จังหวัด เป็นเขตบริหารราชการส่วนภูมิภาคของประเทศไทย ปัจจุบันมีทั้งสิ้น 76 จังหวัด[ก] (ทั้งนี้ กรุงเทพมหานครไม่เป็นจังหวัด[ข]) จังหวัดถือเป็นระดับการปกครองของรัฐบาลลำดับแรก โดยเป็นหน่วยการปกครองส่วนภูมิภาคที่รวมท้องที่หลาย ๆ อำเภอเข้าด้วยกันและมีฐานะเป็นนิติบุคคล ในแต่ละจังหวัดปกครองด้วยผู้ว่าราชการจังหวัด
การจัดแบ่งกลุ่มจังหวัดออกเป็นภาคต่าง ๆ มีการใช้เกณฑ์ที่แตกต่างกัน โดยมีทั้งการแบ่งอย่างเป็นทางการโดยราชบัณฑิตยสถานสำหรับใช้ในแบบเรียน และการแบ่งขององค์กรต่าง ๆ ตามแต่การใช้ประโยชน์ ชื่อของจังหวัดนั้นจะเป็นชื่อเดียวกับชื่ออำเภอที่เป็นที่ตั้งของศูนย์กลางจังหวัด เช่น ศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดเพชรบุรีอยู่ที่อำเภอเมืองเพชรบุรี เป็นต้น แต่ชื่ออำเภอเหล่านี้มักเรียกย่อแต่เพียงว่า "อำเภอเมือง" ยกเว้นจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ที่ใช้ชื่อจังหวัดเป็นชื่ออำเภอที่ตั้งศูนย์กลางการปกครองโดยตรง (อำเภอพระนครศรีอยุธยา)
หน่วยการปกครองย่อยรองไปจากจังหวัดคือ "อำเภอ" ซึ่งมีทั้งสิ้น 878 อำเภอ ซึ่งจำนวนอำเภอนั้นจะแตกต่างกันไปในแต่ละจังหวัด ส่วนเขตการปกครองย่อยของกรุงเทพมหานครมีทั้งหมด 50 เขต
ประวัติ
สมัยก่อนการปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน
การปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2435
พ.ศ. 2435 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้มีการปฏิรูประบบการบริหารราชการแผ่นดินครั้งใหญ่ ให้เป็นไปตามอย่างอารยประเทศในโลกตะวันตก โดยทรงตั้งกระทรวงขึ้นใหม่ 12 กระทรวง และโอนการปกครองหัวเมืองทั้งหมดให้มาขึ้นกับกระทรวงมหาดไทย โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (ขณะนั้นดำรงพระยศเป็นกรมหมื่นดำรงราชานุภาพ) เป็นองค์ปฐมเสนาบดี
เมื่องานการปกครองส่วนภูมิภาคขึ้นกับกระทรวงมหาดไทยแล้ว การจัดการปกครองด้วยระบบมณฑลเทศาภิบาลจึงได้เริ่มมีขึ้นในปี พ.ศ. 2437 โดยแบ่งระดับการปกครองจากสูดสุงไปหาต่ำสุดเป็นมณฑล, เมือง (เทียบเท่าจังหวัด), อำเภอ, ตำบล และหมู่บ้าน มีข้าหลวงเทศาภิบาลเป็นผู้กำกับดูแลมณฑล การก่อตั้งมณฑลนั้นจะเป็นไปตามลำดับโดยขึ้นอยู่กับความเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญในเชิงยุทธศาสตร์ด้วย วัตถุประสงค์สำคัญในการจัดการปกครองเช่นนี้ ก็เพื่อให้ส่วนกลางสามารถควบคุมดูแลหัวเมืองและจัดการผลประโยชน์แผ่นดินได้อย่างใกล้ชิด และริดลอนอำนาจและอิทธิพลของเจ้าเมืองในระบบเดิมลงอย่างสิ้นเชิง
