พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่

พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่

พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่
ก่อตั้ง	พ.ศ. 2507
ที่ตั้ง	วัดเทพธิดาราม ถนนมหาไชย แขวงสำราญราษฎร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
พิกัดภูมิศาสตร์	13.753729°N 100.503912°E / 13.753729; 100.503912
ประเภท	ชีวประวัติ
เจ้าของ	กรุงเทพมหานคร

พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่ เป็นพิพิธภัณฑ์ที่สร้างอุทิศให้กับพระสุนทรโวหาร (ภู่) หรือสุนทรภู่ อาลักษณ์ต้นยุครัตนโกสินทร์ ตั้งอยู่ด้านเหนือของวัดเทพธิดาราม ริมถนนมหาไชย แขวงสำราญราษฎร์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร เดิมเป็นกุฏิในวัดเทพธิดารามซึ่งเชื่อว่าเป็นกุฏิที่สุนทรภู่เคยพำนักขณะบวชเป็นพระภิกษุและมาจำพรรษาที่วัดเทพธิดารามระหว่าง พ.ศ. 2382-2385 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

ประวัติ

หลังพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) เสด็จสวรรคตเมื่อ พ.ศ. 2367 สุนทรภู่ซึ่งขณะนั้นมีบรรดาศักดิ์เป็นหลวงสุนทรโวหารได้อออกบวชเป็นพระภิกษุ สุนทรภู่เคยจำพรรษาที่วัดเทพธิดารามมระหว่าง พ.ศ. 2382-2385 โดยได้รับการอุปถัมป์จากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) ผลงานประพันธ์สุดท้ายที่สุนทรภู่แต่งขณะจำพรรษาที่วัดเทพธิดารามคือ รำพันพิลาป แต่งเมื่อ พ.ศ. 2385 ก่อนลาสิกขาบทในปีเดียวกันนั้น

เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2504 กรมศิลปากรจัดงาน "กวีวรรณา" เนื่องในวาระวันคล้ายวันเกิดครบ 175 ปีของสุนทรภู่ ณ วัดเทพธิดาราม ในการนี้ได้มีการสถาปนากุฎิหลังหนึ่งภายในหมู่กุฏิคณะ 7 ของวัดเทพธิดารามให้เป็นกุฏิสุนทรภู่ ตามการสันนิษฐานของธนิต อยู่โพธิ์ อธิบดีกรมศิลปากรในขณะนั้น หมู่กุฎิคณะ 7 ได้รับการอนุรักษ์และทำหน้าที่เป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กอย่างไม่เป็นทางการ และยังเคยใช้เป็นที่ทำการของสมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2517

เมื่อ พ.ศ. 2559 มีการบูรณปฏิสังขรณ์กุฏิสุนทรภู่ครั้งใหญ่เพื่อปรับปรุงและพัฒนาเป็นพิพิธภัณฑ์ โดยสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์สนับสนุนงบประมาณส่วนหนึ่งในการบูรณะ กรมศิลปากรทำหน้าที่ควบคุมการบูรณะ ส่วนการจัดทำนิทรรศการภายในได้จัดจ้างบริษัทเอกชนมาดำเนินการ โดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่มาช่วยในการจัดแสดง

ส่วนจัดแสดง

พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่ประกอบด้วยหมู่กุฏิ 3 หลังและศาลา 1 หลังในหมู่กุฏิคณะ 7 วัดเทพธิดาราม แบ่งส่วนจัดแสดงเป็น 4 ส่วน ได้แก่:

• มหากวีสามัญชน: เป็นพื้นที่ต้อนรับผู้มาชมโดยใช้ศาลาเปิดโล่งตรงกลาง มีการฉายวีดิทัศน์ประวัติสุนทรภู่ในลักษณะการ์ตูนแอนิเมชัน

• ใต้ร่มกาสาวพักตร์: จัดแสดงในกุฎิซึ่งเชื่อว่าสุนทรภู่เคยพำนัก มีการจัดแสดงเครื่องอัฐบริขารและของใช้ต่าง ๆ

• มณีแห่งปัญญา: จัดแสดงเกี่ยวกับการสะท้อนสภาพสังคมผ่านผลงานของสุนทรภู่ มีส่วนกิจกรรมให้ทดลองเรียงบทกวีจากผลงานของสุนทรภู่

• แรงบันดาลใจไม่รู้จบ: จัดแสดงชีวประวัติและผลงานของสุนทรภู่ ภายในห้องมีรูปหล่อครั้งตัวของสุนทรภู่ซึ่งวัดเทพธิดารามสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2512

บางจุดจัดแสดงมีการใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสริม (AR: Augmented Reality) ในการถ่ายภาพและวิดิโอให้ผู้เข้าชมเสมือนอยู่ในฉากเดียวกับสุนทรภู่ขณะเป็นภิกษุ

แหล่งข้อมูลอื่น

• พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่ ที่เฟซบุ๊ก
• พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่ วัดเทพธิดาราม ที่เว็บไซต์มิวเซียมไทยแลนด์
• พิพิธภัณฑ์สุนทรภู่ ที่เว็บไซต์ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร