ราชวงศ์บูร์บง

ราชวงศ์บูร์บงประดู่ คำหงษาจุติไทยเคยเป็นเชื้อพระวงศ์กษัตริ์
ตระกูลบรรพบุรุษ	ราชวงศ์กาเปเตียง
ประเทศ	ฝรั่งเศส, สเปน, ลักเซมเบิร์ก, ซิซิลีทั้งสอง, ปาร์มา, โปรตุเกส, บราซิล
ก่อตั้ง	ค.ศ. 1272
ต้นตระกูล	โรแบร์ เคานต์แห่งแกลร์มง
ผู้นำคนปัจจุบัน	หลุยส์ อัลฟอนส์เซร์ ดยุกแห่งอ็องฌู, พวกเลจิติมิสต์ ผู้อ้างสิทธิในบัลลังก์ฝรั่งเศส สมเด็จพระราชาธิบดีเฟลิเปที่ 6 แห่งสเปน แกรนด์ดุ๊กอองรีที่ 1
ผู้ปกครองคนสุดท้าย	ฝรั่งเศสและนาวาร์: พระเจ้าชาร์ลที่ 10 (1824–1830) แห่งชาวฝรั่งเศส: พระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 (1830–1848) ปาร์มา: โรแบร์โตที่ 1 (1854–1859) ซิซิลีทั้งสอง: ฟรานซิสที่ 2 (1859–1861)
ตำแหน่ง	กษัตริย์แห่งฝรั่งเศส กษัตริย์แห่งนาวาร์ กษัตริย์แห่งสเปน ดยุคแห่งออร์เลออง ดยุคแห่งวองโดม ดยุคแห่งบูร์บง ดยุคแห่งปาร์มา กษัตริย์แห่งซิซิลีทั้งสอง แกรนด์ดยุคแห่งลักเซมเบิร์ก ดยุคแห่งเซบิยา
ที่ดิน	ฝรั่งเศส, สเปนและนาวาร์
ล่มสลาย	ฝรั่งเศส (และนาวาร์) ค.ศ. 1830, ปาร์มา ค.ศ. 1859, ซิซิลีทั้งสอง ค.ศ. 1861
ตระกูลสาขา	ราชวงศ์ออร์เลออง ราชวงศ์ออร์เลออง-บรากังซา ราชวงศ์บูร์บง-อ็องฌู ราชวงศ์บูร์บง-บรากังซา ราชวงศ์บูร์บง-ปาร์มา ราชวงศ์บูร์บง-ซิซิลีทั้งสอง ราชวงศ์กงเด (สิ้นสุด) ราชวงศ์กงตี ราชวงศ์ซวสซง

ราชวงศ์บูร์บง (ฝรั่งเศส: Maison de Bourbon; สเปน: Casa de Borbón; อังกฤษ: House of Bourbon) เป็นหนึ่งในราชวงศ์ที่สำคัญที่สุดในทวีปยุโรป ซึ่งได้ปกครองประเทศฝรั่งเศสในคริสต์ศตวรรษที่ 16 เป็นต้นมา และเมื่อถึงคริสต์ศตวรรษที่ 18 สมาชิกในราชวงศ์บูร์บงก็ได้ปกครองประเทศสเปน เมืองเนเปิลส์ เกาะซิซิลี และเมืองปาร์มาในประเทศอิตาลีด้วย ในปัจจุบันประเทศที่ยังคงมีสมาชิกในราชวงศ์บูร์บงปกครองอยู่คือราชอาณาจักรสเปนและราชรัฐลักเซมเบิร์ก

ราชวงศ์บูร์บงมีต้นกำเนิดเมื่อปี ค.ศ. 1272 เมื่อพระราชโอรสพระองค์เล็กในพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศสได้เสกสมรสกับทายาทผู้ปกครองแห่งบูร์บง โดยได้มีทายาทสืบราชวงศ์มากว่าสามร้อยปีผ่านทางสาขาบุตรชายคนรอง (cadet branch) โดยมีฐานันดรเป็นขุนนางในปกครองกษัตริย์ของราชวงศ์กาเปเตียงและราชวงศ์วาลัว

