รายพระนามและชื่ออธิบดีศาลฎีกาและประธานศาลฎีกา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ประธานศาลฎีกา)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
ประธานศาลฎีกา
Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg
ธงประธานศาลฎีกา
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
เมทินี ชโลธร

ตั้งแต่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2563
ผู้แต่งตั้งพระมหากษัตริย์ไทย
ผู้ประเดิมตำแหน่งพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร
สถาปนาพ.ศ. 2428

ประธานศาลฎีกาเป็นประมุขฝ่ายตุลาการในทางนิตินัยมีศักดิ์ศรีเทียบเท่านายกรัฐมนตรี และประธานรัฐสภา ตำแหน่งทั้งสามมีฐานะเป็นผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง

ประวัติ[แก้]

ปีพุทธศักราช 2475 ประเทศไทยเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ราชการศาลยุติธรรมได้รับการปรับปรุงให้เหมาะสมแก่กาลสมัยและก้าวหน้ายิ่ง ๆ ขึ้น ในเบื้องแรกได้มีบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแยกการศาลทางตุลาการออกเป็นสัดส่วนจากการบริหาร ได้ประกาศใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม พุทธศักราช 2477 ปรับปรุงศาลตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม พุทธศักราช 2451 และประกาศจัดระเบียบราชการกระทรวงยุติธรรม ลงวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2455 โดยแบ่งศาลออกเป็น 3 ชั้น คือ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา (ศาลสูงสุด) มีอธิบดีศาลฎีการับผิดชอบในงานของศาลฎีกา และต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2482 ได้มีพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม พุทธศักราช 2482 เปลี่ยนชื่ออธิบดีศาลฎีกาเป็นประธานศาลฎีกา

ตำแหน่งอธิบดีศาลฎีกาหรือตำแหน่งประธานศาลฎีกานี้ ไม่ใช่เป็นตำแหน่งแต่หัวหน้าส่วนราชการในศาลฎีกาเท่านั้น ยังเป็นประธานในราชการฝ่ายตุลาการและเป็นอิสระจากเสนาบดีหรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม มีอำนาจวางระเบียบราชการฝ่ายตุลาการของศาลทั้งหลาย เพื่อให้กิจการของศาลดำเนินไปโดยเรียบร้อยและเป็นระเบียบเดียวกัน ภายใต้เงื่อนไขตามที่กฎหมายบัญญัติ และมีเสียงอันสำคัญในการแต่งตั้งโยกย้ายและเลื่อนตำแหน่งผู้พิพากษาทั้งกระทรวงด้วย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ได้ทรงเรียกตำแหน่งนี้ว่า "ประมุขตุลาการ" ในสมัยที่เจ้าพระยามหิธร (ลออ ไกรฤกษ์) เป็นอธิบดีศาลฎีกานั้น หนังสือพิมพ์บางกอกไทม์ ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ของชาวอังกฤษเรียกตำแหน่งนี้ว่า "Lord Chief Justice" ซึ่งแปลว่า ประมุขตุลาการ*

นับจากอดีตถือได้ว่า ประธานศาลฎีกา มีบทบาทอย่างสำคัญต่ออำนาจตุลาการของประเทศ เนื่องจากประธานศาลฎีกามีฐานะเป็นประมุขของฝ่ายตุลาการที่มีหน้าที่ในการคานและดุลกับอำนาจบริหารและอำนาจนิติบัญญัติ และนับจากวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2543 เป็นต้นมา บทบาทของประธานศาลฎีกามีความโดดเด่นและชัดเจนยิ่งขึ้น จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยมาตรา 275 ได้บัญญัติให้ศาลยุติธรรมมีหน่วยธุรการที่เป็นอิสระ บทบาทเบื้องต้นของประธานศาลฎีกาที่ชัดเจน ได้แก่ การรักษาตามพระราชบัญญัติสำคัญรวม 3 ฉบับ คือ พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการศาลยุติธรรม พ.ศ. 2543 พระราชบัญญัติให้ใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม พ.ศ. 2543 และพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พ.ศ. 2543

รายนามและรายพระนาม[แก้]

ต่อไปนี้เป็น รายพระนามและรายนามของอธิบดีและประธานศาลฎีกา

ลำดับ รูป รายนาม ดำรงตำแหน่ง
1 Prince Phichit Prichakon.jpg นายพลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร พ.ศ. 2428
2 พระองค์เจ้าศรีสิทธิธงไชย.jpg พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนศิริธัชสังกาศ พ.ศ. 2432
3 Prince Svastivatana Visishta.jpg มหาอำมาตย์เอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ พ.ศ. 2455 – 31 สิงหาคม พ.ศ. 2461
4 เจ้าพระยามหิธร.jpg เจ้าพระยามหิธร (ลออ ไกรฤกษ์) 31 สิงหาคม พ.ศ. 2461 – 11 ธันวาคม พ.ศ. 2462
5 พระยากฤติกานุกรณ์กิจ 0001.png มหาอำมาตย์โท พระยากฤติกานุกรณ์กิจ (ดั่น บุนนาค) 11 ธันวาคม พ.ศ. 2462 – 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2469
6 จิตร ณ สงขลา 2.jpg มหาอำมาตย์โท พระยาจินดาภิรมย์ราชสภาบดี (จิตร ณ สงขลา) 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2469 – 15 ธันวาคม พ.ศ. 2471
7 พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตาบดี 0001.jpg มหาอำมาตย์โท พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตบดี (บุญช่วย วณิกกุล) 15 ธันวาคม พ.ศ. 2471 – พ.ศ. 2476
8 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg พระยาศรีสังกร (ตาด จารุรัตน์) 1 มกราคม พ.ศ. 2476 – 1 เมษายน พ.ศ. 2477
9 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg พระยาวิกรมรัตนสุภาษ (ชม ศุขะวณิช) 1 เมษายน พ.ศ. 2477 – ธันวาคม พ.ศ. 2483
10 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg พระยาลัดพลีธรรมประคัลภ์ (วงษ์ ลัดพลี) 17 มกราคม พ.ศ. 2484 – พ.ศ. 2495
11 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg พระมนูเวทย์วิมลนาท (มนูเวทน์ สุมาวงศ์) 28 สิงหาคม พ.ศ. 2496 – 4 มิถุนายน พ.ศ. 2501
12 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg พระยาธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร (บุญจ๋วน บุญยะปานะ) 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2501 – 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2501
13 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg หลวงจำรูญเนติศาสตร์ (จำรูญ โปษยานนท์) 1 เมษายน พ.ศ. 2502 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505
14 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ประวัติ ปัตตพงศ์ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2504 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2506
15 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2506 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2510
16 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ประกอบ หุตะสิงห์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2510 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2515
17 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ทองคำ จารุเหติ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2515 – 15 มี.ค. 2516
18 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg จินดา บุณยอาคม 1 เม.ย. 2516 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517
19 สุธรรม ภัทราคม.jpg สุธรรม ภัทราคม 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2520
20 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg วิกรม เมาลานนท์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2520 – 1 ตุลาคม พ.ศ. 2521
21 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ประพจน์ ถิระวัฒน์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2521 – 30 กันยายน พ.ศ. 2523
22 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg บัญญัติ สุชีวะ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2523 – 30 กันยายน พ.ศ. 2527
23 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ภิญโญ ธีรนิติ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2527 – 30 กันยายน พ.ศ. 2530
24 จำรัส เขมะจารุ.jpg จำรัส เขมะจารุ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2530 – 30 กันยายน พ.ศ. 2532
25 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg อำนัคฆ์ คล้ายสังข์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2532 – 30 กันยายน พ.ศ. 2533
26 โสภณ รัตนากร.jpg ศาสตราจารย์พิเศษโสภณ รัตนากร 1 ตุลาคม พ.ศ. 2533 – 30 กันยายน พ.ศ. 2534
27 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg สวัสดิ์ โชติพานิช 1 ตุลาคม พ.ศ. 2534 – 30 กันยายน พ.ศ. 2535
28 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ประมาณ ชันซื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2535 – 30 กันยายน พ.ศ. 2539
29 ศักดา โมกขมรรคกุล.jpg ศักดา โมกขมรรคกุล 1 ตุลาคม พ.ศ. 2539 – 30 กันยายน พ.ศ. 2541
30 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล 1 ตุลาคม พ.ศ. 2541 – 30 กันยายน พ.ศ. 2542
31 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg จเร อำนวยวัฒนา 1 ตุลาคม พ.ศ. 2542 – 30 กันยายน พ.ศ. 2543
32 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ธวัชชัย พิทักษ์พล 8 ก.พ. 2544 – 30 กันยายน พ.ศ. 2544
33 สันติ ทักราล.jpg สันติ ทักราล 1 ตุลาคม พ.ศ. 2544 – 30 กันยายน พ.ศ. 2545
34 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2545 – 30 กันยายน พ.ศ. 2547
35 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ศุภชัย ภู่งาม 1 ตุลาคม พ.ศ. 2547 – 30 กันยายน พ.ศ. 2548
36 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ชาญชัย ลิขิตจิตถะ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2548 – 30 กันยายน พ.ศ. 2549
37 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ปัญญา ถนอมรอด 1 ตุลาคม พ.ศ. 2549 – 30 กันยายน พ.ศ. 2550
38 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg วิรัช ลิ้มวิชัย 1 ตุลาคม พ.ศ. 2550 – 30 กันยายน พ.ศ. 2552
39 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg สบโชค สุขารมณ์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2552 – 30 กันยายน พ.ศ. 2554
40 มนตรี ยอดปัญญา 0001.jpg มนตรี ยอดปัญญา 1 ตุลาคม พ.ศ. 2554 – 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 (ถึงแก่อสัญกรรม)
41 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ไพโรจน์ วายุภาพ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 – 30 กันยายน พ.ศ. 2556
42 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ดิเรก อิงคนินันท์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2556 – 30 กันยายน พ.ศ. 2558
43 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg วีระพล ตั้งสุวรรณ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2558 – 30 กันยายน พ.ศ. 2560
44 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ชีพ จุลมนต์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2560 – 30 กันยายน พ.ศ. 2562
45 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg ไสลเกษ วัฒนพันธุ์ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2562 – 30 กันยายน พ.ศ. 2563
46 Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg เมทินี ชโลธร 1 ตุลาคม พ.ศ. 2563 – ปัจจุบัน

อดีตประธานศาลฎีกาที่ยังมีชีวิตอยู่[แก้]

ปัจจุบันมีอดีตประธานศาลฎีกาที่ยังมีชีวิตอยู่ 14 ท่าน ได้แก่

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]