มัธยมกะ

นักคิดมัธยมกะในอินเดียยุคคลาสสิก ตามเข็มนาฬิกาจากบนซ้าย: นาคารชุนะ (ผู้ก่อตั้ง), ภาวิเวกะกับจันทรกีรติ (ผู้อธิบาย), Śāntarakṣita (สังเคราะห์สำนักกับโยคาจาร)

มัธยมกะ หรือ มาธยมิกะ (สันสกฤต: माध्यमक, อักษรโรมัน: Mādhyamika, แปลตรงตัว 'สายกลาง'; จีน: 中觀見; พินอิน: Zhōngguān jiàn; เวียดนาม: Trung quán tông, จื๋อโนม: 中觀宗; ทิเบต: དབུ་མ་པ་, ไวลี: dbu ma pa) สื่อถึงธรรมเนียมและการปฏิบัติแนวปรัชญาพุทธที่ก่อตั้งโดยนาคารชุนะ (ป. ค.ศ. 150 –  250) พระสงฆ์พุทธอินเดีย และนักปรัชญา ตำราพื้นฐานของสายมัธยมกะคือ มูลมัธยมกการิกา ("โศลกมูลฐานว่าด้วยทางสายกลาง") ของนาคารชุนะ มัธยมกะในความหมายที่กว้างกว่ายังหมายถึงธรรมชาติที่แท้จริงของปรากฏการณ์ต่าง ๆ รวมถึงการตระหนักรู้ถึงความจริงสูงสุดโดยไม่ใช้แนวคิด ซึ่งสัมผัสได้จากการทำสมาธิ

ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 เป็นต้นมา ปรัชญามัธยมกะมีอิทธิพลอย่างมากต่อการพัฒนาศาสนาพุทธนิกายมหายานในเวลาต่อมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการเผยแพร่พุทธศาสนาไปทั่วเอเชีย ปรัชญามัธยมกะเป็นการตีความปรัชญาพุทธศาสนาที่โดดเด่นในศาสนาพุทธแบบทิเบต และยังมีอิทธิพลต่อแนวคิดทางศาสนาพุทธในเอเชียตะวันออกอีกด้วย

ตามความคิดของนักคิดมัธยมกะในอินเดียสมัยคลาสสิก ปรากฏการณ์ทั้งหมด (ธรรม) ล้วนว่างเปล่า (ศูนย) จาก "ธรรมชาติ" จาก "สาระสำคัญ" หรือ "แก่นแท้" (สวภาวะ) ใด ๆ ที่จะทำให้สิ่งเหล่านั้น "ดำรงอยู่อย่างมั่นคงและเป็นอิสระ" ได้ เพราะสิ่งเหล่านั้นเกิดขึ้นร่วมกันโดยอาศัยกันและกัน แต่ "ความว่างเปล่า" นี้เองก็ "ว่างเปล่า" เช่นกัน เนื่องจากมันไม่มีอยู่จริงด้วยตัวของมันเอง และมันไม่ได้อ้างถึงความเป็นจริงเหนือธรรมชาติที่อยู่นอกเหนือ หรือเหนือกว่าความเป็นจริงของปรากฏการณ์

คัมภีร์

คัมภีร์ที่สำคัญของสำนักนี้มีหลายเล่ม ที่เขียนโดยท่านนาคารชุนะได้แก่ มาธยมิกศาสตร์ ทวาทศนิกายศาสตร์ ปรัชญาปารมิตาศาสตร์ และที่เขียนโดยลูกศิษย์ของท่าน เช่น ศตศาสตร์ของท่านเทวะ กรกาลรัตนศาสตร์ของท่านภาววิเวก

