บิมสเทค
ความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอลสำหรับความร่วมมือหลากหลายสาขาทางวิชาการและเศรษฐกิจ (ในภาษาอื่น)
บิมสเทค | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.svg) ที่ตั้ง BIMSTEC ในทวีปเอเชีย | |||||||||||||||
| สำนักงานเลขาธิการ | ธากา ประเทศบังกลาเทศ[4] | ||||||||||||||
| ภาษาราชการ | อังกฤษ | ||||||||||||||
| สมาชิก | |||||||||||||||
| ผู้นำ | |||||||||||||||
• ประธาน |  บังกลาเทศ (ตั้งแต่มีนาคม พ.ศ. 2568)[5] | ||||||||||||||
• เลขาธิการ |  อินเดีย (ตั้งแต่ พ.ศ. 2566)[6] | ||||||||||||||
| สถาปนา | 6 มิถุนายน 1997 | ||||||||||||||
| พื้นที่ | |||||||||||||||
• รวม | 4,876,941 ตารางกิโลเมตร (1,882,997 ตารางไมล์) (ที่ 7) | ||||||||||||||
| ประชากร | |||||||||||||||
• ประมาณ 2563 | 1,723,388,648[7] | ||||||||||||||
• ความหนาแน่น | 353.37 ต่อตารางกิโลเมตร (915.2 ต่อตารางไมล์) | ||||||||||||||
| จีดีพี (อำนาจซื้อ) | ประมาณ | ||||||||||||||
• รวม |  18.582 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ[8] (ที่ 3) | ||||||||||||||
| จีดีพี (ราคาตลาด) | ประมาณ 2023 | ||||||||||||||
• รวม | 5.225 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ[8] (ที่ 4) | ||||||||||||||
เว็บไซต์ bimstec | |||||||||||||||
ความริเริ่มแห่งอ่าวเบงกอลสำหรับความร่วมมือหลากหลายสาขาทางวิชาการและเศรษฐกิจ (อังกฤษ: Bay of Bengal Initiative Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation) หรือ บิมสเทค (อังกฤษ: BIMSTEC) เป็นองค์กรระหว่างประเทศของ 7 ประเทศในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีประชากร 1.73 พันล้านคน และมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศรวมกัน 5.2 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ (2566)[9] ประเทศสมาชิกบิมสเทค ได้แก่ บังกลาเทศ ภูฏาน อินเดีย พม่า เนปาล ศรีลังกา และไทย[10] อยู่ในกลุ่มประเทศที่ตั้งอยู่บริเวณอ่าวเบงกอล
ประวัติ
[แก้]เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2540 เกิดการจัดตั้งกลุ่มภูมิภาคย่อยใหม่ในกรุงเทพมหานครภายใต้ชื่อ BIST-EC (ความร่วมมือทางเศรษฐกิจบังกลาเทศ, อินเดีย, ศรีลังกา และไทย; Bangladesh-India-Sri Lanka-Thailand Economic Cooperation)[11][12] หลังรับพม่าเข้าเป็นสมาชิกในวันที่ 22 ธันวาคม 2540 ในระหว่างการประชุมรัฐมนตรีพิเศษที่กรุงเทพมหานคร กลุ่มนี้จึงเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น 'BIMST-EC' (ความร่วมมือทางเศรษฐกิจบังกลาเทศ, อินเดีย, พม่า, ศรีลังกา และไทย; Bangladesh-India-Myanmar-Sri Lanka-Thailand Economic Cooperation) จากนั้นใน พ.ศ. 2541 เนปาลเข้าเป็นรัฐสังเกตการณ์ ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 เนปาลและภูฏานกลายเป็นสมาชิกเต็มตัว
เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 ในการประชุมครั้งแรก กลุ่มนี้จึงเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น BIMSTEC หรือ Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation[13]
วัตถุประสงค์
[แก้]ความร่วมมือภายใต้กรอบ BIMSTEC มีจุดเด่น คือ เป็นเวทีเชื่อมประสานนโยบาย Look East ของกลุ่มประเทศเอเชียใต้ กับนโยบาย Look West ของไทย และเป็นกลไกหนึ่งที่ส่งเสริมโอกาสด้านการค้า การลงทุน และการท่องเที่ยวระหว่างไทยกับภูมิภาคเอเชียใต้ โดยมีวัตถุประสงค์หลัก คือ การสร้างความเจริญทางเศรษฐกิจและสังคมในภูมิภาคที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเท่าเทียมกัน และส่งเสริมผลประโยชน์ร่วมกันทางด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และความช่วยเหลือระหว่างประเทศสมาชิก ในรูปของการฝึกอบรม รวมถึงการค้นคว้าวิจัย และการกระชับความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อใช้ประโยชน์จากภาคกสิกรรมและอุตสาหกรรม การขยายการค้าและการลงทุน ตลอดจนปรับปรุงการสื่อสารและการคมนาคม เพื่อยกระดับความเป็นอยู่ของประชากรในภูมิภาค และส่งเสริมความร่วมมือที่ใกล้ชิดกับองค์การระหว่างประเทศ
สาขาความร่วมมือ
[แก้]ประเทศสมาชิก BIMSTEC ได้ตกลงทำความร่วมมือใน 14 สาขาหลัก ได้แก่ การค้า ลงทุน คมนาคม สื่อสาร พลังงาน ท่องเที่ยว เทคโนโลยี ประมง เกษตร สาธารณสุข ยากจน ต่อต้าน ภัยพิบัติ วัฒนธรรม ปฏิสัมพันธ์ อากาศ
