ข้ามไปเนื้อหา

สมชาย อาสนจินดา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ส. อาสนจินดา
สมชาย อาสนจินดา ในช่วงวัยหนุ่ม
สมชาย อาสนจินดา ในช่วงวัยหนุ่ม
สารนิเทศภูมิหลัง
ชื่อเกิดสมชาย อาสนจินดา
เกิด16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2464
จังหวัดพระนคร ประเทศสยาม
เสียชีวิต19 กันยายน พ.ศ. 2536 (71 ปี)
กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
คู่สมรสสมใจ เศวตศิลา
บุตร7 คน
อาชีพนักแสดง, นักหนังสือพิมพ์, นักเขียนบท, ผู้กำกับการแสดง, ผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์
ปีที่แสดงพ.ศ. 2492 - 2536
ศิลปินแห่งชาติพ.ศ. 2533 - สาขาศิลปะการแสดง
(ละครเวที ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์)
พระสุรัสวดีลำดับภาพยอดเยี่ยม
พ.ศ. 2500 - มงกุฎเดี่ยว
บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
พ.ศ. 2501 - กตัญญูประกาศิต
นักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยม
พ.ศ. 2505 - เรือนแพ
พ.ศ. 2529 - บ้าน
พ.ศ. 2536 - ณ สุดขอบฟ้า
สุพรรณหงส์นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม
พ.ศ. 2523 - เลือดสุพรรณ
โทรทัศน์ทองคำนักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม
พ.ศ. 2533 - เกมกามเทพ

สมชาย อาสนจินดา หรือ ส. อาสนจินดา (16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2464 – 19 กันยายน พ.ศ. 2536) เป็นนักแสดง นักหนังสือพิมพ์ นักเขียนบท ผู้กำกับการแสดง และผู้อำนวยการสร้างภาพยนตร์ชายชาวไทย เป็นผู้บุกเบิกวงการละครเวที ละครโทรทัศน์ และภาพยนตร์ไทย เป็นเวลากว่า 50 ปี ได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ละครเวที ภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์) ประจำปี พ.ศ. 2533 และยังได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นบูรพศิลปิน สาขาศิลปะการแสดง ประจำปี พ.ศ. 2558

ประวัติ

[แก้]

ส. อาสนจินดา เกิดเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2464 เป็นบุตรชายของหลวงสหการสันทัด (เฉ่ง อาสนจินดา) กับนางสหการสันทัด (สมาน อาสนจินดา) เกิดที่กรุงเทพมหานคร เติบโตที่เชียงใหม่ โดยติดตามพระยาอนุบาลพายัพกิจ (ปุ่น อาสนจินดา) ปลัดมณฑลประจำจังหวัดเชียงใหม่ ระหว่าง พ.ศ. 2471-2481 (ปัจจุบันคือตำแหน่ง ผู้ว่าราชการจังหวัด) ซึ่งมีศักดิ์เป็นลุง

จบชั้นมัธยม 6 จากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และมัธยม 8 จากโรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย

ส. อาสนจินดาสมรสกับ สมใจ เศวตศิลา (ตุ๊) บุตรีของพระยาวันพฤกษ์พิจารณ์ (ทองคำ เศวตศิลา) ซึ่งเป็นน้องสาวต่างมารดาของ ฯพณฯพลอากาศเอกสิทธิ เศวตศิลา อดีตองคมนตรี เมื่อ พ.ศ. 2493 [1] มีบุตร 7 คน[2]

ปี พ.ศ. 2513 ดำรงตำแหน่ง นายกสมาคมศิลปินแห่งประเทศไทย

นักหนังสือพิมพ์

[แก้]

เริ่มงานเป็นครูสอนหนังสือที่โรงเรียนอำนวยศิลป์ แล้วไปรับราชการที่จังหวัดเชียงรายเป็นเสมียนสหกรณ์ เวลาว่างตอนกลางคืน เขียนเรื่องสั้นส่งหนังสือ "สุภาพบุรุษ-ประชามิตร" ซึ่งจัดทำโดย วิตต์ สุทธเสถียร กุหลาบ สายประดิษฐ์ มาลัย ชูพินิจ และโชติ แพร่พันธุ์ เรื่องสั้นเรื่องแรกชื่อ "ชีวิตในภาพวาดอันเลอะเลือนของข้าพเจ้า " ได้ตีพิมพ์เป็นเรื่องเอกประจำฉบับ และได้รับการชักชวนให้มาทำงานหนังสือพิมพ์ จึงลาออกจากราชการ และเริ่มงานหนังสือพิมพ์ "บางกอกรายวัน" ร่วมงานกับ อิศรา อมันตกุล เสนีย์ เสาวพงศ์ อุษณา เพลิงธรรม ประหยัด ศ. นาคะนาท แต่ไม่นานก็เลิกกิจการ จึงย้ายไปอยู่หนังสือพิมพ์นวนิยายรายวัน "วันจันทร์" รับหน้าที่เป็นบรรณาธิการผู้พิมพ์โฆษณา ตีพิมพ์ได้สามเดือนก็ขาดทุนจนเลิกกิจการ

