ข้ามไปเนื้อหา

เหาลำ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เหาลำ (โหว หล่าน)
侯覽
เสนาบดีกรมราชรถประจำพระราชวังฉางเล่อ
(長樂太僕 ฉางเล่อไท่ผู)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 169 (169) – ค.ศ. 172 (172)
กษัตริย์พระเจ้าเลนเต้
ก่อนหน้าเทาเจียด
ขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 จงฉางชื่อ)
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. 165 (165)
กษัตริย์พระเจ้าหวนเต้
ดำรงตำแหน่ง
ค.ศ. 166 (166) – ค.ศ. 172 (172)
กษัตริย์พระเจ้าหวนเต้
พระเจ้าเลนเต้
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิดไม่ทราบ
อำเภอช่าน มณฑลชานตง
เสียชีวิตค.ศ. 172
นครลั่วหยาง มณฑลเหอหนาน
อาชีพขันทีราชสำนัก, ขุนนาง
บรรดาศักดิ์เฮาแห่งเกาเซียง
(高鄉侯 เกาเซียงโหว)
ชื่อภาษาจีน
จีนตัวเต็ม侯覽
จีนตัวย่อ侯览
การถอดเสียง
ภาษาจีนมาตรฐาน
พินอินHóu Lǎn

เหาลำ[1] (เสียชีวิต ค.ศ. 172) มีชื่อในสำเนียงจีนกลางว่า โหว หล่าน (จีน: 侯覽; พินอิน: Hóu Lǎn) เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนผู้รับราชการในรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 ฮั่นหฺวานตี้; ครองราชย์ ค.ศ. 146–168) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 ตงฮั่น) ของประเทศจีน เหาลำมีความดีความชอบจากการมีส่วนร่วมในการกำจัดเลียงเอ๊ก (梁冀 เหลียง จี้) จึงได้รับการแต่งตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งเกาเซียง (高鄉侯 เกาเซียงโหว)

ประวัติ

[แก้]

เหาลำเป็นชาวอำเภอฝางตง (防東縣 ฝางตงเซี่ยน) เมืองซันหยง (山陽郡 ชานหยางจฺวิ้น) ซึ่งปัจจุบันคืออำเภอช่าน (單縣 ช่านเซี่ยน) มณฑลชานตง (山東)[2]

ในช่วงต้นรัชสมัยพระเจ้าหวนเต้ (漢桓帝 ฮั่นหฺวานตี้) เหาลำดำรงตำแหน่งเป็นเป็นขันทีผู้ถวายงานกลาง (中常侍 จงฉางชื่อ)[3]

ในช่วงศักราชเหยียนซี (延熹; ค.ศ. 158-167) เหาลำถวายผ้าไหม 5,000 พับแก่ราชสำนัก เหาลำจึงได้รับการแต่งตั้งให้มีบรรดาศักดิ์เป็นกวนไล่เหา (關內侯 กวานเน่ย์โหว)[4] เหาลำเคยมอบหมายให้โตเสียง (度尚 ตู้ ช่าง) เป็นผู้ดูแลที่ดินโดยตน[5]

เมื่อ ค.ศ. 159 เหาลำเข้าร่วมกับพระเจ้าหวนเต้และขันทีตัวเถียว (單超 ตาน เชา) ในการก่อรัฐประหารโค่นอำนาจของเลียงเอ๊ก (梁冀 เหลียง จี้) พระญาติฝ่ายจักรพรรดินีพันปีหลวงและขุนพลทรงอิทธิพลที่ผูกขาดอำนาจรัฐ หลังโค่นเลียงเอ๊กได้สำเร็จ พระเจ้าหวนเต้ทรงแต่งตั้งให้เหาลำมีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งเกาเซียง (高鄉侯 เกาเซียงโหว) เพื่อตอบแทนความดีความชอบ[6][7]

ในช่วงที่ฉื่อ ปี้ (史弼) ดำรงตำแหน่งเจ้าเมือง (太守 ไท่โฉ่ว) ของเมืองฮอตั๋ง (河東郡 เหอตงจฺวิ้น; อยู่บริเวณอำเภอเซี่ย มณฑลชานซีในปัจจุบัน) ราชสำนักออกพระราชโองการให้เสนอชื่อผู้มีคุณสมบัติเป็นเซี่ยวเหลียน (孝廉; ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับราชการ) เหาลำส่งเหล่าบัณฑิตให้ถือจดหมายแนะนำไปขอพบฉื่อ ปี้ แต่ฉื่อ ปี้ปฏิเสธการให้เข้าพบ เหล่าบัณฑิตจึงอ้างเหตุผลอื่นในการขอเข้าพบและยื่นจดหมายแนะนำของเหาลำให้ ฉื่อ ปี้โกรธมาก ประณามการกระทำของเหล่าบัณฑิต จากนั้นจึงสั่งให้นำบัณฑิตเหล่านี้ไปขังคุกและทรมานจนตาย เหาลำไม่พอใจเป็นอย่างมากจึงกล่าวโทษใส่ร้ายฉื่อ ปี้ เป็นเหตุทำให้ฉื่อ ปี้ถูกจับกุมใส่รถนักโทษและถูกพาตัวมายังนครหลวงลกเอี๋ยง (洛陽 ลั่วหยาง) และถูกจำคุกในเรือนจำประจำสำนักของเสนาบดีตุลาการ (廷尉 ถิงเว่ย์) ฉื่อ ปี้ได้รับการลดหย่อนโทษจากโทษประหารชีวิต หลังพ้นโทษมาแล้ว ฉื่อ ปี้ก็กลับบ้านเกิด อ้างว่าป่วยอยู่แต่ในบ้าน[8]

