ข้ามไปเนื้อหา

รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ราชาธิปไตย
แห่งฝรั่งเศส
ราชาธิปไตยในอดีต
ตราแผ่นดินจักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง
จักรพรรดินโปเลียนที่ 3
ผู้ปกครองในระบอบราชาธิปไตยแห่งฝรั่งเศส
องค์สุดท้าย
ปฐมกษัตริย์ พระเจ้าอูก กาแป
(พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์)
องค์สุดท้าย จักรพรรดินโปเลียนที่ 3
(จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส)
เริ่มระบอบ ค.ศ. 843
สิ้นสุดระบอบ • 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1848
(พระมหากษัตริย์)
• 4 กันยายน ค.ศ. 1870
(พระจักรพรรดิ)
ผู้อ้างสิทธิ์ ยังคงเป็นที่ถกเถียง
• หลุยส์ อาลฟงส์แห่งบูร์บง
(สายเลฌีตีมิสต์)
• ฌ็อง เคานต์แห่งปารีส
(สายออร์เลอ็อง)
• ฌ็อง-คริสต็อฟ เจ้าชายนโปเลียน (สายโบนาปาร์ติสต์)

พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส (ฝรั่งเศส: Monarques de France) ทรงปกครองดินแดนฝรั่งเศสมาตั้งแต่ยุคราชอาณาจักรแฟรงก์ในปี ค.ศ. 843 ไปจนถึงการล่มสลายของจักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 2 ในปี ค.ศ. 1848 โดยฝรั่งเศสถูกปกครองด้วยตำแหน่งพระมหากษัตริย์ตลอดช่วงระยะเวลาส่วนมากบนหน้าประวัติศาสตร์ อย่างไรก็ตามยังมีพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์กาโรแล็งเชียงสี่พระองค์ที่ดำรงตำแหน่งจักรพรรดิแห่งโรมันและบุคคลจากราชวงศ์​โบนาปาร์ตดำรงตำแหน่งจักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศสด้วย

บทความนี้รวบรวมรายพระนามผู้ปกครองในตำแหน่ง พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์ (Roi des Francs) ระหว่าง ค.ศ. 843 - 1180 พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส (Roi de France) ระหว่าง ค.ศ. 1180 - 1790 และ ค.ศ. 1815 - 1830 พระมหากษัตริย์แห่งชาวฝรั่งเศส (Roi des Français) ระหว่าง ค.ศ. 1830 - 1848 และ จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส (Empereur des Français) ระหว่าง ค.ศ. 1804 - 1814, ค.ศ. 1815 และ ค.ศ. 1852 - 1870 ตามลำดับ

นอกจากนี้ ในรายพระนามด้านล่างยังรวมพระมหากษัตริย์แห่งอังกฤษและบริเตนใหญ่ช่วง ค.ศ. 1442 - 1453 ที่ทรงอ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ฝรั่งเศสเป็นช่วงระยะเวลาสั้น ๆ บนพื้นฐานตามข้อตกลงในของสนธิสัญญาทรัว ที่พระเจ้าชาร์ลที่ 6 ทรงถือเอาพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษว่าเป็นอุปราชและรัชทายาทแห่งราชบัลลังก์ฝรั่งเศส แต่พระเจ้าเฮนรีที่ 5 เสด็จสวรรคตก่อนพระเจ้าชาร์ลที่ 6 ดังนั้นพระโอรสของพระเจ้าเฮนรีที่ 5 ซึ่งก็คือ พระเจ้าเฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ จึงเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสต่อจากพระอัยกา (พระเจ้าชาร์ลที่ 6) ดินแดนทางตอนเหนือของฝรั่งเศสส่วนมากอยูภายใต้การปกครองของอังกฤษจนกระทั่ง ค.ศ. 1340 แต่เมื่อถึง ค.ศ. 1453 ชาวอังกฤษก็ถูกขับไล่ออกไปจากแผ่นดินฝรั่งเศสจนหมดสิ้น ฝรั่งเศสได้ยึดคืนเมืองกาลายส์และหมู่เกาะแชนเนล แต่ก็ถูกยึดอีกครั้งในปี ค.ศ. 1558 อย่างไรก็ตามพระมหากษัตริย์แห่งอังกฤษ (ต่อมาเปลี่ยนเป็นพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร) ยังคงอ้างสิทธิ์เหนือบัลลังก์ฝรั่งเศสมาอย่างต่อเนื่องจนกระทั่งการสถาปนาสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ (จากพระราชบัญญัติสหภาพ) ในปี ค.ศ. 1800

ตำแหน่ง พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์ (ละติน: Rex Francorum) ถูกใช้ไปจนถึง ค.ศ. 1230 ในช่วงรัชสมัยพระเจ้าฟิลิปที่ 2 แห่งฝรั่งเศส (แต่มีการใช้ FRANCORUM REX โดยพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส ใน ค.ศ. 1499 โดยพระเจ้าฟร็องซัวที่ 1 แห่งฝรั่งเศส ใน ค.ศ. 1515 และโดยพระเจ้าอ็องรีที่ 2 แห่งฝรั่งเศส ประมาณปี ค.ศ. 1550[1]) ในช่วงระยะเวลาอันสั้นที่รัฐธรรมนูญฝรั่งเศสมีผลบังคับใช้ระหว่าง ค.ศ. 1791 - 1792 และหลังการปฏิวัติเดือนกรกฎาคมในปี ค.ศ. 1830 พระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งชาวฝรั่งเศส ถูกใช้แทนพระอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส (และนาวาร์) เป็นประดิษฐกรรมทางรัฐธรรมนูญที่รู้จักกันว่าราชาธิปไตยโดยประชานิยม ซึ่งเชื่อมเอาพระยศของกษัตริย์ผู้ปกครองเข้ากับประชาชนชาวฝรั่งเศส แทนการเชื่อมเข้ากับดินแดนฝรั่งเศสที่ทรงปกครอง

นอกจากนี้ฝรั่งเศสยังเคยใช้ระบอบจักรวรรดิสองครั้งคือ จักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 1 ตั้งแต่ ค.ศ. 1804 - 1815 ซึ่งสถาปนาและปกครองโดยจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ต่อมาคือ จักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 2 ตั้งแต่ ค.ศ. 1852 - 1870 ซึ่งซึ่งสถาปนาและปกครองโดยจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 พระราชนัดดาในนโปเลียนที่ 1

พระมหากษัตริย์แฟรงก์

[แก้]

สำหรับรายพระนามพระมหากษัตริย์แฟรงก์ช่วงก่อนสนธิสัญญาแวร์เดิง ดูรายพระนามพระมหากษัตริย์แฟรงก์

ราชวงศ์การอแล็งเฌียง (ค.ศ. 843 - 887)

[แก้]

ราชวงศ์การอแล็งเฌียงเป็นตระกูลขุนนางชาวแฟรงก์ที่มีรากฐานมาจากตระกูลอาร์นัลฟิง (Arnulfing) และปิปปินิด (Pippinid) ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 7 ซึ่งได้เริ่มรวบรวมอำนาจในคริสต์ศตวรรษที่ 8 จนส่งผลให้ตำแหน่งสมุหราชมนเทียรและ ผู้นำและเจ้าแห่งชาวแฟรงก์ (dux et princeps Francorum) กลายเป็นตำแหน่งสืบตระกูล และก้าวขึ้นเป็นผู้กุมอำนาจที่แท้จริงเบื้องหลังพระมหากษัตริย์เมรอแว็งเฌียง

ราชวงศ์การอแล็งเฌียงมีที่มาจากชาร์ล มาร์แตล หนึ่งในสมุหราชมนเทียรผู้ทรงอิทธิพล ซึ่งต่อมาเปแป็ง บุตรชาย ได้ถอดพระมหากษัตริย์เมรอแว็งเฌียงออกจากราชสมบัติในปี ค.ศ. 751 และปราบดาภิเษกขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์ภายใต้พระสมณานุญาติจากพระสันตะปาปาและฉันทามติของเหล่าขุนนาง[2] ต่อมาในรัชสมัยของพระเจ้าชาร์ลมหาราช (ครองราชย์ ค.ศ. 768 - 814) หรือที่รู้จักกันในนาม ชาร์เลอมาญ อาณาจักรแฟรงก์ได้แผ่ขยายอำนาจลึกเข้าไปในยุโรปตอนกลาง จนสามารถพิชิตอิตาลีและพื้นที่ส่วนใหญ่ของเยอรมนีในปัจจุบันเอาไว้ได้ นอกจากนี้ พระองค์ยังเข้ารับบรมราชาภิเษกจากพระสันตะปาปาเป็นจักรพรรดิแห่งชาวโรมัน ซึ่งเป็นพระอิสริยยศที่ผู้ปกครองชาวเยอรมันแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์สืบทอดต่อมาในภายหลัง

