อำเภอพระนครศรีอยุธยา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอพระนครศรีอยุธยา
แผนที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เน้นอำเภอพระนครศรีอยุธยา
เมืองหลวงเก่า ชนเผ่าโบราณ
สืบสานงานท้องถิ่น แผ่นดินมรดกโลก
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอพระนครศรีอยุธยา
อักษรโรมัน Amphoe Phra Nakhon Si Ayutthaya
จังหวัด พระนครศรีอยุธยา
รหัสทางภูมิศาสตร์ 1401
รหัสไปรษณีย์ 13000
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 130.6 ตร.กม.
ประชากร 138,746 คน (พ.ศ. 2552)
ความหนาแน่น 1,062.37 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอพระนครศรีอยุธยา ถนนปรีดีพนมยงค์ ตำบลหอรัตนไชย อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13000
พิกัด 14°21′8″N 100°34′36″E / 14.35222°N 100.57667°E / 14.35222; 100.57667
หมายเลขโทรศัพท์ 0 3524 1501
หมายเลขโทรสาร 0 3524 1501

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอพระนครศรีอยุธยา เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เดิมชื่อว่า อำเภอรอบกรุง จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 6 ได้เปลี่ยนชื่อ เป็น อำเภอกรุงเก่า[1] และเปลี่ยนชื่ออีกครั้งหนึ่งในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม พ.ศ. 2500 เป็นชื่อในปัจจุบัน[2][3]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอพระนครศรีอยุธยาตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้

ประวัติศาสตร์[แก้]

  • พ.ศ. 2440 ตั้งอำเภอมีชื่อว่า อำเภอรอบกรุง
  • พ.ศ. ....... เปลี่ยนชื่ออำเภอจาก อำเภอรอบกรุง เป็นอำเภอกรุงเก่า
  • วันที่ 10 ธันวาคม 2478 จัดตั้งเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา [4]
  • วันที่ 14 พฤศจิกายน 2481 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา ครั้งที่ 1 [5]
  • วันที่ 14 กรกฎาคม 2492 เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา และ ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในพื้นที่ ตำบลหอรัตนไชย ตำบลหัวรอ ตำบลท่าวาสุกรี และ ตำบลกะมัง [6]
  • วันที่ 20 มิถุนายน 2499 เปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่เทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา เป็นครั้งที่ 2 [7] และ โอนพื้นที่ตำบลประตูชัย เข้าอยู่ในเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา [8]
  • วันที่ 13 มีนาคม 2500 เปลี่ยนชื่อจาก อำเภอกรุงเก่า เป็น อำเภอพระนครศรีอยุธยา [9]
  • วันที่ 2 พฤศจิกายน 2505 เปลี่ยนแปลงเขตพื้นที่เทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา เป็นครั้งที่ 3 [10]
  • วันที่ 11 มิถุนายน 2506 โอนพื้นที่หมู่ 1(ในสมัยนั้น) ตำบลคลองสระบัว (ที่อยู่ในเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา) ขึ้นกับ ตำบลหัวรอ [11]
  • วันที่ 10 พฤศจิกายน 2514 จัดตั้งสุขาภิบาลอโยธยา ในพื้นที่บางส่วนของตำบลไผ่ลิง บางส่วนของตำบลหันตรา และ บางส่วนของตำบลคลองสวนพลู [12]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลอโยธยา เป็น เทศบาลตำบลอโยธยา
  • วันที่ 16 ธันวาคม 2542 ยกฐานะจากเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา เป็น เทศบาลนครนครศรีอยุธยา [13]
  • วันที่ 24 พฤษภาคม 2547 ยกฐานะจากเทศบาลตำบลอโยธยา เป็น เทศบาลเมืองอโยธยา [14]
  • วันที่ ....... เปลี่ยนชื่อจาก เทศบาลนครนครศรีอยุธยา เป็น เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

พื้นที่อำเภอพระนครศรีอยุธยาแบ่งเขตการปกครองย่อย เป็น 21 ตำบล แต่ละตำบลแบ่งออกเป็น หมู่บ้าน รวม 120 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ประตูชัย (Pratu Chai) 12. วัดตูม (Wat Tum)
2. กะมัง (Kamang) 13. หันตรา (Hantra)
3. หอรัตนไชย (Ho Rattanachai) 14. ลุมพลี (Lumphli)
4. หัวรอ (Hua Ro) 15. บ้านใหม่ (Ban Mai)
5. ท่าวาสุกรี (Tha Wasukri) 16. บ้านเกาะ (Ban Ko)
6. ไผ่ลิง (Phai Ling) 17. คลองสวนพลู (Khlong Suan Phlu)
7. ปากกราน (Pak Kran) 18. คลองสระบัว (Khlong Sa Bua)
8. ภูเขาทอง (Phukhao Thong) 19. เกาะเรียน (Ko Rian)
9. สำเภาล่ม (Samphao Lom) 20. บ้านป้อม (Ban Pom)
10. สวนพริก (Suan Phrik) 21. บ้านรุน (Ban Run)
11. คลองตะเคียน (Khlong Takhian)

