โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
โคโรนาไวรัสสายพันธุ์กลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง 2
(SARS-CoV-2)
Electron micrograph of SARS-CoV-2 virions with visible coronae
ภาพของวิริออน SARS-CoV-2 จากกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน แสดงให้เห็นสไปก์
Illustration of a SARS-CoV-2 virion
ภาพจำลองวิริออน SARS-CoV-2
การจำแนกชนิดไวรัส
Group: Group IV ((+)ssRNA)
อันดับ: Nidovirales
วงศ์: Coronaviridae
วงศ์ย่อย: Coronavirinae
สกุล: Betacoronavirus
สกุลย่อย: Sarbecovirus[1][2][3]
สปีชีส์: Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus
(สายพันธุ์: Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus 2)
Wuhan China.png
นครอู่ฮั่น ประเทศจีน จุดเริ่มต้นรายงานการแพร่ระบาด
ชื่อพ้อง
  • SARS coronavirus 2
  • Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2
  • โคโรนาไวรัสอู่ฮั่น[4] (จีนตัวย่อ: 武汉冠状病毒; จีนตัวเต็ม: 武漢冠狀病毒)
  • ไวรัสปอดอักเสบตลาดอาหารทะเลอู่ฮั่น[5]
Cross-sectional model of 2019 n-CoV showing the components of the virus
แบบจำลองตัดขวางของ SARS-CoV-2 แสดงองค์ประกอบของไวรัส

โคโรนาไวรัสสายพันธุ์กลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง 2 (อังกฤษ: Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2))[6][7] หรือชื่อเดิมที่องค์การอนามัยโลกเคยใช้คือ โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 (2019-nCoV)[8][9] และเป็นที่รู้จักกันในชื่อที่ไม่เป็นทางการในช่วงเริ่มต้นของการระบาดของโรคจากไวรัสนี้ว่า "โคโรนาไวรัสอู่ฮั่น" หรือ "ไวรัสปอดอักเสบอู่ฮั่น"[10] (จีนตัวย่อ: 武汉冠状病毒; จีนตัวเต็ม: 武漢冠狀病毒) เป็นไวรัสติดต่อที่ทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นสาเหตุของการระบาดของโรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019 (COVID-19) ในปี พ.ศ. 2562–2563[11] การจัดลำดับจีโนมแสดงให้เห็นว่า เป็นไวรัสอาร์เอ็นเอชนิดสายเดี่ยว ที่มีลำดับสารพันธุกรรมเหมือน เอ็มอาร์เอ็นเอ (Positive-sense single-stranded RNA virus)[12][13][14] กรณีต้องสงสัยกรณีแรกถูกแจ้งให้องค์การอนามัยโลกทราบในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2562[15] โดยผู้ป่วยรายแรกมีอาการเจ็บป่วยปรากฏขึ้นเมื่อสามสัปดาห์ก่อนหน้านั้นคือเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2562[16] ไวรัสได้รับการลำดับจีโนมหลังจากการทดสอบกรดนิวคลีอิกในตัวอย่างผู้ป่วยที่เป็นบวกในผู้ป่วยที่เป็นโรคปอดอักเสบ ในช่วงระหว่างการระบาดของโคโรนาไวรัส พ.ศ. 2562–2563[17][18]

กรณีผู้ป่วยในช่วงแรกหลายกรณีมีความเชื่อมโยงกับตลาดขนาดใหญ่ซึ่งจำหน่ายอาหารทะเลและสัตว์ และเชื้อไวรัสนี้เชื่อว่ามีต้นกำเนิดจากสัตว์[19][20] การเปรียบเทียบลำดับทางพันธุกรรมของไวรัสนี้และตัวอย่างไวรัสอื่น ๆ ได้แสดงความคล้ายคลึงกับ SARS (79.5%)[21] และโคโรนาไวรัสในค้างคาว (96%),[21] ซึ่งทำให้ต้นกำเนิดในค้างคาวเป็นไปได้มากที่สุด[22][23]

ประวัติการค้นพบ[แก้]

ในวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2562 สำนักงานขององค์การอนามัยโลก (WHO) ได้รับแจ้งอย่างเป็นทางการจากทางการจีนว่ามีกรณีของโรคปอดบวมรุนแรงหลายกรณี ในนครอู่ฮั่นเกิดขึ้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562 จากสาเหตุของการติดเชื้อที่ไม่เคยถูกตรวจพบมาก่อน เมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2563 มีรายงานผู้ป่วย 44 คนต่อองค์การอนามัยโลก ซึ่งประกอบด้วยผู้ป่วยหนัก 11 รายและอีก 33 รายมีอาการทรงตัว ผู้ป่วยบางรายเป็นผู้ขายหรือผู้ค้าในตลาดขายส่งปลาและอาหารทะเลหฺวาหนาน (จีน: 华南海鲜批发市场; พินอิน: Huánán hǎixiān pīfā shìchǎng) ในนครอู่ฮั่น[24] หน่วยงานรัฐที่รับผิดชอบได้ทำการปิดตลาดเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 โฆษกขององค์การอนามัยโลก กล่าวในขณะนั้นว่ามีความเป็นไปได้ว่าแหล่งที่มาของการติดเชื้อจะพบได้ในตลาด ยังไม่พบการติดต่อจากคนสู่คน[25] การประกาศดังกล่าวดึงดูดความสนใจทั่วโลก เพราะเป็นการย้อนความทรงจำของโรคระบาดซาร์สที่เกิดขึ้นในภาคใต้ของจีนในปี พ.ศ. 2545-2546 ซึ่งมีผู้ติดเชื้อในเวลานั้นมากกว่า 700 คนทั่วโลก[26]

เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2563 นักวิทยาไวรัสชาวจีน สูเจี้ยนกว๋อ (จีน: 徐建国; พินอิน: Xú jiànguó) ซึ่งรับผิดชอบในการระบุชนิดไวรัสได้ประกาศว่าเชื้อโรคนั้นเป็นโคโรนาไวรัสชนิดใหม่ ซึ่งเป็นผลจากการทดสอบตัวอย่างเลือดและสารคัดหลั่งในคอจากผู้ป่วย 15 ราย สิ่งนี้ได้รับการยืนยันในแถลงการณ์อย่างเป็นทางการจากองค์การอนามัยโลก ในวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2563[27][28] และในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2563 ลำดับจีโนมที่สมบูรณ์ของโคโรนาไวรัสชนิดใหม่ถูกบันทึกลงในฐานข้อมูล NCBI GenBank (หมายเลข GenBank MN908947)

การบัญญัติชื่อ[แก้]

ข้อเสนอแนะในการตั้งชื่อ เพื่อตั้งชื่อไวรัสตามนครอู่ฮั่นซึ่งเป็นสถานที่ที่ไวรัสได้รับการยืนยันครั้งแรกว่า โคโรนาไวรัสระบบทางเดินหายใจอู่ฮั่น (WRS-CoV) ไม่ได้รับการพิจารณา เหตุผลหนึ่งที่เป็นไปได้ที่ได้รับจากผู้เชี่ยวชาญก็คือ การร้องเรียนในอดีตเมื่อไวรัสถูกตั้งชื่อตามแต่ละประเทศหรือภูมิภาค (ตัวอย่างเช่น โคโรนาไวรัสสายพันธุ์กลุ่มอาการโรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง MERS-CoV)[29] ข้อมูลไวรัสได้ถูกรวมอยู่ในฐานข้อมูลอนุกรมวิธานของ NCBI (ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับชื่อไวรัสและการจำแนกประเภท) ภายใต้ชื่อ Wuhan seafood market pneumonia virus[30]

ในช่วงที่มีการระบาดอย่างต่อเนื่อง การกล่าวโดยทั่วไปถึงไวรัสมักใช้คำสามัญคือ "โคโรนาไวรัส", "โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่" และ "โคโรนาไวรัสอู่ฮั่น"[31][32] ในขณะที่องค์การอนามัยโลก ได้แนะนำการกำหนดชื่อของไวรัสชั่วคราวคือ "2019-nCoV" ท่ามกลางความกังวลว่าการไม่มีชื่ออย่างเป็นทางการอาจนำไปสู่การใช้ชื่อที่ไม่เป็นทางการที่มีอคติ ตามแนวปฏิบัติขององค์การอนามัยโลก ฉบับปี พ.ศ. 2558[32][33] คณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยอนุกรมวิธานของไวรัส (International Committee on Taxonomy of Viruses, ICTV) จะเป็นผู้แนะนำชื่ออย่างเป็นทางการที่เหมาะสมของไวรัส[31]

เมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 องค์การอนามัยโลกได้ระบุชื่อของโรคที่เกิดจากไวรัสนี้ว่า "COVID-19" ซึ่งย่อมาจาก "coronavirus disease 2019" หรือ โรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019[34][35]

และต่อมาในวันเดียวกัน (11 กุมภาพันธ์) คณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยอนุกรมวิธานของไวรัส (ICTV) ประกาศว่าตามกฎที่มีอยู่ซึ่งคำนวณความสัมพันธ์แบบสายลำดับชั้นของโคโรนาไวรัส บนพื้นฐานของลำดับของกรดนิวคลีอิกที่เหมือนกันห้าตำแหน่ง ทำให้ความแตกต่างของสายพันธุ์ (strain) ไวรัสสายพันธุ์ใหม่นี้จาก สายพันธุ์ไวรัสจากการระบาดของโรคซาร์สในปี พ.ศ. 2546 ไม่เพียงพอที่จะทำให้เป็นสปีชีส์ของไวรัสที่แยกจากกัน ดังนั้นคณะกรรมการจึงระบุว่า 2019-nCoV เป็นสายพันธุ์ของโคโรนาไวรัสที่เกี่ยวข้องกับโรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS-CoV)[36]

วิทยาไวรัส[แก้]

สายวิวัฒนาการและอนุกรมวิธาน[แก้]

ข้อมูลด้านจีโนม
SARS-CoV-2 genome.svg
สมมุติฐานโครงสร้างจีโนมของ
SARS-CoV-2 ( Open reading frame)
รหัสจีโนมของ NCBIMN908947
ขนาดจีโนม29,903 เบส
ปีที่ทำเสร็จพ.ศ. 2563

SARS-CoV-2 เป็นไวรัสในกลุ่มขนาดใหญ่ที่รู้จักกันในชื่อ โคโรนาไวรัส "nCoV" เป็นคำมาตรฐานที่ใช้ในการอ้างถึงโคโรนาไวรัสใหม่จนกว่าจะมีการเลือกการกำหนดที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น โคโรนาไวรัสอื่นมีความสามารถในการก่อให้เกิดความเจ็บป่วย ตั้งแต่โรคไข้หวัดธรรมดาไปจนถึงโรคที่รุนแรงมากขึ้นเช่น โรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง (MERS) และ กลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS) แต่มีเพียงหกชนิดก่อนหน้านี้เท่านั้นที่ติดเชื้อในมนุษย์ (229E, NL63, OC43, HKU1, MERS-CoV และ SARS-CoV) ทำให้ SARS-CoV-2 เป็นชนิดที่เจ็ด[37]

