กระทรวงมหาดไทย (ประเทศไทย)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก กระทรวงมหาดไทย)
ราชอาณาจักรไทย
กระทรวงมหาดไทย
TH Ministry of Interior Seal.jpg
ตราพระราชสีห์
ที่ทำการ
ไทย
สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย
ถนนอัษฎางค์ กรุงเทพมหานคร 10200
13°45′01″N 100°29′51″E / 13.750385°N 100.49749°E / 13.750385; 100.49749
ภาพรวม
วันก่อตั้ง 1 เมษายน พ.ศ. 2435
เขตอำนาจ ทั่วราชอาณาจักร
งบประมาณ 333}145.1501 ล้านบาท (พ.ศ. 2557) [1]
รัฐมนตรีว่าการ จารุพงศ์ เรืองสุวรรณ, รัฐมนตรีว่าการ
ประชา ประสพดี, รัฐมนตรีช่วยว่าการ
วิสาร เตชะธีราวัฒน์, รัฐมนตรีช่วยว่าการ
ผู้บริหาร วิบูลย์ สงวนพงศ์, ปลัดกระทรวง
ประภาศ บุญยินดี, รองปลัดกระทรวง
หม่อมหลวงปนัดดา ดิศกุล, รองปลัดกระทรวง
จรินทร์ จักกะพาก, รองปลัดกระทรวง
แก่นเพชร ช่วงรังษี[2], รองปลัดกระทรวง
ภาณุ อุทัยรัตน์, หัวหน้าผู้ตรวจราชการ
อภิชาติ แก้วทอง[3], หัวหน้าส่วนราชการอื่นระดับกรม ผู้บริหารกระทรวง ผู้ตรวจราชการจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัดลพบุรี รษก.
ลูกสังกัด ดูในบทความ
เว็บไซต์
www.moi.go.th

กระทรวงมหาดไทย มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบำบัดทุกข์บำรุงสุข การรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน การอำนวยความเป็นธรรมของสังคม การส่งเสริมและพัฒนาการเมืองการปกครอง การพัฒนาการบริหารราชการส่วนภูมิภาค การปกครองท้องที่ การส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นและพัฒนาชุมชน การทะเบียนราษฎร ความมั่นคงภายใน กิจการสาธารณภัย และการพัฒนาเมือง และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงมหาดไทยหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงมหาดไทย

สื่อมวลชนไทยมักเรียกขานกระทรวงมหาดไทยว่า "กระทรวงคลองหลอด"[4] เพราะตั้งอยู่ใกล้คลองหลอดวัดราชบพิธ

ประวัติกระทรวง[แก้]

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้มีพระบรมราชโองการตั้งกระทรวงมหาดไทยเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 และได้ทรงมอบหมายให้สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เป็นองค์ปฐมเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย[5] งานของกระทรวงมหาดไทยในระยะเริ่มต้น จัดแบ่งเป็น 3 กรม คือ กรมมหาดไทยกลาง มีหน้าที่ทั่วไป กรมมหาดไทยฝ่ายเหนือ มีหน้าที่ปราบปรามโจรผู้ร้าย และงานด้านอัยการ กรมพลัมภัง มีหน้าที่เกี่ยวกับการปกครองท้องที่

ในปี พ.ศ. 2435 สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้ทรงจัดระบบการบริหารราชการในส่วนภูมิภาคขึ้นใหม่ เรียกว่า เทศาภิบาล โดยแบ่งการปกครองเป็นมณฑล เมือง และอำเภอ ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2476 แบ่งโครงสร้างการบริหารราชการแผ่นดินเป็นส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทยจึงมีโครงสร้างตามพระราชบัญญัติจัดตั้งกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2476 และพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2476 โดยมี ผู้ว่าราชการจังหวัด (ข้าหลวง) และนายอำเภอเป็นข้าราชการสังกัดกระทรวงมหาดไทย มีตำแหน่งเป็นประธานคณะกรมการจังหวัด และประธานคณะกรมการอำเภอ ทั้งนี้ในส่วนท้องถิ่นซึ่งได้กำหนดให้มีการปกครองตนเองในรูปต่าง ๆ นั้น ก็อยู่ในความดูแลของกระทรวงมหาดไทยด้วย

หลังจากนั้น ได้มีการปรับปรุงระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน และการแบ่งส่วนราชการ กระทรวง ทบวง กรม อีกหลายครั้ง จนในปัจจุบัน

หน้าที่และความรับผิดชอบของกระทรวงมหาดไทย[แก้]

เมื่อพิจารณาถึงขอบเขตอำนาจหน้าที่ที่มีอยู่ตามบทบัญญัติกฎหมายอื่น ๆ ประกอบด้วยแล้ว ภารกิจและอำนาจหน้าที่ของกระทรวงมหาดไทย สรุปได้ 4 ประการ คือ

  1. ด้านการเมืองการปกครองรับผิดชอบเกี่ยวกับการอำนวยการเลือกตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองทุกระดับ ส่งเสริมการปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข การปกครอง และการบริหาร หน่วยราชการส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น และการรักษาความมั่นคงของชาติ
  2. ด้านเศรษฐกิจ รับผิดชอบเกี่ยวกับการส่งเสริมอาชีพและความเป็นอยู่ของประชาชน ซึ่งจะต้องประสานกับส่วนราชการต่างๆ ของกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ นอกจากนี้ยังรับผิดชอบการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกร
  3. ด้านสังคมรับผิดชอบเกี่ยวกับการพัฒนาเยาวชน และการรักษาความสงบเรียบร้อยของสังคม
  4. ด้านการพัฒนาทางกายภาพ รับผิดชอบเกี่ยวกับการจัดชุมชนการจัดที่ดิน การให้บริการขั้นพื้นฐานในชนบท การจัดผังเมืองรวม ผังเมืองเฉพาะ และการให้บริการสาธารณูปโภคในเขตเมือง

หน่วยงานในสังกัดและหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแล[แก้]

กระทรวงมหาดไทยแบ่งส่วนราชการออกเป็น 8 กรม และมีหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแล 5 รัฐวิสาหกิจ ดังนี้

  1. สำนักงานรัฐมนตรี
  2. สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย
  3. กรมการปกครอง
  4. กรมการพัฒนาชุมชน
  5. กรมที่ดิน
  6. กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
  7. กรมโยธาธิการและผังเมือง
  8. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

รัฐวิสาหกิจ

  1. การไฟฟ้านครหลวง
  2. การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
  3. การประปานครหลวง
  4. การประปาส่วนภูมิภาค
  5. องค์การตลาด

อ้างอิง[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′01″N 100°29′51″E / 13.750385°N 100.49749°E / 13.750385; 100.49749