สภาผู้แทนราษฎรไทย

สภาผู้แทนราษฎรไทย
ชุดที่ 24
ประเภท
ประเภท	สภาล่าง เป็นส่วนหนึ่งของรัฐสภาไทย
ผู้บริหาร
ประธาน	สมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ (เพื่อไทย) ตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2554
รองประธาน	เจริญ จรรย์โกมล (เพื่อไทย) วิสุทธิ์ ไชยณรุณ (เพื่อไทย) ตั้งแต่ 2 สิงหาคม 2554
หัวหน้ารัฐบาล	ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร (เพื่อไทย) ตั้งแต่ 5 สิงหาคม 2554
ผู้นำฝ่ายค้าน	อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ (ประชาธิปัตย์) ตั้งแต่ 16 กันยายน 2554
โครงสร้าง
สมาชิก	500 คน (แบ่งเขต 375 คน, สัดส่วน 125 คน)
กลุ่มการเมือง	พรรคเพื่อไทย (264)        พรรคประชาธิปัตย์ (160)        พรรคภูมิใจไทย (34)        พรรคชาติไทยพัฒนา (19)        พรรคอื่นๆ (23) (พรรคชาติพัฒนา, พรรคพลังชล, พรรครักประเทศไทย, พรรคมาตุภูมิ, พรรคมหาชน, พรรครักษ์สันติ, พรรคประชาธิปไตยใหม่)
การเลือกตั้ง
ระบบการเลือกตั้ง	คู่ขนาน: แบ่งเขตเลือกตั้ง 375 ที่นั่ง สัดส่วน (บัญชีรายชื่อ) 125 ที่นั่ง
การเลือกตั้งล่าสุด	3 กรกฎาคม 2554
ที่ประชุม
อาคารรัฐสภาไทย เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
เว็บไซต์
www.parliament.go.th

สภาผู้แทนราษฎรไทย ประกอบด้วยสมาชิกซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยตรงทั้งหมด 500 คน และแบ่งการได้มาออกเป็น รูปแบบการแบ่งเขตเลือกตั้งในแต่ละจังหวัด จำนวน 375 คน และรูปแบบบัญชีรายชื่อของพรรคการเมือง โดยให้เขตประเทศเป็นเขตเลือกตั้ง จำนวน 125 คน ซึ่งหลักเกณฑ์และวิธีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามรูปแบบนี้ เป็นไปตามการแก้ไขเพิ่มเติม พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2550 ทั้งนี้ อายุของสภาผู้แทนราษฎร มีกำหนดคราวละ 4 ปี นับแต่วันเลือกตั้ง

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรย่อมเป็นผู้แทนปวงชนชาวไทย และต้องปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของปวงชนชาวไทย สภาผู้แทนราษฎรมีหน้าที่โดยตรงในทางนิติบัญญัติ ซึ่งร่างพระราชบัญญัติ หรือร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ จะตราขึ้นเป็นกฎหมายได้ ก็ด้วยคำแนะนำและยินยอมของรัฐสภา ซึ่งประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา และยังมีอำนาจควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินด้วย เช่นการให้ความเห็นชอบบุคคล ซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี การตั้งกระทู้ถาม และการเสนอญัตติขอให้เปิดอภิปรายทั่วไป เพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี ทั้งนี้ เป็นไปตามการปกครองระบอบประชาธิปไตยระบบรัฐสภา