การแยกจีโนมสายพันธุ์ Wuhan-Hu-1 (GenBank หมายเลข MN908947) จาก SARS-CoV-2 แสดงให้เห็นว่ามีความคล้ายคลึงกันมากที่สุดกับโคโรนาไวรัสที่แยกได้จากค้างคาวจากประเทศจีน ซึ่งถูกวิเคราะห์ในปี พ.ศ. 2558 และ 2560[38]แม้กระนั้นไวรัสชนิดนี้มีความแตกต่างทางพันธุกรรมจากโคโรนาไวรัสอื่น ๆ เช่นโคโรนาไวรัสที่เกี่ยวกับกลุ่มอาการทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS)และโคโรนาไวรัสที่เกี่ยวกับโรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง (MERS)[5] ไวรัสชนิดนี้เป็นสมาชิกของสกุล Beta-CoV สาย B เช่นเดียวกับ SARS-CoV[39][2] (ซึ่งเป็นสมาชิกของ ซับจีนัส Sarbecovirus[3]) จีโนมจำนวนสิบแปดตัวอย่าง[40] ของโคโรนาไวรัสใหม่ถูกแยกและรายงานรวมถึง BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-01/2019, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-04/2020, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-05/2019, BetaCoV/Wuhan/WIV04/2019 และ BetaCoV/Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019 ซึ่งรายงานโดยสถาบันแห่งชาติเพื่อการควบคุมและป้องกันโรคไวรัส ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (CCDC; จีน: 中国疾病预防控制中心), สถาบันชีววิทยาก่อโรค และโรงพยาบาลอู่ฮั่นจินหวินถาน (จีน: 武汉市金银潭医院)[41] ลำดับอาร์เอ็นเอ ของไวรัสชนิดนี้มีความยาวนิวคลีโอไทด์ทั้งหมด 29,903 คู่เบส ประกอบด้วย 29,410 คู่เบส กับ 265 คู่เบสและ 228 คู่เบส ที่ไม่สามารถแปลได้บริเวณปลาย 5 'และ 3' ตามลำดับ สมมุติฐานพื้นที่สร้างรหัสของไวรัสแบ่งออกเป็น 10 ส่วน ประกอบด้วย ORF1ab โพลิโปรตีนยาว 7096 เบส, ไกลโคโปรตีนส่วนเปลือก (S) ยาว 1282 เบส, โปรตีนเอนเวโลป (E) ยาว 75 เบส, ไกลโคโปรตีนเมมเบรน (M) ยาว 222 เบส, นิวคลีโอแคปซิด ฟอสโฟโปรตีน ยาว 419 เบส และยีนอีก 5 ส่วน (ORF3a, ORF6, ORF7a, ORF8 และ ORF10) ลำดับของยีนสอดคล้องกับไวรัสโรคซาร์สและโคโรนาไวรัสชนิดอื่นทั้งหมด[5] นอกจากลำดับจีโนมที่ GenBank แล้ว ลำดับจีโนมยังถูกรวบรวมโดย GISAID และการวิเคราะห์สายวิวัฒนาการจากตัวอย่างไวรัสได้รับการเผยแพร่โดย Nextstrain[42]

โครงสร้างทางชีววิทยา[แก้]

Ribbon diagram of M(pro) protease], a prospective target for antiviral drugs against 2019-nCoV
ภาพจำลองทำนายโครงสร้างริบบอนของเอนไซม์ protease ของ SARS-CoV-2
(โดย Phyre2) ซึ่งเป็นเป้าหมายของยาต้านไวรัส ที่พัฒนาโดย Innophore

การถอดรหัสจีโนมของไวรัสได้นำไปสู่การทดลองสร้างแบบจำลองโปรตีนหลายอย่างเพื่อจับกับโปรตีนตัวรับ (RBD) ของโปรตีน SARS-CoV-2 สไปก์ (S) ในวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2563 นักวิจัยชาวจีนสองคณะเชื่อว่าโปรตีนสไปก์ มีความเป็นไปได้ที่สัมพันธ์กับตัวรับ SARS (เอนไซม์ angiotensin-converting enzyme 2, ACE2) เพื่อใช้เป็นกลไกในการเข้าสู่เซลล์[43] ในวันที่ 22 มกราคม กลุ่มในประเทศจีนที่ทำงานกับไวรัสโดยสมบูรณ์ และกลุ่มในสหรัฐอเมริกาที่ทำงานกับพันธุศาสตร์ย้อนกลับ แสดงผลการทดลองให้เห็นโดยอิสระว่า ACE2 เป็นตัวรับสำหรับ SARS-CoV-2[44][45][46]

เพื่อค้นหายาที่มีศักยภาพในการรักษา เอนไซม์ C30 Endopeptidase (3CLpro) จากโพลิโปรตีน ORF1a ของไวรัสถูกนำมาสร้างแบบจำลองสำหรับการทดลองเชื่อมต่อกับยา ทีมวิจัยจาก Innophore ผลิตแบบจำลองการคำนวณสองรูปแบบโดยใช้เอนไซม์โปรตีเอสของไวรัสซาร์ส[47] และสถาบันวิทยาศาสตร์จีน (จีน: 中国科学院) ได้สร้างโครงสร้างทดลองที่ไม่ได้ตีพิมพ์เผยแพร่ของรีคอมบิแนนต์เอนไซม์โปรตีเอสของ 2019-nCoV[48] นอกจากนี้นักวิจัยที่มหาวิทยาลัยมิชิแกนยังได้จำลองโครงสร้างของเปปไทด์ที่สมบูรณ์แล้วทั้งหมดในจีโนมของ SARS-CoV-2 โดยใช้ I-TASSER[49]