เมื่อ ค.ศ. 165 โหว ชาน (侯参) พี่ชายของเหาลำดำรงตำแหน่งข้าหลวงมณฑล (刺史 ชื่อฉื่อ) ของมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州 อี้โจว) ได้ยึดเอาทรัพย์สินของเศรษฐีในท้องถิ่นมาเป็นของตน[9] หยาง ปิ่ง (楊秉) ผู้เป็นเสนาบดีกลาโหม (太尉 ไท่เว่ย์) ฟ้องร้องเรื่องการกระทำของโหว ชานนี้ เป็นเหตุทำให้โหว ชานฆ่าตัวตาย[10] ยฺเหวียน เฝิง (袁逢) ผู้เป็นเจ้าเมืองเกงเตียว (京兆尹 จิงเจ้าอิ่น) ตรวจสอบทรัพย์โหว ชานยึดมาพบว่ามีจำนวนนับไม่ถ้วน[11] เหาลำซึ่งเป็นน้องชายของโหว ชานมีส่วนพัวพันในเรื่องนี้จึงถูกถูกปลดจากตำแหน่ง[12] แต่ต่อมาไม่นานก็ได้รับตำแหน่งเดิมคืนมาเมื่อ ค.ศ. 166[13][14]

เมื่อ ค.ศ. 169 เตียวเคียม (張儉 จาง เจี่ยน) ผู้เป็นผู้ตรวจการหรือต๊กอิ้ว (督郵 ตูโหยว) เขียนคำร้องกล่าวโทษเหาลำหลายครั้ง แต่เอกสารคำร้องทั้งหมดถูกเหาลำยึดไว้ เหาลำยังกล่าวหาเตียวเคียมด้วยหารวมกุล่มกันเพื่อแสวงประโยชน์ ทำให้เตียวเคียมต้องหนีภัย นอกเหนือจากเตียวเคียมแล้ว เหาลำยังใส่ร้ายหลี่ อิง (李膺) ผู้เป็นเสนาบดีเจ้ากรมมหาดเล็กแห่งพระราชวังฉางเล่อ (長樂少府 ฉางเล่อเฉาฝู่), ตู้ มี่ (杜密) ผู้เป็นเสนาบดีกรมราชรถ (太僕 ไท่ผู) และคนอื่น ๆ ด้วย[15] ต่อมาเหาลำได้รับตำแหน่งเสนาบดีกรมราชรถประจำพระราชวังฉางเล่อ (長樂太僕 ฉางเล่อไท่ผู) แทนที่เทาเจียด (曹節 เฉา เจี๋ย)[16]

เมื่อ ค.ศ. 172 ราชสำนักประกาศความผิดของเหาลำและยึดตราประจำตำแหน่งของเหาลำคืนไป เหาลำจึงฆ่าตัวตายเพื่อหนีความผิด พรรคพวกของเหาลำต่างก็ถูกปลดจากตำแหน่ง[17]

ในนวนิยายสามก๊ก

[แก้]

ในช่วงต้นของนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง สามก๊ก (三國演義 ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ที่ประพันธ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ระบุว่าเหาลำเป็นขันทีคนหนึ่งในกลุ่มสิบเสียงสี (十常侍 ฉือฉางชื่อ) ซึ่งเป็นกลุ่มขันทีที่มีอิทธิพลในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 ฮั่นหลิงตี้)[1] แม้ว่าตามประวัติศาสตร์จริงแล้วเหาลำไม่ได้อยู่ในกลุ่มสิบเสียงสี