โดยในความร่วมมือในแต่ละสาขาได้แบ่งการดำเนินการออกเป็น 3 ระดับ คือ
- ความร่วมมือสาขาหลัก (Sector) ซึ่งมีประเทศนำ (Lead Country) ในแต่ละสาขาเป็นผู้รับผิดชอบ
- ความร่วมมือสาขาย่อย (Sub-Sector) ซึ่งมีประเทศประธาน (Chair Country) เป็นผู้รับผิดชอบ
- โครงการ (Project) ซึ่งมีประเทศผู้ประสานงานโครงการ (Coordinating Country) เป็นผู้รับผิดชอบ
กลไกการทำงาน
[แก้]โครงสร้างของกลไกการทำงานของ BIMSTEC สามารถแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ กลไกการทำงานของภาครัฐและภาคเอกชน โดยกลไกการทำงานของภาครัฐจะแบ่งการดำเนินการเป็น 5 ระดับ ได้แก่
- การประชุมระดับผู้นำ (BIMSTEC Summit) เป็นกลไกสำคัญที่จะส่งเสริมให้กรอบความร่วมมือมีความก้าวหน้าอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งเป็นการสร้างเจตนารมณ์ทางการเมืองและเป็นการสนับสนุนตามกระบวนการ Top-down เพื่อผลักดันกรอบความร่วมมือ BIMSTEC ในระดับนโยบายของประเทศ โดยการประชุมระดับผู้นำครั้งแรกเกิดขึ้นที่ประเทศไทย เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม 2547 ซึ่งการประชุมครั้งที่สองนั้น จะมีขึ้นในวันที่ 12-13 พฤศจิกายน 2551 ที่ประเทศอินเดีย
- การประชุมระดับรัฐมนตรี (Ministerial Meeting) โดยที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจ/การค้า พิจารณากำกับดูแลความคืบหน้าของการดำเนินงานในสาขาการค้าและการลงทุน และนโยบายเขตการค้าเสรี ส่วนที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศ เป็นกลไกด้านกำหนดนโยบายสูงสุดสำหรับการประชุมผู้นำ ทั้งนี้ ในอดีต การประชุมสูงสุดของ BIMSTEC อยู่ในระดับรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศเท่านั้น แต่ในการประชุม ครั้งที่ 5 ที่กรุงโคลัมโบ เมื่อเดือนธันวาคม 2545 ได้มีการยกระดับเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ เป็นครั้งแรก การประชุมระดับรัฐมาตรีครั้งถัดไปจะมีขึ้นในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2551 ที่ประเทศอินเดีย
- การประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโส แบ่งเป็น 2 ด้าน คือ ด้านการค้าและเศรษฐกิจ (Senior Trade / Economic Official Meeting: STEOM) และด้านต่างประเทศ (Senior Official Meeting: SOM)โดยมีระดับปลัดกระทรวงเศรษฐกิจ/การค้าและกระทรวงการต่างประเทศ เป็นหัวหน้าคณะผู้แทน ตามลำดับ ทำหน้าที่พิจารณากรอบการค้าเสรี การดำเนินงานสาขาการค้าและการลงทุน และ 15 สาขาย่อย และรายงานต่อที่ประชุมรัฐมนตรีเศรษฐกิจ/การค้า ส่วนระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านต่างประเทศ ทำหน้าที่พิจารณาการดำเนินการของสาขาต่าง ๆ ที่เหลือและของคณะทำงาน และรายงานต่อที่ประชุมระดับรัฐมนตรี
- การประชุมคณะทำงาน ที่กรุงเทพฯ (Bangkok Working Group: BWG) เป็นการประชุมร่วมระหว่างอธิบดีกรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ และเอกอัครราชทูตของประเทศสมาชิกประจำประเทศไทยประชุมทุกเดือน ที่กรุงเทพฯ เพื่อติดตามและผลักดันให้การดำเนินงานในสาขาความร่วมมือต่าง ๆ มีความก้าวหน้า นอกจากนี้ ยังมีการพิจารณาในเรื่องแนวทางและนโยบายของความร่วมมือก่อนเสนอต่อที่ประชุมระดับเจ้าหน้าที่อาวุโส
- การประชุมรายสาขาและสาขาย่อยความร่วมมือ 6 สาขา จะเป็นเจ้าภาพจัดให้มีการประชุมผู้เชี่ยวชาญสาขาปีละ 1 ครั้ง รายงานผลการประชุมให้คณะทำงานที่กรุงเทพฯทราบผ่านทางสถานเอกอัครราชทูตประเทศนำนั้นๆประจำประเทศไทยนำเสนอต่อที่ประชุมระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสพิจารณาต่อไปส่วนกลไกการทำงานของภาคเอกชนนั้นจะมีการจัดการประชุม BUSINESS FORUM 1 ครั้ง จะหมุนเวียนการเป็นเจ้าภาพ นำเสนอผลการประชุมดังกล่าวที่ประชุม ECONOMIC FORUM ภาครัฐและภาคเอกชน นอกจากนี้ภาคเอกชนยังจะต้องมีการจัดการประชุม BIMSTEC Chamber of Commerce & Industry ปีละ 1 ครั้ง
การประชุมบิมสเทค
[แก้]
| ครั้งที่ | วันที่ | ประเทศเจ้าภาพ | เมืองเจ้าภาพ |
|---|---|---|---|
| 1 | 31 กรกฎาคม 2547 |  ไทย |
กรุงเทพมหานคร |
| 2 | 13 พฤศจิกายน 2551 | อินเดีย |
นิวเดลี |
| 3 | 4 มีนาคม 2557 |  พม่า |
เนปีดอว์[14] |
| 4 | 30–31 สิงหาคม 2561 |  เนปาล |
กาฐมาณฑุ[15][5][16] |
| 5 | 30 มีนาคม 2565 |  ศรีลังกา |
โคลอมโบ (ประชุมออนไลน์)[17] |