การติดต่อ[แก้]

การติดต่อจากมนุษย์สู่มนุษย์ได้รับการยืนยันในมณฑลกวางตุ้งประเทศจีน ตามการแถลงของ จง หนานชาน (จีน: 钟南山) หัวหน้าคณะกรรมาธิการสาธารณสุขซึ่งได้ทำการสอบสวนการระบาด[50] พบการติดเชื้อไวรัสแม้ในช่วงระยะฟักตัว[51][52] ซึ่งต่อมาได้รับการยืนยันจากผลการศึกษา[53][54] แต่องค์การอนามัยโลกระบุว่า "การแพร่เชื้อจากผู้ติดเชื้อที่ไม่มีอาการน่าจะไม่ใช่ตัวขับเคลื่อนสำคัญของการแพร่กระจาย" ในเวลานี้[55] โคโรนาไวรัสส่วนใหญ่แพร่กระจายผ่านการสัมผัสอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านทางเดินหายใจ ละอองจากอาการไอและจาม ในระยะประมาณ 6 ฟุต (1.8 ม.)[56][57] อาร์เอ็นเอของไวรัสตรวจพบในตัวอย่างอุจจาระจากผู้ป่วยที่ติดเชื้อด้วย[58]

ไวรัสได้รับการประเมินค่าระดับการติดเชื้อพื้นฐาน (R0) ระหว่าง 3 ถึง 5[59] หมายความว่าโดยทั่วไปจะมีผู้ติดเชื้อ 3 ถึง 5 คนต่อสถานการณ์การติดเชื้อ กลุ่มวิจัยอื่น ๆ ได้ประมาณจำนวนค่าระดับการติดเชื้อพื้นฐานระหว่าง 1.4 และ 3.9[60][61][62][63][64] หมายความว่าเมื่อไม่ได้มีการตรวจสอบ ไวรัสจะส่งผลให้เกิดผู้ป่วยรายใหม่ 1.4 ถึง 3.9 รายต่อการติดเชื้อ ซึ่งได้รับการยอมรับว่าไวรัสสามารถส่งผ่านห่วงโซ่ของคนอย่างน้อยสี่คน[65] เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดต่อไปการแพร่เชื้อจะต้องลดลงมากถึง 60% โดยมาตรการที่เหมาะสม จำนวนการเจ็บป่วยและเสียชีวิตที่พิสูจน์แล้วก่อนหน้านี้ส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตอยู่ที่ 2.9% (80/2744)[18][66]

แหล่งรังโรค[แก้]

มีข้อสงสัยว่าสัตว์ที่ขายเป็นอาหารนั้นจะเป็นแหล่งรังโรคหรือเป็นพาหะ เพราะผู้ติดเชื้อรายแรกที่ยืนยันเป็นคนงานในตลาดอาหารทะเลหฺวาหนาน พวกเขาจึงต้องสัมผัสกับสัตว์จำนวนมาก[2] ตลาดขายสัตว์ที่มีชีวิตเป็นอาหาร ก็ถูกตำหนิในการแพร่ระบาดของโรคซาร์สในปี พ.ศ. 2546 ตลาดเช่นนี้ถือว่าเป็นศูนย์บ่มเพาะที่สมบูรณ์แบบสำหรับเชื้อโรคที่แปลกใหม่[67] การระบาดของโรคทำให้เกิดการสั่งห้ามการค้าและการบริโภคสัตว์ป่าในประเทศจีนเป็นการชั่วคราว[68] อย่างไรก็ตามนักวิจัยบางคนตั้งข้อสังเกตว่าตลาดอาหารทะเลหฺวาหนาน อาจไม่ใช่แหล่งที่มาของการแพร่เชื้อไวรัสสู่มนุษย์[69][70]