ต่อมาจักรพรรดิหลุยส์ผู้ศรัทธา (ครองราชย์ ค.ศ. 814 - 840) พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์เลอมาญได้สืบทอดอำนาจและแบ่งอาณาจักรให้แก่พระราชบุตรทั้งสามพระองค์ แต่การตัดสินใจดังกล่าวกลับนำไปสู่สงครามกลางเมืองที่ยืดเยื้อยาวนานสามปี จนกระทั่งสิ้นสุดลงด้วยสนธิสัญญาแวร์เดิงซึ่งแบ่งราชอาณาจักรแฟรงก์ออกเป็นสามส่วน โดยหนึ่งในนั้นคืออาณาจักรแฟรงก์กลางที่มีอายุเพียงช่วงสั้น ๆ ส่วนอาณาจักรแฟรงก์ตะวันตกได้พัฒนาไปเป็นประเทศฝรั่งเศสในปัจจุบัน และอาณาจักรแฟรงก์ตะวันออกได้กลายเป็นจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และประเทศเยอรมนีในเวลาต่อมา และในช่วงเวลานี้เอง อาณาจักรทางตะวันออกและตะวันตกเริ่มพัฒนาภาษาและวัฒนธรรมที่แตกต่างจากกันอย่างชัดเจน[3][4]

พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าชาร์ลที่ 2[a]
(Charles II)		 ประมาณ
10 สิงหาคม
ค.ศ. 843		 6 ตุลาคม
ค.ศ. 877		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ผู้ศรัทธา (พระเจ้าหลุยส์ที่ 1)
• พระราชนัดดาในพระเจ้าชาร์ลมหาราช (ชาร์เลอมาญ)
• ขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์หลังข้อตกลงในสนธิสัญญาแวร์เดิง
• พระมหากษัตริย์แห่งอากีแตน และจักรพรรดิแห่งชาวโรมัน
• เสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[5]
34 ปี 1 เดือน 26 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 2
(Louis II)		 6 ตุลาคม
ค.ศ. 877		 10 เมษายน
ค.ศ. 879		 • พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 2
• พระมหากษัตริย์แห่งอากีแตน
• เสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[6]
1 ปี 6 เดือน 4 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 3
(Louis III)		 10 เมษายน
ค.ศ. 879		 5 สิงหาคม
ค.ศ. 882		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 2
• ปกครองอาณาจักรทางเหนือ
• สวรรคตด้วยอุบัติเหตุพระเศียรฟาดชนกับทับหลังขณะประทับบนหลังม้า[7]
3 ปี 3 เดือน 26 วัน
พระเจ้าการ์โลม็องที่ 2
(Carloman II)		 10 เมษายน
ค.ศ. 879		 6 ธันวาคม
ค.ศ. 884		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 2
• ปกครองอาณาจักรทางใต้
• สวรรคตหลังจากถูกข้าราชบริพารแทงด้วยอาวุธโดยไม่ตั้งใจ[8]
5 ปี 7 เดือน 26 วัน
พระเจ้าชาร์ล (ที่ 3)[b]
(Charles III)		 12 ธันวาคม
ค.ศ. 884		 11 พฤศจิกายน
ค.ศ. 887		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ชาวเยอรมัน พระมหากษัตริย์แฟรงก์ตะวันออก
• พระราชนัดดาในพระเจ้าหลุยส์ผู้ศรัทธา
• พระมหากษัตริย์แห่งแฟรงก์ตะวันออก และจักรพรรดิแห่งชาวโรมัน
• พระมหากษัตริย์ผู้ปกครองอาณาจักรแฟรงก์ทั้งปวงพระองค์สุดท้าย
• ทรงถูกขุนนางขับไล่ออกจากบัลลังก์และเสด็จสวรรคตด้วยโรคชราต่อมาในภายหลัง[10]
2 ปี 10 เดือน 30 วัน

ราชวงศ์รอแบเฌียง (ค.ศ. 888 - 898)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าอูด
(Eudes หรือ Odon)		 29 กุมภาพันธ์
ค.ศ. 888		 3 มกราคม
ค.ศ. 898		 • พระราชโอรสในรอแบร์ผู้แข็งแกร่ง
• ได้รับเลือกเป็นพระมหากษัตริย์โดยเหล่าขุนนาง
• ทรงป้องกันปารีสจากการรุกรานของชาวไวกิง
• เสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[11]
9 ปี 10 เดือน 5 วัน

ราชวงศ์การอแล็งเฌียง (ค.ศ. 898 - 922)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าชาร์ลที่ 3
(Charles III)		 3 มกราคม
ค.ศ. 898		 29 มิถุนายน
ค.ศ. 922		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 2 (ประสูติหลังพระราชบิดาเสด็จสวรรคต)
• ทูลเชิญขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์เพื่อต่อต้านพระเจ้าอูดในเดือนมกราคม ค.ศ. 893
• ถูกโค่นล้มราชบัลลังก์โดยผู้สนับสนุนของพระเจ้ารอแบร์
• ถูกจับกุมและคุมขังโดยเคานต์แห่งแวร์ม็องดัวจวบจนเสด็จสวรรคต[12]
24 ปี 5 เดือน 26 วัน

ราชวงศ์รอแบเฌียง (ค.ศ. 922 - 923)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้ารอแบร์ที่ 1
(Robert Ier)		 29 มิถุนายน
ค.ศ. 922		 15 มิถุนายน
ค.ศ. 923		 • พระราชโอรสในรอแบร์ผู้แข็งแกร่ง
• พระอนุชาในพระเจ้าอูด
• เสด็จสวรรคตในยุทธการที่ซัวซ็องระหว่างศึกสงครามกับพระเจ้าชาร์ลที่ 3
• พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสพระองค์เดียวที่สวรรคตจากการรบ[13]
11 เดือน 17 วัน

ราชวงศ์โบโซนิด (ค.ศ. 923 - 936)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้ารอดอล์ฟ
(Raoul หรือ Rodolphe)		 15 มิถุนายน
ค.ศ. 923		 14 มกราคม
ค.ศ. 936		 • พระราชโอรสในริชาร์ด ดยุกแห่งบูร์กอญ
• พระชามาดา (ลูกเขย) ในพระเจ้ารอแบร์ที่ 1
• เกิดความวุ่นวายจากสงครามกลางเมืองและการปล้นสะดมของชาวไวกิงตลอดรัชสมัย
• สูญเสียดินแดนโลทริงเงิน (แคว้นลอแรน) ให้แก่พระเจ้าไฮน์ริชที่ 1 แห่งเยอรมนี
• เสด็จสวรรคตด้วยพระอาการประชวร[14]
12 ปี 6 เดือน 30 วัน

ราชวงศ์การอแล็งเฌียง (ค.ศ. 936 - 987)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าหลุยส์ที่ 4
(Louis IV)		 19 มิถุนายน
ค.ศ. 936		 10 กันยายน
ค.ศ. 954		 • พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 3
• เสด็จกลับมาฝรั่งเศสหลังการลี้ภัยในอังกฤษ
• เสด็จสวรรคตหลังตกจากหลังม้า[15]
18 ปี 2 เดือน 22 วัน
พระเจ้าโลแทร์
(Lothaire)		 10 กันยายน
ค.ศ. 954		 2 มีนาคม
ค.ศ. 986		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 4
• เสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[16]
31 ปี 5 เดือน 20 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 5
(Louis V)		 2 มีนาคม
ค.ศ. 986		 22 พฤษภาคม
ค.ศ. 987		 • พระราชโอรสในพระเจ้าโลแทร์
• เสด็จสวรรคตจากอุบัติเหตุระหว่างล่าสัตว์[17]
1 ปี 2 เดือน 20 วัน

ราชวงศ์กาเปเซียง

[แก้]

ราชวงศ์กาเปเซียงมีที่มาจากพระเจ้าอูก กาแป เชื้อพระวงศ์รอแบเฌียง ผู้ดำรงตำแหน่งดยุกแห่งแฟรงก์และได้รับเลือกขึ้นเป็นกษัตริย์ใน ค.ศ. 987 หากไม่นับรวมจักรวรรดิฝรั่งเศสภายใต้การนำของราชวงศ์โบนาปาร์ตแล้ว พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสทุกพระองค์ล้วนสืบเชื้อสายผ่านทางรัชทายาทชายมาจากพระเจ้าอูก กาแป แทบทั้งสิ้น โดยการสืบราชสันตติวงศ์จากพระราชบิดาสู่พระราชโอรสเรื่อยมาจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งเรียกยุคนี้ว่า ราชวงศ์กาเปเซียงสายตรง (Direct Capetians)

