ข้ามไปเนื้อหา

พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา
เกิด21 ธันวาคม พ.ศ. 2479
พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา
เสียชีวิต1 กันยายน พ.ศ. 2558 (78 ปี)
โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ จังหวัดอุบลราชธานี
คู่สมรสจิตประไพ จันทรุกขา
ปีที่แสดงพ.ศ. 2510-2549
ศิลปินแห่งชาติพ.ศ. 2557 - สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยลูกทุ่ง)
สุพรรณหงส์ประเภทผู้ประพันธ์เพลงยอดเยี่ยม “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่”

พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา (21 ธันวาคม พ.ศ. 2479 – 1 กันยายน พ.ศ. 2558) เป็นศิลปินผู้ประพันธ์เพลงชาวไทย ได้รับยกย่องให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยลูกทุ่ง) ประจำ พ.ศ. 2557 และรางวัลอื่น ๆ อีกจำนวนมาก

ประวัติ

[แก้]

พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา (ชื่อเดิม นายสงคราม) เกิดเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2479 ที่บ้านดอนใหญ่ อำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี เป็นบุตรนายสุขุม - นางแดง จันทรุกขา จบประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนอุบลวิทยากร อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี มัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนอุบลวิทยากร (วัดมณีวนาราม) อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ได้รับปริญญามหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต สาขา ดนตรีศึกษา จากมหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี

ประสบการทำงาน

[แก้]

โรงเรียนอุบลวิทยากร พ.ศ. 2498-2500 ประพันธ์เพลง ตั้งแต่ พ.ศ. 2510 ในนาม พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา นักพากย์ภาพยนตร์ ในนาม “เทพสงคราม” ตั้งแต่ พ.ศ. 2502-2512

นักเขียนบทละครวิทยุ เล่นละครวิทยุ ให้กับคณะมิตรมงคลของครูสวาศดิ์ ไชยนันท์ พ.ศ. 2502 สร้างภาพยนตร์ กำกับภาพยนตร์ และเขียนบทภาพยนตร์ เรื่อง มนต์รักลำน้ำพอง, ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ พ.ศ. 2519-2523 กำกับภาพยนตร์และเขียนภาพยนตร์ เรื่อง มนต์รักแม่น้ำมูล, มนต์รักลูกทุ่ง นักโหราศาสตร์ (หมอดู) ในนาม “ธณวัฒน์” พ.ศ. 2502–ปัจจุบัน นักแสดงภาพยนตร์ เรื่องฟ้าสางที่ฝั่งโขง ประธานชมรม “ศรีเมืองใหม่รวมน้ำใจเอื้ออาทร”ผู้ก่อตั้ง “ลานบ้านลานธรรม” พ.ศ. 2540 นักร้องเพลงธรรม ในนาม “เฒ่า ธุลีธรรม” พ.ศ. 2540 กรรมการตัดสินการประกวดลำหมอลำซิ่ง ได้รับการยกย่องเป็น“ครูภูมิปัญญาไทย” รุ่นที่ 4 จากสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ปี พ.ศ. 2548

บั้นปลายชีวิต

[แก้]

ยามบ่ายคล้อยของชีวิต อาจารย์พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา เลือกกลับไปพำนักที่บ้านเกิดอำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี อุทิศชีวิตให้กับงานพระพุทธศาสนา ทำกิจกรรมทางสังคม ลานบ้านลานธรรม ทำลานบ้านให้เป็นลานธรรม เขียนเพลงเป็นพุทธบูชา โดยใช้บริเวณบ้านของท่านเป็นลานบ้านลานธรรม เป็นสถานที่ศึกษาและปฏิบัติธรรม เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม จัดกิจกรรมเผยแผ่พระธรรมคำสอนพระพุทธศาสนาแก่เด็ก ๆ และคนทั่วไป ให้รู้จักใช้ธรรมะเป็นที่พึ่งทางใจ โดยมี แต๋ว-จิตประไพ จันทรุกขา ผู้เป็นภรรยาคู่ทุกข์คู่ยากเคียงข้างเสมอมา

การสร้างสรรค์ผลงาน

[แก้]

ผลงานการประพันธ์เพลงที่ได้รับความนิยมระดับชาติ หลายเพลง เช่น สาละวันลำวง สาวชุมแพ ตะวันรอนที่หนองหาน รักร้าวหนาวรม ทุ่งรัก สาวอุบลรอรัก อีสานบ้านเฮา รอรักที่ต้นกระโดน ด่วน บ.ข.ส. ดอกจานบาน ฯลฯ ซึ่ง เพลงเหล่านี้ได้สร้างนักร้องโด่งดังระดับประเทศ เช่น ไพรวัลย์ ลูกเพชร, ศรคีรี ศรีประจวบ, รุ่งเพชร แหลมสิงห์, สนธิ สมมาตร, ไวพจน์ เพชรสุพรรณ เป็นต้น

