บาท (สกุลเงิน)

	บาท (สกุลเงิน); บาทไทย
ธนบัตรและเหรียญเงินบาทไทย	เหรียญสตางค์อะลูมิเนียม
รหัส ISO 4217	THB
ใช้ใน	ประเทศไทย
อัตราเงินเฟ้อ	>3.0% (ในวันที่15 พ.ค. 2555 เป็นต้นไป)
ข้อมูลจาก	The World Factbook (พ.ศ. 2549)
หน่วยย่อย
1/100	สตางค์
สัญลักษณ์	฿
เหรียญ
เหรียญที่ใช้บ่อย	25, 50 สตางค์, 1, 2, 5, 10 บาท
เหรียญที่ไม่ใช้บ่อย	1, 5, 10 สตางค์
ธนบัตร
ธนบัตรที่ใช้บ่อย	20, 50, 100, 500, 1000 บาท
ธนาคารกลาง	ธนาคารแห่งประเทศไทย
เว็บไซต์	www.bot.or.th
โรงกษาปณ์	สำนักกษาปณ์
เว็บไซต์	www.trd.mof.go.th

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ บาท

เงินบาท (ตัวละติน: Baht ; สัญลักษณ์: ฿ ; รหัสสากลตาม ISO 4217: THB) เป็นสกุลเงินตราประจำชาติของประเทศไทย เดิมคำว่า "บาท" เป็นหนึ่งในคำใช้เรียกหน่วยการชั่งน้ำหนักของไทย ปัจจุบันยังมีใช้ในความหมายเดิมอยู่บ้าง โดยเฉพาะในการซื้อขายทองคำ เช่น "ทองคำวันนี้ราคาขายบาทละ 8,400 บาท" หมายถึงทองคำหนักหนึ่งบาทสามารถขายได้ 8,400 บาท ในสมัยที่เริ่มใช้เหรียญครั้งแรก เงินเหรียญหนึ่งบาทนั้นเป็นเงินที่มีน้ำหนักหนึ่งบาทจริง ๆ ไม่ได้ทำด้วยทองแดงนิกเกิลเช่นในปัจจุบัน

เหรียญไทยนั้นผลิตออกมาโดยสำนักกษาปณ์ กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลัง โดยสามารถผลิตออกใช้ได้ไม่จำกัดจำนวนโดยไม่ต้องมีสิ่งใดมาค้ำประกัน เพราะโลหะที่ใช้ผลิตเหรียญกปาษณ์นั้นมีค่าในตัวเองอยู่แล้ว ส่วนธนบัตรนั้นผลิตและควบคุมการหมุนเวียนโดยธนาคารแห่งประเทศไทย การผลิตธนบัตรนำออกใช้จะมีหลักเกณฑ์วิธีที่เหมาะสมเพื่อให้เศรษฐกิจของชาติมีเสถียรภาพ

[แก้] ประวัติศาสตร์

ระบบสกุลเงินไทยในปัจจุบัน ซึ่งเงิน หนึ่งบาท มีค่าเท่ากับ 100 สตางค์ เริ่มใช้ปี พ.ศ. 2440 ในสมัยรัชกาลที่ 5 ก่อนหน้านั้นเงินตราไทยใช้ระบบดังนี้

หน่วยเงิน	มูลค่า	หมายเหตุ
1 หาบ	80 ชั่ง หรือ 6,400 บาท
1 ชั่ง	20 ตำลึง หรือ 80 บาท
1 ตำลึง	4 บาท
1 บาท	1 บาท
1 มายน หรือ 1 มะยง	1/2 บาท
1 สลึง	1/4 บาท
1 เฟื้อง	1/8 บาท
1 ซีก หรือ 1 สิ้ก	1/16 บาท
1 เสี้ยว 1 เซี่ยว หรือ 1 ไพ	1/32 บาท
1 อัฐ	1/64 บาท
1 โสฬส หรือ โสฬศ	1/128 บาท
1 เบี้ย	1/6400 บาท

[แก้] เหรียญ

ในปัจจุบัน มีการผลิตเหรียญกษาปณ์อยู่ทั้งหมด 9 ชนิดคือ เหรียญ 1, 5, 10, 25 และ 50 สตางค์, 1, 2, 5 และ 10 บาท โดยเหรียญ 25 และ 50 สตางค์, 1, 2, 5 และ 10 บาท เป็นเหรียญที่ออกใช้หมุนเวียนทั่วไป ส่วนเหรียญ 1, 5 และ 10 สตางค์ ไม่ได้ออกใช้หมุนเวียนทั่วไป แต่ใช้ภายในธนาคารเท่านั้น