ต่อมาราชบัลลังก์ได้เปลี่ยนผ่านสู่ราชวงศ์วาลัว ซึ่งเป็นสาขาแยกที่สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าฟิลิปที่ 3 อย่างไรก็ตาม สิทธิในราชบัลลังก์ของราชวงศ์วาลัวถูกคัดค้านและอ้างสิทธิ์โดยพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 แห่งราชวงศ์แพลนแทเจอนิตของอังกฤษ เป็นพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสผู้ชอบธรรมผ่านทางพระราชมารดา อีซาแบลแห่งฝรั่งเศส ส่งผลให้ทั้งสองราชวงศ์สู้รบกันในสงครามร้อยปี และนำไปสู่ช่วงระยะเวลาสั้น ๆ ที่พระเจ้าเฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ เป็นที่ยอมรับในฐานะพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสตามข้อตกลงในสนธิสัญญาทรัว

การปกครองของราชวงศ์วาลัวสิ้นสุดลงในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ในระหว่างสงครามศาสนาของฝรั่งเศส โดยมีราชวงศ์บูร์บงซึ่งเป็นสายพระญาติห่าง ๆ เข้ามาสืบราชสมบัติแทน ราชวงศ์นี้สืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งราชวงศ์กาเปเซียง ทั้งนี้ ราชวงศ์บูร์บงได้ปกครองฝรั่งเศสเรื่อยมาจนกระทั่งถูกล้มล้างในช่วงการปฏิวัติฝรั่งเศส แม้จะมีฟื้นฟูระบอบกษัตริย์ขึ้นใหม่หลังจักรพรรดินโปเลียนถูกโค่นล้มราชบัลลังก์ก็ตาม โดยพระมหากษัตริย์ผู้สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์กาเปเซียงพระองค์สุดท้ายที่ได้ปกครองประเทศคือ พระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 แห่งราชวงศ์บูร์บง-ออร์เลอ็อง (ราชวงศ์สาขา) ในสมัยราชาธิปไตยเดือนกรกฎาคม (ค.ศ. 1830 – 1848)

ราชวงศ์กาเป

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งชาวแฟรงก์
(Roi des Francs)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
ไม่มี พระเจ้าอูก กาแป
(Hugues Capet)		 3 มิถุนายน
ค.ศ. 987		 24 ตุลาคม
ค.ศ. 996		 • พระราชโอรสในอูกมหาราช
• พระราชนัดดาในพระเจ้ารอแบร์ที่ 1[c]
• ทรงได้รับเลือกจากขุนนางฝรั่งเศสขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์
• ดยุกแห่งชาวแฟรงก์ตั้งแต่ ค.ศ. 956 และเสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[19]
9 ปี 4 เดือน 21 วัน
พระเจ้ารอแบร์ที่ 2
(Robert II)		 24 ตุลาคม
ค.ศ. 996		 20 กรกฎาคม
ค.ศ. 1031		 • พระราชโอรสในพระเจ้าอูก กาแป
• ทรงถูกตัดขาดจากศาสนจักรเนื่องด้วยอภิเษกสมรสสามครั้ง
• ผนวกรวมดัชชีบูร์กอญเข้าเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส[20]
34 ปี 8 เดือน 26 วัน
พระเจ้าอ็องรีที่ 1
(Henri Ier)		 20 กรกฎาคม
ค.ศ. 1031		 4 สิงหาคม
ค.ศ. 1060		 • พระราชโอรสในพระเจ้ารอแบร์ที่ 2
• รัชกาลของพระองค์ประสบความขัดแย้งกับเหล่าบรรดาขุนนาง[21]
29 ปี 15 วัน
พระเจ้าฟีลิปที่ 1
(Philippe Ier)		 4 สิงหาคม
ค.ศ. 1060		 29 กรกฎาคม
ค.ศ. 1108		 • พระราชโอรสในพระเจ้าอ็องรีที่ 1
• ปกครองโดยมีพระราชมารดาและเคานต์แห่งฟลานเดอส์เป็นผู้สำเร็จราชการแทนจนกระทั่งปี ค.ศ. 1066[22]
47 ปี 11 เดือน 25 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 6
(Louis VI)		 29 กรกฎาคม
ค.ศ. 1108		 1 สิงหาคม
ค.ศ. 1137		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 1
• ทรงรวมศูนย์พระราชอำนาจในระหว่างรัชกาล
• พระมหากษัตริย์ผู้ทรงศึกสงครามกับอังกฤษพระองค์แรก[23]
29 ปี 3 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 7
(Louis VII)		 1 สิงหาคม
ค.ศ. 1137		 18 กันยายน
ค.ศ. 1180		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 6
• ทรงเป็นที่จดจำในฐานะพระราชศัตรูของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษ และการทัพในระหว่างสงครามครูเสดครั้งที่ 2[24]
43 ปี 1 เดือน 17 วัน
พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
(Roi de France)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าฟีลิปที่ 2
(Philippe II)		 18 กันยายน
ค.ศ. 1180		 14 กรกฎาคม
ค.ศ. 1223		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 7
• หนึ่งในพระมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดของฝรั่งเศส
• ริเริ่มใช้พระราชอิสริยยศ พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส เป็นพระองค์แรก[25]
42 ปี 9 เดือน 26 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 8
(Louis VIII)		 14 กรกฎาคม
ค.ศ. 1223		 8 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1226		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 2
• ปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์อังกฤษในปี ค.ศ. 1216 แต่ต่อมาพ่ายแพ้ในสงครามขุนนางครั้งที่หนึ่ง[26]
3 ปี 3 เดือน 25 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 9
(Louis IX)		 8 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1226		 25 สิงหาคม
ค.ศ. 1270		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 8
• ปกครองโดยมีพระราชมารดาเป็นผู้สำเร็จราชการแทนจนกระทั่งปี ค.ศ. 1234
• เสด็จสวรรคตในระหว่างสงครามครูเสดครั้งที่ 8
• พระมหากษัตริย์พระองค์เดียวผู้เป็นที่เคารพบูชาโดยศาสนจักรโรมันคาทอลิก[27]
43 ปี 9 เดือน 17 วัน
พระเจ้าฟีลิปที่ 3
(Philippe III)		 25 สิงหาคม
ค.ศ. 1270		 5 ตุลาคม
ค.ศ. 1285		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 9
• ทรงแผ่ขยายอิทธิพลของฝรั่งเศสในยุโรปออกไปเป็นอันมาก
• ประชวรและสวรรคตด้วยโรคไข้[28]
15 ปี 1 เดือน 10 วัน
พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสและนาวาร์
(Roi de France et de Navarre)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าฟีลิปที่ 4
(Philippe IV)		 5 ตุลาคม
ค.ศ. 1285		 29 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1314		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 3
• พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ (พระเจ้าฟีลิปที่ 1) จากการอภิเษกสมรสกับพระราชินีนาถโยอานาที่ 1
• ทรงเป็นที่จดจำจากความขัดแย้งกับพระสันตะปาปาแห่งกรุงโรม
• ทรงรวมศูนย์พระราชอำนาจในระหว่างรัชกาลและลดทอนอิทธิพลของบรรดาขุนนาง[29]
29 ปี 1 เดือน 24 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 10
(Louis X)		 29 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1314		 5 มิถุนายน
ค.ศ. 1316		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 4
• พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ (พระเจ้าหลุยส์ที่ 1)
• รัชกาลสั้น ๆ ของพระองค์ประสบความขัดแย้งกับบรรดาขุนนาง[30]
1 ปี 6 เดือน 7 วัน
พระเจ้าฌ็องที่ 1
(Jean Ier)		 15 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1316		 19 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1316		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 10 (ประสูติหลังพระราชบิดาเสด็จสวรรคต)
• พระมหากษัตริย์พระองค์เดียวผู้ทรงพระเยาว์ ผู้ครองราชย์ตั้งแต่ประสูติจวบจนสวรรคต และผู้ครองราชสมบัติสั้นที่สุด (โดยไม่เป็นที่โต้แย้ง) ในประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส[d]
4 วัน
พระเจ้าฟีลิปที่ 5
(Philippe V)		 20 พฤศจิกายน
ค.ศ. 1316		 3 มกราคม
ค.ศ. 1322		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 4
• พระปิตุลาในพระเจ้าฌ็องที่ 1
• พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ (พระเจ้าฟีลิปที่ 2)
• เสด็จสวรรคตโดยปราศจากรัชทายาทชาย[34]
5 ปี 1 เดือน 14 วัน
พระเจ้าชาร์ลที่ 4
(Charles IV)		 3 มกราคม
ค.ศ. 1322		 1 กุมภาพันธ์
ค.ศ. 1328		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 4
• พระอนุชาในพระเจ้าฟีลิปที่ 5
• พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ (พระเจ้าชาร์ลที่ 1)
• เสด็จสวรรคตโดยปราศจากรัชทายาทชาย เป็นผลให้ราชสันตติวงศ์กาเปเซียงสายตรงสิ้นสุดลง[35]
6 ปี 29 วัน

