พระปุณณมันตานีบุตร

พระปุณณมันตานีบุตรเถระ
ข้อมูลทั่วไป
ชื่อเดิม	ปุณณมันตานีบุตร, ปุณณพราหมณ์
สถานที่เกิด	กรุงกบิลพัสดุ์
วิธีบวช	เอหิภิกขุอุปสัมปทา
เอตทัคคะ	ผู้เป็นธรรมกถึก (นักเทศน์)
ฐานะเดิม
ชาวเมือง	บ้านโทณวัตถุ เมืองกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ
บิดา	พราหมณ์มหาศาล
วรรณะเดิม	พราหมณ์
หมายเหตุ
หลานท่านพระอัญญาโกณฑัญญะ
สถานีย่อยพระพุทธศาสนา

พระปุณมันตานีบุตรเถระ (สันสกฤต; บาลี: Puṇṇa Mantānīputta, จีน: 富楼那弥多罗尼子; พินอิน: fùlóunàmíduōluónízǐ) เป็นพระภิกษุสาวกเอตทัคคะของพระพุทธเจ้า นับเนื่องในพระอสีติมหาสาวก 80 องค์สำคัญในพระพุทธศาสนาในสมัยพุทธกาล พระปุณมันตานีบุตรเถระเป็นหลานของพระอัญญาโกณฑัญญะ ออกบวชโดยความชักชวนของพระอัญญาโกณฑัญญะ

เมื่อออกบวชท่านได้กลับไปบ้านเดิม ตั้งใจบำเพ็ญสมณธรรมจนบรรลุพระอรหันต์ เป็นผู้ตั้งในคุณธรรม 10 ท่านเคยสนทนากับพระสารีบุตรด้วยอุปมารถ 7 ผลัด ภายหลังได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้เลิศในด้าน ผู้เป็นธรรมกถึก (นักเทศน์)

ชาติภูมิ

ท่านเป็นบุตรพราหมณ์มหาศาลในบ้านโทณวัตถุ เป็นบ้านเดียวกับโกณฑัญญพราหมณ์ และท่านเป็นหลานของโกณฑัญญพราหมณ์

สาเหตุที่ออกบวช

เมื่อท่านโกณฑัญญพราหมณ์ได้บรรลุธรรมแล้วได้กลับมาชวนท่านออกบวช เมื่อท่านออกบวชแล้ว ได้กลับไปอยู่ ณ บ้านเดิม ตั้งใจบำเพ็ญสมณธรรมไม่นานก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ ท่านเป็นผู้ตั้งอยู่ในคุณธรรม 10 ประการ คือ

1. มักน้อย
2. สันโดษ
3. ชอบสงัด
4. ไม่คลุกคลีด้วยหมู่คณะ
5. ปรารภความเพียร
6. บริบูรณ์ด้วยศีล
7. บริบูรณ์ด้วยสมาธิ
8. บริบูรณ์ด้วยปัญญา
9. บริบูรณ์ด้วยวิมุตติ
10. บริบูรณ์ด้วยวิมุตติญาณทัศนะ

ท่านเคยสนทนากับพระสารีบุตรด้วยอุปมารถ 7 ผลัด ภายหลังได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้เลิศในด้าน ผู้เป็นธรรมกถึก (นักเทศน์)

บั้นปลายชีวิต

ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาไม่ระบุว่าท่านดับขันธปรินิพพานที่ใด แต่ท่านคงดำรงขันธ์อยู่พอสมควรแก่กาลจึงปรินิพพาน

อ้างอิง

1. สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2525). ธรรมวิภาคปริเฉทที่ 2. พิมพ์ครั้งที่ 23. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการแผนกตำรา มหามกุฏราชวิทยาลัย.

แหล่งข้อมูลอื่น

1. เว็บไซต์ 84000
2. เว็บไชต ธรรมะ เกตเวย์ เก็บถาวร 2009-04-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน