ประมุขแห่งรัฐซามัว
| โอเลอาโอโอเลมาโล | |
|---|---|
| O le Ao o le Malo o Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa | |
 | |
| การเรียกขาน | ฮีส ไฮเนส |
| ที่ว่าการ | อาปีอา |
| ผู้แต่งตั้ง | รัฐสภาซามัว |
| วาระ | 5 ปี ต่อได้หนึ่งสมัยติดต่อกัน[1] |
| ตราสารจัดตั้ง | รัฐธรรมนูญซามัว |
| ตำแหน่งก่อนหน้า | พระมหากษัตริย์ซามัวตะวันตก |
| ผู้ประเดิมตำแหน่ง | เมอาโอเลและตานุมาฟิลิที่ 2 |
| สถาปนา | 1 มกราคม ค.ศ. 1962 |
| เงินตอบแทน | 82,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี[2] |
โอเลอาโอโอเลมาโล หรือ หัวหน้ารัฐบาล (ซามัว: O le Ao o le Malo)[a] เป็นประมุขแห่งรัฐของซามัว ตำแหน่งนี้มีระบุไว้ในส่วนที่ 3 ของรัฐธรรมนูญซามัว ค.ศ. 1960[3] ในช่วงที่รัฐธรรมนูญผ่านความเห็นชอบ มีการคาดการณ์ไว้ว่าผู้ดำรงตำแหน่งประมุขของรัฐจะถูกเลือกจากประมุขสูงสุดของราชสกุลทั้งสี่ อย่างไรก็ตามไม่มีการกำหนดเนื้อหาส่วนนี้ไว้ในรัฐธรรมนูญ ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่าซามัวเป็นประเทศสาธารณรัฐ มากกว่าที่จะเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ สำนักเลขาธิการด้านสื่อของรัฐบาลอธิบายตำแหน่งนี้ว่าเป็นลักษณะของ "ประธานาธิบดีทางพิธีการ" ผู้ดำรงตำแหน่งจะมีอิสริยยศที่ ไฮเนส ในฐานะที่เป็นหนึ่งในประมุขสูงสุดของแต่ละราชวงศ์
คณะผู้รักษาการแทนทำหน้าที่เป็นรองประมุขแห่งรัฐ และจะทำหน้าที่แทนประมุขแห่งรัฐหากไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้
ประมุขแห่งรัฐพระองค์ปัจจุบันคือวาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 ผู้ซึ่งได้รับเลือกให้เป็นโอเลอาโอโอเลมาโลเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม ค.ศ. 2017 โดยมีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี
ประวัติ
[แก้]เมื่อซามัวได้รับเอกราชในวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1962 สอง[4]ในสี่ประมุขสูงสุด (ตามาอาอาอีงา) ได้แก่มาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2 และตูปัว ตามาเซเซ เมอาโอเล ซึ่งมาจากราชวงศ์มาลีเอตัวและตูปัว ตามาเซเซตามลำดับ โดยทั้งสองพระองค์ได้รับตำแหน่งประมุขแห่งรัฐตลอดชีพตามความรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1960[5] ทั้งสองพระองค์เป็นที่รู้จักในฐานะ โออาโอโอเลมาโล และโดยส่วนพระองค์ในฐานะ โอเลอาโอโอเลมาโล[3] เมอาโอเลสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1963 ทำให้ตำแหน่งนี้ถูกครองโดยตานุมาฟิลิที่ 2 ตราบจนกระทั่งพระองค์สิ้นพระชนม์ในตำแหน่งเมื่อ ค.ศ. 2007 พระชนมายุ 94 พรรษา[6][7] ผู้ดำรงตำแหน่งต่อมาได้แก่ตูปัว ตามาเซเซ เอฟี ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี 2 สมัย และเป็นพระโอรสองค์ใหญ่ของตูปัว ตามาเซเซ เมอาโอเล พระองค์ได้รับเลือกจากรัฐสภาซามัวโดยมีวาระ 5 ปี เริ่มตั้งแต่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2007[8] และอีกวาระหนึ่งในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2012 เป็นเวลา 5 ปี ประมุขแห่งรัฐพระองค์ที่ 4 และองค์ปัจจุบันได้แแก่ ตูอิมาเลอาลีอีฟาโน วาอาเลโตอา เอตี ซูอาลาอูวีที่ 2 เหลนของผู้นำขบวนการเมาคือตูอิมาเลอาลีอีฟาโน ฟาอาโอโลอีอี และหลานชายของตูอิมาเลอาลีอีฟาโน ซูอาตีปาตีปาที่ 2 ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งคณะผู้รักษาการแทนชุดแรก[9] โดยได้รับเลือกจากรัฐสภาซามัวในวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2017 ให้ดำรงตำแหน่งต่อจากตูฟูงา เอฟี ในช่วงที่วาระของตูฟูงา เอฟีกำลังหมดลง
คุณสมบัติ
[แก้]รัฐธรรมนูญซามัวมาตรา 18 กำหนดคุณสมบัติของประมุขแห่งรัฐ ดังนี้
- มีคุณสมบัติเข้ารับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกรัฐสภา
- มีคุณสมบัติตามที่รัฐสภา (โฟโน) มีมติกำหนด
- ไม่เคยถูกถอดถอนจากตำแหน่งจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือภาวะทุพพลภาพ[3]
วาระการดำรงตำแหน่ง
[แก้]โฟโน เป็นผู้เลือกประมุขแห่งรัฐ มีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี และสามารถได้รับการเลือกตั้งต่อได้ ข้อยกเว้นจากกรณีนี้คือมาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2 และเมอาโอเล ผู้ซึ่งได้รับการยกเว้นจากวาระ 5 ปีดังกล่าว ตามความในรัฐธรรมนูญมาตรา 19[3] รัฐธรรมนูญมิได้กำหนดจำนวนวาระในฐานะประมุขแห่งรัฐ แต่เป็นที่เข้าใจกันว่าตำแหน่งจะสลับสับเปลี่ยนกันระหว่างราชตระกูล (ตามาไองา) ทั้งสี่ ผู้ที่ได้รับเลือกล่าสุดมาจากราชตระกูลตูอีมาเลอาลีอีโฟโน นอกจากสามตระกูลดังกล่าวข้างต้น อีกราชตระกูลหนึ่งคือมาตาอาฟา[5]
การออกจากตำแหน่งประมุขของรัฐมีสาเหตุดังนี้
- ลาออก
- ถูกถอดถอนจากตำแหน่งจากพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมหรือภาวะทุพพลภาพ
- ถูกถอดถอนโดยโฟโนด้วยคะแนนเสียง 2 ใน 3 โดยการถอดถอนดังกล่าวต้องได้รับการสนับสนุน 1 ใน 4 ของสมาชิกรัฐสภา จากนั้นต้องใช้เวลาอย่างน้อย 14 วันระหว่างการประกาศให้ทราบและการอภิปราย[3]
- สิ้นพระชนม์
อำนาจหน้าที่
[แก้]ตำแหน่งดังกล่าวมีสถานะเป็นประมุขแห่งรัฐทางพิธีการ ขณะที่อำนาจที่แท้จริงอยู่ที่นายกรัฐมนตรี ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งจากประมุขแห่งรัฐตามคำแนะนำของโฟโน ขณะที่ประมุขแห่งรัฐมิได้มีบทบาทในรัฐบาล แต่เขาสามารถยุบ โฟโน ได้ และพระราชบัญญัติจากรัฐสภาจะเป็นกฎหมายไม่ได้หากไม่ได้รับความเห็นชอบจากประมุขแห่งรัฐ[10] นอกจากนี้ประมุขแห่งรัฐมีอำนาจในการให้อภัยโทษอีกด้วย[11]
การเลือกตั้ง
[แก้]จนถึงปัจจุบัน มีการเลือกตั้งประมุขแห่งรัฐทั้งสิ้น 3 ครั้ง ครั้งแรกเกิดขึ้นในวันที่ 16 มิถุนายน ค.ศ. 2007 ที่โฟโนเลือกตูฟูงา เอฟี ด้วยคะแนนเสียงเป็นเอกฉันท์ 49 เสียง ครั้งที่สองเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2012 เมื่อเอฟีได้รับการเสนอชื่อจากตูอีลาเอปา ไอโอโน ไซเลเล มาลีเอเลงาโออี นายกรัฐมนตรีและปาลูซาลูเอ ฟาอาโปที่ 2 ผู้นำฝ่ายค้าน ครั้งที่สามเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน ค.ศ. 2017 ซึ่งในครั้งนี้วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 ได้รับเลือก[12]
รายพระนามประมุขแห่งรัฐ
[แก้]- สัญลักษณ์
- หมายถึงรักษาการประมุขแห่งรัฐ
- † สิ้นพระชนม์ในตำแหน่ง
| ลำดับที่ | พระฉายาลักษณ์ | พระนาม (ประสูติ–สิ้นพระชนม์) |
การเลือกตั้ง | ระยะเวลาการดำรงตำแหน่ง | พรรคการเมือง | นายกรัฐมนตรี | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| เริ่มวาระ | สิ้นสุดวาระ | รวมระยะเวลา | ||||||
| 1 | .jpg) |
ตูปัว ตามาเซเซ เมอาโอเล (1905–1963)[b] |
— | 1 มกราคม 1962 | 5 เมษายน 1963† | 1 ปี 94 วัน | อิสระ | มูลีนูอูที่ 2 |
.jpg) |
มาลีเอตัว ตานุมาฟิลิที่ 2 (1913–2007)[c] |