เมื่อตกงานได้ไปอาศัยวัดมหรรณพารามอยู่ จนกระทั่งเกิดรัฐประหาร 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 นำโดย พล.ท.ผิน ชุณหะวัณ ก็ได้รับการชักชวนให้เป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์รายวัน ที่ได้รับการสนับสนุนจากคณะรัฐประหาร ชื่อ "8 พฤศจิ" จนกระทั่งคณะรัฐประหารได้จับกุมนักหนังสือพิมพ์เกือบ 20 คนไปคุมขัง รวมทั้ง อิศรา อมันตกุล หัวหน้ากองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ "เอกราช" ที่นับถือเป็นการส่วนตัว จึงใช้บทบรรณาธิการเขียนโจมตี จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีอย่างรุนแรง และประกาศลาออก โดยขึ้นหัวข่าวหนังสือพิมพ์ เพื่อไม่ให้ผู้ร่วมงานต้องเดือดร้อน [1] เหลือเพียงงานเขียนเรื่องสั้นหาเลี้ยงชีพ

อาชีพนักแสดง

[แก้]

เริ่มเข้าสู่วงการแสดงในปี พ.ศ. 2492 หลังจากตกงานหนังสือพิมพ์ โดยรับบทเป็น "หม่อมเจ้านิรันดร์ฤทธิ์ธำรง" พระเอกละครเวทีเรื่อง "ดรรชนีนาง " ของศักดิ์เกษม หุตาคม (อิงอร) แทนสุรสิทธิ์ สัตยวงศ์ พระเอกเดิมที่ถอนตัวกะทันหัน [3][1] ละครเวทีประสบความสำเร็จ และสร้างชื่อเสียงในฐานะนักแสดงในวงการบันเทิงนับแต่นั้น

นักสร้างภาพยนตร์

[แก้]

ส. อาสนจินดาเป็นทั้งผู้ประพันธ์ และ ผู้กำกับการแสดงยุคหนังไทย 16 มม.ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่น มีโรงถ่ายทำ ส.อาสนจินดาภาพยนตร์ ที่เชิงสะพานท่าพระ ย่านฝั่งธนบุรี

เจ้าของความคิดแปลกใหม่ทันยุค ในช่วงทศวรรษ 2500-2520 กับฉายา "เชือกกล้วยกางเกงแดง " จากตัวละครยอดนิยมแนวบู๊นักเลงชุด หนึ่งต่อเจ็ด และ เจ็ดประจัญบาน ซึ่งมีภาคต่อตามมาอีกหลายครั้ง, หนังไทยแนววิทยาศาสตร์สืบสวนกับยานดำน้ำล้ำยุค กระเบนธง ที่ได้แรงบันดาลใจจากยานสติงเรย์ (Stingray) หนังหุ่นชักแนวผจญภัยทางทีวียุค '60 จนถึงจินตนิยายอภินิหารพื้นบ้านไทยที่ผู้แต่งชื่นชอบมากที่สุด ลูกสาวพระอาทิตย์ เป็นต้น ทุกเรื่องประสบความสำเร็จทำรายได้ มีผู้ชมคับคั่ง

ส.อาสนจินดา ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2536 ด้วยโรคถุงลมโป่งพอง เนื่องจากการสูบบุหรี่ มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2537 ณ วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร [4]

ผลงานภาพยนตร์

[แก้]

2494 - 2499

  • สุภาพบุรุษจากอเวจี (2494)
  • ศึกแสนปม (2494)
  • กฤษดาอภินิหาร (2494)
  • พี่ชาย (2494)
  • ห้าชีวิต (2495)
  • สุภาพบุรุษทมิฬ (2495)
  • ฆ่าชู้แม่ (2495)
  • เทพบุตรจากโลกันต์ (2496)
  • ทะเลทม (2496)
  • ดรรชนีนาง (2496)
  • ฟ้ามุ่ย (2496)
  • แรงพิศวาส (2497)
  • มาตุภูมิ (2497)
  • น้ำตาชาย (2497)
  • เหยื่ออาชญากร (2497)
  • ศรีราชา (2497)
  • โบตั๋น (2498)
  • ทาษเทวี (2498)
  • น้ำใจสาวจีน (2498)
  • ขวัญใจคนจน (2498)
  • เมียแก้ว (2498)
  • ยอดรักคนยาก (2498)
  • สาวเวียงฟ้า (2498)
  • ราตรีในโตเกียว (2498)
  • เสือน้อย (2498)
  • แก้วตานาง (2499)
  • เกียรติศักดิ์รักของข้า (2499)
  • หงษ์หยก (2499)
  • สเว็ตเตอร์สีแดง (2499)
  • สิบเก้ามงกุฏ (2499)
  • สองดาบ (2499)
  • สามชีวิต (2499)
  • สร้อยฟ้าศรีมาลาลุยไฟ (2499)