ด้วยจำนวนที่เพียงพอของข้อมูลลำดับจีโนม เป็นไปได้ที่จะสร้างแผนภาพต้นไม้วิวัฒนาการชาติพันธุ์ของประวัติการกลายพันธุ์ของตระกูลไวรัส ในช่วง 17 ปีของการวิจัยเกี่ยวกับต้นกำเนิดของการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส พ.ศ. 2546 โคโรนาไวรัสจากค้างคาวที่มีลักษณะคล้ายโรคซาร์สจำนวนมากได้ถูกแยกและเรียงลำดับจีโนม โคโรนาไวรัสจากอู่ฮั่นพบว่าตกอยู่ในประเภทของ โคโรนาไวรัสที่เกี่ยวข้องกับโรคซาร์ส ลำดับจีโนมสองลำดับจาก "ค้างคาวมงกุฎจีน (Rhinolophus sinicus)" ที่ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2558 และ พ.ศ. 2560 แสดงความคล้ายคลึงกันถึง 80% กับ SARS-CoV-2[71][72] ลำดับจีโนมไวรัสตัวอย่างที่สาม ("RaTG13") จาก "ค้างคาวมงกุฎเทาแดง (Rhinolophus affinis)" มีความคล้ายคลึงกับของ SARS-CoV-2 ถึง 96%[73][74] สำหรับการเปรียบเทียบจำนวนของการแปรผันของไวรัสนี้ มีความคล้ายคลึงกับปริมาณการกลายพันธุ์ที่สังเกตได้จากระยะเวลานานกว่าสิบปีในเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ H3N2[75]

พยาธิวิทยาคลินิก[แก้]

อาการที่แสดงออกทางคลินิก[แก้]

มีรายงานว่ากรณีผู้ป่วยมีอาการไข้ 90%[2] มีอาการอ่อนเพลียและไอแห้ง 80%[2][76] และหายใจถี่ 20% โดยหายใจลำบาก 15%[76] การถ่ายภาพรังสีเอกซ์ช่องอกได้แสดงสัญญาณในปอดทั้งสองข้าง ซึ่งสามารถนำไปสู่อาการปอดบวม ไตวาย และเสียชีวิตจากการติดเชื้อรุนแรง[77] ในแถลงการณ์เมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2563 นาย Tedros Adhanom Ghebreyesus ผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลกระบุว่า หนึ่งในสี่ของผู้ที่ติดเชื้อนั้นมีอาการหนัก และหลายรายที่เสียชีวิตมีอาการอื่นที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เช่นความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือโรคหลอดเลือดหัวใจ[78] โดยทั่วไปแล้วสัญญาณชีพนั้นมีความเสถียรในเวลาที่เข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล[76] ผลตรวจเลือดมีจำนวนเม็ดเลือดขาวโดยรวมต่ำ (leucopenia) โดยเฉพาะเม็ดเลือดขาวลิมโฟไซต์ต่ำ (lymphopenia) [2]

วิธีการตรวจสอบ[แก้]

ไวรัสสามารถตรวจพบได้โดยตรงโดยใช้ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสแบบย้อนกลับ (RT-PCR) (จากเสมหะ สารคัดหลั่งจากหลอดลม น้ำล้างหลอดลม การเก็บสิ่งส่งตรวจป้ายโพรงจมูก) สำหรับผู้ที่สงสัยว่าเป็นโรคปอดอักเสบและอยู่ในพื้นที่เสี่ยง 14 วันก่อนการระบาดของโรค และสำหรับผู้ที่มีอาการซึ่งเคยติดต่อกับผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันแล้ว เป็นวิธีการที่แนะนำ จนกว่าจะมีการพัฒนาวิธีการตรวจจับทางอ้อม (การตรวจหาแอนติบอดี) และแนะนำให้เก็บซีรัมจากผู้ป่วยด้วย[79] (ณ วันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2563)

การวิจัยการรักษา[แก้]

โรคที่เกิดจากไวรัส SARS-CoV-2 ได้รับการกำหนดชื่อไว้ชั่วคราวว่า "โรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน 2019-nCoV" โดยองค์การอนามัยโลก[80] ไม่มีการรักษาที่ได้รับการยืนยันโดยมาตรฐานการวิจัยทางการแพทย์ (ในแง่ของการตรวจสอบอย่างเป็นระบบของการทดลองทางคลินิกแบบสุ่มที่มีการตรวจสอบแบบพิชญพิจารณ์) ในขณะนี้ (กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563) ดังนั้นการรักษาจึงมุ่งเน้นไปที่การบรรเทาอาการ[81] ซึ่งประกอบด้วยอาการไข้, ไอแห้ง ๆ และหายใจถี่[2][82]