หลักธรรม

คำสอนของสำนักนี้เน้นที่หลักปฏิจสมุปบาทและศูนยตา โดยถือว่าสรรพสิ่งทั้งหลายไม่มีความอยู่ด้วยตัวเอง (สวภาวะ) แต่เกิดได้เพราะอาศัยเหตุปัจจัยอิงกันเกิด ปฏิเสธทั้งทิฐิข้างที่กล่าวอ้างว่าสรรพสิ่งมีอยู่จริง (สัสสตทิฐิ) และที่ถือว่าขาดศูนย์ (อุจเฉททิฐิ) คำสอนของสำนักนี้ขัดแย้งกับสำนักโยคาจารอย่างรุนแรง ในแง่ที่ว่าสำนักโยคาจารยอมรับการมีอยู่ของสวภาวะแต่สำนักมัธยมกะไม่ยอมรับ มีการโจมตีกันว่าเป็นมิจฉาทิฐิในพุทธศาสนาทั้งสองฝ่าย

การปฏิเสธคำสอน

สำนักมัธยมกะ เป็นคำสอนแนวปฏิเสธ และเป็นเพียงปรัชญา ที่ทำให้หลุดพ้นไปไม่ได้เป็นเพียงทฤษฎีตามสำนักอื่น ๆ ที่โจมตี โดยสำนักที่ต่อยอดให้มัธยมกะ คือสำนักเทนได ที่พยายามต่อความคิด

สำนักมาธยมิกในประเทศต่าง ๆ

• ในประเทศญี่ปุ่นเรียกว่า สำนักซานรอน ได้รับผ่านทางประเทศเกาหลีเมื่อราว พ.ศ. 1168