ราชวงศ์วาลัว

[แก้]

การสวรรคตของพระเจ้าชาร์ลที่ 4 ก่อให้เกิดสงครามร้อยปีระหว่างราชวงศ์วาลัวและราชวงศ์แพลนแทเจอนิต ผ่านราชวงศ์สาขาอย่างราชวงศ์แลงคัสเตอร์ เพื่อช่วงชิงสิทธิ์ในการสืบราชบัลลังก์ฝรั่งเศส ซึ่งราชวงศ์วาลัวอ้างสิทธิ์ตามกฎหมายแซลิกโบราณที่จำกัดไว้เฉพาะรัชทายาทชายเท่านั้น โดยยึดตามสายพระโลหิตบุรุษล้วนของกษัตริย์ฝรั่งเศสที่ใกล้ที่สุดคือ ชาร์ล เคานต์แห่งวาลัว พระราชโอรสองค์ที่สามในพระเจ้าฟิลิปที่ 3 ขณะที่ราชวงศ์แพลนแทเจอนิตอ้างสิทธิ์โดยยึดความใกล้ชิดทางสายพระโลหิตกับกษัตริย์ฝรั่งเศสในรัชกาลที่ใกล้กว่าคือ พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 แห่งอังกฤษ พระราชนัดดาในพระเจ้าฟิลิปที่ 4 ผ่านทางพระราชินีอีซาแบล พระราชมารดา

หลังสงครามสิ้นสุดลง ราชวงศ์วาลัวเป็นฝ่ายได้รับชัยชนะในท้ายที่สุด พงศาวดารฝรั่งเศสจึงได้บันทึกรายพระนามกษัตริย์ฝรั่งเศสจากราชวงศ์วาลัวเป็นกษัตริย์โดยชอบธรรม ทั้งนี้ กษัตริย์จากราชวงศ์แพลนแทเจอนิตพระองค์หนึ่งคือ พระเจ้าเฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ ทรงปกครองฝรั่งเศสในทางนิตินัยตามข้อตกลงจากสนธิสัญญาทรัว ซึ่งกลายเป็นรากฐานให้พระมหากษัตริย์อังกฤษใช้อ้างสิทธิ์เหนือราชบัลลังก์ฝรั่งเศสสืบเนื่องไปจนถึงปี ค.ศ. 1801 โดยมีราชวงศ์วาลัวปกครองฝรั่งเศสไปจนกระทั่งไร้รัชทายาทสืบราชสันตติวงศ์ในปี ค.ศ. 1589 ท่ามกลางสงครามศาสนาที่กำลังก่อตัว อนึ่ง เนื่องด้วยราชอาณาจักรนาวาร์ไม่มีธรรมเนียมการสืบราชสมบัติเฉพาะแต่รัชทายาทชาย ราชบัลลังก์นาวาร์และฝรั่งเศสจึงสืบสันตติวงศ์แยกจากกันนับตั้งแต่รัชสมัยพระราชินีนาถโยอานาที่ 2 พระราชธิดาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 10 เป็นต้นมา

พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
(Roi de France)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าฟีลิปที่ 6
(Philippe VI)		 1 เมษายน
ค.ศ. 1328		 22 สิงหาคม
ค.ศ. 1350		 • พระราชนัดดาในพระเจ้าฟิลิปที่ 3
• พระญาติในพระเจ้าชาร์ลที่ 4
• รัชกาลของพระองค์รายล้อมไปด้วยผลสืบเนื่องจากความขัดแย้งในการสืบราชสมบัติจนนำไปสู่สงครามร้อยปี[36]
22 ปี 4 เดือน 21 วัน
พระเจ้าฌ็องที่ 2
(Jean II)		 22 สิงหาคม
ค.ศ. 1350		 8 เมษายน
ค.ศ. 1364		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟีลิปที่ 6
• ทรงถูกฝ่ายอังกฤษจับกุมในยุทธการที่ปัวตีเย และถูกบังคับให้ลงพระนามในสนธิสัญญาที่ทำให้เสียเปรียบหลายฉบับ[37]
13 ปี 7 เดือน 17 วัน
พระเจ้าชาร์ลที่ 5
(Charles V)		 8 เมษายน
ค.ศ. 1364		 16 กันยายน
ค.ศ. 1380		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฌ็องที่ 2
• รัชกาลของพระองค์ประสบความขัดแย้งกับเหล่าขุนนางและความขัดแย้งครั้งใหม่กับอังกฤษ[38]
16 ปี 5 เดือน 8 วัน
พระเจ้าชาร์ลที่ 6
(Charles VI)		 16 กันยายน
ค.ศ. 1380		 21 ตุลาคม
ค.ศ. 1422		 • พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 5
• สำเร็จราชการแทนโดยพระปิตุลาจนถึงปี ค.ศ. 1388
• พระสติฟั่นเฟือนเป็นเวลายาวนานก่อจะเสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[39]
42 ปี 1 เดือน 5 วัน
พระเจ้าอ็องรีที่ 2
(Henri II)		 21 ตุลาคม
ค.ศ. 1422		 19 ตุลาคม
ค.ศ. 1453		 • ผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์สายอังกฤษ
• พระราชนัดดาในพระเจ้าชาร์ลที่ 6 ผ่านทางพระราชมารดา
• รัชทายาทฝรั่งเศสผ่านการอ้างสิทธิ์ตามสนธิสัญญาทรัว
• พระมหากษัตริย์อังกฤษตั้งแต่ 1 กันยายน ค.ศ. 1422 ผ่านผู้สำเร็จราชการแทนหลายพระองค์จนกระทั่งปี ค.ศ. 1437[40]
30 ปี 11 เดือน 28 วัน (เป็นที่ถกเถียง)
พระเจ้าชาร์ลที่ 7
(Charles VII)		 21 ตุลาคม
ค.ศ. 1422		 22 กรกฎาคม
ค.ศ. 1461		 • พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 6
• พระปิตุลาในพระเจ้าอ็องรีที่ 2
• สงครามร้อยปีสิ้นสุดลงด้วยชัยชนะของราชวงศ์วาลัว[41]
38 ปี 9 เดือน 1 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 11
(Louis XI)		 22 กรกฎาคม
ค.ศ. 1461		 30 สิงหาคม
ค.ศ. 1483		 • พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 7
• ทรงแผ่ขยายพระราชอำนาจเพิ่มเติมตลอดรัชกาล
• ทรงได้รับสมัญญานาม "พระราชาแมงมุม" เนื่องด้วยแผนการคบคิดและกลอุบายต่าง ๆ ของพระองค์ร้อยเรียงราวกับเครือข่ายใยแมงมุม[42]
22 ปี 1 เดือน 8 วัน
พระเจ้าชาร์ลที่ 8
(Charles VIII)		 30 สิงหาคม
ค.ศ. 1483		 7 เมษายน
ค.ศ. 1498		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 11
• ปกครองผ่านการสำเร็จราชการแทนโดยพระเชษฐภคินีจนกระทั่งปี ค.ศ. 1491
• ทรงริเริ่มสงครามอิตาลีอันยาวนานและไม่ประสบความสำเร็จ
• สวรรคตจากอุบัติเหตุพระเศียรฟาดชนกับทับหลัง[43]
14 ปี 7 เดือน 8 วัน

ราชวงศ์วาลัว-ออร์เลอ็อง

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
(Roi de France)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าหลุยส์ที่ 12
(Louis XII)		 7 เมษายน
ค.ศ. 1498		 1 มกราคม
ค.ศ. 1515		 • พระราชปนัดดา (เหลน) ในพระเจ้าชาร์ลที่ 4
• พระญาติและพระชามาดา (ลูกเขย) ในพระเจ้าหลุยส์ที่ 11
• ทรงศึกสงครามและเข้าปกครองราชอาณาจักรนาโปลีและดัชชีมีลาโนในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ[44]
16 ปี 8 เดือน 25 วัน