การเปลี่ยนแปลงระบบการปกครองดังกล่าว ทำให้ขุนนางท้องถิ่นที่ต้องการรักษาฐานอำนาจและอิทธิพลของตนไว้ ก่อการกบฏต่อต้านอำนาจรัฐในบางภูมิภาค เหตุการณ์กบฏครั้งสำคัญคือกบฏผู้มีบุญอีสาน (หรือ "กบฏผีบาปผีบุญ") ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2445 โดยอาศัยความเชื่อเรื่องยุคพระศรีอาริยเมตไตรย เป็นเครื่องมือในการปลุกระดมประชาชนให้ต่อต้านอำนาจรัฐ ขบวนการผู้มีบุญได้เคลื่อนไหวตามทั่วภาคอีสาน แต่ที่เป็นเหตุใหญ่ที่สุดอยู่ในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งกลุ่มกบฏได้ก่อการถึงขั้นเผาเมืองเขมราฐและบังคับให้เจ้าเมืองเขมราฐร่วมขบวนการ แต่ที่สุดแล้วกบฏครั้งนี้ก็ถูกปราบปรามลงในเวลาไม่กี่เดือนต่อมา
หลังปี พ.ศ. 2459 คำว่า "จังหวัด" ได้กลายเป็นคำที่เรียกหน่วยการปกครองระดับต่ำกว่ามณฑลแทนคำว่า "เมือง" เพื่อแยกความกำกวมจากคำว่าเมืองที่ใช้เรียกที่ตั้งศูนย์กลางการปกครองของจังหวัด (อำเภอเมือง)
เมื่อสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงลาออกจาตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงมหาดไทยในปี พ.ศ. 2458 นั้น ประเทศสยามได้แบ่งการปกครองออกเป็น 19 มณฑล 72 จังหวัด ทั้งนี้ ได้รวมถึงจังหวัดพระนคร ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของกระทรวงนครบาลจนถึง พ.ศ. 2465
เดือนธันวาคม พ.ศ. 2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งหน่วยการปกครองระดับ "ภาค" ขึ้นเพื่อกำกับมณฑล โดยมีผู้ปกครองภาคเรียกว่า "อุปราช" ในระยะนี้ได้มีการตั้งมณฑลต่างๆ เพิ่มขึ้นจนถึงปี พ.ศ. 2465 อีก 4 มณฑล แต่มณฑลดังกล่าวก็ถูกยุบลงในปี พ.ศ. 2468 และมีอีกหลายมณฑลที่ถูกยุบรวมในช่วงเวลาเดียวกัน เพื่อลดรายจ่ายของรัฐบาล อันเนื่องมาจากปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลกในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 1
สมัยหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง
หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองประเทศสยามใน พ.ศ. 2475 ระบบมณฑลเทศาภิบาลได้ถูกยกเลิกในปี พ.ศ. 2476 ทำให้จังหวัดกลายเป็นหน่วยการปกครองส่วนภูมิภาคระดับสูงสุด และตั้งแต่หลัง พ.ศ. 2500 เป็นต้นมา ก็ได้มีการจัดตั้งจังหวัดเพิ่มเติมอีกหลายแห่ง โดยการตัดแบ่งอาณาเขตบางส่วนจากจังหวัดที่มีขนาดใหญ่กว่า เช่น ในปี พ.ศ. 2515 ได้มีการแบ่งพื้นที่บางส่วนของจังหวัดอุบลราชธานีมาจัดตั้งเป็นจังหวัดยโสธร ในปี พ.ศ. 2520ได้มีการแบ่งพื้นที่บางส่วนของจังหวัดเชียงรายมาจัดตั้งเป็นจังหวัดพะเยา ในปี พ.ศ. 2525 ได้มีการแบ่งพื้นที่บางส่วนของจังหวัดนครพนมมาตั้งเป็นจังหวัดจังหวัดมุกดาหาร ในปีพ.ศ. 2536ได้มีการตั้งจังหวัดขึ้นมาพร้อมกัน 3 จังหวัดคือจังหวัดหนองบัวลำภู (แยกจากจังหวัดอุดรธานี) จังหวัดสระแก้ว (แยกจากจังหวัดปราจีนบุรี) และจังหวัดอำนาจเจริญ (แยกจากจังหวัดอุบลราชธานี) และจังหวัดล่าสุดของประเทศไทยคือจังหวัดบึงกาฬซึ่งแยกออกมาจากจังหวัดหนองคายในปีพ.ศ. 2554
ในปี พ.ศ. 2514 ได้มีการรวมจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีขึ้นเป็นเขตปกครองรูปแบบพิเศษชื่อ "นครหลวงกรุงเทพธนบุรี" และได้เปลี่ยนชื่อเป็น "กรุงเทพมหานคร" เมื่อ พ.ศ. 2515 ซึ่งเป็นการรวมภารกิจในการปกครองของทั้งสองจังหวัดในรูปแบบเทศบาลเข้าไว้ด้วยกัน ที่มาของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นผู้ปกครองสูงสุดของกรุงเทพมหานครนั้น มาจากการเลือกตั้ง ไม่ใช่การแต่งตั้งจากกระทรวงมหาดไทยอย่างจังหวัดอื่น
การแบ่งอย่างเป็นทางการ
ราชบัณฑิตยสถาน แบ่งประเทศไทยออกเป็น 6 ภาค โดยใช้เกณฑ์ด้านภูมิศาสตร์[1] ซึ่งเป็นการแบ่งที่ใช้อย่างเป็นทางการและมีใช้ทั่วไปในแบบเรียน
แผนที่ประเทศไทยแสดงเขตรัฐกิจของจังหวัดต่าง ๆ
แผนที่ประเทศไทยแสดงเขตรัฐกิจของจังหวัดต่าง ๆ
(คลิกที่ภาพเพื่อดูภาพขยาย)
███ ภาคเหนือ
███ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
███ ภาคกลาง
███ ภาคตะวันออก
███ ภาคตะวันตก
███ ภาคใต้
| จังหวัด |
เทศบาลที่ตั้งจังหวัด |
ประชากร |
พื้นที่ (กม²) |
ความหนาแน่นของประชากร |
ดพม.[2] |
เทศบาลที่ใหญ่ที่สุด |
ตัวย่อภาษาอังกฤษ |
ISO |
FIPS |
จังหวัดเชียงใหม่ |
เทศบาลนครเชียงใหม่ |
1,640,479 |
20,107.0 |
81.6 |
0.904 |
เทศบาลนครเชียงใหม่ |
CMI |
TH-50 |
TH02 |
จังหวัดเชียงราย |
เทศบาลนครเชียงราย |
1,198,218 |
11,678.4 |
102.6 |
0.716 |
เทศบาลนครเชียงราย |
CRI |
TH-57 |
TH03 |
จังหวัดลำปาง |
เทศบาลนครลำปาง |
761,949 |
12,534.0 |
60.8 |
0.748 |
เทศบาลนครลำปาง |
LPG |
TH-52 |
TH06 |
จังหวัดลำพูน |
เทศบาลเมืองลำพูน |
404,560 |
4,505.9 |
89.8 |
0.729 |
เทศบาลเมืองลำพูน |
LPN |
TH-51 |
TH05 |
จังหวัดแม่ฮ่องสอน |
เทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน |
242,742 |
12,681.3 |
19.1 |
0.704 |
เทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน |
MSN |
TH-58 |
TH01 |
จังหวัดน่าน |
เทศบาลเมืองน่าน |
476,363 |
11,472.1 |
41.5 |
0.705 |
เทศบาลเมืองน่าน |
NAN |
TH-55 |
TH04 |
จังหวัดพะเยา |
เทศบาลเมืองพะเยา |
486,304 |
6,335.1 |
76.8 |
0.722 |
เทศบาลเมืองพะเยา |
PYO |
TH-56 |
TH41 |
จังหวัดแพร่ |
เทศบาลเมืองแพร่ |
460,756 |
6,538.6 |
70.5 |
0.702 |
เทศบาลเมืองแพร่ |
PRE |
TH-54 |
TH07 |
จังหวัดอุตรดิตถ์ |
เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ |
462,618 |
7,838.6 |
59.0 |
0.711 |
เทศบาลเมืองอุตรดิตถ์ |
UTD |
TH-53 |
TH10 |
| จังหวัด |
เทศบาลที่ตั้งจังหวัด |
ประชากร |
พื้นที่ (กม²) |
ความหนาแน่นของประชากร |
ดพม.[2] |
เทศบาลที่ใหญ่ที่สุด |
ตัวย่อภาษาอังกฤษ |
ISO |
FIPS |
จังหวัดอำนาจเจริญ |
เทศบาลเมืองอำนาจเจริญ |
372,137 |
3,161.2 |
117.7 |
0.712 |
เทศบาลเมืองอำนาจเจริญ |
ACR |
TH-37 |
TH77 |
จังหวัดบึงกาฬ |
เทศบาลตำบลบึงกาฬ |
385,053 |
4,305 |
89.4 |
--- |
เทศบาลตำบลบึงกาฬ |
--- |
TH-38 |
--- |
จังหวัดบุรีรัมย์ |
เทศบาลเมืองบุรีรัมย์ |
1,553,765 |
10,322.9 |
150.5 |
0.729 |
เทศบาลเมืองบุรีรัมย์ |
BRM |
TH-31 |
TH28 |
จังหวัดชัยภูมิ |
เทศบาลเมืองชัยภูมิ |
1,127,423 |
12,778.3 |
88.2 |
0.748 |
เทศบาลเมืองชัยภูมิ |
CPM |
TH-36 |
TH26 |
จังหวัดกาฬสินธุ์ |
เทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ |
982,578 |
6,946.7 |
141.4 |
0.718 |
เทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ |
KSN |
TH-46 |
TH23 |
จังหวัดขอนแก่น |
เทศบาลนครขอนแก่น |
1,767,601 |
10,886.0 |
162.4 |
0.850 |
เทศบาลนครขอนแก่น |
KKN |
TH-40 |
TH22 |
จังหวัดเลย |
เทศบาลเมืองเลย |
624,066 |
11,424.6 |
54.6 |
0.731 |
เทศบาลเมืองเลย |
LEI |
TH-42 |
TH18 |
จังหวัดมหาสารคาม |
เทศบาลเมืองมหาสารคาม |
940,911 |
5,291.7 |
177.8 |
0.729 |
เทศบาลเมืองมหาสารคาม |
MKM |
TH-44 |
TH24 |
จังหวัดมุกดาหาร |
เทศบาลเมืองมุกดาหาร |
339,575 |
4,339.8 |
78.2 |
0.728 |
เทศบาลเมืองมุกดาหาร |
MDH |
TH-49 |
TH78 |
จังหวัดนครพนม |
เทศบาลเมืองนครพนม |
703,392 |
5,512.7 |
127.6 |
0.778 |
เทศบาลเมืองนครพนม |
NPM |
TH-48 |
TH73 |
จังหวัดนครราชสีมา |
เทศบาลนครนครราชสีมา |
2,582,089 |
20,494.0 |
126.0 |
0.815 |
เทศบาลนครนครราชสีมา |
NMA |
TH-30 |
TH27 |
จังหวัดหนองบัวลำภู |
เทศบาลเมืองหนองบัวลำภู |
502,868 |
3,859.0 |
130.3 |
0.714 |
เทศบาลเมืองหนองบัวลำภู |
NBP |
TH-39 |
TH79 |
จังหวัดหนองคาย |
เทศบาลเมืองหนองคาย |
912,937 |
3,027.0 |
124.5 |
0.755 |
เทศบาลเมืองหนองคาย |
NKI |
TH-43 |
TH17 |
จังหวัดร้อยเอ็ด |
เทศบาลเมืองร้อยเอ็ด |
1,309,708 |
8,299.4 |
157.8 |
0.732 |
เทศบาลเมืองร้อยเอ็ด |
RET |
TH-45 |
TH25 |
จังหวัดสกลนคร |
เทศบาลนครสกลนคร |
1,122,905 |
9,605.8 |
116.9 |
0.705 |
เทศบาลนครสกลนคร |
SNK |
TH-47 |
TH20 |
จังหวัดศรีสะเกษ |
เทศบาลเมืองศรีสะเกษ |
1,452,471 |
8,840.0 |
164.3 |
0.734 |
เทศบาลเมืองศรีสะเกษ |
SSK |
TH-33 |
TH30 |
จังหวัดสุรินทร์ |
เทศบาลเมืองสุรินทร์ |
1,381,761 |
8,124.1 |
170.1 |
0.751 |
เทศบาลเมืองสุรินทร์ |
SRN |
TH-32 |
TH29 |
จังหวัดอุบลราชธานี |
เทศบาลนครอุบลราชธานี |
1,813,088 |
15,744.8 |
115.2 |
0.800 |
เทศบาลนครอุบลราชธานี |
UBN |
TH-34 |
TH75 |
จังหวัดอุดรธานี |
เทศบาลนครอุดรธานี |
1,544,786 |
11,730.3 |
131.7 |
0.907 |
เทศบาลนครอุดรธานี |
UDN |
TH-41 |
TH76 |
จังหวัดยโสธร |
เทศบาลเมืองยโสธร |
539,257 |
4,161.7 |
129.6 |
0.782 |
เทศบาลเมืองยโสธร |
YST |
TH-35 |
TH72 |
| จังหวัด |
เทศบาลที่ตั้งจังหวัด |
ประชากร |
พื้นที่ (กม²) |
ความหนาแน่นของประชากร |
ดพม.[2] |
เทศบาลที่ใหญ่ที่สุด |