2500 - 2509

  • สาปสวรรค์ (2500)
  • สุภาพบุรุษสลึมสลือ (2500)
  • ทุรบุรุษทุย (2500)
  • มงกุฏเดี่ยว (2500)
  • มังกรทอง (2500)
  • พ่อจ๋า (2500)
  • หนึ่งต่อเจ็ด (2501)
  • นักเลงเดี่ยว (2501)
  • ทหารเสือกรมหลวงชุมพร (2501)
  • ดอกฟ้าในมือโจร (2501)
  • เจ็ดแหลก (2501)
  • สิบสองนักสู้ (2502)
  • มัจจุราชประกาสิต (2502)
  • สิงห์สมุทร (2502)
  • ลูกจ๋า (2503)
  • มหาเวสสันดร (2504)
  • มือปืนสติเฟื่อง (2504)
  • เรือนแพ (2504)
  • รุ่งทิพย์ (2505)
  • สิงห์เดี่ยว (2505)
  • วายร้ายตลาดเก่า (2505)
  • จอมจงอาง (2505)
  • โจรแพรแดง (2505)
  • ฉุยฉาย (2505)
  • นันทาวดี (2505)
  • เจ็ดประจัญบาน (2506)
  • ตากล้องเงินล้าน (2506)
  • นางกระต่ายป่า (2506)
  • เจ็ดตลุมบอน (2506)
  • วันปืน (2507)
  • ทับเทวา (2507)
  • จ้าวพยัคฆ์ (2507)
  • จำปูน (2507)
  • ค่ายบางระจัน (2508)
  • จามรี-สีฟ้า (2508)
  • ชุมทางเขาชุมทอง (2508)
  • เทพบุตรนักเลง (2508)
  • ผู้ใหญ่ลี (2508)
  • น้ำเพชร (2508)
  • รัศมีแข (2508)
  • วังเสือ (2508)
  • สุภาพบุรุษนักเลง (2508)
  • หนึ่งในสยาม (2508)
  • เกียรติศักดิ์ทหารเสือ (2508)
  • ครุฑเพชร (2508)
  • น้ำค้าง (2509)
  • ดรุณีสีเลือด (2509)
  • ชุมทางหาดใหญ่ (2509)
  • จอมประจัญบาน (2509)
  • แก้วกลางสลัม (2509)
  • หงส์เหิร (2509)
  • มือนาง (2509)
  • ลมหนาว (2509)
  • โสนน้อยเรือนงาม (2509)

2510 - 2519

  • น้ำฝน (2510)
  • ตั๊กแตน (2510)
  • เหนือเพชฌฆาต (2510)
  • เหล็กเพชร (2510)
  • 1 ต่อ 7 ประจัญบาน (2510)
  • สิงห์เหนือเสือใต้ (2511)
  • แสนงอน (2511)
  • ไอ้เปีย (2512)
  • ขุนตาล (2512) รับบท ป้าส.
  • นางละคร (2512)
  • 4 สิงห์อิสาน (2512) รับบท ฉกรรจ์อุบล
  • หาดใหญ่ใจสู้ (2512) รับบท จ่าดับ จำเปาะ
  • ลูกสาวพระอาทิตย์ (2512) รับบท โศลญา
  • ต้อยติ่ง (2512) รับบท กำนันมั่น
  • แม่ย่านาง (2513) รับบท บิดาของจอม
  • ดาวพระเสาร์ (2513)
  • ไอ้สู้ (2513) รับบท ประยูร
  • ข้าชื่อจ่าแผน (2514)
  • สะใภ้ยี่เก (2514)
  • ดอกดิน (2514)
  • รอยแค้น (2515)
  • ภูกระดึง (2516) รับบท เฒ่าเจิม
  • ผาเวียงทอง (2516)
  • เจ้าปลิวสิงห์สุพรรณ (2516)
  • เวียงพยอม (2516)
  • ตลาดอารมณ์ (2517)
  • คุณครูที่รัก (2517)
  • ด้วยปีกของรัก (2517)
  • ทุ่งใหญ่อินทนนท์ (2517)
  • มือปืนพ่อลูกอ่อน (2518) รับบท นายพลวังปอ
  • หัวใจราชสีห์ (2518)
  • คืนนี้ไม่มีพระจันทร์ (2518) รับบท นายสุรเดช
  • มาหยารัศมี (2518)
  • เพื่อเธอที่รัก (2518)
  • แผ่นดินของเรา (2519) รับบท พระวรนาถประณต