ราชวงศ์วาลัว-อ็องกูแลม

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
(Roi de France)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าฟร็องซัวที่ 1
(François Ier)		 1 มกราคม
ค.ศ. 1515		 31 มีนาคม
ค.ศ. 1547		 • พระราชปนัดดา (เหลน) ในพระเจ้าชาร์ลที่ 4
• พระญาติและพระชามาดา (ลูกเขย) ในพระเจ้าหลุยส์ที่ 12
• ทรงเป็นที่จดจำในฐานะผู้อุปถัมภ์ศิลปวิทยาการสมัยเรอแนซ็องส์
• ประชวรและสวรรคตด้วยโรคไข้[45]
32 ปี 2 เดือน 30 วัน
พระเจ้าอ็องรีที่ 2
(Henri II)		 31 มีนาคม
ค.ศ. 1547		 10 กรกฎาคม
ค.ศ. 1559		 • พระราชโอรสในพระเจ้าฟร็องซัวที่ 1
• สวรรคตจากอุบัติเหตุระหว่างการแข่งขันประลองทวน[46]
12 ปี 3 เดือน 10 วัน
พระเจ้าฟร็องซัวที่ 2
(François II)		 10 กรกฎาคม
ค.ศ. 1559		 5 ธันวาคม
ค.ศ. 1560		 • พระราชโอรสในพระเจ้าอ็องรีที่ 2
• พระราชสวามีในพระราชินีนาถแมรีที่ 1 แห่งสกอตแลนด์
• ประชวรและพระพลานามัยอ่อนแอตั้งแต่ทรงพระเยาว์
• ปกครองผ่านการสำเร็จราชการแทนโดยตระกูลกีซจวบจนสวรรคตก่อนเจริญพระชนมพรรษา[47]
1 ปี 4 เดือน 25 วัน
พระเจ้าชาร์ลที่ 9
(Charles IX)		 5 ธันวาคม
ค.ศ. 1560		 30 พฤษภาคม
ค.ศ. 1574		 • พระราชโอรสในพระเจ้าอ็องรีที่ 2
• ปกครองผ่านการสำเร็จราชการแทนโดยพระราชมารดาจนกระทั่ง ค.ศ. 1563 และตกอยู่ใต้อิทธิพลของพระนางตลอดรัชกาล
• สงครามศาสนาปะทุขึ้นในปี ค.ศ. 1562
• ทรงเป็นที่จดจำจากการสังหารหมู่ที่วาซี (Massacre of Vassy)[48]
13 ปี 5 เดือน 25 วัน
พระเจ้าอ็องรีที่ 3
(Henri III)		 30 พฤษภาคม
ค.ศ. 1574		 2 สิงหาคม
ค.ศ. 1589		 • พระราชโอรสในพระเจ้าอ็องรีที่ 2
• พระมหากษัตริย์แห่งเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย[e]
• ทรงปกครองในช่วงสงครามศาสนาจนนำไปสู่การลอบปลงพระชนม์ในท้ายที่สุด[52]
15 ปี 2 เดือน 3 วัน

ราชวงศ์บูร์บง

[แก้]

เมื่อพระเจ้าอ็องรีที่ 2 เสด็จสวรรคต ราชบัลลังก์ฝรั่งเศสภายใต้การปกครองของราชวงศ์วาลัวแลดูมั่นคงสถาพร เนื่องด้วยรัชทายาทชายผู้สืบราชสันตติวงศ์ยังทรงพระชนม์ชีพถึง 4 พระองค์ อย่างไรก็ตาม พระเจ้าฟร็องซัวที่ 2 พระราชโอรสองค์แรกกลับเสด็จสวรรคตขณะยังทรงพระเยาว์ ส่วนพระเจ้าชาร์ลที่ 9 พระราชโอรสองค์ที่สองไม่มีพระราชบุตรตามกฎหมายที่จะสืบราชสมบัติได้ ตามมาด้วยการสิ้นพระชนม์ก่อนวัยอันควรของแอร์กูล ฟร็องซัว พระราชโอรสองค์ที่สี่ และการลอบปลงพระชนม์พระเจ้าอ็องรีที่ 3 พระราชโอรสองค์ที่สามผู้ไร้ซึ่งรัชทายาท ฝรั่งเศสจึงตกอยู่ในวิกฤตการสืบราชสันตติวงศ์เพื่อช่วงชิงราชบัลลังก์โดยเหล่าพระญาติห่าง ๆ ของพระมหากษัตริย์อย่างไม่คาดหมาย ในขณะที่ผู้มีสิทธิ์สืบราชบัลลังก์มากที่สุดอย่างพระเจ้าอ็องรีที่ 3 แห่งนาวาร์ ทรงเป็นโปรเตสแตนต์ ซึ่งไม่เป็นที่ยอมรับของเหล่าขุนนางฝรั่งเศสส่วนใหญ่

ในท้ายที่สุด หลังจากทรงได้รับชัยชนะจากสมรภูมิหลายครั้งเพื่อปกป้องราชสิทธิ์ของพระองค์ พระเจ้าอ็องรีตัดสินพระทัยเปลี่ยนมาเข้ารีตนิกายโรมันคาทอลิกและบรมราชาภิเษกเป็นพระเจ้าอ็องรีที่ 4 อันเป็นการสถาปนาราชวงศ์บูร์บงขึ้นอย่างเป็นทางการ นับเป็นครั้งที่สองในประวัติศาสตร์ที่ราชอาณาจักรนาวาร์และฝรั่งเศสตกอยู่ใต้การปกครองของประมุของค์เดียวกัน เนื่องด้วยกฎการสืบราชสมบัติที่แตกต่างได้แยกทั้งสองอาณาจักรออกจากกันในระหว่างสงครามร้อยปี ทั้งนี้ การปกครองของราชวงศ์บูร์บงสิ้นสุดลงในระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศส และถูกแทนที่ด้วยระบอบสาธารณรัฐในช่วงระยะสั้น ๆ

พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสและนาวาร์
(Roi de France et de Navarre)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าชาร์ลที่ 10
(Charles X)		 2 สิงหาคม
ค.ศ. 1589		 9 พฤษภาคม
ค.ศ. 1590		 • ผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์
• พระปนัดดารุ่นที่ 7 ในพระเจ้าหลุยส์ที่ 9
• ประกาศให้เป็นกษัตริย์โดยสันนิบาตคาทอลิกเพื่อต่อต้านพระเจ้าอ็องรีที่ 4
• อ้างสิทธิ์ตลอดรัชกาลขณะถูกคุมขังโดยพระเจ้าอ็องรีที่ 4 จวบจนมรณภาพด้วยโรคชรา
9 เดือน 7 วัน (เป็นที่ถกเถียง)
พระเจ้าอ็องรีที่ 4
(Henri IV)		 2 สิงหาคม
ค.ศ. 1589		 14 พฤษภาคม
ค.ศ. 1610		 • รัชทายาทรุ่นที่ 10 ในพระเจ้าหลุยส์ที่ 9
• พระภาติยะ (หลานลุง) ในชาร์ล พระคาร์ดินัลแห่งบูร์บง
• พระชามาดา (ลูกเขย) ในพระเจ้าอ็องรีที่ 2
• พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ล่าง (พระเจ้าอ็องรีที่ 3)
• ถูกลอบปลงพระชนม์โดยคริสต์ศาสนิกชนนิกายคาทอลิกหัวรุนแรง ฟร็องซัว ราวายัก
20 ปี 9 เดือน 12 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 13
(Louis XIII)		 14 พฤษภาคม
ค.ศ. 1610		 14 พฤษภาคม
ค.ศ. 1643		 • พระราชโอรสในพระเจ้าอ็องรีที่ 4
• พระมหากษัตริย์แห่งนาวาร์ล่างองค์สุดท้าย (พระเจ้าหลุยส์ที่ 2)[f]
• เสด็จสวรรคตด้วยโรคชรา[53]
33 ปี
พระเจ้าหลุยส์ที่ 14
(Louis XIV)		 14 พฤษภาคม
ค.ศ. 1643		 1 กันยายน
ค.ศ. 1715		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 13
• ครองราชย์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์โดยมีพระราชมารดาเป็นผู้สำเร็จราชการแทน
• พระมหากษัตริย์ผู้ครองราชย์ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์โลก[54]
72 ปี 3 เดือน 18 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 15
(Louis XV)		 1 กันยายน
ค.ศ. 1715		 10 พฤษภาคม
ค.ศ. 1774		 • พระราชปนัดดา (เหลน) ในพระเจ้าหลุยส์ที่ 14
• ครองราชย์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์โดยมีดยุกแห่งบูร์บง-ออร์เลอ็องเป็นผู้สำเร็จราชการแทน[55]
58 ปี 8 เดือน 9 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 16
(Louis XVI)		 10 พฤษภาคม
ค.ศ. 1774		 21 กันยายน
ค.ศ. 1792[g]		 • พระราชนัดดาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 15
• ทรงจำยอมเป็นกษัตริย์ใต้รัฐธรรมนูญหลังเกิดการปฏิวัติฝรั่งเศส
• ทรงถูกโค่นล้มราชบัลลังก์อย่างเป็นทางการหลังการสถาปนาสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 1
• ทรงถูกสำเร็จโทษต่อหน้าสาธารณชน ณ ปลัสเดอลาเรวอลูว์ซียง ด้วยข้อหากบฏต่อแผ่นดิน[56]
18 ปี 4 เดือน 11 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 17
(Louis XVII)		 21 มกราคม
ค.ศ. 1793		 8 มิถุนายน
ค.ศ. 1795		 • พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 16
• ทรงถูกจับกุมและคุมขังโดยกองกำลังคณะปฏิวัติตลอดรัชกาล[57]
2 ปี 4 เดือน 18 วัน (เป็นที่ถกเถียง)