ราชวงศ์บูร์บงสายหลักที่มีอาวุโสสูงสุดได้สิ้นรัชทายาทชายในปี ค.ศ. 1527 พร้อมกับการตายของชาลส์ที่ 3 ดยุกแห่งบูร์บง ซึ่งทำให้ราชวงศ์บูร์บงสายรอง คือ ราชวงศ์บูร์บง-วองโดม ได้กลายมาเป็นราชวงศ์บูร์บงสายหลักแทน ในปี ค.ศ. 1589 หลังจากการสวรรคตของพระเจ้าอ็องรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศส ทำให้ราชวงศ์วาลัวสิ้นสุดลง ภายใต้กฎหมายแซลิกทำให้ผู้นำอาวุโสของราชวงศ์บูร์บงในฐานะตัวแทนของทายาทที่ยังมีพระชนม์อยู่ในสายราชวงศ์ที่เป็นสาขาจากราชวงศ์กาเปเตียง ทำให้พระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศสได้รับราชสมบัติฝรั่งเศสสืบต่อไป

กษัตริย์แห่งราชวงศ์บูร์บงเริ่มการปกครองครั้งแรกในปี พ.ศ. 2098 (ค.ศ. 1555) ที่นาวาร์ (ในปัจจุบันอยู่บริเวณตอนเหนือของสเปนและทางใต้ของฝรั่งเศส) และพอมาถึงปี พ.ศ. 2132 (ค.ศ. 1589) ราชวงศ์บูร์บงก็ได้ปกครองประเทศฝรั่งเศสทั้งประเทศ จนมาถึงสิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2335 (ค.ศ. 1792) เมื่อครั้งการปฏิวัติฝรั่งเศส ถึงแม้จะมีการฟื้นฟูขึ้นมาใหม่อีกครั้ง แต่ก็ดำรงอยู่ได้เพียง 24 ปี ก็ได้มีการล้มล้างระบอบกษัตริย์ลง โดยสายหลักของราชวงศ์บูร์บงได้ถูกล้มล้างลงในการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม ปี ค.ศ. 1830 ส่วนสายรอง คือ ราชวงศ์ออร์เลออง ได้ปกครองต่อมากว่าอีก 18 ปี (ค.ศ. 1830-1848) จนถูกล้มล้างเช่นกัน

เจ้าชายแห่งกงเดเคยถือเป็นสายรองของราชวงศ์บูร์บงเช่นกันโดยสืบมาจากพระปิตุลาของพระเจ้าเฮนรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส กับเจ้าชายแห่งกงตีก็เป็นสายรองของฝั่งกงเด ทั้งสองสาขานี้ถูกนับถือว่าเป็น เจ้าชายแห่งพระโลหิต (Princes of the blood) ซึ่งเป็นครอบครัวขุนนางชั้นสูงของฝรั่งเศสที่มีบทบาทอย่างต่อเนื่องแม้แต่ในระหว่างลี้ภัยในการปฏิวัติฝรั่งเศส จนกระทั่งสิ้นสุดลงในปีค.ศ. 1830 และค.ศ. 1814 ตามลำดับ

พระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปนทรงเป็นกษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชวงศ์บูร์บงที่ได้ปกครองประเทศสเปน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2243 (ค.ศ. 1700) ได้มีการโค่นล้ม แก่งแย่ง และฟื้นฟูใหม่อยู่ตลอดเวลา จนมาถึงปัจจุบันซึ่งมีสมเด็จพระราชาธิบดีเฟลิเปที่ 6 แห่งสเปนทรงเป็นประมุขแห่งประเทศสเปนอยู่ ส่วนทางประเทศลักเซมเบิร์กนั้น ได้มีการอภิเษกสมรสระหว่างราชวงศ์ จึงนับได้ว่าทางฝ่ายราชสำนักลักเซมเบิร์กนั้นก็มีเชื้อสายราชวงศ์นี้เช่นกัน

รายพระนามกษัตริย์แห่งราชวงศ์บูร์บงช์

• เฉพาะพระองค์ที่ได้เสด็จขึ้นครองราชย์

ฝรั่งเศส

• พระเจ้าอ็องรีที่ 4 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2132 – 2153)
• พระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2153 – 2186)
• พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2186 – 2258)
• พระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2258 – 2317)
• พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2317 – 2335)
• พระเจ้าหลุยส์ที่ 18 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2357 – 2367)
• พระเจ้าชาร์ลที่ 10 แห่งฝรั่งเศส (พ.ศ. 2367 – 2373)
• หลุยส์ อ็องตวน ดยุกแห่งอ็องกูแลม (พ.ศ. 2373)

สเปน

• พระเจ้าเฟลิเปที่ 5 แห่งสเปน (พ.ศ. 2243 – 2267 และ พ.ศ. 2267 – 2289)
• พระเจ้าหลุยส์แห่งสเปน (พ.ศ. 2267)
• พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 6 แห่งสเปน (พ.ศ. 2289 – 2302)
• พระเจ้าการ์โลสที่ 3 แห่งสเปน (พ.ศ. 2302 – 2331)
• พระเจ้าการ์โลสที่ 4 แห่งสเปน (พ.ศ. 2331 – 2351)
• พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 7 แห่งสเปน (พ.ศ. 2356 – 2376)
• สมเด็จพระราชินีนาถอีซาเบลที่ 2 แห่งสเปน (พ.ศ. 2376 – 2411)
• พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 12 แห่งสเปน (พ.ศ. 2417 – 2428)
• พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 13 แห่งสเปน (พ.ศ. 2429 – 2474)
• สมเด็จพระราชาธิบดีฆวน การ์โลสที่ 1 แห่งสเปน (พ.ศ. 2518 – 2557)
• สมเด็จพระราชาธิบดีเฟลิเปที่ 6 แห่งสเปน (พ.ศ. 2557 – ปัจจุบัน)

ลักเซมเบิร์ก

• แกรนด์ดยุกฌ็องแห่งลักเซมเบิร์ก (พ.ศ. 2507 – 2543)
• แกรนด์ดยุกอ็องรีแห่งลักเซมเบิร์ก (พ.ศ. 2543 – 2568)
• แกรนด์ดยุกกีโยมที่ 5 แห่งลักเซมเบิร์ก (พ.ศ. 2568 – ปัจจุบัน)

อ้างอิง

ก่อนหน้า		ราชวงศ์บูร์บง		ถัดไป
ราชวงศ์วาลัว-อ็องกูแลม		ราชวงศ์ที่ปกครองฝรั่งเศส ครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1589 – 1795)		ระบอบสาธารณรัฐ (ถัดไป : ราชวงศ์โบนาปาร์ต)
ราชวงศ์โบนาปาร์ต		ราชวงศ์ที่ปกครองฝรั่งเศส ครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1814 – 1815)		ราชวงศ์โบนาปาร์ต
ราชวงศ์โบนาปาร์ต		ราชวงศ์ที่ปกครองฝรั่งเศส ครั้งที่ 3 (ค.ศ. 1815 – 1830)		ราชวงศ์ออร์เลอ็อง
ราชวงศ์อัลเบรต		ราชวงศ์ที่ปกครองนาวาร์ ครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1555 – 1792)		เป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส
แยกออกมาจากฝรั่งเศส		ราชวงศ์ที่ปกครองนาวาร์ ครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1814 – 1815)		เป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส
แยกออกมาจากฝรั่งเศส		ราชวงศ์ที่ปกครองนาวาร์ ครั้งที่ 3 (ค.ศ. 1815 – 1830)		เป็นส่วนหนึ่งของฝรั่งเศส
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองสเปน ครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1700 – 1808)		ราชวงศ์โบนาปาร์ต
ราชวงศ์โบนาปาร์ต		ราชวงศ์ที่ปกครองสเปน ครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1813 – 1868)		ราชวงศ์ซาวอย
ระบอบสาธารณรัฐ		ราชวงศ์ที่ปกครองสเปน ครั้งที่ 3 (ค.ศ. 1874 – 1931)		ระบอบสาธารณรัฐ
ระบอบสาธารณรัฐ		ราชวงศ์ที่ปกครองสเปน ครั้งที่ 4 (ค.ศ. 1975 – ปัจจุบัน)		–
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองอารากอน ครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1700 – 1705)		ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองอารากอน ครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1707)		เป็นส่วนหนึ่งของสเปน
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองกัสติยา (ค.ศ. 1700 – 1715)		เป็นส่วนหนึ่งของสเปน
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองซิซิลี (ค.ศ. 1735 – 1816)		ราชวงศ์บูร์บง-ซิซิลีทั้งสอง
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองนาโปลี ครั้งที่ 1 (ค.ศ. 1700 – 1713)		ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองนาโปลี ครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1734 – 1799)		ระบอบสาธารณรัฐ (ถัดไป : ราชวงศ์บูร์บง-ซิซิลีทั้งสอง)
ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค		ราชวงศ์ที่ปกครองลักเซมเบิร์ก (ค.ศ. 1700 – 1712)		ราชวงศ์วิทเทิลส์บัค