พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินทรภักดี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินทรภักดี
กรมหมื่นภูมินทรภักดี.jpg

พระอิสริยยศ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 3
กรมหมื่นภูมินทรภักดี
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นเอก
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 28 มกราคม พ.ศ. 2358[1]
สิ้นพระชนม์ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2417 (59 ปี)
พระบิดา พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา เจ้าจอมมารดาเอมน้อย
หม่อม คุณหญิงพลับ
เจ้าจอมมารดาจีน
หม่อมาลัย
หม่อมหรั่ง
หม่อมสาด
หม่อมทรัพย์[2]
พระบุตร 41 พระองค์

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินทรภักดี เป็นพระราชโอรสลำดับที่ 15 ในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาเอมน้อย ประสูติเมื่อวันพุธ แรม 10 ค่ำ เดือนยี่ ตรงกับวันที่ 28 มกราคม พ.ศ. 2358 [3]

พระองค์เจ้าลดาวัลย์ ทรงรับราชการกำกับกรมช่างสิบหมู่ ทรงเป็นผู้กำกับการก่อสร้างพระพุทธไสยาส วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร[4][5] พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเป็นกรมหมื่นภูมินทรภักดี

เมื่อทรงพระชราภาพ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี ประชวรดวงพระเนตรเป็นต้อ ทอดพระเนตรไม่เห็น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้ติดต่อแพทย์ชาวดัตช์เข้ามาผ่าตัดพระเนตรจนหายเป็นปกติ พร้อมกับเจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค) ซึ่งป่วยเป็นต้อเช่นกัน[6]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูมินทรภักดี สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 5 เมื่อวันเสาร์ ขึ้น 14 ค่ำ เดือน 8 บูรพาษาฒ ปีจอ ตรงกับวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2417

พระโอรส-ธิดา[แก้]

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินทรภักดี ทรงเป็นต้นราชสกุลลดาวัลย์ (รัชกาลที่ 6 โปรดเกล้าฯ พระราชทานแก่หม่อมเจ้าเพิ่ม พระโอรสลำดับที่ 24 เมื่อ พ.ศ. 2458) [7]

พระโอรส-ธิดา เรียงตามพระประสูติกาล[แก้]

