พญาเกียรติ์
หน้าตา
| พญาเกียรติ์ ဗညားကျန်း | |
|---|---|
| กษัตริย์แห่งหงสาวดี | |
| ครองราชย์ | 30 พฤษภาคม ค.ศ. 1451 – ป. มิถุนายน ค.ศ. 1453 |
| ก่อนหน้า | พญาพะโร |
| ต่อไป | มะมุดตาว |
| ประสูติ | ป. ค.ศ. 1420[note 1] |
| สวรรคต | ป. มิถุนายน ค.ศ. 1453 พะโค |
| พระราชบิดา | พญาธรรมราชา |
| ศาสนา | พุทธเถรวาท |
พญาเกียรติ์[1] (พม่า: ဗညားကျန်း, ออกเสียง: [bəɲá dʑáɰ̃] บะญาจ้าน; ประมาณ 1420 – 1453) พงศาวดารมอญพม่าเรียกว่า พระยาทาสราชา[2] เป็นพระราชโอรสของพญาธรรมราชา พระเจ้าหงสาวดีรัชกาลที่ 10 ได้ขึ้นสืบราชบัลลังก์เป็นพระเจ้าหงสาวดีรัชกาลที่ 13 หลังจากปลงพระชนม์พญาพะโร กษัตริย์รัชกาลที่ 12 เมื่อ ค.ศ. 1451 ครองราชสมบัติถึง 1453 หนึ่งในโครงการที่พระองค์ตั้งพระทัยไว้คือบูรณะปฏิสังขรณ์เจดีย์ชเวดากองให้สูงขึ้นจาก 20 เมตร (66 ฟุต) เป็น 92 เมตร (302 ฟุต)[3] แต่ก็ยังไม่ทันได้เริ่มลงมือก็ถูกมะมุดตาวพระราชโอรสของพญารามที่ 1 ปลงพระชนม์เมื่อ ค.ศ. 1453 มะมุดตาวนับเป็นเชื้อพระวงศ์ฝ่ายชายองค์สุดท้ายที่สืบเชื้อสายจากพระเจ้าราชาธิราช
ประวัติศาสตร์นิพนธ์
[แก้]| พงศาวดาร | พระราชสมภพ–สวรรคต | พระชนมายุ | รัชสมัย | ความยาวรัชสมัย | อ้างอิง |
|---|---|---|---|---|---|
| มหาราชวงศ์ | ไม่รายงาน | ไม่รายงาน | มิถุนายน 1450 – 1451/52 และ 1450/51–1453/54 |
1 และ 3 |
[note 2] |
| พงศาวดารหงสาวดี | ป. 1436–1463/64 | 27 | 1459/60–1463/64 | 3 | [4] |
| มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว | ไม่รายงาน | ไม่รายงาน | มิถุนายน 1450 – 1452/53 และ 1450/51–1453/54 |
2 และ 3 |
[note 3] |
| พงศาวดารมอญฉบับชเวนอ | 27 | 3 | [5] |
หมายเหตุ
[แก้]- ↑ พงศาวดารมอญ (Shwe Naw 1922: 55) รายงานว่า พระองค์สวรรคตตอนพระชนมายุ 27 พรรษา (ปีที่ 28) ใน ค.ศ. 1445 หลังครองราชเพียง 3 ปี หมายความว่าพระองค์เสด็จพระราชสมภพ ป. ค.ศ. 1417/18 แต่พงศาวดารยังระบุอีกว่าพระองค์หนุ่มกว่าพญาพะโร ผู้ครองราชย์องค์ก่อน ถึงสองปี เนื่องจากพญาพะโรเสด็จพระราชสมภพใน ค.ศ. 1418/19 ตามมหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว พญาเกียรติ์น่าจะเสด็จพระราชสมภพประมาณ ค.ศ. 1420/21
- ↑ มหาราชวงศ์รายงานไม่สอดคล้องกัน (Maha Yazawin Vol. 2 2006: 81) ระบุว่าพระองค์ครองราชย์ในปี 812 ME (1450/51) ถึง 813 ME (1451/52) แต่ในส่วนสรุปของกษัตริย์หงสาวดี (Maha Yazawin Vol. 2 2006: 140) พงศาวดารระบุว่าพระองค์ครองราชย์ในปี 812 ME ถึง 815 ME (1453/54)
- ↑ มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้วรายงานไม่สอดคล้องกัน (Hmannan Vol. 2 2003: 91) ระบุว่าพระองค์ครองราชย์ในปี 812 ME (1450/51) ถึง 814 ME (1452/53). แต่ในส่วนสรุปของกษัตริย์หงสาวดี (Hmannan Vol. 2 2003: 185) พงศาวดารระบุว่าพระองค์ครองราชย์ในปี 812 ME ถึง 815 ME (1453/54)
อ้างอิง
[แก้]- ↑ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. พระราชพงศาวดารพม่า. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2550. 1136 หน้า. หน้า 1126. ISBN 978-974-7088-10-6
- ↑ ประชุมพงศาวดารเล่ม 2 (ประชุมพงศาวดารภาค 1 ตอนปลาย และภาค 2). กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2506. 336 หน้า. หน้า 30.
- ↑ Harvey 1925: 112–117
- ↑ Schmidt 1906: 131
- ↑ Shwe Naw 1922: 55
บรรณานุกรม
[แก้]- Athwa, Sayadaw (1766). แปลโดย P.W. Schmidt. "Slapat des Ragawan der Königsgeschichte". Die äthiopischen Handschriften der K.K. Hofbibliothek zu Wien (ภาษาเยอรมัน) (1906 ed.). Vienna: Alfred Hölder. 151.
- Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. London: Frank Cass & Co. Ltd.
- Kala, U (1724). Maha Yazawin (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2006, 4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
- Pan Hla, Nai (1968). Razadarit Ayedawbon (ภาษาพม่า) (8th printing, 2005 ed.). Yangon: Armanthit Sarpay.
- Phayre, Lt. Gen. Sir Arthur P. (1883). History of Burma (1967 ed.). London: Susil Gupta.
- Royal Historical Commission of Burma (1832). Hmannan Yazawin (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
- Shwe Naw, บ.ก. (1785). Mon Yazawin (Shwe Naw) (ภาษาพม่า). แปลโดย Shwe Naw (1922 ed.). Yangon: Burma Publishing Workers Association Press.