พระเจ้าแสรกแมง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าแสรกแมง
พระเจ้าสารวดี
သာယာဝတီမင်း
กษัตริย์ราชวงศ์คองบอง
ครองราชย์ 15 เมษายน พ.ศ. 2380 – 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2389
ราชาภิเษก 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2383
ก่อนหน้า พระเจ้าจักกายแมง
ถัดไป พระเจ้าพุกามแมง
พระอัครมเหสี แมเมี้ยตชเว
พระนามเต็ม
ศรีบวรทิตยโลกธิบดีวิชัยมหาธรรมราชาธิราช
ราชวงศ์ ราชวงศ์อลองพญา
ประสูติ 14 มีนาคม พ.ศ. 2330
สวรรคต 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2389 (59 ปี)
ระฆัง Maha Tissada Gandha สร้างโดยพระเจ้าแสรกแมง แขวนไว้ที่พระเจดีย์ชเวดากอง

พระเจ้าสารวดี (Tharrawaddy Min; พม่า: သာယာဝတီမင်း, ออกเสียง: [θàjàwədì mɪ́ɴ]) หรือ พระเจ้าแสรกแมง เป็นพระโอรสของตะโดเมงสอ (Thado Minsaw; သတိုးမင်းစော) ซึ่งเป็นพระโอรสของพระเจ้าปดุง พระองค์เป็นพระอนุชาของพระเจ้าจักกายแมง หรือพระเจ้าบาจีดอว์ และเป็นกษัตริย์องค์ที่ 7 ในราชวงศ์อลองพญา ประสูติเมื่อ 14 มีนาคม พ.ศ. 2330 พระองค์มีบทบาทในการคัดค้านพระเจ้าจักกายแมงให้รีบยอมแพ้ต่ออังกฤษ หลังจากมหาบันทุละแม่ทัพใหญ่เสียชีวิตในสนามรบ แต่พระเจ้าจักกายแมงไม่เชื่อคำทักท้วง จนฝ่ายพม่าต้องประสบความเสียหายมากขึ้น

พระองค์ขึ้นครองราชย์หลังจากที่พระเจ้าจักกายแมงมีพระสติวิปลาส พระนางเมนูกับมินตาจีต้องการกำจัดพระองค์ และจะยกพระโอรสของพระเจ้าบาจีดอว์ คือเจ้าชายนยาวยานขึ้นเป็นกษัตริย์ พระเจ้าสารวดีจึงเสด็จหนีไปรวบรวมผู้คน กลับมายึดอำนาจและปลดพระเจ้าจักกายแมงลงจากราชบัลลังก์เมื่อ 15 เมษายน พ.ศ. 2380 และขึ้นครองราชสมบัติแทน

หลังจากขึ้นครองราชย์แล้ว พระเจ้าสารวดีทรงประหารชีวิตพระนางเมนู มินตาจี และเจ้าชายนยาวยาน และกักบริเวณพระเจ้าจักกายแมงไว้ ต่อมามีขุนนางพม่าจะพยายามนำพระเจ้าจักกายแมงกลับมาครองราชย์ พระเจ้าสารวดีจึงสั่งให้คุมขังพระเจ้าจักกายแมงไว้อย่างแข็งแรงกว่าเดิม จนพระองค์สิ้นพระชนม์เมื่อ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2389 ส่วนพระเจ้าสารวดีก็มีพระสติวิปลาสและถูกพระโอรสคือเจ้าชายพุกาม มิน หรือในพงศาวดารไทยเรียกพระเจ้าพุกามแมงควบคุมตัวไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 2385 และสวรรคตเมื่อ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2389[1] หลังพระเจ้าจักกายแมง พระเชษฐาไม่นานนัก

ในรัชกาลของพระองค์มีการทำสนธิสัญญายันดาโบ ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องมาจากสงครามอังกฤษ-พม่าครั้งที่ 1 พระองค์ไม่เห็นด้วยกับสนธิสัญญานี้แต่ก็ไม่กล้าผิดสัญญา ความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับเฮนรี เบอร์นีย์ผู้แทนชาวอังกฤษแย่ลง จนเบอร์นีย์ออกจากพม่าไปใน พ.ศ. 2380 ต่อมาใน พ.ศ. 2385 พระองค์ได้นำกำลังทหาร 150,000 คนลงไปยังเมืองย่างกุ้งเพื่อบูชาพระเกศาธาตุและเรียกร้องให้อังกฤษคืนยะไข่และตะนาวศรี เมื่อการเรียกร้องเอกราชไม่เป็นผลจึงเสด็จกลับอมรปุระ[2] และมีพระสติวิปลาสในปีนั้นเอง ในรัชกาลของพระองค์อังกฤษติดทำสงครามกับอัฟกานิสถาน จึงไม่ทำสงครามกับพม่า

อ้างอิง[แก้]

  • วิไลเลขา ถาวรธนสาร. พระเจ้าบาจีดอว์ ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 330 - 333
  1. Christopher Buyers. "The Konbaung Dynasty Genealogy". royalark.net. สืบค้นเมื่อ 2009-09-26. 
  2. วิไลเลขา ถาวรธนสาร. สงครามอังกฤษ-พม่า ครั้งที่ 2 ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 163-166

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

ก่อนหน้า พระเจ้าแสรกแมง ถัดไป
พระเจ้าจักกายแมง 2leftarrow.png พระมหากษัตริย์พม่า
(อาณาจักรพม่ายุคที่ 3)

(พ.ศ. 2380 - พ.ศ. 2389)
2rightarrow.png พระเจ้าพุกามแมง