ตัวย่อภาษาอังกฤษ |
ISO |
FIPS |
กรุงเทพมหานคร
(ถือเป็นเขตการปกครองพิเศษ
ไม่ใช่จังหวัด) |
กรุงเทพมหานคร |
5,701,394 |
1,568.7 |
3,634.5 |
0.933 |
กรุงเทพมหานคร |
BKK |
TH-10 |
TH40 |
จังหวัดอ่างทอง |
เทศบาลเมืองอ่างทอง |
284,970 |
968.4 |
294.3 |
0.720 |
เทศบาลเมืองอ่างทอง |
ATG |
TH-15 |
TH35 |
จังหวัดชัยนาท |
เทศบาลเมืองชัยนาท |
334,934 |
2,469.7 |
135.6 |
0.756 |
เทศบาลเมืองชัยนาท |
CNT |
TH-18 |
TH32 |
จังหวัดกำแพงเพชร |
เทศบาลเมืองกำแพงเพชร |
727,093 |
8,607.5 |
84.5 |
0.725 |
เทศบาลเมืองกำแพงเพชร |
KPT |
TH-61 |
TH11 |
จังหวัดลพบุรี |
เทศบาลเมืองลพบุรี |
755,854 |
6,199.8 |
121.9 |
0.742 |
เทศบาลเมืองลพบุรี |
LRI |
TH-16 |
TH34 |
จังหวัดนครนายก |
เทศบาลเมืองนครนายก |
252,734 |
2,122.0 |
119.1 |
0.758 |
เทศบาลเมืองนครนายก |
NYK |
TH-26 |
TH43 |
จังหวัดนครปฐม |
เทศบาลนครนครปฐม |
860,246 |
2,168.3 |
396.7 |
0.682 |
เทศบาลนครนครปฐม |
NPT |
TH-73 |
TH53 |
จังหวัดนครสวรรค์ |
เทศบาลนครนครสวรรค์ |
1,073,495 |
9,597.7 |
111.8 |
0.752 |
เทศบาลนครนครสวรรค์ |
NSN |
TH-60 |
TH16 |
จังหวัดนนทบุรี |
เทศบาลนครนนทบุรี |
1,101,743 |
622.3 |
1,770.4 |
0.743 |
เทศบาลนครนนทบุรี |
NBI |
TH-12 |
TH38 |
จังหวัดปทุมธานี |
เทศบาลเมืองปทุมธานี |
985,643 |
1,525.9 |
645.9 |
0.805 |
เทศบาลนครรังสิต |
PTE |
TH-13 |
TH39 |
จังหวัดเพชรบูรณ์ |
เทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ |
996,031 |
12,668.4 |
78.6 |
0.745 |
เทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ |
PNB |
TH-67 |
TH14 |
จังหวัดพิจิตร |
เทศบาลเมืองพิจิตร |
552,690 |
4,531.0 |
122.0 |
0.693 |
เทศบาลเมืองพิจิตร |
PCT |
TH-66 |
TH13 |
จังหวัดพิษณุโลก |
เทศบาลนครพิษณุโลก |
849,692 |
10,815.8 |
78.6 |
0.724 |
เทศบาลนครพิษณุโลก |
PLK |
TH-65 |
TH12 |
จังหวัดพระนครศรีอยุธยา |
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา |
782,096 |
2,556.6 |
305.9 |
0.729 |
เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา |
AYA |
TH-14 |
TH36 |
จังหวัดสมุทรปราการ |
เทศบาลนครสมุทรปราการ |
1,185,180 |
1,004.1 |
1,180.3 |
0.825 |
เทศบาลนครสมุทรปราการ |
SPK |
TH-11 |
TH42 |
จังหวัดสมุทรสาคร |
เทศบาลนครสมุทรสาคร |
491,887 |
872.3 |
563.9 |
0.758 |
เทศบาลนครสมุทรสาคร |
SKN |
TH-74 |
TH55 |
จังหวัดสมุทรสงคราม |
เทศบาลเมืองสมุทรสงคราม |
194,057 |
416.7 |
465.7 |
0.762 |
เทศบาลเมืองสมุทรสงคราม |
SKM |
TH-75 |
TH54 |
จังหวัดสระบุรี |
เทศบาลเมืองสระบุรี |
617,384 |
3,576.5 |
172.6 |
0.798 |
เทศบาลเมืองสระบุรี |
SRI |
TH-19 |
TH37 |
จังหวัดสิงห์บุรี |
เทศบาลเมืองสิงห์บุรี |