เกียรติคุณที่ได้รับ

[แก้]

รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ประเภทผู้ประพันธ์เพลงยอดเยี่ยมเรื่อง “ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่” จากสมาคมภาพยนตร์ไทย รางวัลเพลงลูกทุ่งดีเด่น “กึ่งศตวรรษลูกทุ่งไทย” จากเพลง สาละวันลำวง จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

รางวัลเพลงลูกทุ่งดีเด่นส่งเสริมวัฒนธรรมไทย งานกึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งสืบสานคุณค่าวัฒนธรรมไทย จากเพลงสาละวันลำวง ศิลปินดีเด่นสาขา ศิลปะการแสดง จังหวัดอุบลราชธานี ปริญญาศิลปศาสตร์มหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาดนตรี (การแต่งเพลง) จากมหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี

ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยลูกทุ่ง) พ.ศ. 2557

ผลงานแต่งเพลง

[แก้]
  • ศรคีรี ศรีประจวบ
    • ตะวันรอนที่หนองหาน
    • ทุ่งรัก
  • บรรจบ เจริญพร
    • รักร้าวหนาวลม
    • ฮักสาวลำชี
  • ไพรวัลย์ ลูกเพชร
    • มนต์นักแม่น้ำมูล
  • สายัณห์ สัญญา
    • นางกวักมหาเสน่ห์
    • ขยะสังคม
    • แม่เดือนแรม
    • รักร้าวหนาวลม
  • ยอดรัก สลักใจ
    • มีแฟนหรือยัง
    • นักร้องคนจน
  • ศรเพชร ศรสุพรรณ
    • ตัดใจไม่ลง
  • เทพพร เพชรอุบล
    • อีสานบ้านเฮา
    • ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่
  • ไวพจน์ เพชรสุพรรณ
    • สาละวันรำวง
    • เซิ้งเฮือส่วง
    • แม่สาวคนโก้
    • สาวชุมแพ
    • เวียงจันทน์บ้านก่า
  • สนธิ สมมาตร
    • ด่วน บขส.
    • ดอกอ้อริมโขง
    • ดอกจานบาน
    • สั่งสาวลาแฟน
    • รักร้าวหนาวลม
    • ดอกจานบาน
    • ความรักขึ้นสนิท
    • แคร์ด้วยหรือน้อง
  • ดาว บ้านดอน
    • รอรักใต้ต้นกระโดน
    • ข้าวเม่าข้าวฮ่าง
  • ไมค์ ภิรมย์พร
    • บายศรีคนเศร้า
    • ด้วยมือของแม่
    • โขง ซี มูล ที่รัก
    • รอรักใต้ต้นกระโดน
    • ทัวร์เที่ยวสุดท้าย
  • วิโรจน์ เพชรเมืองกาญจน์
    • ถล่มหัวใจ
  • ลูกแพร & ไหมไทย
    • สุขเถิดสองเจ้า
    • รักใครกันแน่
    • หัวใจใยยอมแพ้
    • ไม่คิดว่าเธอมีคาว
    • ฟ้าเป็นพยาน
    • สาวยีนส์ขาดเข่า
    • หัวใจเป็นบ้า
    • ความรักให้เขาความเศร้าให้พี่
    • ฝนครวญใจคราง
    • ขอเป็นเช่นพี่ชาย
    • หวังสุดท้ายที่ใจน้อง
    • หน้าต่างน้ำตา
    • รักบนรอยทราย
    • สัมปทานหัวใจ
    • หัวใจที่ถูกประหาร
    • รอรักใต้ต้นกระโดน
    • อีสานบ้านเฮา

ผลงานแสดงภาพยนตร์

[แก้]
  • ไอ้หนังเหนียว (2523) รับบท พ่อของบรรพต
  • ฟ้าสางที่ฝั่งโขง (2532) รับบท พ่อของเข้ม
  • เพลิงอารมณ์ (2533) รับบท พ่อของอนุวัตร
  • แว่วเสียงแคน (2537) รับบท พ่อของหำ
  • หมากเตะรีเทิร์น (2549) รับบท คนขายกาแฟ

ผลงานกำกับภาพยนตร์

[แก้]
  • มนต์รักแม่น้ำมูล (2520)
  • ลูกทุ่งเพลงสวรรค์ (2521)
  • ก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ (2523)
  • มนต์รักลำน้ำพอง (2525)
  • ราชินีดอกหญ้า (2529)

อ้างอิง

[แก้]