จีนโซ่
| จีนโซ่ | |
|---|---|
รูปลักษณ์ของนะ ปะเรนมะชี่นมี่นคอง | |
| กษัตริย์แห่งพุกาม | |
| ครองราชย์ | ค.ศ. 1021–1038 |
| ก่อนหน้า | กู้นซอจ้องพยู |
| ต่อไป | โซะกะเต้ |
| ประสูติ | ป. ธันวาคม ค.ศ. 1000 ป. เดือนปยาโต 362 ME (ประสูติในวันอังคาร)[note 1] พุกาม |
| สวรรคต | ป. เมษายน ค.ศ. 1038 (37 พรรษา) โมนยวา |
| ราชวงศ์ | พุกาม |
| พระราชบิดา | ญองอู้ ซอยะฮ่าน |
| พระราชมารดา | Taung Pyinthe |
| ศาสนา | พุทธ |
พระเจ้าจีนโซ่ (พม่า: ကျဉ်စိုး, ออกเสียง: [tɕɪ̀ɰ̃só]; ป. ค.ศ. 1000–1038) เป็นพระมหากษัตริย์พม่าแห่งราชวงศ์พุกาม ครองราชย์ระหว่างปี ค.ศ. 1021 ถึง 1038
พระราชประวัติ
[แก้]พระเจ้าจีนโซ่เป็นราชบุตรของพระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่าน พระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่าน มีมเหสี 3 องค์ ซึ่งทั้งสามนั้นเป็นพี่น้องกัน ในปลายรัชกาลพระองค์ถูกยึดราชบัลลังก์โดยพระเจ้ากู้นซอจ้องพยู ในขณะที่มเหสี 2 องค์ ทรงพระครรภ์อยู่ ซึ่งต่อมาพระโอรสในครรภ์ก็คือ พระเจ้าจีนโซ่และพระเจ้าโซะกะเต้ ต่อมาพระเจ้าจีนโซ่ได้บีบบังคับให้พระเจ้ากู้นซอจ้องพยู (ซึ่งเคยชิงราชสมบัติพระบิดาพระองค์) สละราชบัลลังก์และออกผนวช พระเจ้าจีนโซ่จึงขึ้นครองราชย์แทน
พระเจ้าจีนโซ่ได้ชื่อว่าเป็นนายพรานที่มีฝีมือ พระองค์สวรรคตระหว่างที่ออกล่าสัตว์ใกล้เมืองโมนยวา โดยการถูกลอบปลงพระชนม์ด้วยธนู ปัจจุบันพระองค์ได้รับการยกย่องให้เป็น หนึ่งในนะหลวง 37 ตน ตามความเชื่อเรื่องนะของพม่าในนาม เจ้ามี่นคองแห่งปะเรนมะ (ပရိမ္မ ရှင်မင်းခေါင်, [pəɹèɪɰ̃ma̰ ʃɪ̀ɰ̃ mɪ́ɰ̃ɡàʊɰ̃])[1][2]
วันที่
[แก้]พงศาวดารต่าง ๆ จะมีวันที่ไม่ตรงกันในเรื่องพระชนม์ชีพและรัชสมัย[3] Zatadawbon Yazawin พงศาวดารที่เก่าที่สุด ถือเป็นพงศาวดารที่ให้ข้อมูลในสมัยพุกามถูกต้องมากที่สุด[note 2] ตารางข้างล่างระบุวันที่ในพงศาวดารหลัก 4 เล่ม เช่นเดียวกันกับวันที่ของฉบับหอแก้วที่ยึดตามวันครองราชย์ที่ได้รับการยืนยันจากจารึกของอโนรธามังช่อใน ค.ศ. 1044 ความยาวรัชสมัยของจีนโซ่ตาม Zata อยู่ที่ 17 ปี แต่พงศาวดารอื่น ๆ ระบุเป็น 6 ปี โดย Zata รายงานว่าโซะกะเต้ ผู้สืบทอด ปกครองเพียง 6 ปี[3]
| พงศาวดาร | พระราชสมภพ–สวรรคต | พระชนมายุ | รัชสมัย | ความยาวรัชสมัย |
|---|---|---|---|---|
| Zatadawbon Yazawin | 1000–1038 | 38 | 1021–1038 | 17 |
| มหาราชวงศ์ | 950–977 | 26 | 971–977 | 6 |
| มหาราชวงศ์ ฉบับใหม่และมหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว | 964–992 | 27 | 986–992 | 6 |
| ฉบับหอแก้วที่ปรับแล้ว | 992–1020 | 27 | 1014–1020 | 6 |
หมายเหตุ
[แก้]- ↑ (Hmannan Vol. 1 2003: 227): จีนโซ่เสด็จพระราชสมภพ 3 เดือนด่อนหน้าโซะกะเต้ (Zata 1960: 63): โซะกะเต้เสด็จพระราชสมภพในเดือนกะโซน 363 ME นั้นหมายความว่าจีนโซ่เสด็จพระราชสมภพประมาณเดือนปยาโต/ดะโบ่-ดแว 362 ME (29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1000 ถึง 26 มกราคม ค.ศ. 1001) เนื่องจากพระองค์เสด็จพระราชสมภพในวันอังคาร ทำให้วันพระราชสมภพอยู่ในช่วง 3 ธันวาคม ค.ศ. 1000 ถึง 21 มกราคม ค.ศ. 1001.
- ↑ (Maha Yazawin 2006: 346–349): Among the four major chronicles, only Zatadawbon Yazawin's dates line up with Anawrahta's inscriptionally verified accession date of 1044 CE. (Aung-Thwin 2005: 121–123): In general, Zata is considered "the most accurate of all Burmese chronicles, particularly with regard to the best-known Pagan and Ava kings, many of whose dates have been corroborated by epigraphy."
อ้างอิง
[แก้]บรรณานุกรม
[แก้]- Aung-Thwin, Michael A. (2005). The Mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma (illustrated ed.). Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 9780824828868.
- Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
- Kala, U (1724). Maha Yazawin Gyi (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2006, 4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
- Royal Historians of Burma (c. 1680). U Hla Tin (Hla Thamein) (บ.ก.). Zatadawbon Yazawin (1960 ed.). Historical Research Directorate of the Union of Burma.
- Royal Historical Commission of Burma (1832). มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
| ก่อนหน้า | จีนโซ่ | ถัดไป | ||
|---|---|---|---|---|
| กู้นซอจ้องพยู | พระมหากษัตริย์พม่า (อาณาจักรพม่ายุคที่ 1) (พ.ศ. 1564–1581) |
โซะกะเต้ |