| 6 | 2-4 เมษายน 2568 | ไทย |
กรุงเทพมหานคร[18] |
ศูนย์บิมสเทค
[แก้]รัฐมนตรีต่างประเทศ BIMSTEC ครั้งที่ 6 เห็นชอบให้จัดตั้งศูนย์สนับสนุนทางวิชาการ BIMSTEC (Technical Support Facility: BTSF) Center เวลา 2 ปี เพื่อเป็นกลไกประสานงานกลางการดำเนินกิจกรรมความร่วมมือในภาพรวมถึงกิจกรรมกลุ่มทำงาน BIMSTEC (Working Group BWG) สภาหอการค้า BIMSTEC (Chamber of Commerce) ไทยได้ให้การสนับสนุนจัดตั้งศูนย์ดังกล่าวเป็นโครงการนำร่องจะมีประเมินผลดำเนินการพิจารณารูปแบบการจัดตั้งสำนักเลขาธิการแบบถาวรต่อไป ศูนย์บิมสเทคตั้งอยู่ที่สถาบันยุทธศาสตร์การค้า อาคาร 20 มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ซึ่งได้มีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2547
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Flag - Home-The Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic". bimstec.org. สืบค้นเมื่อ 2024-12-06.
- "Emblem - Home-The Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic". bimstec.org. สืบค้นเมื่อ 2024-12-06.
- ↑ "Emblem - Home-The Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic". bimstec.org. สืบค้นเมื่อ 2024-12-06.
- ↑ "Nepal unlikely to host fourth 'Bimstec' summit this year". Business Standard India. 3 มิถุนายน 2016. สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "Thailand has assumed the chairmanship of BIMSTEC for 2022 – 2023 for prosperous, resilient and robust, and open Bay of Bengal region". 30 มีนาคม 2022. สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2022.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Ambassador Indra Mani Pandey assumes charge of BIMSTEC Secretary General". 5 มกราคม 2024. สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2024.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "World Urbanization Prospects — Population Division — United Nations". un.org. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2015. สืบค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2015.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - 1 2 "Report for Selected Countries and Subjects". imf.org.
- ↑ Economic, Home-The Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and. "BIMSTEC SECRETARIAT". bimstec.org.
- ↑ "Regional economic integration in the Bay of Bengal". 25 กุมภาพันธ์ 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Haidar, Suhasini (15 ตุลาคม 2016). "BIMSTEC a sunny prospect in BRICS summit at Goa". The Hindu (ภาษาอังกฤษแบบอินเดีย). สืบค้นเมื่อ 16 ตุลาคม 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "BRICS Summit 2016: BIMSTEC members have economic opportunities to share, said Narendra Modi". The Economic Times. สืบค้นเมื่อ 16 ตุลาคม 2016.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ See for a detailed historical account of the founding and evolution of BIST-EC and BIMST-EC e.g. Michael, Arndt (2013). India's Foreign Policy and Regional Multilateralism (Palgrave Macmillan), pp. 145–163.
- ↑ "BIMSTEC Summit". Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 14 มกราคม 2017. สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Nepal proposes dates for Bimstec Summit". Business Standard India. 5 มิถุนายน 2018. สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2018.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "4th BIMSTEC Summit: Kathmandu Declaration adopted by Member States". 31 สิงหาคม 2018. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2018-08-30. สืบค้นเมื่อ 31 สิงหาคม 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "5th BIMSTEC Summit, Sri Lanka (March 30, 2022)". mea.gov.in. สืบค้นเมื่อ 2022-03-28.
- ↑ "Thailand Hails BIMSTEC Summit Success, Six Key Agreements Secured". nationthailand (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2025-04-04. สืบค้นเมื่อ 2025-04-04.