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

พื้นที่อำเภอพระนครศรีอยุธยา ประกอบด้วยองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประตูชัยทั้งตำบล ตำบลกะมังทั้งตำบล ตำบลหอรัตนไชยทั้งตำบล ตำบลหัวรอทั้งตำบล ตำบลท่าวาสุกรีทั้งตำบล ตำบลหันตราบางส่วน ตำบลบ้านเกาะบางส่วน ตำบลคลองสวนพลูบางส่วน ตำบลคลองสระบัวบางส่วน และตำบลเกาะเรียนบางส่วน
  • เทศบาลเมืองอโยธยา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไผ่ลิงทั้งตำบล ตำบลหันตรา (นอกเขตเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา) และตำบลคลองสวนพลู (นอกเขตเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปากกราน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากกรานทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลภูเขาทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูเขาทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสำเภาล่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำเภาล่มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสวนพริก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสวนพริกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคลองตะเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองตะเคียนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลวัดตูม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวัดตูมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหันตรา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหันตรา (นอกเขตเทศบาลพระนครศรีอยุธยาและเทศบาลเมืองอโยธยา)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลุมพลี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลุมพลีทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเกาะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านเกาะ (นอกเขตเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคลองสระบัว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองสระบัว (นอกเขตเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะเรียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองสวนพลู (นอกเขตเทศบาลพระนครศรีอยุธยาและเทศบาลเมืองอโยธยา) ตำบลเกาะเรียน (นอกเขตเทศบาลนครพระนครศรีอยุธยา) และตำบลบ้านรุนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านป้อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านป้อมทั้งตำบล

หน่วยกู้ภัย[แก้]

  • สมาคมอยุธยารวมใจ (กู้ภัยอยุธยา)
  • ศูนย์วิทยุกู้ภัยพุทไธสวรรย์

อ้างอิง[แก้]

  1. พ.ศ. ๒๔๕๙ มีการประกาศเปลี่ยนคำว่าเมืองเป็นจังหวัด นับแต่นั้น ก็ปรากฏคำว่าอำเภอกรุงเก่าเป็นต้นมา [หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. เอกสารกรมราชเลขาธิการรัชกาลที่ 6 กระทรวงมหาดไทย. ก-ร.6ม/4. เรื่องเปลี่ยนคำว่าเมืองเป็นจังหวัด. (5-19 พฤษภาคม พ.ศ. 2459).]
  2. ปราโมทย์ ทัศนาสุวรรณ. (2522). โฉมหน้ากรุงศรีอยุธยา. กรุงเทพฯ: เสียงไทย. หน้า 77
  3. อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จากศูนย์บริการข้อมูลอำเภอ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
  4. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา จังหวัดนครศรีอยุธยา พุทธศักราช ๒๔๗๘". ราชกิจจานุเบกษา 52 (0 ก): 1692–1698. 10 ธันวาคม 2478. 
  5. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๑". ราชกิจจานุเบกษา 55 (0 ก): 652–657. 14 พฤศจิกายน 2481. 
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา อำเภอกรุงเก่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา". ราชกิจจานุเบกษา 66 (40 ง): 3557–3561. 20 กรกฎาคม 2492. 
  7. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. ๒๔๙๙". ราชกิจจานุเบกษา 73 (49 ก): 751–755. 19 มิถุนายน 2499. 
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอกรุงเก่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา". ราชกิจจานุเบกษา 74 (23 ง): 625. 5 มีนาคม 2500. 
  9. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนชื่ออำเภอกรุงเก่า พ.ศ. ๒๕๐๐". ราชกิจจานุเบกษา 74 (25 ก): 546–548. 5 มีนาคม 2500. 
  10. "พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๕". ราชกิจจานุเบกษา 79 (98 ก): (ฉบับพิเศษ) 39–43. 1 พฤศจิกายน 2505. 
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา". ราชกิจจานุเบกษา 80 (62 ง): 1567. 18 มิถุนายน 2506. 
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาล สุขาภิบาลอโยธยา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา". ราชกิจจานุเบกษา 88 (139 ง): 3467–3469. 14 ธันวาคม 2514. 
  13. "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลนครนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พ.ศ. ๒๕๔๒". ราชกิจจานุเบกษา 116 (127 ก): 1–4. 15 ธันวาคม 2542. 
  14. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงฐานะเทศบาลตำบลอโยธยา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นเทศบาลเมืองอโยธยา". ราชกิจจานุเบกษา 122 (พิเศษ 84 ง): 4. 14 กันยายน 2548. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

โรงแรมในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา[แก้]