— | 1 มกราคม 1962 | 11 พฤษภาคม 2007† | 45 ปี 130 วัน | อิสระ | มูลีนูอูที่ 2 เลอาโลฟีที่ 4 ตูฟูงา เอฟิ วาไอ โกโลเน โตฟีเลา เอตี อาเลซานา ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี | |
| – |  |
ตูปูอาตามาเซเซตูปูโอลา ตูฟูงา เอฟิ (1938–) คณะผู้รักษาการแทน |
— | 11 พฤษภาคม 2007 | 20 มิถุนายน 2007 | 40 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
.jpg) |
ตูอีมาเลอาลีอีฟาโน วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 (1947–) คณะผู้รักษาการแทน |
— | 11 พฤษภาคม 2007 | 20 มิถุนายน 2007 | 40 วัน | อิสระ | ||
| 2 | |
ตูปูอาตามาเซเซตูปูโอลา ตูฟูงา เอฟิ (1938–)[d] |
2007 2012 |
20 มิถุนายน 2007 | 21 กรกฎาคม 2017 | 10 ปี 31 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
| 3 | |
ตูอีมาเลอาลีอีฟาโน วาอาเลโตอา ซูอาลาอูวีที่ 2 (1947–) |
2017 | 21 กรกฎาคม 2017[13] | ปัจจุบัน | 9 ปี 53 วัน | อิสระ | ตูอีลาเอปา เอ. เอส. มาลีเอเลงาโออี |
เชิงอรรถ
[แก้]หมายเหตุ
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- ↑ Sobserver[ลิงก์เสียถาวร]
- ↑ Hill, Bruce (28 กันยายน 2016). "Samoan leaders salaries published by newspaper". ABC Radio Australia.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 3 4 5 "Constitution of the Independent State of Western Samoa 1960". University of the South Pacific. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 8 กรกฎาคม 2007. สืบค้นเมื่อ 28 ธันวาคม 2007.
- ↑ Hassall, Graham & Saunders, Cheryl (2002). Asia-Pacific Constitutional Systems. Cambridge University Press. น. 41. ISBN 0-521-59129-5.
- 1 2 New Zealand Herald (28 มิถุนายน 2007). "Name says it all for Samoa's new leader". The New Zealand Herald. สืบค้นเมื่อ 28 ธันวาคม 2007.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Samoan king dies at the age of 94". The Sydney Morning Herald. 13 พฤษภาคม 2007. สืบค้นเมื่อ 13 พฤษภาคม 2007.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Jackson, Cherelle (13 พฤษภาคม 2007). "Samoa's Head of State Malietoa dies aged 95". The New Zealand Herald. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2020-03-11. สืบค้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2011.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ New Zealand Herald (16 มิถุนายน 2007). "New head of state for Samoa". The New Zealand Herald. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2011-08-18. สืบค้นเมื่อ 16 มิถุนายน 2007.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "TUIMALEALI'IFANO". members.iinet.net.au. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 31 มีนาคม 2016. สืบค้นเมื่อ 17 กันยายน 2017.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Kogan Page; World of information (2003). Asia and Pacific Review 2003/04, 21st edition. Essex, England: Walden Publishing Ltd. น. 41. ISBN 0-7494-4063-5.
- ↑ eDiplomat.com. "Samoa". สืบค้นเมื่อ 28 ธันวาคม 2007.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Samoa’s parliament reappoints Tui Atua as head of state Radio New Zealand International, 19 July 2012.
- ↑ Samoa Planet[ลิงก์เสียถาวร]