214,661 |
822.5 |
261.0 |
0.739 |
เทศบาลเมืองสิงห์บุรี |
SBR |
TH-17 |
TH33 |
จังหวัดสุโขทัย |
เทศบาลเมืองสุโขทัย |
601,778 |
6,596.1 |
91.2 |
0.738 |
เทศบาลเมืองสุโขทัย |
STI |
TH-64 |
TH09 |
จังหวัดสุพรรณบุรี |
เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี |
845,950 |
5,358.0 |
157.9 |
0.744 |
เทศบาลเมืองสุพรรณบุรี |
SPB |
TH-72 |
TH51 |
จังหวัดอุทัยธานี |
เทศบาลเมืองอุทัยธานี |
327,959 |
6,730.3 |
48.7 |
0.704 |
เทศบาลเมืองอุทัยธานี |
UTI |
TH-61 |
TH15 |
| จังหวัด |
เทศบาลที่ตั้งจังหวัด |
ประชากร |
พื้นที่ (กม²) |
ความหนาแน่นของประชากร |
ดพม.[2] |
เทศบาลที่ใหญ่ที่สุด |
ตัวย่อภาษาอังกฤษ |
ISO |
FIPS |
จังหวัดฉะเชิงเทรา |
เทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา |
673,933 |
5,351.0 |
125.9 |
0.708 |
เทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา |
CCO |
TH-24 |
TH44 |
จังหวัดจันทบุรี |
เทศบาลเมืองจันทบุรี |
514,616 |
6,338.0 |
81.2 |
0.754 |
เทศบาลเมืองจันทบุรี |
CTI |
TH-22 |
TH48 |
จังหวัดชลบุรี |
เทศบาลเมืองชลบุรี |
1,316,293 |
4,363.0 |
301.7 |
0.889 |
เมืองพัทยา |
CBI |
TH-20 |
TH46 |
จังหวัดปราจีนบุรี |
เทศบาลเมืองปราจีนบุรี |
466,572 |
4,762.4 |
98.0 |
0.755 |
เทศบาลเมืองปราจีนบุรี |
PRI |
TH-25 |
TH74 |
จังหวัดระยอง |
เทศบาลนครระยอง |
626,402 |
3,552.0 |
176.4 |
0.802 |
เทศบาลนครระยอง |
RYG |
TH-21 |
TH47 |
จังหวัดสระแก้ว |
เทศบาลเมืองสระแก้ว |
485,632 |
7,195.1 |
75.6 |
0.688 |
เทศบาลเมืองสระแก้ว |
SKW |
TH-27 |
TH80 |
จังหวัดตราด |
เทศบาลเมืองตราด |
220,921 |
2,819.0 |
78.4 |
0.675 |
เทศบาลเมืองตราด |
TRT |
TH-23 |
TH49 |
| จังหวัด |
เทศบาลที่ตั้งจังหวัด |
ประชากร |
พื้นที่ (กม²) |
ความหนาแน่นของประชากร |
ดพม.[2] |
เทศบาลที่ใหญ่ที่สุด |
ตัวย่อภาษาอังกฤษ |
ISO |
FIPS |
จังหวัดกาญจนบุรี |
เทศบาลเมืองกาญจนบุรี |
839,776 |
19,483.2 |
43.1 |
0.733 |
เทศบาลเมืองกาญจนบุรี |
KRI |
TH-71 |
TH50 |
จังหวัดเพชรบุรี |
เทศบาลเมืองเพชรบุรี |
464,033 |
6,225.1 |
74.5 |
0.798 |
เทศบาลเมืองเพชรบุรี |
PBI |
TH-76 |
TH56 |
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ |
เทศบาลเมืองประจวบคีรีขันธ์ |
509,134 |
6,367.6 |
80.0 |
0.868 |
เทศบาลเมืองหัวหิน |
PKN |
TH-77 |
TH57 |
จังหวัดราชบุรี |
เทศบาลเมืองราชบุรี |
839,075 |
5,196.5 |
161.5 |
0.726 |
เทศบาลเมืองราชบุรี |
RBR |
TH-70 |
TH52 |
จังหวัดตาก |
เทศบาลเมืองตาก |
525,684 |
16,406.6 |
32.0 |
0.735 |
เทศบาลนครแม่สอด |
TAK |
TH-63 |
TH08 |
| จังหวัด |
เทศบาลที่ตั้งจังหวัด |
ประชากร |
พื้นที่ (กม²) |
ความหนาแน่นของประชากร |
ดพม.[2] |
เทศบาลที่ใหญ่ที่สุด |
ตัวย่อภาษาอังกฤษ |
ISO |
FIPS |
จังหวัดชุมพร |
เทศบาลเมืองชุมพร |
489,964 |
6,009.0 |
81.5 |
0.710 |
เทศบาลเมืองชุมพร |
CPN |
TH-86 |
TH58 |
จังหวัดกระบี่ |
เทศบาลเมืองกระบี่ |
432,704 |
4,708.5 |
91.9 |
0.805 |
เทศบาลเมืองกระบี่ |
KBI |
TH-81 |
TH63 |
จังหวัดนครศรีธรรมราช |
เทศบาลนครนครศรีธรรมราช |
1,522,561 |
9,942.5 |
153.1 |
0.769 |
เทศบาลนครนครศรีธรรมราช |
NRT |
TH-80 |
TH64 |
จังหวัดนราธิวาส |
เทศบาลเมืองนราธิวาส |
737,162 |
4,475.4 |
164.7 |
0.636 |
เทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก |
NWT |
TH-96 |
TH31 |
จังหวัดปัตตานี |
เทศบาลเมืองปัตตานี |
655,259 |
1,940.4 |
337.7 |
0.698 |
เทศบาลเมืองปัตตานี |
PTN |
TH-94 |
TH69 |
จังหวัดพังงา |
เทศบาลเมืองพังงา |
253,112 |
4,170.0 |
60.7 |
0.758 |
เทศบาลตำบลท้ายเหมือง |
PNA |
TH-82 |
TH61 |
จังหวัดพัทลุง |
เทศบาลเมืองพัทลุง |
509,534 |
3,424.5 |
148.8 |
0.713 |
เทศบาลเมืองพัทลุง |
PLG |
TH-93 |
TH66 |
จังหวัดภูเก็ต |
เทศบาลนครภูเก็ต |
345,067 |
543.0 |
635.5 |
0.921 |
เทศบาลนครภูเก็ต |
PKT |
TH-83 |
TH62 |
จังหวัดระนอง |
เทศบาลเมืองระนอง |
183,079 |
3,298.0 |
55.5 |
0.678 |
เทศบาลเมืองระนอง |
RNG |
TH-85 |
TH59 |
จังหวัดสตูล |
เทศบาลเมืองสตูล |
297,163 |
2,479.0 |
119.9 |
0.655 |
เทศบาลเมืองสตูล |
STN |
TH-91 |
TH67 |
จังหวัดสงขลา |
เทศบาลนครสงขลา |
1,357,023 |
7,393.9 |
183.5 |
0.681 |
เทศบาลนครหาดใหญ่ |
SKA |
TH-90 |
TH68 |
จังหวัดสุราษฎร์ธานี |
เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี |
1,000,383 |
12,891.5 |
77.6 |
0.849 |
เทศบาลนครสุราษฎร์ธานี |
SNI |
TH-84 |
TH60 |
จังหวัดตรัง |
เทศบาลนครตรัง |
622,659 |
4,917.5 |
126.6 |
0.692 |
เทศบาลนครตรัง |
TRG |
TH-92 |
TH65 |
การแบ่งแบบอื่น
กลุ่มจังหวัด
-
เป็นการจัดตั้งกลุ่มจังหวัดในประเทศไทย เพื่อส่งเสริมการบริหารงานแบบบูรณาการ โดยริเริ่มจัดตั้งโดยการกำหนดจังหวัดต้นแบบการบริหารงานแบบบูรณาการ (CEO) ในสมัยรัฐบาลของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ปัจจุบันประเทศไทยแบ่งกลุ่มจังหวัดออกเป็น 18 กลุ่มจังหวัด
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
กรมอุตุนิยมวิทยา
กรมทางหลวง
รหัสโทรศัพท์พื้นฐาน
รหัสไปรษณีย์
กรมไปรษณีย์โทรเลข ได้แบ่งประเทศไทยออกเป็น 9 ภาค ตามระบบรหัสไปรษณีย์
การเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน
|
|
แบ่งโดยใช้จำนวนประชากรในกลุ่มแบ่งออกเป็น 8 กลุ่มโดยให้มีจำนวนประชากรใกล้เคียงกันและ ในแต่ละกลุ่มจะต้องมีพื้นที่ต่อเนื่องกันเป็นผืนเดียว
- ██ กลุ่มที่ 1