อ้างอิง

ข้อมูล

• Arena, Leonardo Vittorio (2012), Nonsense as the Meaning, ebook
• Arnold, Dan (2010). Nāgārjuna's 'Middle Way': A Non-Eliminative Understanding of Selflessness. In:Revue Internationale de Philosophie vol. 64, no.253: 367-395
• Bhattacharya, Vidhushekhara (1943), Gauḍapādakārikā, Delhi: Motilal Banarsidass
• Bronkhorst, Johannes (2009), Buddhist Teaching in India, Wisdom Publications
• Brunnhölzl, Karl (2004), Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyu Tradition, Snow Lion Publications
• Brunnhölzl, Karl (2009). Luminous Heart: The Third Karmapa on Consciousness, Wisdom, and Buddha Nature. Shambhala Publications. ISBN 9781559399142.
• Cabezón, José Ignacio; Dargyay, Lobsang (2013). Freedom from Extremes: Gorampa's "Distinguishing the Views" and the Polemics of Emptiness. Simon and Schuster. ISBN 9780861718573.
• Cheng, Hsueh-Li (1981), "The Roots of Zen Buddhism", Journal of Chinese Philosophy, 8 (4): 451–478, doi:10.1111/j.1540-6253.1981.tb00267.x
• Comans, Michael (2000), The Method of Early Advaita Vedānta: A Study of Gauḍapāda, Śaṅkara, Sureśvara, and Padmapāda, Delhi: Motilal Banarsidass
• Cornu, Philippe (2001), "Nawoord", Schijn en werkelijkheid. De twee waarheden in de vier boeddhistische leerstelsels, KunchabPublicaties
• Cowherds (2010). Moonshadows: Conventional Truth in Buddhist Philosophy. Oxford University Press. ISBN 9780199826506.
• Daye, Douglas D. (1971), Major Schools of the Mahayana: Madhyamaka. In:Charles S. Prebisch, Buddhism, A Modern Perspective. Pages 76-96., Pennsylvania State University Press, ISBN 978-0-271-01195-0
• Fuller, Paul (2005), The Notion of Diṭṭhi in Theravāda Buddhism: The Point of View (PDF), Routledge, ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับเมื่อ 2014-12-02
• Garfield, Jay L. (1994), "Dependent Arising and the Emptiness of Emptiness: Why Did Nāgārjuna Start with Causation?", Philosophy East & West, 44 (2): 219–250, doi:10.2307/1399593, JSTOR 1399593, S2CID 51932733, ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2023-01-10, สืบค้นเมื่อ 2021-04-04
• Garfield, Jay L. (1995), The Fundamental Wisdom of the Middle Way, Oxford: Oxford University Press
• Garfield, Jay L. (2012), Madhyamaka is Not Nihilism (PDF), Smith College, University of Melbourne
• Garfield, Jay L.; Westerhoff, Jan (2015). Madhyamaka and Yogacara: Allies Or Rivals?. Oxford University Press. ISBN 9780190231293.
• Gombrich, Richard (1996), Theravada Buddhism. A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo, Routledge
• Gomez, Luis O. (1976), "Proto-Mādhyamika in the Pāli canon", Philosophy East and West, 26 (2): 137–165, doi:10.2307/1398186, JSTOR 1398186, ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2016-03-03, สืบค้นเมื่อ 2015-12-06
• Harvey, Peter (1995), An introduction to Buddhism. Teachings, history and practices, Cambridge University Press
• Hayes, Richard P. (1994), Nagarjuna's appeal. In: Journal of Indian Philosophy 22: 299-378
• Hayes, Richard P. (2003), Nagarjuna: Master of Paradox, Mystic or Perpetrator of Fallacies? (PDF)
• Hookham, S.K. (1991), The Buddha within : Tathagatagarbha doctrine according to the Shentong interpretation of the Ratnagotravibhaga, Albany, NY: State University of New York Press, ISBN 978-0791403587
• Hopkins, Jeffrey (1996), Meditation on Emptiness, Wisdom Publications, ISBN 9780861711109
• Hopkins, Jeffrey (2006), Mountain Doctrine: Tibet's Fundamental Treatise on Other-Emptiness and the Buddha Matrix, London: Snow Lion
• Kalupahana, David J. (1992), The Principles of Buddhist Psychology, Delhi: ri Satguru Publications
• Kalupahana, David J. (1994), A History of Buddhist philosophy, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers Private Limited
• Loy, David (2006), Second Buddha : Nagarjuna - Buddhism's Greatest Philosopher. In: Winter 2006 edition of Tricycle : The Buddhist Review
• Magee, William (1999), The Nature of Things. Emptiness and Essence in the Geluk World, Ithaca, New York: Snow Lion
• Napper, Elizabeth (1989), Dependent-Arising and Emptiness, Wisdom Publications, ISBN 0-86171-057-6
• Newland, Guy (2009). Introduction to Emptiness: As Taught in Tsong-kha-pa's Great Treatise on the Stages of the Path. Snow Lion. ISBN 9781559393324.
• Ng, Yu-kwan (1990), Chih-i and Madhyamika, Hamilton, Ontario: dissertation, McMaster University, น. 1, ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ กุมภาพันธ์ 3, 2014{{citation}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
• Ozkan, Cuma (2013). A comparative analysis: Buddhist Madhyamaka and Daoist Chongxuan (twofold mystery) in the early Tang (618-720) (MA). University of Iowa. doi:10.17077/etd.o9rxrm2t.
• Renard, Philip (2010), Non-Dualisme. De directe bevrijdingsweg, Cothen: Uitgeverij Juwelenschip
• Rizzi, Cesare (1988), Candrakirti, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers Private Limited
• Ruegg, D. Seyfort (1981), The literature of the Madhyamaka school of philosophy in India (A History of Indian literature), Harrassowitz, ISBN 978-3-447-02204-0
• Sarma, Chandradhar (1996), The Advaita Tradition in Indian Philosophy, Delhi: Motilal Banarsidass
• Shantarakshita (2005), The Adornment of the Middle Way, With commentry by Ju Mipham, Padmakara Translation, ISBN 1-59030-241-9
• Snelling, John (1987), The Buddhist handbook. A Complete Guide to Buddhist Teaching and Practice, London: Century Paperbacks
• Suzuki, Daisetz Teitarō (1999), Studies in the Laṅkāvatāra Sūtra, Delhi: Motilal Banarsidass
• Thich Nhat Hanh (1988), The Heart of Understanding: Commentaries on the Prajnaparamita Heart Sutra
• Travagnin, Stefania (2009). The Madhyamika Dimension of Yin Shun. A restatement of the school of Nagarjuna in 20th century Chinese Buddhism (PDF) (PhD). University of London.
• Tsondru, Mabja (2011). Ornament of Reason: The Great Commentary To Nagarjuna's Root Of The Middle Way. Shambhala Publications. ISBN 9781559397421.
• Tsongkhapa, Lobsang Dragpa (1993). Kapstein, Matthew (บ.ก.). Ocean of Eloquence: Tsong kha pa's Commentary on the Yogacara Doctrine of Mind (ภาษาทิเบต และ อังกฤษ). แปลโดย Sparham, Gareth. in collaboration with Shotaro Iida (พิมพ์ครั้งที่ 1་). Albany, NY: State University of New York. ISBN 0791414795. สืบค้นเมื่อ 18 ธันวาคม 2012.{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
• Tsong Khapa (2002), The great treatise on the stages of the path to enlightenment: Volume 3, Snow Lion Publications, ISBN 1-55939-166-9
• rJe Tsong Kha Pa (2006), Ocean of Reasoning, แปลโดย Garfield, Jay L.; Samten, Ngawang, Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-514733-9
• Vetter, Tilmann (1988), The Ideas and Meditative Practices of Early Buddhism (PDF), BRILL, ISBN 90-04-08959-4
• Walser, Joseph (2005). Nagarjuna in Context: Mahayana Buddhism and Early Indian Culture. Columbia University Press. ISBN 9780231506236.
• Warder, A. K. (2000), Indian Buddhism, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers
• Westerhoff, Jan (2009). Nagarjuna's Madhyamaka: A Philosophical Introduction. Oxford University Press. ISBN 9780199705115.
• Williams, Paul (2000). Buddhist Thought: A Complete Introduction to the Indian Tradition. Routledge. ISBN 9780415207003.
• Williams, Paul (2002). Buddhist Thought: A Complete Introduction to the Indian Tradition. Routledge. ISBN 9781134623259.
• Williams, Paul (2009). Mahāyāna Buddhism: The Doctrinal Foundations. Routledge. ISBN 9780415356534.
• Wynne, Alexander (2007), The Origin of Buddhist Meditation, Routledge

