สมพงษ์ พงษ์มิตร
สมพงษ์ พงษ์มิตร | |
|---|---|
| เกิด | 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2462 อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ประเทศสยาม |
| เสียชีวิต | 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 (81 ปี) กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย |
| อาชีพ | นักแสดงตลก |
| ปีปฏิบัติงาน | พ.ศ. 2482 - 2544 (62 ปี) |
| คู่สมรส | นิตยา พงษ์มิตร |
| บุตร | 3 คน |
| บุพการี | เพิ่ม พงษ์มิตร (บิดา) ใหญ่ พงษ์มิตร (มารดา) |
| รางวัล | ศิลปินแห่งชาติ - สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์และละคร) พ.ศ.2540 บูรพศิลปิน พ.ศ. 2558 - สาขาศิลปะการแสดง |
สมพงษ์ พงษ์มิตร (8 กรกฎาคม พ.ศ. 2462 – 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544) นักแสดงตลกชาวไทยในอดีต ได้รับเชิดชูเกียรติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดงประจำปี พ.ศ. 2540
ประวัติ
[แก้]วัยเด็ก
[แก้]สมพงษ์ พงษ์มิตร มีชื่อเล่นว่า "นก" เกิดเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ.2463 ที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายเพิ่ม และนางใหญ่ พงษ์มิตร มีพี่น้องทั้งหมด 8 คน เมื่ออายุ 7 ขวบ ครอบครัวได้ย้ายเข้ามาอยู่กรุงเทพฯ จึงเริ่มเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนประชาบาลวัดสุทัศน์
สนใจด้านการแสดง
[แก้]สมพงษ์ชอบการแสดงลิเกตั้งแต่เด็ก ๆ จึงไปหัดกับครูบัวที่ข้างวัดมหรรณพพร้อมกับหัดลำตัดกับคุณครูเคลิ้ม สมพงษ์หัดลิเกอยู่ประมาณ 1 ปี จึงได้ออกแสดงเป็นตัวเสนา ที่วิกตลาดนานา บางลำภู โดยแสดงอยู่ 3 ปี จนเริ่มเป็นหนุ่มจึงได้รับบท “พระเอกลิเก”
หลังจากแสดงลิเกอยู่ประมาณ 5 ปี จึงได้ไปฝึกโขนกับคณะครูหมัน มัลลี คงประภัศร์ ซึ่งเป็นครูที่เก่งทางด้านนาฏศิลป์ไทย ครูหมันนำสมพงษ์ไปแสดงโขนอยู่ในวังหลวงพร้อมบรรจุเป็นข้าราชการ แต่ต่อมากรมศิลปากรในสมัยนั้นมีนโยบายเลิกการแสดงโขน พวกที่แสดงโขนหันมาเป่าเครื่องดนตรีสากล อาทิ แซ็กโซโฟน ตีกลอง ส่วนสมพงษ์ต้องไปหัดสีไวโอลิน ซึ่งเขาไม่ชอบจึงลาออกจากกรมศิลปากรไปเล่นลิเกเหมือนเดิม
ต่อมาได้เข้าเล่นจำอวดร่วมกับคณะ เอกะสิงห์ ซึ่งมีดาราจำอวดที่มีชื่อเสียงอยู่หลายคน เช่น อบ บุญติด, ก๊กเฮง, ทองแถม เชียวแสงใส และคนอื่น ๆ โดยเล่นประอยู่ที่ศาลาเฉลิมบุรี แต่ด้วยความเป็นคนไม่อยู่เฉย สมพงษ์ก็ไปสมัครแสดงละครเล่นคณะคุณหนู สุวรรณประกาศ ซึ่งเป็นละครชายจริงหญิงแท้ ตระเวนแสดงละครตามต่างจังหวัดอยู่นานหลายปี จึงกลับเข้ากรุงเทพฯ
เข้าสู่วงการ
[แก้]หลังจากกลับมาอยู่กรุงเทพฯ สมพงษ์ได้ตั้งคณะจำอวดเป็นของตนเองชื่อ เบญจศิลป์ พงษ์มิตร รับงานแสดงทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด จนเริ่มมีชื่อเสียงบ้างแต่ก็ต้องประสบกับปัญหาบ้านเมืองเพราะเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ส่งผลให้การแสดงหยุดชะงักลง สมพงษ์ต้องไปขายปาท่องโก๋เลี้ยงชีพ จนได้พบกับจุมพล ปัทมินทร์นักแสดงรุ่นน้อง จุมพลพาสมพงษ์ไปอยู่กับคณะลูกไทยซึ่งขณะนั้นมีล้อต๊อกและจอก ดอกจันทร์ประจำอยู่ จากนั้นชีวิตของสมพงษ์ก็เริ่มมีชื่อเสียงมากขึ้นได้ร่วมแสดงกับคณะจำอวดหลายคณะ
