พระเจ้านรปติแห่งแปร

สำหรับความหมายอื่น ดูที่ นรปติ (แก้ความกำกวม)

พระเจ้านรปติแห่งแปร နရပတိ (ပြည်)
กษัตริย์แห่งแปร
ครองราชย์	ป. ธันวาคม ค.ศ. 1532 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1539
ก่อนหน้า	พระเจ้าบาเยงทเว
ถัดไป	พระเจ้ามังฆ้อง
สวรรคต	ป. กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1539 แปร
คู่อภิเษก	พระนางจันทาเทวี พระราชธิดาในพระเจ้านรปติที่ 2 แห่งอังวะ
ราชวงศ์	โมญี่น
พระราชบิดา	พระเจ้าบาเยงทเว
พระราชมารดา	พระนางชเวซีนโก้น
ศาสนา	พุทธเถรวาท

พระเจ้านรปติแห่งแปร (พม่า: နရပတိ (ပြည်), ออกเสียง: [nəɹa̰pətḭ]; สวรรคต ค.ศ. 1539) หรือในนวนิยาย ผู้ชนะสิบทิศ ถอดเสียงเป็น พระเจ้านรบดี เป็นกษัตริย์องค์ที่ 3 แห่งอาณาจักรแปร ครองสิริราชสมบัติระหว่าง ค.ศ. 1532 ถึง 1539 หลังจากที่พระราชบิดาคือ พระเจ้าบาเยงทเว กษัตริย์องค์ที่ 2 ถูกควบคุมตัวไปอยู่รัฐฉาน เนื่องจากพ่ายแพ้สงคราม ต่อมาเมื่อผู้นำของรัฐฉานคือเจ้าฟ้าซะโหล่นถูกสังหาร พระเจ้าบาเยงทเวจึงได้หนีกลับมายังแปรเพื่อปกครองแผ่นดินอีกครั้งเมื่อราว พฤษภาคม ค.ศ. 1533 แต่พระเจ้านรปติได้ปิดประตูเมืองทำให้พระเจ้าบาเยงทเวต้องรอนแรมกระทั่งสวรรคตในป่า

พระเจ้านรปติทำให้อาณาจักรแปรต้องกลับไปเป็นเมืองประเทศราชของ อาณาจักรอังวะ อีกครั้งเนื่องจากพระองค์มิได้ขยายอาณาเขตไปไกลกว่าเขตเมืองแปร ต่อมาพระองค์ได้เข้าไปมีส่วนร่วมใน สงครามตองอู–หงสาวดี เนื่องจากพระองค์เป็นพันธมิตรกับ พระเจ้าสการะวุตพี กษัตริย์มอญแห่ง อาณาจักรหงสาวดี เพราะพระองค์ได้อภิเษกกับพระเชษฐภคินีของพระเจ้าสการะวุตพี และพระองค์ยังได้ให้ความช่วยเหลือกองทัพของพระเจ้าสการะวุตพีที่หนีมาจากหงสาวดีในช่วง ค.ศ. 1538–39 ต่อมาพระเจ้านรปติได้ขอความช่วยเหลือจากอาณาจักรอังวะให้มาช่วยโจมตีกองทัพตองอูที่กำลังล้อมเมืองแปรจนได้ชัยชนะแต่ได้ปฏิเสธที่จะตามไปตีกองทัพตองอูที่กำลังล่าถอย

พระเจ้านรปติได้เป็นพันธมิตรกับอาณาจักรมเยาะอูแห่งอาระกัน โดยส่งพระขนิษฐาและพระมเหสี (พระเชษฐภคินีของพระเจ้าสการะวุตพี) ไปยังพระเจ้ามีนบินแห่งอาระกัน (หลังจากพระเจ้าสการะวุตพีสวรรคตไม่นาน) และพระเจ้านรปติก็สวรรคตหลังจากนั้นไม่นานเช่นกัน โดยมีพระอนุชาต่างพระมารดาของพระเจ้านรปติขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมาเป็นพระเจ้ามังฆ้องแห่งแปร

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

พระเจ้านรปติแห่งแปร เป็นที่รู้จักในประเทศไทยจากนวนิยายเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ แต่งโดย โชติ แพร่พันธุ์ หรือ ยาขอบ ต่อมาได้มีการนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์และละครมากมาย โดยมีนักแสดงผู้รับบท พระเจ้านรปติแห่งแปร หรือเป็นที่รู้จักในชื่อ พระเจ้านรบดี ได้แก่

• ถนอม อัครเศรณี จากภาพยนตร์เรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ ตอน ยอดขุนพล (2509), ผู้ชนะสิบทิศ ตอน บุเรงนองลั่นกลองรบ และ ผู้ชนะสิบทิศ ตอน บุเรงนองถล่มหงสาวดี (2510)
• ทัต เอกทัต จากละครเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ (2523) ทางช่อง 9
• สมควร กระจ่างศาสตร์ จากละครเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ (2532-33) ทางช่อง 3
• กลศ อัทธเสรี จากละครเรื่อง ผู้ชนะสิบทิศ (2556) ทางช่อง 8

บรรณานุกรม

• Kala, U (2006) [1724]. Maha Yazawin (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
• Phayre, Lt. Gen. Sir Arthur P. (1967) [1883]. History of Burma. London: Susil Gupta.
• Royal Historical Commission of Burma (2003) [1832]. Hmannan Yazawin (ภาษาพม่า). Vol. 1–3. Yangon: Ministry of Information, Myanmar.