คริสต์ศตวรรษที่ 19 อันยาวนาน

[แก้]

ยุคสมัยที่เรียกกันว่า คริสต์ศตวรรษที่ 19 อันยาวนาน (Long nineteenth century) ถือเป็นช่วงเวลาแห่งความผันผวนอย่างยิ่งในทางการเมืองของฝรั่งเศส โดยทั่วไปเริ่มตั้งแต่การปฏิวัติฝรั่งเศส ซึ่งนำไปสู่การโค่นล้มและสำเร็จโทษพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 อย่างไรก็ตาม ฝ่ายนิยมกษัตริย์ยังคงยอมรับพระเจ้าหลุยส์ที่ 17 พระราชโอรส เป็นพระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสในทางนิตินัยต่อไป แม้ว่าพระองค์จะถูกคุมขังโดยรัฐบาลคณะปฏิวัติจวบจนเสด็จสวรรคตโดยมิเคยได้ปกครองประเทศอย่างแท้จริง

ต่อมาภายใต้ระบอบสาธารณรัฐ ฝรั่งเศสเปลี่ยนรูปแบบรัฐบาลและรัฐธรรมนูญหลายครั้ง จนกระทั่งสถาปนาเป็นจักรวรรดิจากการขึ้นสู่อำนาจของนโปเลียน โบนาปาร์ต ผู้ดำรงตำแหน่งกงสุลเอกในขณะนั้น ซึ่งได้ปราบดาภิเษกเป็นจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ในเวลาต่อมา อย่างไรก็ดี จักรพรรดินโปเลียนถูกถอดจากราชบัลลังก์ถึงสองครั้งหลังพ่ายแพ้ในสงครามนโปเลียน

ภายหลังยุคนโปเลียน ฝรั่งเศสได้เข้าสู่ช่วงเวลาของรัฐบาลกษัตริย์นิยมสองระบอบ ได้แก่ การฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บง ซึ่งปกครองโดยพระอนุชาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 สองพระองค์ต่อจากกันตามลำดับ และระบอบกษัตริย์เดือนกรกฎาคมภายใต้การปกครองของพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 ผู้สืบสายพระโลหิตมาจากดยุกแห่งออร์เลอ็อง พระอนุชาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 จนกระทั่งเกิดการปฏิวัติฝรั่งเศส ค.ศ. 1848 ที่ยุติการปกครองแบบมีพระมหากษัตริย์ลงอีกครั้ง และก่อตั้งสาธารณรัฐที่ 2 ซึ่งดำรงอยู่เพียง 4 ปี ก่อนที่ประธานาธิบดีในขณะนั้นจะปราบดาภิเษกตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 และทรงถูกถอดถอนโดยสาธารณรัฐที่ 3 ในเวลาต่อมา นับเป็นการสิ้นสุดระบอบกษัตริย์ในฝรั่งเศสอย่างถาวร

ราชวงศ์โบนาปาร์ต (จักรวรรดิที่หนึ่ง)

[แก้]
จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส
(Empereur des Français)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
จักรพรรดินโปเลียนที่ 1
(Napoléon Ier)		 18 พฤษภาคม
ค.ศ. 1804		 2 เมษายน
ค.ศ. 1814		 • ดำรงตำแหน่งกงสุลเอกหลังการรัฐประหาร 18 บรูว์แมร์
• ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นจักรพรรดิฝรั่งเศสพระองค์แรก
• เข้ายึดครองพื้นที่ส่วนใหญ่ในยุโรปจากสงครามนโปเลียน
• ทรงเป็นที่จดจำในฐานะผู้บัญชาการทหารผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์พระองค์หนึ่ง
• ทรงถูกโค่นล้มระหว่างออกรบในต่างประเทศ
• ทรงถูกบังคับให้สละราชสมบัติและเนรเทศไปยังเกาะเอลบา[58]
9 ปี 10 เดือน 15 วัน
จักรพรรดินโปเลียนที่ 2
(Napoléon II)		 4 เมษายน
ค.ศ. 1814		 6 เมษายน
ค.ศ. 1814		 • พระราชโอรสในจักรพรรดินโปเลียนที่ 1
• สืบราชสมบัติต่อจากพระราชบิดาด้วยวัยเพียง 4 ชันษา
• ฝ่ายสหสัมพันธมิตรและวุฒิสภาไม่ยอมรับเป็นจักรพรรดิ
2 วัน (เป็นที่ถกเถียง)

ราชวงศ์บูร์บง (ฟื้นฟูครั้งที่หนึ่ง)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสและนาวาร์
(Roi de France et de Navarre)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าหลุยส์ที่ 18
(Louis XVIII)		 3 พฤษภาคม
ค.ศ. 1814		 20 มีนาคม
ค.ศ. 1815		 • พระอนุชาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 16
• ขึ้นครองราชย์จากการฟื้นฟูสถาบันกษัตริย์ด้วยความช่วยเหลือของราชวงศ์ต่าง ๆ ในยุโรป
• เสด็จลี้ภัยออกจากฝรั่งเศสในช่วงที่พระเชษฐาเสด็จหนีออกจากกรุงปารีสระหว่างการปฏิวัติฝรั่งเศส
• เสด็จลี้ภัยอีกครั้งหลังการกลับมาของจักรพรรดินโปเลียนที่ 1[59]
10 เดือน 17 วัน

ราชวงศ์โบนาปาร์ต (สมัยร้อยวัน)

[แก้]
จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส
(Empereur des Français)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
จักรพรรดินโปเลียนที่ 1
(Napoléon Ier)		 20 มีนาคม
ค.ศ. 1815		 22 มิถุนายน
ค.ศ. 1815		 • เสด็จนิวัติกรุงปารีสและครองราชย์อีกครั้ง
• ทรงพ่ายแพ้ในยุทธการที่วอเตอร์ลู
• สละราชสมบัติให้พระราชโอรส
• ภายหลังทรงถูกเนรเทศไปยังเกาะเซนต์เฮเลนาและเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1821[58]
3 เดือน 2 วัน (94 วัน)
จักรพรรดินโปเลียนที่ 2
(Napoléon II)		 22 มิถุนายน
ค.ศ. 1815		 7 กรกฎาคม
ค.ศ. 1815		 • พระราชโอรสในจักรพรรดินโปเลียนที่ 1
• ประทับอยู่ในออสเตรียกับพระราชมารดาตลอดช่วงรัชกาล
• ฝ่ายสหสัมพันธมิตรไม่ยอมรับเป็นพระจักรพรรดิ
• สิ้นพระชนม์ด้วยวัณโรคในอีกหลายปีต่อมา[60][61]
15 วัน (เป็นที่ถกเถียง)

ราชวงศ์บูร์บง (ฟื้นฟูครั้งที่สอง)

[แก้]
พระมหากษัตริย์แห่งฝรั่งเศสและนาวาร์
(Roi de France et de Navarre)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
พระเจ้าหลุยส์ที่ 18
(Louis XVIII)		 7 กรกฎาคม
ค.ศ. 1815		 16 กันยายน
ค.ศ. 1824		 • พระอนุชาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 16
• ทรงพยายามครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ
• พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสพระองค์สุดท้ายที่สวรรคตขณะทรงราชย์[59]
9 ปี 2 เดือน 9 วัน
พระเจ้าชาร์ลที่ 10
(Charles X)		 16 กันยายน
ค.ศ. 1824		 2 สิงหาคม
ค.ศ. 1830		 • พระอนุชาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 และพระเจ้าหลุยส์ที่ 18
• ทรงพยายามรื้อฟื้นระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
• สละราชสมบัติแก่พระราชนัดดาหลังการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม[62]
5 ปี 10 เดือน 17 วัน
พระเจ้าหลุยส์ที่ 19
(Louis XIX)		 2 สิงหาคม ค.ศ. 1830 • พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 10
• บันทึกกล่าวอ้างว่าทรงสละราชสมบัติตามหลังพระบิดาเพียง 20 นาที[h]
• ต่อมาทรงเป็นผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์สายเลฌีตีมิสต์[65]
20 นาที (เป็นที่ถกเถียง)
พระเจ้าอ็องรีที่ 5
(Henri V)		 2 สิงหาคม
ค.ศ. 1830		 9 สิงหาคม
ค.ศ. 1830		 • ผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์สายเลฌีตีมิสต์
• พระราชนัดดาในพระเจ้าชาร์ลที่ 10
• เสด็จสวรรคตระหว่างลี้ภัยยังต่างประเทศในอีกหลายปีต่อมา[66]
7 วัน (เป็นที่ถกเถียง)