ในอีกทางหนึ่งการวิจัยเชิงสำรวจในหลายแนวทาง ได้เริ่มต้นเพื่อหาวิธีการรักษาโรคที่มีศักยภาพในเดือนมกราคม พ.ศ. 2563[83] ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของจีนเริ่มทำการทดสอบกระบวนการรักษาโรคปอดอักเสบที่มีอยู่แล้ว เพื่อพิจารณาประสิทธิภาพในการรักษาโรคปอดบวมที่เกิดจากเชื้อโคโรนาไวรัส ในปลายเดือนมกราคม[84] มีการตรวจสอบประสิทธิภาพของยาต้านไวรัสที่มีอยู่[85] รวมทั้งสารยับยั้งเอนไซม์โปรตีเอสเช่น อินดินาเวียร์, ซาควินาเวียร์ และ โลปินาเวียร์/ริโทนาเวียร์ ก็เริ่มขึ้นในปลายเดือนมกราคมด้วยเช่นกัน[86] การทดสอบสารยับยั้งเอนไซม์อาร์เอ็นเอโพลิเมอเรส Remdesivir,[87][88][89] อินเตอร์เฟียรอน-เบตา,[89] และ สารภูมิต้านทานโมโนโคลน (mAbs) ที่ระบุไว้ได้ก่อนหน้านี้ ซึ่งการรักษาที่เป็นไปได้ก็เริ่มขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน[90] โครงการศึกษาประสิทธิภาพของการรักษาโรคจากไวรัสตับอักเสบซี โดยใช้ Sofosbuvir ซึ่งเป็นสารยับยั้งเอนไซม์อาร์เอ็นเอโพลีเมอเรสซึ่งขึ้นอยู่กับอาร์เอ็นเอ ก็เริ่มขึ้นในปลายเดือนมกราคม พ.ศ. 2563[91]

เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 มีรายงานจากประเทศไทยว่าประสบความสำเร็จในการรักษาผู้ป่วยรายหนึ่ง นพ.เกรียงศักดิ์ อติพรวณิช จากโรงพยาบาลราชวิถี ในกรุงเทพมหานครกล่าวในระหว่างการบรรยายสรุปของกระทรวงสาธารณสุขว่า ผู้หญิงชาวจีนอายุ 71 ปีจากอู่ฮั่นมีผลทดสอบอาการติดเชื้อโคโรนาไวรัสเป็นลบ 48 ชั่วโมงหลังจากแพทย์ทำการรักษาด้วยยาต้านไวรัส เอชไอวี โลปินาเวียร์ และริโทนาเวียร์ ร่วมกับยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ โอเซลทามิเวียร์[92][93]

โรคทางเดินหายใจเฉียบพลันเช่นโรคซาร์ส, ไข้หวัดใหญ่และโรคปอดอักเสบจากไวรัส SARS-CoV-2 สันนิษฐานว่าเป็นอันตรายถึงชีวิตเนื่องจากปฏิกริยาตอบสนองที่รุนแรงของภูมิคุ้มกันที่เรียกว่า "Cytokine storm"[94]

การวิจัยวัคซีน[แก้]

ในเดือนมกราคมพ.ศ. 2563 หลายองค์กรและสถาบันเริ่มต้นในการสร้างวัคซีนสำหรับโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2019 ตามรหัสจีโนมที่ตีพิมพ์เผยแพร่[95][96]

ในประเทศจีนศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของจีนกำลังพัฒนาวัคซีนต่อต้านโคโรนาไวรัส SARS-CoV-2[84][97] ทีมของศาสตราจารย์ Yuen Kwok-yung, GBS, JP (จีน: 袁國勇; ยฺหวืดพิง: jyun4 gwok3 jung5) ที่มหาวิทยาลัยฮ่องกง ซึ่งก่อนหน้านี้ได้เข้าร่วมในการทำงานต่อสู้กับโรคจากโคโรนาไวรัสซาร์ส ในระหว่างการระบาดของโรคในปี พ.ศ. 2546 ได้ประกาศว่าวัคซีนอยู่ระหว่างการพัฒนา แต่ยังไม่ได้ดำเนินการทดสอบในสัตว์[98] โรงพยาบาลเซี่ยงไฮ้อีสต์ก็กำลังพัฒนาวัคซีนร่วมกับบริษัท เทคโนโลยีชีวภาพ Stemirna Therapeutics[99]

