เดินรถประจำทางสาย 356 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
			ปากเกร็ด-ดอนเมือง			รถวนขวา ใช้ป้ายไฟสีเขียว กรมการขนส่งทางบก มีคำสั่งตามมาตรา 41 ให้ ขสมก. เดินรถประจำทางสาย 356 เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน
510 (1-19)	1 (กปด.21)	อู่ธรรมศาสตร์	อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ
510 (1-19)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า (ใช้ก๊าซธรรมชาติ)
510E (1-20E)						รถบริการทางด่วน (ขึ้นทางด่วนด่านอนุสรณ์สถาน ลงด่านลาดพร้าว)
						รถบริการทางด่วน (ขึ้นทางด่วนด่านหลักสี่ ลงด่านลาดพร้าว)
1-7E (59E)	1 (กปด.31)	อู่รังสิต	สนามหลวง	รถโดยสารประจำทางสีครีม-แดง		รถบริการทางด่วน (ขาไป ขึ้นด่านแจ้งวัฒนะ ลงด่านพระราม 6 (คลองประปา) ขากลับ ขึ้นด่านอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ลงด่านแจ้งวัฒนะ)

รถเอกชน

สายที่	จุดเริ่มต้น	จุดสิ้นสุด	ประเภทของรถที่ให้บริการ	ผู้ให้บริการ	หมายเหตุ
187 (1-17)	รังสิตคลอง 3	อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ	รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน (ใช้พลังงานไฟฟ้า)	บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.ธรรมนัส ทรานสปอร์ต)
504 (1-18E)	รังสิต	บางรัก		บจก.ไทยสมายล์บัส (ให้บริการในนาม บจก.สมาร์ทบัส)	รถบริการทางด่วน (ขึ้นทางด่วนด่านหลักสี่ ลงด่านดินแดง)
538 (1-24E)	มทร.ธัญบุรี	โรงพยาบาลสงฆ์			รถบริการทางด่วน (ขึ้นทางด่วนด่านหลักสี่ ลงด่านสุทธิสาร)
554 (S2)	รังสิต	ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ			รถบริการทางด่วน ขึ้นทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 ถนนมอเตอร์เวย์ ต่อด้วย ทางหลวงพิเศษหมายเลข 9 ลงด่านรามอินทรา
ต.95	ฟิวเจอร์พาร์ครังสิต	ม.รามคำแหง	1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศขนาดเล็กสีขาว 2.รถตู้โดยสารประจำทางสีขาว	-
ต.118	ม.ธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต	BTS หมอชิต
ต.356	ปากเกร็ด	ฟิวเจอร์พาร์ครังสิต	1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศขนาดเล็กสีขาว-เขียว 2.รถตู้โดยสารประจำทางสีขาว-เขียว	บจก.สหายยนต์

ฝั่ง ถ.ลำลูกกา

องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ

สายที่	เขตการเดินรถที่	จุดเริ่มต้น	จุดสิ้นสุด	ประเภทของรถที่ให้บริการ	ผู้ให้บริการ	หมายเหตุ
543 (1-25)	1 (กปด.11)	อู่บางเขน	ลำลูกกา คลอง 7	รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีครีม-น้ำเงิน	ขสมก.
543 (1-25)				รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีส้ม (ยูโรทู)

รถเอกชน

สายที่	จุดเริ่มต้น	จุดสิ้นสุด	ประเภทของรถที่ให้บริการ	ผู้ให้บริการ	หมายเหตุ
374	ปากทางลำลูกกา	ฟ้าคราม	รถสองแถวประจำทางสีขาว	บจก.กิตติสุนทร
		เปียร์นนท์	รถโดยสารประจำทางสีน้ำเงิน-ขาว
6250	รังสิต	ลำลูกกา คลอง 10	1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีน้ำเงิน-ขาว 2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีขาว 3.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า
		ลำลูกกา คลอง 16	1.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีขาว 2.รถโดยสารประจำทางปรับอากาศสีฟ้า		ให้บริการในชั่วโมงเร่งด่วน (ช่วงเช้าวิ่งจากลำลูกกา คลอง 16 ไปรังสิต ช่วงเย็นวิ่งจากรังสิตไปลำลูกกา คลอง 16)
ต.117	ปากทางลำลูกกา	ลำลูกกา คลอง 8	รถตู้โดยสารประจำทางสีขาว	-

แหล่งข้อมูลอื่น

• ภาพถ่ายทางอากาศของ อนุสรณ์สถานแห่งชาติ
• แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ อนุสรณ์สถานแห่งชาติ
  • ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
  • แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
  • ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์