ราชวงศ์บูร์บง-ออร์เลอ็อง (ราชาธิปไตยเดือนกรกฎาคม)

[แก้]

ราชวงศ์บูร์บงฟื้นฟูสิ้นสุดลงจากการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1830 หลังพระเจ้าชาร์ลที่ 10 ถูกถอดจากราชสมบัติและเชิญพระญาติห่าง ๆ ผู้มีแนวคิดเสรีนิยมมากกว่าอย่างพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 ขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แทน ทั้งนี้ ก่อนที่จะลงพระนามสละสิทธิ์การสืบราชสมบัติ เจ้าชายหลุยส์ อ็องตวน พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลที่ 10 ทรงโต้เถียงกับพระราชบิดานานกว่า 20 นาที ก่อให้เกิดข้อถกเถียงว่าควรนับรวมพระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสหรือไม่ เนื่องด้วยไม่เคยผ่านพิธีบรมราชาภิเษกและปกครองประเทศอย่างแท้จริง เช่นเดียวกับ เจ้าชายอ็องรีแห่งอาร์ตัว พระภาติยะ (หลานลุง) ที่ได้รับยกย่องเป็นพระเจ้าอ็องรีที่ 5 จากฝ่ายนิยมเจ้าบางส่วน แต่ระบอบการปกครองใหม่ไม่ยอมรับการอ้างสิทธิ์ดังกล่าวและพระองค์ก็มิเคยได้ปกครองในทางพฤตินัย

พระเจ้าชาร์ลที่ 10 เคยเสนอพระนามดยุกแห่งออร์เลอ็อง (พระยศของพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 ขณะนั้น) เป็น ลีเยอเตอน็อง เฌเนราล ดู รอโยม (Lieutenant général du royaume; เทียบเท่ายศพลโททางทหาร) ในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระเจ้าอ็องรีที่ 5 ขณะทรงพระเยาว์ และเป็นผู้ประกาศพระราชประสงค์ในการสืบราชสมบัติแก่พระราชนัดดาให้สภาผู้แทนราษฎร (เทียบเท่าสภาสามัญชนของสหราชอาณาจักร) ซึ่งเป็นสภาล่างของรัฐสภาฝรั่งเศสทราบ แต่ดยุกแห่งออร์เลออ็องไม่ได้ทรงปฏิบัติตาม เนื่องด้วยต้องการเพิ่มโอกาสขึ้นครองราชย์ของพระองค์เอง ด้วยเหตุดังกล่าว ประกอบกับสมาชิกรัฐสภาฝรั่งเศสในขณะนั้นทราบถึงแนวคิดการเมืองแบบเสรีนิยมและความนิยมส่วนพระองค์ในหมู่ประชาชน จึงได้เชิญเสด็จสืบราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แทนเชื้อพระราชวงศ์บูร์บงสายหลัก

พระมหากษัตริย์แห่งชาวฝรั่งเศส
(Roi des Français)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
 พระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1
(Louis-Philippe Ier)		 9 สิงหาคม
ค.ศ. 1830		 24 กุมภาพันธ์
ค.ศ. 1848		 • รัชทายาทรุ่นที่ 6 ในพระเจ้าหลุยส์ที่ 13
• ขึ้นครองราชย์หลังจากการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม
• ทรงประกาศตนว่าเป็นกษัตริย์แห่งชาวฝรั่งเศส มิใช่กษัตริย์แห่งประเทศฝรั่งเศส
• ทรงเป็นพระราชาธิบดี (King) พระองค์สุดท้ายของฝรั่งเศส
17 ปี 6 เดือน 15 วัน
พระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 2
(Louis-Philippe II)		 24 กุมภาพันธ์
ค.ศ. 1848		 26 กุมภาพันธ์
ค.ศ. 1848		 • ผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์สายออร์เลอ็องนิสต์
• พระราชนัดดาในพระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1
• ได้รับเลือกจากพระอัยกาเป็นรัชทายาทสืบทอดบัลลังก์ แต่สมัชชาแห่งชาติปฏิเสธที่จะยอมรับเป็นพระมหากษัตริย์ และประกาศสถาปนาสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สองในเวลาต่อมา
2 วัน (เป็นที่ถกเถียง)

ราชวงศ์โบนาปาร์ต (จักรวรรดิที่สอง)

[แก้]

สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 2 ดำรงอยู่ระหว่างปี ค.ศ. 1848 ถึง ค.ศ. 1852 ก่อนจะสิ้นสุดลงเมื่อประธานาธิบดี ชาร์ล-หลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต ปราบดาภิเษกขึ้นเป็นจักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศสด้วยพระนาม นโปเลียนที่ 3 ทั้งนี้ ทรงถูกถอดถอนจากอำนาจในระหว่างสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย และเป็นพระมหากษัตริย์องค์สุดท้ายที่ปกครองฝรั่งเศส

จักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศส
(Empereur des Français)
พระราช
ลัญจกร		 พระนาม รัชกาล หมายเหตุ
เรื่มต้น สิ้นสุด
จักรพรรดินโปเลียนที่ 3
(Napoléon III)		 2 ธันวาคม
ค.ศ. 1852		 4 กันยายน
ค.ศ. 1870		 • เป็นพระภาติยะ (หลานลุง) ในจักรพรรดินโปเลียนที่ 1
• ทรงเป็นประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสคนแรก
• ดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 20 ธันวาคม ค.ศ. 1848 จนถึงการปราบดาภิเษก
• ทรงรัฐประหารและปราบดาภิเษกขึ้นเป็นจักรพรรดิ
• ทรงเป็นจักรพรรดิฝรั่งเศสพระองค์สุดท้าย
17 ปี 9 เดือน 2 วัน

ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์

[แก้]

ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์หลายท่านสืบเชื้อสายมาจากกษัตริย์พระองค์ก่อน ๆ และได้ประกาศตนเป็นกษัตริย์ฝรั่งเศสที่ถูกต้องตามกฎหมาย ทั้งยังไม่ยอมรับประมุขแห่งรัฐ (ประธานาธิบดี) และกันเองอีกด้วย ซึ่งได้แก่

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ พระเจ้าหลุยส์ผู้ศรัทธาและชาร์เลอมาญ ทรงถูกระบุเป็น พระเจ้าหลุยส์ที่ 1 และ พระเจ้าชาร์ลที่ 1 ในทั้งรายพระนามพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสและเยอรมัน
  2. ↑ พระเจ้าชาร์ลเดิมเป็นพระมหากษัตริย์แห่งแฟรงก์ตะวันออก (เยอรมนี) และจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ด้วยทรงเป็นจักรพรรดิพระนามชาร์ลพระองค์ที่ 3 จึงเป็นที่รู้จักในฐานะ พระเจ้าชาร์ลที่ 3 ในรายพระนามพระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส ซึ่งเป็นคนละพระองค์กับ พระเจ้าชาร์ลที่ 3 (ชาร์ลผู้เรียบง่าย) โดยความสับสนในการลำดับพระนามนี้มีที่มาจากพระเจ้าชาร์ลที่ 5 ผู้ริเริ่มลำดับพระนามของพระมหาษัตริย์เป็นพระองค์แรก[9]
  3. ↑ พระเจ้าอูก กาแป ยังเป็นรัชทายาทสืบเชื้อสายมาจากทั้งพระเจ้าหลุยส์ผู้ศรัทธาและพระเจ้าเปแป็งแห่งอิตาลี พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์เลอมาญ ผ่านทางพระอัยยิกาฝ่ายพระราชบิดา (ย่า) และฝ่ายพระราชมารดา (ยาย) ตามลำดับ และเป็นภาติยะ (หลานลุง) ในพระเจ้าอ็อทโทที่ 1 มหาราช[18]
  4. ↑ ทรงพระชนม์ชีพระหว่างวันที่ 15 - 19 พฤศจิกายน ตามพงศาวดารของกีโยม เดอ น็องฌี (Guillaume de Nangis)[31] ขณะที่ พงศาวดารปารีสนิรนาม ค.ศ. 1316 - 1339 (Chronique Parisienne Anonyme de 1316 à 1339) ระบุว่าทรงพระชนม์ชีพระหว่างวันที่ 13 - 18 พฤศจิกายน[32] อย่างไรก็ตาม แหล่งอ้างอิงในปัจจุบันมักระบุพระชนม์ชีพของพระองค์เป็นวันที่ 13 - 15 พฤศจิกายน[33]
  5. ↑ พระเจ้าอ็องรีที่ 3 ได้รับเลือกเป็นพระมหากษัตริย์แห่งเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ค.ศ. 1573[49] และบรมราชาภิเษกเมื่อ 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1574[50] แต่ทรงถูกขับออกจากบัลลังก์เพียงหนึ่งปีถัดมาเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1575[51]
  6. ↑ นาวาร์ล่างถูกผนวกรวมเป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสในรัชกาลของพระองค์ แต่พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศสจากราชวงศ์บูร์บงยังคงใช้พระอิสริยยศ แห่งนาวาร์ ต่อท้าย เรื่อยไปจนถึงสมัยราชวงศ์ฟื้นฟู
  7. ↑ พระราชอำนาจของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ในทางพฤตินัยสิ้นสุดลงหลังการเดินขบวนสู่แวร์ซายเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1789 หลังตกเป็นองค์ประกันของกองกำลังฝ่ายปฏิวัติ
  8. ↑ แม้ บันทึกสถิติโลกกินเนสส์ อ้างว่าเป็นพระมหากษัตริย์ผู้ครองราชย์สั้นที่สุดในประวัติศาสตร์[63] แต่ข้อเท็จจริงดังกล่าวไม่ปรากฎหลักฐานยืนยัน[64] รวมถึงพฤติการณ์ในระหว่างที่ทรงสละราชสมบัติก็ไม่ปรากฎแน่ชัด เอกสารที่ลงพระนามร่วมกับพระราชบิดาปรากฎเพียงพระอิสริยยศ โดแฟ็ง โดยอ้างว่าทรงปฏิเสธการลงพระนามตามหลังพระราชบิดาในตอนต้น จึงได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ในห้วงเวลานั้น