แต่ในปัจจุบัน ได้เกิดปัญหาราคาวัตถุดิบในการผลิตเหรียญสูงกว่าราคาเหรียญ ทำให้เกิดการลักลอบหลอมเหรียญไปขาย หรือบางครั้งก็เกิดปัญหาการใช้เหรียญผิด เพราะรูปร่างและสีของเหรียญบางชนิดนั้นคล้ายกัน (เช่น เหรียญ 1 บาท กับ เหรียญ 2 บาท แบบเก่า) ดังนั้น ใน พ.ศ. 2552 กระทรวงการคลัง ได้เปลี่ยนแปลงวัตถุดิบในการผลิตเหรียญบางชนิด เพื่อป้องกันการหลอมเหรียญและสร้างความแตกต่างของเหรียญ ลดความยุ่งยากในการใช้เหรียญ เป็นดังนี้

เหรียญกษาปณ์หมุนเวียน (พ.ศ. 2552) [1]
ภาพ		มูลค่า	ข้อมูล			ภาพ		ปีที่ประกาศใช้
ด้านหน้า	ด้านหลัง	มูลค่า	เส้นผ่านศูนย์กลาง	น้ำหนัก	ส่วนประกอบ	ด้านหน้า	ด้านหลัง	ปีที่ประกาศใช้
		1 สตางค์	15 มม.	0.5 กรัม	อะลูมิเนียม ร้อยละ 99	พระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช	พระเจดีย์วัดพระธาตุหริภุญชัย	พ.ศ. 2530
		5 สตางค์	16.5 มม.	0.6 กรัม			พระปฐมเจดีย์	พ.ศ. 2530
		10 สตางค์	17.5 มม.	0.8 กรัม			พระเจดีย์วัดพระธาตุเชิงชุม	พ.ศ. 2530
		25 สตางค์	16 มม.	1.9 กรัม	เหล็กกล้าชุบทองแดง		พระบรมธาตุเจดีย์ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร	พ.ศ. 2530
		50 สตางค์	18 มม.	2.4 กรัม	เหล็กกล้าชุบทองแดง		พระเจดีย์วัดพระธาตุดอยสุเทพ	พ.ศ. 2530
		1 บาท	20 มม.	3 กรัม	เหล็กกล้าชุบนิเกิล		พระศรีรัตนเจดีย์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม	พ.ศ. 2529
		2 บาท	21.75 มม.	4 กรัม	อะลูมิเนียมบรอนซ์		พระบรมบรรพต วัดสระเกศ	พ.ศ. 2548
		5 บาท	24 มม.	6 กรัม	คิวโปรนิกเกิลสอดไส้ทองแดง		พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตร	พ.ศ. 2531
		10 บาท	26 มม.	8.5 กรัม	วงแหวน: คิวโปรนิกเกิล ตรงกลาง: อะลูมิเนียมบรอนซ์		พระปรางค์วัดอรุณราชวราราม	พ.ศ. 2531

[แก้] ธนบัตร

นับแต่เริ่มนำธนบัตรออกใช้เมื่อพุทธศักราช 2445 จนถึงปัจจุบัน ประเทศไทยได้นำธนบัตรออกใช้รวมทั้งสิ้น 15 แบบ ซึ่งแบ่งเป็นธนบัตรก่อนจัดตั้งโรงพิมพ์ธนบัตร ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้แก่ ธนบัตรแบบ 1-10 รวมทั้งธนบัตรแบบพิเศษ และธนบัตรที่ผลิตจากโรงพิมพ์ธนบัตร ธนาคารแห่งประเทศไทย ได้แก่ ธนบัตรแบบ 11-15

ธนบัตรที่ใช้ในประเทศไทยในปัจจุบันมีหลายชนิด แต่หลายชนิดเป็นธนบัตรที่ระลึกที่มีจำนวนจำกัด และไม่ถูกใช้ในการหมุนเวียนทั่วไป เช่น ธนบัตรที่ระลึกมูลค่า 60 บาท เป็นต้น ส่วนธนบัตรที่ถูกใช้หมุนเวียนทั่วไป และยังมีการผลิตอยู่อย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน มี 5 ชนิด ได้แก่ ธนบัตร 20, 50, 100, 500 และ 1000 บาท

ธนบัตรที่หมุนเวียนใช้ในระบบเศรษฐกิจ [2]
ภาพ	มูลค่า	ขนาด	สี	ด้านหน้า	ด้านหลัง	วันที่ออกใช้
	20 บาท	138 × 72 มม.	เขียว	พระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช	พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร	3 มีนาคม 2546
	50 บาท	144 × 72 มม.	น้ำเงิน		สมเด็จพระนเรศวรมหาราช	19 มกราคม 2555
	100 บาท	150 × 72 มม.	แดง		พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว	21 ตุลาคม 2548
	500 บาท	156 × 72 มม.	ม่วง		พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว	1 สิงหาคม 2544
	1000 บาท	162 × 72 มม.	เทา		พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช	25 พฤศจิกายน 2548