  1. หม่อมเจ้าชายฉาย
  2. หม่อมเจ้าหญิงใหญ่ (? - 4 ต.ค. 2452) [14]
  3. หม่อมเจ้าหญิงประภา (? - 7 ส.ค. 2439)
  4. หม่อมเจ้าชายกระจ่าง (พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร) (26 ก.พ. 2385 - 28 ธ.ค. 2444)
  5. หม่อมเจ้าหญิงถนอม (พ.ศ. 2386 - 2425)
  6. หม่อมเจ้าหญิง (พ.ศ. 2387)
  7. หม่อมเจ้าหญิงอ่าง (พ.ศ. 2387 - 2389)
  8. หม่อมเจ้าชายด้วง (พ.ศ. 2388 - 2390)
  9. หม่อมเจ้าหญิง (พ.ศ. 2389)
  10. หม่อมเจ้าหญิงบัว (พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าอุบลรัตนนารีนาค กรมขุนอรรควรราชกัลยา) (28 พฤศจิกายน 2390 - 15 ต.ค. 2444)
  11. หม่อมเจ้าหญิง
  12. หม่อมเจ้าหญิงพิศวง (พ.ศ. 2392 - 6 ก.ย. 2470) ประสูติแต่หม่อมทรัพย์ ลดาวัลย์ ณ อยุธยา[15]
  13. หม่อมเจ้าชายสาย (พ.ศ. 2392 - 7 พ.ค. 2427)
  14. หม่อมเจ้าหญิง (พ.ศ. 2493)
  15. หม่อมเจ้าชายปั๋ง (พ.ศ. 2396 - 2400)
  16. หม่อมเจ้าหญิงนวลจันทร
  17. หม่อมเจ้าหญิงทับทิม (พ.ศ. 2397 - 26 ธ.ค. 2465)
  18. หม่อมเจ้าหญิงปิ๋ว (พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคนารีรัตน์) (26 ม.ค. 2397 - 21 ก.ค. 2430)
  19. หม่อมเจ้าหญิง (พ.ศ. 2397)
  20. หม่อมเจ้าหญิง (พ.ศ. 2398 - 2400)
  21. หม่อมเจ้าหญิงสารภี (พ.ศ. 2399 - 2 ก.ค. 2473)
  22. หม่อมเจ้าชายปาน (ต.ค. 2399 -23 มี.ค. 2433)
  23. หม่อมเจ้าหญิงพลบ (ม.ค. 2400 - พ.ศ. 2429)
  24. หม่อมเจ้าหญิงเนื่อง (พ.ค. 2401 - พ.ศ. 2425)
  25. หม่อมเจ้าหญิง (25 ส.ค. 2401 - ?)
  26. หม่อมเจ้าชายชาย (พ.ศ. 2401 - 2401)
  27. หม่อมเจ้าชาย (15 ก.ค. 2402 -?)
  28. หม่อมเจ้าชายทั่ง (มี.ค. 2402 - 21 ส.ค. 2428)
  29. หม่อมเจ้าชายเพิ่ม (24 ม.ค. 2402 - 10 ส.ค. 2478)
  30. หม่อมเจ้าหญิงพิน (ยุพิน) (พ.ค. 2401 - พ.ศ. 2424)
  31. หม่อมเจ้าชายขาว (เม.ย. 2405 - 12 มี.ค. 2438)
  32. หม่อมเจ้าหญิงสาย (พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา) (4 ก.ย. 2406 - 24 ม.ย. 2472)
  33. หม่อมเจ้าชายเนือง
  34. หม่อมเจ้าหญิงเผือก (ก.พ. 2408 - 29 ก.ค. 2435)
  35. หม่อมเจ้าชายบุญรอด (ก.ค. 2409)
  36. หม่อมเจ้าชาย (ก.ย. 2410)
  37. หม่อมเจ้าหญิงทองดี (มี.ค. 2410 - พ.ศ. 2414)
  38. หม่อมเจ้าชายพร้อม (22 ม.ค. 2412 - 28 ม.ค. 2498)
  39. หม่อมเจ้าหญิงเป๋า
  40. หม่อมเจ้า
  41. หม่อมเจ้าหญิงปุ๋ย

อ้างอิง[แก้]

  1. ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2544. 490 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-222-648-2
  2. "ข่าวพระราชทานเพลิง". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 6 (2): 12–13. 14 เมษายน พ.ศ. 2432. 
  3. http://www.king3.or.th/KING3/FAMILY%20KING3/SUBMAINKING304.asp
  4. http://www.manager.co.th/Travel/ViewNews.aspx?NewsID=9480000059781
  5. http://www.webcitation.org/query?id=1256573164355613&url=www.geocities.com/wnccnm2000.geo/topics/wat_chaetu.htm
  6. http://arcbs.bsru.ac.th/rLocal/stories.php?story=02/04/07/2253041
  7. http://www.king3.or.th/KING3/FAMILY%20KING3/SUBMAINKING304.asp
  8. http://arcbs.bsru.ac.th/rLocal/stories.php?story=02/04/07/2253041
  9. http://theyoung.net/tamneap_vip/49_queen/49_37.htm
  10. http://www.rakbankerd.com/01_jam/thaiinfor/country_info/index.html?topic_id=248&filename=country_infor_desc.html?topic_id=248&filename=rashinee37_38_39.htm
  11. http://www.sakulthai.com/DSakulcolumndetailsql.asp?stcolumnid=575&stissueid=2426&stcolcatid=2&stauthorid=13
  12. http://www.watdebsirin.com/age3_4.htm
  13. http://www.suraj.mbu.ac.th/index.php?option=com_content&task=view&id=83&Itemid=1&limit=1&limitstart=10
  14. ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-221-818-8
  15. "แจ้งความมาแต่กรมพยาบาล". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 6 (8): 72. 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2432.