สุมาเอี๋ยน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก จักรพรรดิจิ้นหวู่)
ซือหม่า หยาน
จักรพรรดิจีน
Jin Wu Di.jpg
จักรพรรดิจีน
ครองราชย์8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 266 – 17 พฤษภาคม ค.ศ. 290
ก่อนหน้าเฉา ฮ่วน แห่งรัฐเว่ย์
ถัดไปจักรพรรดิจิ้นฮุ่ย
จักรพรรดินีหยาง ย่าน (楊艷)
หยาง จื่อ (楊芷)
พระนามเต็ม
ชื่อสกุล: ซือหม่า (จีน: 司馬; พินอิน: sīmǎ)
ชื่อตัว: เหยียน (จีน: ; พินอิน: yán)
รัชศก
Taishi
Xianning
Taikang
Taixi
พระนามหลังสิ้นพระชนม์
อู่ (จีน: ; พินอิน: )
วัดประจำรัชกาล
ชื่อจู่ (จีน: 世祖; พินอิน: shìzǔ)
ราชวงศ์จิ้นตะวันตก
พระราชบิดาซือหม่า เจา (司馬昭)
พระราชมารดาหวัง ยฺเหวียนจี (王元姬)
ประสูติค.ศ. 236
สวรรคต17 พฤษภาคม ค.ศ. 290 (55 ปี)[1]
ช่วงเวลา
เหตุการณ์สำคัญผนวกแผ่นดินจีนเป็นหนึ่งเดียวสิ้นสุด ยุคสามก๊ก

พระเจ้าจิ้นอู่ตี้ (จีนตัวย่อ: 晋武帝; จีนตัวเต็ม: 晉武帝; พินอิน: Jìn Wǔ Dì; เวด-ไจลส์: Chin Wu-ti; ค.ศ. 236 – 17 พฤษภาคม ค.ศ. 290) ชื่อตัวว่า ซือหม่า หยาน (司馬炎) ตามสำเนียงกลาง หรือ สุมาเอี๋ยน ตามสำเนียงฮกเกี้ยน และชื่อรองว่า อันชื่อ (安世) เป็นหลานปู่ของสุมาอี้ (司馬懿 ซือหม่า อี้) หลานลุงของ สุมาสู (ซือหม่า ชื่อ) และเป็นบุตรชายของสุมาเจียว (司馬昭 ซือหม่า เจา)

หลังบีบให้โจฮวน (เฉาฮ่วน 曹奐) กษัตริย์แห่งวุยก๊ก (魏 รัฐเว่ย์) สละราชสมบัติ สุมาเอี๋ยนได้เป็นปฐมกษัตริย์ราชวงศ์จิ้น เสวยราชย์ระหว่าง ค.ศ. 265–290 ช่วงนั้น เขาได้ชัยเหนือง่อก๊ก (吳 รัฐอู่) ใน ค.ศ. 280 และรวมแผ่นดินจีนเป็นหนึ่งอีกครั้ง แต่เมื่อผนวกดินแดนสำเร็จแล้ว สุมาเอี๋ยนกลับเสเพลสุรุ่ยสุร่าย เล่าขานกันว่า เขามีนางสนมนับร้อยนับพันคน เพราะฉะนั้นจึงมองกันว่า แม้เขาเป็นผู้ปกครองที่เปี่ยมเมตตา แต่ก็ไร้ค่าไร้ประโยชน์ นอกจากนี้เขายังเมตตาเกินควร เป็นต้นว่า เขาปรานีขุนนางทั้งหลายที่ฉ้อราษฎร์บังหลวง

เมื่อตั้งราชวงศ์จิ้นแล้ว สุมาเอี๋ยนมอบอำนาจราชศักดิ์มหาศาลให้แก่ครอบครัวตนเอง เพราะเชื่อว่ารัฐก่อน ๆ ที่ล่มจมจงไปนั้นเนื่องจากไม่อุ้มชูชุบเลี้ยงวงศ์วานว่านเครือให้มั่นคง แต่ความเชื่อดังกล่าวของเขากลับนำไปสู่ความอลหม่าน เพราะเมื่อเขาสิ้นชีวิตลงไม่นาน ญาติพี่น้องของเขาก็ชิงอำนาจกันเอง ก่อให้เกิดสงครามแปดอ๋อง (八王之乱) และห้าเผ่าคนเถื่อน (五胡) ฉวยโอกาสกำเริบ ราชสำนักจิ้นจึงต้องย้ายลงใต้

อ้างอิง[แก้]

  1. Fang Xuanling et al. Book of Jin, Volume 3, Biography of Emperor Wu