ดูเพิ่ม

[แก้]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Potter, David (2008). Renaissance France at War. Boydell & Brewer Ltd. p. viii. ISBN 9781843834052.
  2. ↑ Babcock, Philip (1993). Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged. MA, US: Merriam-Webster. p. 341.
  3. ↑ Reynolds, Susan (1984). Kingdoms and communities in Western Europe, 900–1300. Oxford: Clarendon Press. pp. 256–257. ISBN 978-0-19-821955-2.
  4. ↑ Scales, Len (2012). The Shaping of German Identity: Authority and Crisis, 1245-1414. Cambridge University Press. pp. 155–182. ISBN 9780521573337. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 April 2022. สืบค้นเมื่อ 1 April 2022.
  5. ↑ Peignot, p. lv; de Wailly, p. 10; Thoison, p. 189; McCarty, p. 328; EB, Charles II.
  6. ↑ Peignot, p. lv; de Wailly, p. 10; Thoison, p. 189; McCarty, p. 328; EB, Louis II.
  7. ↑ Peignot, p. lviii; Thoison, p. 189; McCarty, p. 328; Dutton 1994, p. 227; EB, Louis III.
  8. ↑ Peignot, p. lviii; Thoison, p. 189; Dutton 1994, p. 227; EB, Carloman.
  9. ↑ Brunel 2007, p. 79.
  10. ↑ Peignot, p. lv; de Wailly, p. 10; McCarty, p. 329; EB, Charles III.
  11. ↑ Peignot, p. lix; de Wailly, p. 10; McCarty, p. 329; EB, Eudes.
  12. ↑ Peignot, pp. lix–lx; de Wailly, p. 10; Thoison, p. 189; McCarty, p. 329; EB, Charles III.
  13. ↑ Peignot, p. lx; de Wailly, p. 10; Thoison, p. 189; McCarty, p. 329; EB, Eudes.
  14. ↑ Peignot, p. lxi; de Wailly, p. 10; Thoison, p. 189; McCarty, p. 329; EB, Rudolf.
  15. ↑ Peignot, p. lxi; de Wailly, p. 10; McCarty, p. 329; EB, Louis IV.
  16. ↑ Peignot, p. lxii; de Wailly, p. 10; Thoison, p. 190; McCarty, p. 329; EB, Lothar.
  17. ↑ Peignot, pp. lxii–lxiii; de Wailly, p. 10; McCarty, p. 329; EB, Louis V.
  18. ↑ Alcan 1892, pp. 254–261.
  19. ↑ Peignot, pp. 10–16; Humphreys, p. 1; EB, Hugh.
  20. ↑ Peignot, pp. 16–20; Humphreys, p. 2; EB, Robert II.
  21. ↑ Peignot, p. 20–22; Humphreys, p. 3; EB, Henry I.
  22. ↑ Thoison, p. 190; Humphreys, p. 4; EB, Philip I.
  23. ↑ Peignot, p. 29–32; Humphreys, p. 5; EB, Louis VI.
  24. ↑ Thoison, p. 190; Humphreys, p. 6; EB, Louis VII.
  25. ↑ Thoison, p. 190; Humphreys, p. 8; EB, Philip II.
  26. ↑ Thoison, p. 190; Humphreys, p. 10; EB, Louis VIII.
  27. ↑ Thoison, p. 191; Humphreys, p. 11; EB, Louis IX.
  28. ↑ Thoison, p. 191; Humphreys, p. 12; EB, Philip III.
  29. ↑ Thoison, p. 191; Humphreys, p. 14; EB, Philip IV.
  30. ↑ McCarty, p. 330; Humphreys, p. 15; EB, Philip IV.
  31. ↑ Hercule Géraud (1843) Chronique latine de Guillaume de Nangis, de 1113 à 1300 เก็บถาวร 28 มกราคม 2024 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. pp. 430–431.
  32. ↑ Amedée Hellot (1884). Chronique parisienne anonyme du XIVe siècle เก็บถาวร 29 กุมภาพันธ์ 2024 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. p. 26.
  33. ↑ Humphreys, p. 15; EB, John I ("19/20 November").
  34. ↑ Thoison, p. 192; Humphreys, p. 16; EB, Philip V.
  35. ↑ Peignot, p. 85; Humphreys, p. 17; EB, Charles IV.
  36. ↑ Peignot, pp. 91–96; Humphreys, p. 19; EB, Philip VI.
  37. ↑ Peignot, p. 96; Humphreys, p. 19; EB, John II.
  38. ↑ Peignot, p. 105; Humphreys, p. 20; EB, Henry I.
  39. ↑ Peignot, p. 112; Humphreys, p. 21; EB, Charles VI.
  40. ↑ Curry 1993, pp. 102–122; Bradford 2004, pp. 621–625; EB, Henry VI.
  41. ↑ Peignot, p. 123; Humphreys, p. 23; EB, Frances I.
  42. ↑ Peignot, p. 136; Humphreys, p. 25; EB, Louis XI.
  43. ↑ Peignot, p. 143; Humphreys, p. 27; Knecht 2007, p. 125; EB, Charles VII.
  44. ↑ Peignot, pp. 150; Humphreys, p. 28; Knecht 2007, p. 112; EB, Louis XII.
  45. ↑ Peignot, p. 157; Humphreys, p. 30; Knecht 2007, p. 112; EB, Francis I.
  46. ↑ Peignot, p. 168; Humphreys, p. 33; EB, Henry II.
  47. ↑ Curry 1993, pp. 103–122; Humphreys, p. 35; EB, Francis II.
  48. ↑ Peignot, p. 179; Humphreys, p. 36; EB, Charles IX.
  49. ↑ Knecht 2016, p. 56. "On 5 May three orators were chosen [...] On 11 May the minority conceded defeat [but the election] did not happen till 15 May.".
  50. ↑ Knecht 2016, p. 76.
  51. ↑ Knecht 2016, p. 84.
  52. ↑ Peignot, p. 186; Humphreys, p. 38; EB, Henry III.
  53. ↑ Peignot, p. 205; Humphreys, p. 42; EB, Louis XIII.
  54. ↑ Peignot, p. 216; Humphreys, p. 43; EB, Louis XIV.
  55. ↑ Peignot, p. 238; Humphreys, p. 47; EB, Louis XV.
  56. ↑ Peignot, p. 253; Humphreys, p. 51; EB, Louis XVI.
  57. ↑ Peignot, p. 260; EB, p. Louis (XVII).
  58. 1 2 Peignot, p. 261; EB, p. Napoleon I.
  59. 1 2 Peignot, p. 262; EB, p. Louis XVIII.
  60. ↑ EB, Napoléon-François-Charles-Joseph Bonaparte.
  61. ↑ "France: Commission of Government: 1815 - Archontology". www.archontology.org. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 December 2023. สืบค้นเมื่อ 2023-12-09.
  62. ↑ EB, Charles X.
  63. ↑ "Shortest reign of a monarch". Guinness World Records (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 May 2022. สืบค้นเมื่อ 2023-02-10.
  64. ↑ Pinoteau, Hervé (1982). "Notes de vexillologie royale française". Hidalguía. Madrid (172–173): 361–362. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 September 2023. สืบค้นเมื่อ 9 December 2023.
  65. ↑ Castelot 1988, p. 454; Blanc 1848, p. 214.
  66. ↑ EB, Henri Dieudonné.
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส&oldid=12967670"