จนตอนที่เข้ารับราชการอยู่กองดุริยางค์ทหารอากาศ ได้รู้จักกับนาวาอากาศเอกขุนสวัสดิ์ ทิฆัมพร หัวหน้าคณะละครเวที “ศิวารมณ์” จึงได้เข้าสู่วงการบันเทิงอย่างเต็มตัว กระทั่งได้มารับบท นายอ่อน จากละครเวทีเรื่องพันท้ายนรสิงห์ ซึ่งจัดโดยอัศวินการละคร ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์ภานุพันธ์ยุคล บทบาทนี้ทำให้สมพงษ์เป็นที่รู้จักโดยทั่วไป และได้ฉายาว่า ตัวเล็กเสียงดัง ซึ่งเมื่อมีการสร้างพันท้ายนรสิงห์ครั้งหลัง ๆ สมพงษ์ก็มักจะได้รับบท นายอ่อน เป็นประจำ
เมื่อหมดยุคละครเวที สมพงษ์ได้เข้าสู่วงการภาพยนตร์โดยมักจะได้รับบท ตลก หรือ ตัวตามพระเอกจำนวนมากตั้งแต่ยุคของสุรสิทธิ์ สัตยวงศ์ พันคำ ชนะ ศรีอุบล ไปจนถึงยุคทองของภาพยนตร์ไทยมิตร-เพชรา และจากการแสดงที่โดดเด่นจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ได้ชักชวนให้เขารับราชการอยู่ที่กองดุริยางค์ทหารบก รับยศเป็นสิบโท จนจอมพลสฤษดิ์ถึงแก่อนิจกรรมจึงลาออก
และในปีพ.ศ. 2516 สมพงษ์เข้ารับราชการอีกครั้งตามคำชักชวนของพันตำรวจโททีฆา โพธิเวช หัวหน้ากองดุริยางค์ กรมตำรวจ เพื่อทำหน้าที่กล่อมขวัญตำรวจตระเวนชายแดนทั่วประเทศ ทำให้สมพงษ์และคณะมีโอกาสได้แสดงจำอวดถวายรัชกาลที่ 9 ที่วังไกลกังวล ถึง 3 ครั้ง สมพงษ์รับราชการตำรวจเป็นเวลา 10 ปี ตึงลาออก มาแสดงภาพยนตร์และละครเหมือนเดิม
ชีวิตส่วนตัว
[แก้]สมพงษ์ พงษ์มิตร สมรสกับนางนิตยา พงษ์มิตร อดีตนักแสดงนาฏศิลป์ของอัศวินการละคร มีบุตรชาย 3 คน ได้แก่
- นายสมภพ พงษ์มิตร (อ๋อย)
- นายนิติพงษ์ พงษ์มิตร (หน่อย)
- นายสานิตย์ พงษ์มิตร (หน่อง)
ผลงาน
[แก้]ละครเวที
[แก้]- 2482-2493: เป็นนักแสดงตลกละครเวทีที่ได้รับความนิยมมาก
- 2482: ชายสไบ
- 2483: เกียรติศักดิ์ทหารเสือ
- 2485: อมรพิมาน
- 2486: น้ำเพียงดิน
- 2486: เปลวสุริยา
- 2488: พันท้ายนรสิงห์ รับบท นายอ่อน
- 2490: กรุงสะท้าน
และอื่น ๆ
ภาพยนตร์
[แก้]ละครโทรทัศน์
[แก้]| พ.ศ. | เรื่อง | รับบท | ออกอากาศ |
|---|---|---|---|
| 2510 | ร้อยป่า | ช่อง 4 | |
| วิมานจำแลง | |||
| เปาบุ้นจิ้น ตอน อภินิหารแม่สื่อ | |||
| ขุนศึกมหาราช | |||
| 2519 | ลูกกรอก | ช่อง 5 | |
| 2520 | ขายวิญญาณ | ม้วน | |
| 2521 | เมียจำเป็น | หุ่น | |
| 2522 | มหึมาจอมพลัง | ช่อง 3 | |
| ผู้กองยอดรัก | ช่อง 5 | ||
| ดาวเรือง | จ่าแม่น | ||
| 2523 | ผู้ชนะสิบทิศ | สีอ่อง | ช่อง 9 |
| 2524 | พิษสวาท | ช่อง 3 | |
| 2526 | ผู้กองอยู่ไหน | ช่อง 5 | |
| 2527 | คุณหญิงนอกทำเนียบ | ตาศรี | ช่อง 5 |
| 2530 | ดาวเรือง | จ่าแม่น | ช่อง 3 |
| 2531 | นาคี | ||
| ผู้กองยอดรัก | ช่อง 9 | ||
| 2532 | เทพพยาบาท | ช่อง 3 | |
| 2533 | ตะกายดาว | รับเชิญ | ช่อง 9 |
| 2534 | จ่ากองร้อย | ช่อง 3 | |
| 2535 | กุหลาบในเปลวไฟ | ช่อง 5 | |
| เขยบ้านนอก ภาค 2 | ช่อง 3 | ||
| มะกอกเทวดา | |||
| ถ่านเก่าไฟใหม่ | |||
| สะดุดรัก | |||
| 2536 | ท่านผีเพี้ยน | ||
| บัลลังก์เมฆ | ตากอบ | ช่อง 9 | |
| 2537 | สนทนาประสาจน | ช่อง 5 | |
| ระเริงชล | ช่อง 3 | ||
| 2538 | ฝันเฟื่อง | น้าวง | |
| พล นิกร กิมหงวน ยุคโลกาภิวัตน์ | ลุงเชย | ||
| ชมรมขนหัวลุก ตอน มนต์เพลงปีศาจ | ช่อง 5 | ||
| 2539 | ชมรมขนหัวลุก ตอน ลิฟท์สยอง | ||
| 2540 | ทรามวัยใจเพชร | ||
| 2542 | โดดเดี่ยวไม่เดียวดาย | ||
ผลงานเพลง
[แก้]- คอยนางกลางเดือน (เพลงคณะศิวารมณ์)
- ฉันรำลึกชาติ (ประกอบละครเปลวสุริยา)
- ร่วมกับเทิ่ง สติเฟื่อง ร้องโฆษณาเพลง “รอยมลทิน”
รายการโทรทัศน์
[แก้]กำกับการแสดง
[แก้]- สามเกลอถ่ายหนัง (2494)
- สามเกลอหักด่าน (2499)
- ว่าวน้อย (2513)
- ทหารอากาศขาดรัก (2524)
พากย์เสียง
[แก้]- กระเบนธง (2509)
โฆษณา
[แก้]- รณรงค์ไม่ให้ซื้อสิทธิ์ขายเสียง (2534)
คอนเสิร์ต
[แก้]- มหกรรมคอนเสิร์ต นักแสดงร่วมสมัย ครั้งที่ 1 (7 พฤศจิกายน 2538)
เสียชีวิต
[แก้]สมพงษ์ พงษ์มิตรมีโรคประจำตัว ทั้งเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจ และสายตา กระทั่งถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2544 สิริอายุ 82 ปี
เครื่องราชอิสริยาภรณ์
[แก้]- พ.ศ. 2541 –
เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 4 จตุตถดิเรกคุณาภรณ์ (จ.ภ.)[1]
_ribbon.svg){kind=small}
อ้างอิง
[แก้]- ↑ ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๑๕ ตอนที่ ๒๒ ข หน้า ๑๐๒, ๑ ธันวาคม ๒๕๔๑
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]- นายสมพงษ์ พงษ์มิตร ศิลปินแห่งชาติ จากนิตยสารสกุลไทย เก็บถาวร 2007-03-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- ศิลปินแห่งชาติ คุณสมพงษ์ พงษ์มิตร เก็บถาวร 2003-09-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- สมพงษ์ พงษ์มิตร เก็บถาวร 2007-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
- ผลงานทั้งหมดของสมพงษ์ พงษ์มิตร
 | บทความดารา นักแสดงนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |
- บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2462
- บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2544
- ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดง
- นักแสดงชายชาวไทย
- นักแสดงตลกไทย
- นักแสดงตลกชายไทย
- บุคคลจากอำเภอบางปะอิน
- นักแสดงลิเก
- ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
- นักแสดงภาพยนตร์ชายชาวไทย
- นักแสดงละครโทรทัศน์ชายชาวไทย
- นักแสดงชายชาวไทยในศตวรรษที่ 20
- บูรพศิลปินสาขาศิลปะการแสดง
- บทความเกี่ยวกับ ดารา ที่ยังไม่สมบูรณ์