- มีจำนวน 11 จังหวัด ประชากรรวม 7,615,610 คน ได้แก่ จังหวัดเชียงราย แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ พะเยา น่าน ลำปาง ลำพูน แพร่ สุโขทัย ตาก และกำแพงเพชร
- ██ กลุ่มที่ 2
- มีจำนวน 9 จังหวัด ประชากรรวม 7,897,563 คน ได้แก่ จังหวัดอุตรดิตถ์ พิษณุโลก เพชรบูรณ์ พิจิตร ชัยภูมิ ขอนแก่น ลพบุรี นครสวรรค์ และอุทัยธานี
- ██ กลุ่มที่ 3
- มีจำนวน 11 จังหวัด ประชากรรวม 7,959,163 คน ได้แก่ จังหวัดหนองคาย บึงกาฬ อุดรธานี เลย นครพนม สกลนคร หนองบัวลำภู กาฬสินธุ์ มุกดาหาร มหาสารคาม และอำนาจเจริญ
- ██ กลุ่มที่ 4
- มีจำนวน 6 จังหวัด ประชากรรวม 7,992,434 คน ได้แก่ จังหวัดร้อยเอ็ด ยโสธร อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ และบุรีรัมย์
|
- ██ กลุ่มที่ 5
- มีจำนวน 10 จังหวัด ประชากรรวม 7,818,710 คน ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา นครนายก ปราจีนบุรี สระแก้ว ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด และปทุมธานี
- ██ กลุ่มที่ 6
- มีจำนวน 3 จังหวัด ประชากรรวม 7,802,639 คน ได้แก่ กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการ
- ██ กลุ่มที่ 7
- มีจำนวน 15 จังหวัด ประชากรรวม 7,800,965 คน ได้แก่ จังหวัดกาญจนบุรี สุพรรณบุรี นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง ชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง พระนครศรีอยุธยา สระบุรี สมุทรสาคร และสมุทรสงคราม
- ██ กลุ่มที่ 8
- มีจำนวน 12 จังหวัด ประชากรรวม 7,941,622 คน ได้แก่ จังหวัดสุราษฎร์ธานี พังงา นครศรีธรรมราช กระบี่ ภูเก็ต ตรัง พัทลุง สตูล สงขลา ปัตตานี นราธิวาส และยะลา
|
|
กิจการลูกเสือ
ผู้ว่าราชการจังหวัด
ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นตำแหน่งบังคับบัญชาของจังหวัด เป็นข้าราชการพลเรือนสามัญ ประเภทบริหาร ระดับสูง (ระดับ 10) สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย ซึ่งกระทรวงมหาดไทย จะเป็นผู้พิจารณาและเสนอรายชื่อต่อคณะรัฐมนตรี พิจารณานำทูลเกล้าฯ เพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งต่อไป
เชิงอรรถ
ก. ^ ตามข้อมูลของกรมการปกครองเมื่อปี พ.ศ. 2552 ประเทศไทยแบ่งการปกครองออกเป็น 75 จังหวัด[4] และต่อมา เมื่อวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2554 มีการประกาศใช้ พระราชบัญญัติตั้งจังหวัดบึงกาฬ พ.ศ. 2554 ซึ่งทำให้จังหวัดบึงกาฬเป็นจังหวัดที่ 76 ของไทย[5]
ข. ^ กรุงเทพมหานครเป็นองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของราชการส่วนท้องถิ่น กรุงเทพมหานครเคยเป็นจังหวัด ซึ่งเป็นราชการส่วนภูมิภาค แต่บัดนี้มิใช่แล้ว
อ้างอิง
ดูเพิ่ม
แหล่งข้อมูลอื่น
|
|
|
| จังหวัดของไทยในอดีต |
|
|
| จังหวัดที่เคยได้รับการพิจารณา |
|
|
| จังหวัดที่รอการพิจารณาอนุมัติ |
|
|