2520 - 2529

  • หนักแผ่นดิน (2520)
  • แหกค่ายนรกเดียนเบียนฟู (2520)
  • แผลเก่า (2520) รับบท ผู้ใหญ่เขียน (พ่อขวัญ)
  • เกวียนหัก (2521) รับบท ตาแอบ
  • ชาติผยอง (2521) รับบท ศรายุทธ
  • สยิว (2521)
  • ผีเพื่อนรัก (2521)
  • เพลงรักดอกไม้บาน (2522) รับบท นายแย้ม
  • เลือดทมิฬ (2522)
  • สุดห้ามใจรัก (2522) รับบท คุณพระบริรักษ์
  • เลือดสุพรรณ (2522) รับบท มังมหาสุรนาท
  • แผ่นดินเถื่อน (2522)
  • แม่สะเรียงที่รัก (2522) รับบท พ่อเต๋า
  • รอยไถ (2522) รับบท ตลุย
  • สลักจิต (2522) รับบท เจ้าคุณภักดีบดินทร์
  • หนุ่มบ้านนา สาวนาเกลือ (2523) รับบท แทน
  • อุกาฟ้าเหลือง (2523) รับบท เฒ่าหลัก
  • เต้าฮวยไล่เหลี่ยว (2523)
  • พ่อจ๋า (2523) รับบท ท่านเจ้าคุณอภิราชรังสรรค์
  • คลื่นเสน่หา (2523) (รับเชิญ)
  • อีพริ้ง คนเริงเมือง (2523) รับบท หลวงเสนาะ
  • นายอำเภอคนใหม่ (2523) รับบท ลุงเปลี่ยน
  • ไอ้ขุนเพลง (2523) รับบท พ่อพึ่ง
  • รุ้งเพชร (2523) รับบท คุณพระณรงค์ฤทธิ์
  • ย. ยอดยุ่ง (2523) รับบท นายพิกัด
  • อาอี๊ (2523) รับบท ยาโส่ย
  • ทองผาภูมิ (2523) รับบท เอิน
  • แผ่นดินแห่งความรัก (2523)
  • ศรีธนญชัย (2524) รับบท ศิลา
  • กำแพงหัวใจ (2524) รับบท นเรนทร์
  • แผ่นดินต้องสู้ (2524)
  • รักข้ามคลอง (2524) รับบท มหาแม่น
  • ฟ้าเพียงดิน (2524) รับบท พ.ท. สรายุทธ พิชัย
  • แม่กาวาง (2524)
  • สามเสือสุพรรณ (2524) รับบท เสือฝ้าย
  • ชายสามโบสถ์ (2524) รับบท กำนันผ่อน
  • ไอ้ค่อม (2524) รับบท โจร (พ่อของเธอ)
  • นกน้อย (2524) รับบท พ่อเลี้ยง
  • สาวน้อย (2524) รับบท พระชาญชลาศัย
  • พ่อปลาไหล (2524) รับบท หลวงณรงค์สงครามชัย
  • ดอกฟ้าและโดมผู้จองหอง (2524) รับบท ท่านพงษ์ทิวา
  • สายสวาทยังไม่สิ้น (2525) รับบท พ่อของพินิจ
  • กระท่อมนกบินหลา (2525) รับบท ปุ้น
  • ดวงตาสวรรค์ (2525) รับบท ตาพ่วง (พ่อของแพน)
  • นายอำเภอไข่ดาว (2525) รับบท พ่อของเขา
  • พระเอกรับจ้าง (2525) รับบท ทางบ้าน
  • สะใภ้ลูกทุ่ง (2525) รับบท พ่อของเธอ
  • ปลากริมไข่เต่า (2525) รับบท นายบุญธรรม
  • รักมหาสนุก (2525) รับบท นายกำแหง
  • ขุนแผน ตอนปราบจระเข้เถรขวาด (2525) รับบท พระพันวษา
  • รักข้ามรั้ว (2525) รับบท พ่อตา
  • ไอ้หนุ่มรถไถ่ (2525) รับบท เฒ่าสาย
  • มาดามยี่หุบ (2525) รับบท กำนันหอกทอง
  • เฮงสองร้อยปี (2525) รับบท สมศักดิ์
  • สาวจอมกวน (2525) รับบท พ่อของเขา
  • สวัสดีไม้เรียว (2525) รับบท ครูสุโข
  • พันท้ายนรสิงห์ (2525) รับบท พระเพทราชา
  • นิจ (2526) รับบท เจ้าคุณสุรแสนสงคราม
  • แม่ยอดกะล่อน (2526)
  • หนูเป็นสาวแล้ว (2526) รับบท บุญทิ้ง
  • สาวแดดเดียว (2526) รับบท อิทธิพล
  • เลขาคนใหม่ (2526) รับบท พ่อของเขา
  • พยัคฆ์ยี่เก (2526) รับบท ลุงพรหม
  • น.ส. เย็นฤดี (2526) รับบท ตายืน
  • ยูงรำแพน (2526) รับบท ทนานหล้า
  • เจ้าสาวเงินล้าน (2526)
  • กำนันสาว (2526) รับบท กำนันเล็ก
  • ดรุณี 9 ล้าน (2526) รับบท ศิริสมบัติ
  • ผู้ใหญ่บ้านกลองยาว (2526)
  • อย่าหยุดสู้ (2526)
  • พญายมพนมรุ้ง (2526) รับบท คุณปู่
  • รักที่ต้องรอ (2527) รับบท ท่านยุทธนา (พ่อของเธอ)
  • แม่มะนาวหวาน (2527) รับบท ขุนจอร
  • ลวดหนาม (2527)
  • เด็กปั๊ม (2527)
  • รักนี้เราจอง (2527)
  • คุณนาย ป.4 (2527) รับบท พ่อของเขา
  • สาวนาสั่งแฟน (2527) รับบท พ่อของไม้
  • อาจารย์เด๋อเจอพุ่มพวง (2527) รับบท นายจ้าง
  • ผ่าโลกบันเทิง (2527) รับบท ตาน้ำ
  • 10 คงกระพัน (2527)
  • ไอ้หนุ่มรถอีแต๋น (2527) รับบท พ่อหมอ
  • เสือลากหาง (2527)
  • ไอ้หม่าลูกแม่ (2527) รับบท เยี่ยมญาติ
  • รักที่ถูกลืม (2527)
  • ทับทิมโทน (2528) รับบท พ่อของเขา
  • หัวใจเถื่อน (2528) รับบท ร.ม.ต.กวี พิชิตพงษ์
  • นางฟ้ากับซาตาน (2528) รับบท ป้าของเขา
  • สามเณรใจสิงห์ (2528) รับบท หลวงตา
  • ผู้การเรือเร่ (2528) รับบท จ่าเกลี้ยง
  • หลานสาวเจ้าสัว (2528) รับบท เจ้าสัวกิมเฮง
  • ตำรวจบ้าน (2528) รับบท พ่อเลี้ยง
  • เขยบ้านนอก (2528) รับบท พ่อของเขา
  • นางเสือดาว (2528) รับบท พ่อของเขา
  • หยุดโลกเพื่อเธอ (2528) รับบท เจ้าคำแสง
  • สามล้อซี 5 (2528) รับบท ทองก้อน
  • ตะวันยิ้มแฉ่ง (2528) รับบท นายเดช
  • ปลัดเพชรบ่อพลอย (2528) รับบท ลุงชม
  • ครูสมศรี (2529) รับบท ครูทองย้อย
  • ลูกสาวเถ้าแก่เฮง (2529) รับบท พ่อของเขา
  • โกยมหาสนุก (2529) รับบท สัปเหร่อบุญ
  • แด่คุณครูด้วยหัวใจ (2529) รับบท พ่อของเขา
  • เจ้าสาวมะลิซ้อน (2529) รับบท มั่น
  • วันนี้ยังมีรัก (2529)
  • ลูกทุ่งฮอลิเดย์ (2529) รับบท ตาหนู
  • แหม่มกะปิ (2529) รับบท กลิ้ง
  • รักหน่อยน่า (2529)