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 ("แลพวกเทาเจียดขันทีซึ่งเปนผู้ใหญ่นั้นเก้าคน ชื่อเตียวต๋งหนึ่ง เตียวเหยียงหนึ่ง ฮองสีหนึ่ง ต๋วนกุยหนึ่ง เหาลำหนึ่ง เกียนสิดหนึ่ง เห้หุยหนึ่ง ก๊กเสงหนึ่ง เชียกงหนึ่ง เปนสิบคนทั้งเทาเจียด ถ้าขุนนางผู้ใดมิได้อยู่ในโอวาทก็ให้ถอดเสีย ผู้ใดอยู่ในบังคับบัญชานั้นก็ให้ยกตั้งแต่งขึ้น แลเทาเจียดกับพวกเก้าคนนั้นตั้งชื่อตัวเปนสิบเสียงสี") "สามก๊ก ตอนที่ ๑". วัชรญาณ. สืบค้นเมื่อ July 9, 2025. เทียบกับ (後張讓、趙忠、封諝、段圭、曹節、侯覽、蹇碩、程曠、夏惲、郭勝十人朋比為奸，號為「十常侍」。) สามก๊ก (ซานกั๋วเหยี่ยนอี้) ตอนที่ 1.
  2. ↑ (侯覽者，山陽防東人。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  3. ↑ (桓帝初為中常侍，以佞猾進，倚埶貪放，受納貨遺以巨萬計。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  4. ↑ (延熹中，連歲征伐，府帑空虛，乃假百官奉祿，王侯租稅。覽亦上縑五千匹，賜爵關內侯。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  5. ↑ (積困窮，乃為宦者同郡侯覽視田，得為郡上計吏，拜郎中，除上虞長。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 38.
  6. ↑ (又託以與議誅梁兾功，進封高鄉侯。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  7. ↑ de Crespigny, Rafe (1989). Emperor Huan and Emperor Ling (Internet (2003) ed.). Canberra, Australia: Australian Nat. Univ., Faculty of Asian Studies. p. 1750: CC–DD.
  8. ↑ (遷河東太守，被一切詔書當舉孝廉。弼知多權貴請托，乃豫□斷絕書屬。中常侍侯覽果遣諸生繼書請之，並求假鹽稅，積日不得通。生乃說以它事謁弼，而因達覽書。弼大怒曰：「太守忝荷重任，當選士報國，爾何人而偽詐無狀！」命左右引出，楚捶數百，府丞、掾史十餘人皆諫於廷，弼不對。遂付安邑獄，即日考殺之。侯覽大怨，遂詐作飛章下司隸，誣弼誹謗，檻車征。吏人莫敢近者，唯前孝廉裴瑜送到崤澠之閒，大言於道傍曰：「明府摧折虐臣，選德報國，如其獲罪，足以垂名竹帛，願不憂不懼。」弼曰：「『誰謂荼苦，其甘如薺。』昔人刎頸，九死不恨。」　　及下廷尉詔獄，平原吏人奔走詣闕訟之。又前孝廉魏劭毀變形服，詐為家僮，瞻護於弼。弼遂受誣，事當□市。劭與郡人賣郡邸，行賂於侯覽，得減死罪一等，論輸左校。時人或譏曰：「平原行貨以免君，無乃蚩乎！」陶丘洪曰：「昔文王牖裡，閎、散懷金。史弼遭患，義夫獻寶。亦何疑焉！」於是議者乃息。刑竟歸田裡，稱病閉門不出。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 64.
  9. ↑ (覽兄參為益州刺史，民有豐富者，輒誣以大逆，皆誅滅之，沒入財物，前後累億計。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  10. ↑ (太尉楊秉奏參，檻車徵，於道自殺。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  11. ↑ (京兆尹袁逢於旅舍閱參車三百餘兩，皆金銀錦帛珍玩，不可勝數。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  12. ↑ de Crespigny (1989: 1779: D)
  13. ↑ (覽坐免，旋復復官。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  14. ↑ de Crespigny (1989: 1788: N, n. 29)
  15. ↑ (建寧二年，喪母還家，大起塋冢。督郵張儉因舉奏覽貪侈奢縱，前後請奪人宅三百八十一所，田百一十八頃。起立第宅十有六區，皆有高樓池苑，堂閣相望，飾以綺畫丹漆之屬，制度重深，僭類宮省。又豫作壽冢，石椁雙闕，高廡百尺，破人居室，發掘墳墓。虜奪良人，妻略婦子，及諸罪釁，請誅之。而覽伺候遮𢧵，章竟不上。儉遂破覽冢宅，藉沒資財，具言罪狀。又奏覽母生時交通賔客，干亂郡國。復不得御。覽遂誣儉為鉤黨，及故長樂少府李膺、太僕杜密等，皆夷滅之。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  16. ↑ (遂代曹節領長樂太僕。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.
  17. ↑ (熹平元年，有司舉奏覽專權驕奢，策收印綬，自殺。阿黨者皆免。) โฮ่วฮั่นชู เล่มที่ 78.

บรรณานุกรม

[แก้]
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=เหาลำ&oldid=12872598"