ลำดับชุดสภาผู้แทนราษฎร

      คณะรัฐประหาร

      รัฐบาลชั่วคราว

ชุดที่	จำนวนสมาชิก	ระยะการดำรงตำแหน่ง	การสิ้นสุดสมาชิกสภาพ	รัฐธรรมนูญ	หมายเหตุ (เลือกตั้ง/ครม.)
ชั่วคราว	70	28 มิถุนายน พ.ศ. 2475 - 6 ธันวาคม พ.ศ. 2476	มีการเลือกตั้งทั่วไปครั้งแรก	พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475	มาจากการแต่งตั้งทั้งหมดโดยคณะทหารผู้รักษาพระนคร ครม. 1 ครม. 2 ครม. 3
1	156	15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 - พ.ศ. 2480	ครบวาระ	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 1 เป็นการเลือกตั้งโดยอ้อมและมี ส.ส. จากการแต่งตั้งด้วย ครม. 4 ครม. 5 ครม. 6 ครม. 7
2	156	7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2480 - 11 กันยายน พ.ศ. 2481	ยุบสภา	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 2 ครม. 8
3	182	12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2481 - 15 ตุลาคม พ.ศ. 2488	ยุบสภา	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 3/สภาต่อวาระออกไปเนื่องจากสงครามโลกครั้งที่สอง ครม. 9 ครม. 10 ครม. 11 ครม. 12 ครม. 13
4	274	6 มกราคม พ.ศ. 2489 - 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490	รัฐประหาร	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม/รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2489	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 4 และเลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 5 เป็นการเลือกตั้งเพิ่มเติม เมื่อ 5 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ครม. 14 ครม. 15 ครม. 16 ครม. 17 ครม. 18
คณะทหารแห่งชาติ		8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 - 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490
5	219	29 มกราคม พ.ศ. 2491 - 25 มีนาคม พ.ศ. 2492	ประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบ้บใหม่	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2490 (5 ธันวาคม 2490)	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 6 ครม. 21 ครม. 22
6	219	5 มิถุนายน พ.ศ. 2492 - พ.ศ. 2494	รัฐประหาร	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2492	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 7 ครม. 23 ครม. 24
7	246	26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2495 - 21 มีนาคม พ.ศ. 2500	ครบวาระ	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2475 แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช 2495	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 8 ครม. 25
8	283	26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 - 16 กันยายน พ.ศ. 2500	รัฐประหาร	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 9 ครม. 26
9	281	15 ธันวาคม พ.ศ. 2500 - 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501	รัฐประหาร	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 10 ครม. 28
10	219	17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512 - 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514	รัฐประหาร	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2511	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 11 ครม. 31
11	269	26 มกราคม พ.ศ. 2518 - 12 มกราคม พ.ศ. 2519	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 12 ครม. 35 ครม. 36
12	279	4 เมษายน พ.ศ. 2519 - 5 ตุลาคม พ.ศ. 2519	รัฐประหาร	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 13 ครม. 37 ครม. 38
13	301	22 เมษายน พ.ศ. 2522 - 19 มีนาคม พ.ศ. 2526	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 14 ครม. 41 ครม. 42
14	324	18 เมษายน พ.ศ. 2526 - 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2529	ยุบสภา	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 15 ครม. 43
15	347	27 กรกฎาคม พ.ศ. 2529 - 29 เมษายน พ.ศ. 2531	ยุบสภา	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 16 ครม. 44
16	357	24 กรกฎาคม พ.ศ. 2531 - 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534	รัฐประหาร	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 17 ครม. 45 ครม. 46
17	360	23 มีนาคม พ.ศ. 2535 - 30 มิถุนายน พ.ศ. 2535	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 18 ครม. 48 ครม. 49
18	360	13 กันยายน พ.ศ. 2535 - 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2538	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับที่ 4) พุทธศักราช 2535 (10 กันยายน พ.ศ. 2535)	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 19 ครม. 50
19	391	2 กรกฎาคม พ.ศ. 2538 - 28 กันยายน พ.ศ. 2539	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับที่ 5) พุทธศักราช 2535 (10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538)	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 20 ครม. 51
20	393	17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 - 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับที่ 6) พุทธศักราช 2535 (27 กันยายน พ.ศ. 2539)	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 21 ครม. 52 ครม. 53
21	500	6 มกราคม พ.ศ. 2544 - 5 มกราคม พ.ศ. 2548	ครบวาระ	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 22 เริ่มมี 2 แบบ คือ แบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ ครม. 54
22	500	6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2549	มีการยุบสภาผู้แทนราษฎร ต่อมาในวันที่ 19 กันยายน เกิดรัฐประหาร	"	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 23 ครม. 55
23	480	23 ธันวาคม พ.ศ. 2550 - 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2554	ยุบสภา	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 25 ครม. 57 ครม. 58 ครม. 59
24	500	3 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 - ปัจจุบัน	ยังอยู่ในวาระ	รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พุทธศักราช 2554 (3 มีนาคม พ.ศ. 2554)	เลือกตั้ง ส.ส. ครั้งที่ 26 ครม. 60

คุณสมบัติและลักษณะต้องห้าม

คุณสมบัติของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและลักษณะต้องห้ามมีดังนี้

คุณสมบัติ

1. มีสัญชาติไทย
2. มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบห้าปีบริบูรณ์ในวันเลือกตั้ง
3. เป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแต่เพียงพรรคเดียวเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าเก้าสิบวันนับถึงวันเลือกตั้ง เว้นแต่ในกรณีที่มีการเลือกตั้งทั่วไปเพราะเหตุยุบสภา ต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งแต่เพียงพรรคเดียวเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าสามสิบวันนับถึงวันเลือกตั้ง
4. ผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ต้องมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ด้วย
   1. มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในจังหวัดที่สมัครรับเลือกตั้งมาแล้วเป็นเวลาติดต่อกัน ไม่น้อยกว่าห้าปีนับถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง
   2. เป็นบุคคลซึ่งเกิดในจังหวัดที่สมัครรับเลือกตั้ง
   3. เคยศึกษาในสถานศึกษาที่ตั้งอยู่ในจังหวัดที่สมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าห้าปีการศึกษา
5. เคยรับราชการหรือเคยมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในจังหวัดที่สมัครรับเลือกตั้ง เป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าห้าปี
6. ผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบสัดส่วนต้องมีลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งตาม (4) ด้วย แต่ลักษณะดังกล่าวในกรณีใดที่กำหนดถึงจังหวัด ให้หมายถึงกลุ่มจังหวัด
7. คุณสมบัติอื่นตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา

ลักษณะต้องห้าม

1. ติดยาเสพติดให้โทษ
2. เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
3. เป็นบุคคลผู้มีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามมาตรา 100 (1) (2) หรือ (4)
4. ต้องคำพิพากษาให้จำคุกและถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาล
5. เคยต้องคำพิพากษาให้จำคุกโดยได้พ้นโทษมายังไม่ถึงห้าปีในวันเลือกตั้ง เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ
6. เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ เพราะทุจริตต่อหน้าที่ หรือถือว่ากระทำการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ
7. เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน เพราะร่ำรวยผิดปกติหรือมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ
8. เป็นข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำนอกจากข้าราชการการเมือง
9. เป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น
10. เป็นสมาชิกวุฒิสภาหรือเคยเป็นสมาชิกวุฒิสภาและสมาชิกภาพสิ้นสุดลงแล้วยังไม่เกินสองปี
11. เป็นพนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ หรือ เป็นเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ
12. เป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ กรรมการการเลือกตั้ง ผู้ตรวจการแผ่นดิน กรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ กรรมการตรวจเงินแผ่นดิน หรือกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
13. อยู่ในระหว่างต้องห้ามมิให้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามมาตรา 263
14. เคยถูกวุฒิสภามีมติตามมาตรา 274 ให้ถอดถอนออกจากตำแหน่ง

อำนาจหน้าที่

บทบาทในสภา

อำนาจในการตรากฎหมาย

1. การตราพระราชบัญญัติ คือ กระบวนการหรือขั้นตอนในการเสนอและการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติหรือร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงมีผลบังคับใช้เป็นกฎหมาย

1) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ

• ผู้มีสิทธิเสนอร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ

• คณะรัฐมนตรี
• สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวนไม่น้อยกว่า 1 ใน 10 ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของสภาผู้แทนราษฎร หรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา จำนวนไม่น้อยกว่า 1 ใน 10 ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภา
• ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลฎีกา หรือองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งประธานศาลและประธานองค์กรนั้นเป็นผู้รักษาการตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนั้น

• การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ

ให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาและให้ความเห็นชอบก่อน จากนั้นจึงให้วุฒิสภาพิจารณาและให้ความเห็นชอบต่อไป เมื่อรัฐสภาให้ความเห็นชอบแล้ว ก่อนนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเพื่อทรงลงพระปรมาภิไธย ให้ส่งศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญก่อน ซึ่งต้องกระทำให้แล้วเสร็จภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับเรื่อง หากเมื่อพิจารณาแล้วเห็นว่าข้อความไม่ขัดหรือแย้งต่อ รัฐธรรมนูญ ให้นายกรัฐมนตรีนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระมหากษัตริย์เพื่อทรงลงพระปรมาภิไธยและประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อใช้บังคับเป็นกฎหมายต่อไป แต่ถ้ามีข้อความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ ให้ข้อความที่ขัดหรือแย้งนั้นเป็นอันตกไป ในกรณีที่วินิจฉัยว่าข้อความดังกล่าวเป็นสาระสำคัญหรือร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญตราขึ้นโดยไม่ถูกต้องตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ ให้ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ นั้นเป็นอันตกไป

2) พระราชบัญญัติ

• ผู้มีสิทธิเสนอร่างพระราชบัญญัติ

• คณะรัฐมนตรี
• สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวนไม่น้อยกว่า 20 คน โดยไม่ต้องให้พรรคการเมือง ที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นสังกัดมีมติให้เสนอได้
• ศาลหรือองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ เฉพาะกฎหมายที่เกี่ยวกับการจัดองค์กรและกฎหมายที่ประธานศาลและประธานองค์กรนั้นเป็นผู้รักษาการ
• ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนไม่น้อยกว่า 10,000 คน

• การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ

ให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาและให้ความเห็นชอบก่อน จากนั้นจึงให้วุฒิสภาพิจารณาและให้ความเห็นชอบต่อไป เมื่อรัฐสภาให้ความเห็นชอบแล้ว ให้นายกรัฐมนตรีนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระมหากษัตริย์เพื่อทรงลงพระปรมาภิไธยและประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อใช้บังคับเป็นกฎหมายต่อไป

แหล่งข้อมูลอื่น

• รายชื่อสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมด จากเว็บไซต์รัฐสภาไทย
• สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของไทย

	การเมืองไทย

บุคคล และองค์กร		เหตุการณ์ปัจจุบัน
	พระมหากษัตริย์ไทย (รายพระนาม)  พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นายกรัฐมนตรีไทย (รายนาม)  ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร รัฐสภาไทย (สภาผู้แทนราษฎรไทย · วุฒิสภาไทย) ศาลไทย รายชื่อพรรคการเมืองในประเทศไทย		ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย วิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2548–2553 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2554