ข้ามไปเนื้อหา

พระเจ้าตะนินกันเหว่

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าตะนินกันเหว่
တနင်္ဂနွေမင်း
กษัตริย์ตองอู, กษัตริย์ผู้เสด็จพระราชสมภพในวันอาทิตย์
พระมหากษัตริย์พม่า
ครองราชย์22 สิงหาคม ค.ศ. 1714 – 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1733
ราชาภิเษก22 สิงหาคม ค.ศ. 1714
ก่อนหน้าพระเจ้าสเน่ห์มิน
ต่อไปพระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี
พระราชสมภพป. มิถุนายน ค.ศ. 1689
วันอาทิตย์, 1051 ME
อังวะ
สวรรคต14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1733 (44 พรรษา)
วันเสาร์ ขึ้น 9 ค่ำ เดือนนะดอ 1095 ME[note 1]
อังวะ
ฝังพระศพ15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1733[1]
พระราชวังอังวะ
ชายาChakpa Makhao Ngambi (แห่งราชวงศ์ Ningthouja), Thiri Maha Mingala Dewi[2]
สิริจันทาเทวี
ธรรมเทวี
พระราชบุตรพระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี
พระนามเต็ม
สิริบวรมหาธัมมราชาธิบดี
ราชวงศ์ตองอู
พระราชบิดาพระเจ้าสเน่ห์มิน
พระราชมารดามหาเทวี[3]
ศาสนาพุทธเถรวาท

พระเจ้าตะนินกันเหว่ (พม่า: တနင်္ဂနွေမင်း, ออกเสียง: [tənɪ́ɰ̃ɡənwè mɪ́ɰ̃]; แปลตรงตัว 'กษัตริย์วันอาทิตย์'; ป. ค.ศ. 1689 – 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1733) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์ตองอูของพม่า ตั้งแต่ ค.ศ. 1714 ถึง 1733 ในช่วงรัชสมัยของพระองค์ราชอาณาจักรไม่มีเสถียรภาพภายในและภายนอก พระองค์เผชิญหน้ากับการจลาจลโดยพระปิตุลาซึ่งเป็นเจ้าเมืองพุกาม[2] ในทิศตะวันตกเฉียงเหนือมณีปุระขี่ม้าบุกเข้าไปในดินแดนของพม่าในช่วงต้นปี ค.ศ. 1724 การเดินทัพที่จะตอบโต้มณีปุระเมื่อเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1724 กลับล้มเหลว ในภาคตะวันออกและภาคใต้ของล้านนา (เชียงใหม่) ที่อยู่ภายใต้การปกครองของพม่าตั้งแต่ ค.ศ. 1558 ก็แยกตัวเป็นอิสระสำเร็จในปี ค.ศ. 1727[4] พระเจ้าทนินกันเวพยายามที่จะยึดคืนภูมิภาคที่แยกตัวเป็นครั้งที่สองแต่ก็ทรงล้มเหลว[5] โดย ค.ศ. 1732 ภาคใต้ของล้านนาเป็นอิสระ ส่วนทหารพม่าที่เชียงแสนในภาคเหนือของล้านนาก็ถูกคุมขัง เกิดจลาจลไปทั่วหุบเขาปิงรอบเมืองเชียงใหม่[6]

ใน ค.ศ. 1724 อู้กะลาเขียนมหาราชวงศ์ (พงศาวดารใหญ่) เสร็จสมบูรณ์ โดยเป็นพงศาวดารแห่งชาติฉบับสมบูรณ์ฉบับแรกเกี่ยวกับพงศาวดารประวัติศาสตร์พม่าโดยอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลก่อนหน้า[4]

พระชนมชีพช่วงต้น

[แก้]

พระองค์เสด็จพระราชสมภพจากรัชทายาท เจ้าชายสเน่ห์ กับอัครมเหสีมหาเทวีใน ค.ศ. 1689 พระองค์ได้รับการแต่งตั้งเป็นรัชทายาทในวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1711 (วันอาทิตย์ แรม 8 ค่ำ เดือนดะซองโม่น 1073 ME)[7]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ (Hmannan Vol. 3 2003: 365–366): วันเสาร์ ขึ้น 9 ค่ำ เดือนนะดอ 1095 ME = 14 พฤศจิกายน [ตามปฎิทินเก่า: 3 พฤศจิกายน] 1733

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ (Hmannan Vol. 3 2003: 366): หลังสวรรคตจึงทำพิธีเผาพระศพในวันรุ่งขึ้นถัดไป: ขึ้น 7 ค่ำ เดือนนะดอ 1095 ME = 13 ธันวาคม ค.ศ. 1733
  2. 1 2 Hmannan Vol. 3 2003: 357
  3. ↑ Hmannan Vol. 3 2003: 353
  4. 1 2 Harvey 1925: 207–208
  5. ↑ Hmannan Vol. 3 2003: 363
  6. ↑ Lieberman 2003: 285–286
  7. ↑ Hmannan Vol. 3 2003: 349

บรรณานุกรม

[แก้]
  • Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
  • Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, volume 1, Integration on the Mainland. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80496-7.
  • Royal Historical Commission of Burma (1829–1832). มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
ก่อนหน้า พระเจ้าตะนินกันเหว่ ถัดไป
พระเจ้าสเน่ห์มิน พระมหากษัตริย์พม่า
(อาณาจักรพม่ายุคที่ 2)
(พ.ศ. 2257 - พ.ศ. 2276)		 พระเจ้ามหาธรรมราชาธิบดี
เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=พระเจ้าตะนินกันเหว่&oldid=12676262"