อจละ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อจละ
不動明王坐像-Fudō Myōō MET DP356182.jpg
ประติมากรรมฟูโดเมียวโอ (Fudō Myōō) หรืออจละ, ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 (ยุคคามากูระ), ประเทศญี่ปุ่น
ภาษาสันสกฤต
  • अचल (Acala)
  • अचलनाथ (Acalanātha)
  • आर्याचलनाथ (Āryācalanātha)
  • अचलवज्र (Acalavajra)
  • चण्डरोषण (Caṇḍaroṣaṇa)
  • चण्डमहारोषण (Caṇḍamahāroṣaṇa)
  • महाचण्डरोषण (Mahācaṇḍaroṣaṇa)
ภาษาจีน
  • (Traditional) 不動明王
  • (Simplified) 不动明王
  • (Pinyin: Bùdòng Míngwáng)
  • 不動金剛明王 / 不动金刚明王 (Bùdòng Jīngāng Míngwáng)
  • 不動使者 / 不动使者 (Bùdòng Shǐzhě)
  • 不動如來使 / 不动如来使 (Bùdòng Rúláishǐ)
  • 不動尊 / 不动尊 (Bùdòng-zūn)
  • 無動明王 / 无动明王
    (Wúdòng Míngwáng)
  • 無動尊 / 无动尊 (Wúdòng-zūn)
  • 無動使者 / 无动使者 (Wúdòng Shǐzhě)
ภาษาญี่ปุ่น
  • 不動明王 (Fudō Myōō)
  • 大日大聖不動明王 (Dainichi Daishō Fudō Myōō)
  • 不動尊 (Fudō-son)
  • 不動使者 (Fudō Shisha)
  • 不動如来使 (Fudō Nyoraishi)
  • 無動明王 Mudō Myōō)
  • 無動尊 (Mudō-son)
  • 聖無動尊 (Shō-Mudō-son)
  • お不動さん (O-Fudō-san)
  • お不動様 / お不動さま (O-Fudō-sama)
ภาษาเกาหลี부동명왕 (Budong Myeongwang)
ภาษามองโกเลียХөдөлшгүй (Khödölshgüi)
ภาษาทิเบตམི་གཡོ་བ་ (Miyowa)
ภาษาเวียดนามBất Động Minh Vương
ข้อมูล
นับถือในวัชรยาน, มหายาน, ชูงเกงโด
พระลักษณะวัชระ, บ่วง (บาศ), sword
Dharma Wheel.svg สถานีย่อยพระพุทธศาสนา

อจละ (สันสกฤต: अचल, "ผู้ซึ่งไม่สามารถขยับได้) หรือ อจลนาถ (अचलनाथ, "ท้าวผู้ขยับไม่ได้") หรือ อารยาจลนาถ (आर्याचलनाथ, "ท้าวผู้ขยับไม่ได้ผู้ยิ่งใหญ่") เป็นโกรธวิฆนันตกะและธรรมปาลในศาสนาพุทธ ปรากฏเป็นหลักในวัชรยานกับพุทธแบบเอเชียตะวันออก[1]

ดั้งเดิมแล้ว อจละเป็นเทวดาองค์รองที่มีหน้าที่เป็นทูตหรือผู้ช่วยของพระไวโรจนพุทธะ ต่อมาอจละจึงกลายมาเป็นเทวดาที่มีจารีตบูชาตนเองในฐานะผู้กำจัดอุปสรรคหรือผู้ทำลายความชั่ว จนในที่สุดบางจารีตเชื่อว่าอจละเป็นปางโกรธ ดุร้าย ของพระไวโรจนพุทธะ, พระอักโษภยพุทธะ หรือ พระโพธิสัตว์มัญชุศรี ในคัมภีร์ยุคหลังยังปรากฏการเรียกอจละว่า จัณฑโรษณะ (चण्डरोषण; Caṇḍaroṣaṇa, "ผู้ดุร้ายรุนแรง") หรือ จัณฑมหาโรษณะ (चण्डमहारोषण; Caṇḍamahāroṣaṇa, "ผู้รุนแรงที่ดุร้าย") โดยสองนามหลังปรากฏมากในเนปาลและทิเบต[2][3][4]

ในพุทธแบบตะวันออกนิกายเจินหยานถือว่าอจละเป็นหนึ่งในวิทยราชทั้งห้าแห่งครรภโกษธาตุ อจละจึงมีตำแหน่งที่สูงในมณฑลเรียวไก ในพุทธแบบจีน เรียกอจละว่า บู๋ด้งหมิงหวัง (不動明王, "ราชแห่งปัญญาผู้ไม่ขยับได้", คำแปลภาษาจีนจาก อจลวิทยาราช[5]) ส่วนในญี่ปุ่นเรียกว่า ฟูโดเมียวโอ (Fudō Myōō) ซึ่งเป็นการอ่านแบบ องโยมิ จากชื่อในภาษาจีน[6]

อ้างอิง[แก้]

  1. Murakami 1988, Jp. rel. dict., pp. 242–246
  2. Weston, David (2018). "The Bayer Collection — University of Glasgow" (PDF). The Bayer Collection.
  3. Donaldson, Thomas E. (2001). Iconography of the Buddhist Sculpture of Orissa: Text. Indira Gandhi National Centre for the Arts. pp. 219–221. ISBN 978-0-486-25575-0.
  4. Hugo Kreijger (1999). Kathmandu Valley painting: the Jucker collection. Shambhala. p. 123. ISBN 978-1-57062-454-4.
  5. Goble, Geoffrey C. (2019). Chinese Esoteric Buddhism: Amoghavajra, the Ruling Elite, and the Emergence of a Tradition (ภาษาอังกฤษ). Columbia University Press. p. 65. ISBN 978-0-231-55064-2.
  6. Fudō Myōō and Myō-ō, Encyclopædia Britannica