2530 - 2538

  • บ้าน (2530) รับบท พ่อปู่
  • อย่าบอกว่าเธอบาป (2530) รับบท สรวง
  • ปรารถนาแห่งหัวใจ (2530) รับบท พ่อของเขา
  • ทายาทคนใหม่ (2531) รับบท พ่อของเขา
  • 2482 นักโทษประหาร (2531) รับบท พระยาเทพหัสดิน
  • ซอสามสาย (2531) รับบท พ่อของเขา
  • คุณจ่าเรือแจว (2531) (รับเชิญ)
  • ผมรักคุณนะ (2531) รับบท พ่อของเขา
  • แอบฝัน (2531) รับบท ลูกสาวของนายสถานีรถไฟ
  • รักเธอเท่าฟ้า (2532) รับบท สุริยา
  • บุญชู 2 น้องใหม่ (2532) รับบท มหาแจ่ม
  • แม่เบี้ย (2532) รับบท ลุงทิม
  • บุญชู 5 เนื้อหอม (2533) รับบท มหาแจ่ม
  • 3 กบาล (2533) รับบท คุณปู่ (รับเชิญ)
  • เล่นกับไฟ (2533) รับบท คุณปู่
  • ลิขิตชีวิต (2533)
  • ก้อนหินในดินทราย (2533) รับบท ลุงเหลิม (รับเชิญ)
  • ด๊อกเตอร์ครก (2535) รับบท เกิด
  • โตแล้วต้องโต๋ (2535) รับบท ผู้สอบปากคำ
  • รัก ณ สุดขอบฟ้า (2535)
  • ตามล่าแต่หาไม่เจอ (2535) รับบท ลุงชิต (รับเชิญ)
  • บุญชู 7 รักเธอคนเดียวตลอดกาลใครอย่าแตะ (2536) รับบท มหาแจ่ม (รับเชิญ)
  • ปีหนึ่งเพื่อนกันและวันอัศจรรย์ของผม (2536) รับบท ลุงสมชาย
  • มือปืน 2 สาละวิน (2536) รับบท พ่อเลี้ยงทวีพงศ์
  • อำแดงเหมือนกับนายริด (2537) รับบท สมภารวัดขนุน
  • มาดามยี่หุบ ภาค 2 (2537) รับบท กำนันหอกทอง
  • ฉลุยหิน คนไข่สุดขอบโลก (2538) รับบท บ๊อก