อ่านเพิ่ม

• Della Santina, Peter (1986), Madhyamaka Schools in India, New Delhi: Motilal Banarsidass
• Harris, Ian Charles (1991), The Continuity of Madhyamaka and Yogacara in Indian Mahayana Buddhism, New York: E. J.Brill
• His Holiness the Fourteenth Dalai Lama (Tenzin Gyatso) (2009), The Middle Way: Faith Grounded in Reason, Boston: Wisdom Publications
• Huntington, C. W., Jr. (1989). The Emptiness of Emptiness: An Introduction to Early Madhyamika. Honolulu: University of Hawaii Press
• Jones, Richard H. (2014), Nagarjuna: Buddhism's Most Important Philosopher, New York: Jackson Square Books
• Jones, Richard H. (2012), Indian Madhyamaka Buddhist Philosophy After Nagarjuna, 2 vols., New York: Jackson Square Books
• Narain, Harsh. The Mādhyamika mind. Motilal Banarsidass Publishers, 1997.

แหล่งข้อมูลอื่น

• The Mādhyamika or the Śūnyavāda school, Surendranath Dasgupta, 1940
• "Madhyamaka Buddhism". Internet Encyclopedia of Philosophy.
• "Nagarjuna". Internet Encyclopedia of Philosophy.
• Thinking in Buddhism: Nagarjuna's Middle Way
• thezensite: articles on Nagarjuna
• Introduction to the Middle Way A contemporary commentary based on the teachings of Dzongsar Khyentse Rinpoche
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: Madhyamaka
• Stanford Encyclopedia of Philosophy: Nagarjuna