ผลงานกำกับภาพยนตร์

[แก้]
  • ฟ้ามุ่ย (2496)
  • มงกุฎไพร (2496)
  • ยอดนักเบ่ง (2496)
  • จันทโครพ (2496)
  • ดรรชนีนาง (2496)
  • กังวานไพร (2497)
  • น้ำตาชาย (2497)
  • โบตั๋น (2498)
  • น้ำใจสาวจีน (2498)
  • ยอดรักคนยาก (2498)
  • ล่องสมุทร์ (2498)
  • เสือน้อย (2498)
  • ขวัญใจคนจน (2498)
  • ปริศนา (2498)
  • ริมธารรัก (2499)
  • สิบเก้ามงกุฏ (2499)
  • สองดาบ (2499)
  • สามชีวิต (2499)
  • สเว็ตเตอร์สีแดง (2499)
  • แก้วตานาง (2499)
  • ดาวเรือง (2499)
  • รักคุณเข้าแล้ว (2499)
  • สุภาพบุรุษสลึมสลือ (2500)
  • มงกุฏเดี่ยว (2500)
  • ทุรบุรุษทุย (2500)
  • พ่อจ๋า (2500)
  • หนึ่งต่อเจ็ด (2501)
  • ดอกฟ้าในมือโจร (2501)
  • นักเลงเดี่ยว (2501)
  • ม๋วยจ๋า (2501)
  • ยอดชาย (2501)
  • เจ็ดแหลก (2501)
  • สาวน้อย (2501)
  • สิบสองนักสู้ (2502)
  • สิงห์สมุทร (2502)
  • ฝ่ามรสุม (2502)
  • ภูตเหลือง (2502)
  • มัจจุราชประกาสิต (2502)
  • ฟูแมนจู (2503)
  • สุรีรัตน์ล่องหน (2504)
  • หมู่กล้าตาย (2504)
  • สิงห์เดี่ยว (2505)
  • ฉุยฉาย (2505)
  • นันทาวดี (2505)
  • เจ็ดประจัญบาน (2506)
  • เขี้ยวพิษ (2506)
  • เจ็ดตลุมบอน (2506)
  • ผู้พิชิจมัจจุราช (2506)
  • เก้ามหากาฬ (2507)
  • จ้าวพยัคฆ์ (2507)
  • ละอองดาว (2507)
  • มงกุฎเพชร (2508)
  • เกียรติศักดิ์ทหารเสือ (2508)
  • ชุมทางเขาชุมทอง (2508)
  • สุภาพบุรุษนักเลง (2508)
  • หนึ่งในสยาม (2508)
  • น้องนุช (2508)
  • น้ำผึ้งป่า (2508)
  • อินทรีมหากาฬ (2508)
  • น้ำเพชร (2508)
  • อรัญญิก (2508)
  • ลูกของแม่ (2508)
  • แม่ยอดชีวิต (2509)
  • จอมประจัญบาน (2509)
  • หงส์เหิร (2509)
  • 4 สมิง (2509)
  • แก้วกลางสลัม (2509)
  • มือนาง (2509)
  • กระเบนธง (2509)
  • ปีศาจดำ (2509)
  • จามเทวี (2509)
  • น้ำค้าง (2509)
  • โนห์รา (2509)
  • ดรุณีสีเลือด (2509)
  • 1 ต่อ 7 ประจัญบาน (2510)
  • มนุษย์ทองคำ (2510)
  • เหล็กเพชร (2510)
  • ที่รักจ๋า (2511)
  • ป้อมปืนเจ้าพระยา (2511)
  • ขุนตาล (2512)
  • นางละคร (2512)
  • ไอ้เปีย (2512)
  • ต้อยติ่ง (2512)
  • ตาลเดี่ยว (2512)
  • ลูกสาวพระอาทิตย์ (2512)
  • หาดใหญ่ใจสู้ (2512)
  • หวานใจ (2513)
  • ทุ่งมหาราช (2513)
  • คมแฝก (2513)
  • ไอ้สู้ (2513)
  • จอมบึง (2513)
  • ดอกดิน (2514)
  • คนใจเพชร (2514)
  • รักข้ามขอบฟ้า (2514)
  • ข้าชื่อจ่าแผน (2514)
  • เพชรพระอุมา (2514)
  • กระท่อมปรีดา (2515)
  • หนองบัวแดง (2516)
  • เจ้าปลิวสิงห์สุพรรณ (2516)
  • ผู้ดีเถื่อน (2517)
  • โสมสลัว (2517)
  • อย่ารักฉัน (2517)
  • ทุ่งใหญ่อินทนนท์ (2517)
  • หัวใจราชสีห์ (2518)
  • 7 ดอกจิก (2518)
  • แผ่นดินของเรา (2519)
  • อัศวิน 19 (2519)
  • 1 ต่อ 7 (2520)
  • ความรักไม่มีขาย (2520)
  • รอยไถ (2522)
  • อินทรีแดง ตอน พรายมหากาฬ (2523)
  • ดอกฟ้าและโดมผู้จองหอง (2524)
  • กำแพงหัวใจ (2524)
  • แผ่นดินต้องสู้ (2524)
  • ดาวกลางดิน (2525)
  • เกียรติศักดิ์ทหารเสือ (2526)
  • กตัญญูประกาศิต (2526)
  • ไอ้หม่าลูกแม่ (2527)
  • เสือลากหาง (2527)

ผลงานอำนวยการสร้างภาพยนตร์

[แก้]
  • วิญญาณปาฏิหาริย์ (2505)
  • จันทโครพ (2496)
  • ตังเก (2498)
  • สาปสวรรค์ (2500)
  • ชุมทางหาดใหญ่ (2509)
  • 1 ต่อ 7 ประจัญบาน (2510)
  • สิงห์เหนือเสือใต้ (2511)
  • ท่าจีน (2513)

ผลงานละครโทรทัศน์

[แก้]
  • ดรรชนีไฉไล (2509) ช่อง 4
  • พระเจ้าอชาตศัตรู (2510) ช่อง 4
  • ขุนศึกมหาราช (2510) ช่อง 4
  • นิทรา-สายัณห์ (2512) ช่อง 7
  • เลือดทาแผ่นดิน (2513) ช่อง 4
  • ลูกคนยาก (2517) ช่อง 7
  • ศิวาราตรี (2520) ช่อง 9
  • ลูกทาส (2521) ช่อง 3
  • ขุนศึกมหาราช (2522) ช่อง 5
  • เกียรติศักดิ์ทหารเสือ (2522) ช่อง 5
  • ผู้ชนะสิบทิศ (2523) ช่อง 9
  • สี่แผ่นดิน (2523) ช่อง 5
  • ในฝัน (2523) ช่อง 5
  • ข้าวนอกนา (2523) ช่อง 7
  • ไฟรัก ไฟพยาบาท (2524) ช่อง 3
  • แดงสะพรั่งดั่งดวงใจ (2524) ช่อง 5
  • สลักจิต (2524) ช่อง 3
  • มายาสีเงิน (2524) ช่อง 3
  • ข้างหลังภาพ (2524) ช่อง 5
  • หลง (2524) ช่อง 9
  • จดหมายจากเมืองไทย (2525) ช่อง 7
  • ปราสาทมืด (2525) ช่อง 5
  • ลุงคำ (2525) ช่อง 7
  • สิ้นสวาท (2526) ช่อง 5
  • คนเดินดิน (2526) ช่อง 9
  • พ่อปลาไหล (2526) ช่อง 3
  • ทัดดาวบุษยา (2527) ช่อง 5
  • ขยะเปื้อนทอง (2527) ช่อง 9
  • แค่เอื้อม (2527) ช่อง 5
  • ขมิ้นกับปูน (2527) ช่อง 9
  • คำพิพากษา (2528) ช่อง 3
  • กตัญญูพิศวาส (2528) ช่อง 3
  • ระนาดเอก (2528) ช่อง 7
  • พรายนางแก้ว (2529) ช่อง 3
  • ทองพลุและสหาย (2529) ช่อง 9
  • สื่อรักภูติน้อย (2530) ช่อง 5
  • เจ้าหญิงขันทอง (2530) ช่อง 3
  • มหาเวสสันดรชาดก (2530) ช่อง 5
  • ในม่านเมฆ (2530) ช่อง 9
  • เล็บครุฑ (2530) ช่อง 5
  • พินัยกรรมมรณะ (2531) ช่อง 3
  • เวิ้งระกำ (2531) ช่อง 7
  • ตะรุเตา (2531) ช่อง 7
  • เกมกามเทพ (2531) ช่อง 3
  • จอมศึกเสน่หา (2531) ช่อง 3
  • คนเริงเมือง (2531) ช่อง 3
  • สามีตีตรา (2531) ช่อง 3
  • ระบำไฟ (2531) ช่อง 3
  • ผู้ชนะสิบทิศ (2532) ช่อง 3
  • สายลับสองหน้า (2532) ช่อง 7
  • สมองของเฒ่าสุข (2532) ช่อง 9
  • ผู้พิชิตมัจจุราช (2532) ช่อง 3
  • กตัญญูประกาศิต (2533) ช่อง 3
  • ตะกายดาว ตอน น้ำตาดาว (2533) ช่อง 9 รับเชิญ
  • โหด เลว อ้วน (2533) ช่อง 3
  • ตะกายดาว ตอน ลาดาว (2533) ช่อง 9 รับเชิญ
  • พิษสวาท (2534) ช่อง 5
  • ชลาลัย (2534) ช่อง 5
  • แก้วขนเหล็ก (2534) ช่อง 3
  • แม่ผัวมหาภัยกับสะใภ้สารพัดพิษ (2534) ช่อง 5 รับเชิญ
  • วนิดา (2534) ช่อง 3
  • ลิขิตพิศวาส (2534) ช่อง 9
  • ผู้การเรือเร่ (2534) ช่อง 5
  • แม่เบี้ย (2534) ช่อง 7
  • ละอองเทศ (2534) ช่อง 9
  • บ่วง (2535) ช่อง 3
  • เณรน้อย (2535) ช่อง 3
  • ถ่านเก่าไฟใหม่ (2535) ช่อง 3
  • ไฟรักอสูร (2535) ช่อง 3 รับเชิญ
  • อยู่กับก๋ง (2536) ช่อง 3
  • เงารัก (2536) ช่อง 3

ผลงานกำกับละครโทรทัศน์

[แก้]
  • แดงสะพรั่งดั่งดวงใจ (2524) ช่อง 5
  • ขยะเปื้อนทอง (2527) ช่อง 9

ผลงานละครเวที

[แก้]
  • แม่เบี้ย (2531)
  • ผู้ชนะสิบทิศ (2534)
  • 2000 มหัศจรรย์วันล้างโลก (2535)

ผลงานการประพันธ์

[แก้]
  • สุภาพบุรุษจากอเวจี
  • สมิงลาทุ่ง
  • เจดีย์หัก
  • มงกุฏไพร
  • เทพบุตรจากโลกันต์
  • ศรีราชา
  • ทาษเทวี
  • เมียแก้ว
  • ล้มบาง
  • หญิงสามผัว
  • ขวัญใจคนจน
  • สิบเก้ามงกุฏ
  • สองดาบ
  • สเว็ตเตอร์สีแดง
  • รักคุณเข้าแล้ว
  • สุภาพบุรุษสลึมสลือ
  • ทุรบุรุษทุย
  • พ่อจ๋า
  • หนึ่งต่อเจ็ด
  • กตัญญูประกาสิต
  • เจ็ดแหลก
  • นักเลงเดี่ยว
  • สิบสองนักสู้
  • เทพบุตรโจร
  • ฟูแมนจู
  • ดอกแก้ว
  • โจรแพรแดง
  • ปืนเดี่ยว
  • เจ็ดประจัญบาน
  • ใจเพชร
  • เจ็ดตลุมบอน
  • ชุมทางเขาชุมทอง
  • น้องนุช
  • อรัญญิก
  • แม่ยอดชีวิต
  • ชุมทางหาดใหญ่
  • จอมประจัญบาน
  • แหลมหัก
  • 1 ต่อ 7 ประจัญบาน
  • น้ำอ้อย
  • ขุนตาล
  • ลูกสาวพระอาทิตย์
  • หาดใหญ่ใจสู้
  • 4 สิงห์อีสาน
  • ขุนทาส
  • วิญญาณดอกประดู่
  • คนใจเพชร
  • กระท่อมปรีดา
  • 7 ดอกจิก
  • เผาขน
  • อัศวิน 19
  • 17 ทหารกล้า
  • ไอ้ปืนเดี่ยว
  • แดงสะพรั่งดั่งดวงใจ
  • เพชรตัดหยก
  • เหล็กเพชร
  • จอมศึกเสน่หา
  • พรุ่งนี้...จะรดน้ำศพ
  • ชีวิตพิสดาร (อันแสนจะบัดซบ) ของข้าพเจ้า

รางวัล

[แก้]
ปี พ.ศ. รางวัล สาขา ผล ผลงานที่เข้าชิง
2500รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดีลำดับภาพยอดเยี่ยมได้รับรางวัลมงกุฏเดี่ยว
2501บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยมได้รับรางวัลกตัญญูประกาศิต
2505นักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมได้รับรางวัลเรือนแพ
2523รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมได้รับรางวัลเลือดสุพรรณ
รางวัลมหกรรมเอเซีย-แปซิฟิคนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมได้รับรางวัลอุกาฟ้าเหลือง
2529รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดีนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมได้รับรางวัลบ้าน
2530รางวัลมหกรรมเอเซีย-แปซิฟิคนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมได้รับรางวัลบ้าน
2533รางวัลศิลปินแห่งชาติศิลปะการแสดง (ละครเวที ภาพยนตร์ และละครโทรทัศน์)ได้รับรางวัล
2536รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดีนักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมได้รับรางวัลณ สุดขอบฟ้า
2558บูรพศิลปินศิลปะการแสดงได้รับรางวัล

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. 1 2 3 แถมสิน รัตนพันธุ์. ตำนาน "ลึก(ไม่)ลับ"' ฉบับ ทระนง ฅนหนังสือพิมพ์. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์ร่วมด้วยช่วยกัน, พ.ศ. 2548. 160 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-9785-33-9
  2. รายการ คู่ทรหด (พ.ศ. 2534) คู่ทรหดประจำฤดูร้อน ปี 2534 ฉายซ้ำ 7 กรกฎาคม 2558 ช่อง Workpoint1
  3. ศักดิ์เกษม หุตาคม เข้ามาชักชวนให้อิศรา อมันตกุล เล่นแทนสุรสิทธิ์ สัตยวงศ์ แต่อิศราปฏิเสธ ศักดิ์เกษมจึงขอร้องให้สมชายรับแสดงแทน
  4. จดหมายข่าวหอภาพยนตร์ ฉบับที่ 66 : ๑๐๐ ปี ส. อาสนจินดา ราชสีห์แห่งวงการบันเทิงไทย หลักหมายแห่งศตวรรษของดาราจากยุคละครเวที

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]