ในประเทศอื่น โครงการวัคซีนสามโครงการได้รับการสนับสนุนจาก Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) รวมถึงโครงการโดยบริษัท เทคโนโลยีชีวภาพ Moderna และบริษัทยา Inovio อีกโครงการหนึ่งโดยมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์[100]สถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIH) กำลังร่วมมือกับ Moderna ในการสร้างวัคซีนอาร์เอ็นเอที่ตรงกับสไปก์บนผิวของโคโรนาไวรัส และหวังว่าจะเริ่มการผลิตได้ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2563[95] Inovio Pharmaceuticals กำลังพัฒนาวัคซีนบนฐานของดีเอ็นเอ และร่วมมือกับบริษัทในจีน เพื่อเร่งการยอมรับจากหน่วยงานด้านกฎระเบียบของประเทศจีน โดยหวังว่าจะทำการทดลองวัคซีนกับมนุษย์ในฤดูร้อนปี พ.ศ. 2563[101] ในออสเตรเลีย มหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์กำลังตรวจสอบศักยภาพของวัคซีนจับยึดโมเลกุลที่จะดัดแปลงโปรตีนของไวรัส เพื่อสร้างเลียนแบบโคโรนาไวรัสและกระตุ้นปฏิกิริยาระบบภูมิคุ้มกัน[100]

ในโครงการที่เป็นอิสระ หน่วยงานสาธารณสุขของแคนาดาได้อนุญาตให้หน่วยงานวัคซีนและโรคติดเชื้อ (VIDO-InterVac) ที่มหาวิทยาลัยซัสแคตเชวัน เริ่มทำงานกับวัคซีน[102] VIDO-InterVac มีจุดมุ่งหมายเพื่อเริ่มการผลิตและทดสอบในสัตว์ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2563 และทดสอบในมนุษย์ในปี พ.ศ. 2564[96]

คณะแพทยศาสตร์ของอิมพีเรียลคอลเลจในลอนดอน ได้ลงทุนในการพัฒนาวัคซีนและนำไปทดสอบกับสัตว์ ขั้นตอนการวิจัยคาดว่าจะแล้วเสร็จกลางเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563[103]

วิทยาการระบาด[แก้]

จำนวนผู้ติดเชื้อที่ยืนยัน
แบ่งตามมณฑลในประเทศจีน
จำนวนผู้ติดเชื้อที่ยืนยัน
แบ่งตามประเทศ

การติดเชื้อในมนุษย์ครั้งแรกที่ทราบกันอยู่ในช่วงต้นเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562[104][69] จุดเริ่มต้นการระบาดของโรคที่เป็นที่ทราบเพียงแห่งเดียวถูกโยงไปยังตลาดอาหารทะเลหฺวาหนาน ในนครอู่ฮั่นประเทศจีนในช่วงกลางเดือนธันวาคม ซึ่งอาจเรื่มจากสัตว์ที่ติดเชื้อเพียงตัวเดียว[69] ในเวลาต่อมาไวรัสดังกล่าวแพร่กระจายไปยังทุกจังหวัดของประเทศจีน และมากกว่ายี่สิบประเทศในเอเชีย, ยุโรป, อเมริกาเหนือ และโอเชียเนีย[105] การแพร่กระจายจากคนสู่คนได้รับการยืนยันในประเทศจีน,[106][107] เยอรมนี,[108] ไทย,[109] เวียดนาม, ญี่ปุ่น และสหรัฐอเมริกา[110]

เมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2563 การระบาดของไวรัส SARS-CoV-2 ได้รับการกำหนดให้เป็นภาวะฉุกเฉินด้านสุขภาพระดับโลกโดยองค์การอนามัยโลก (WHO)[111][112][113] จนถึงปัจจุบันประมาณหนึ่งในห้าของผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยอยู่ในภาวะวิกฤต [114] เกือบทุกกรณีนอกประเทศจีนเกิดขึ้นกับคนที่เดินทางจากนครอู่ฮั่น หรือติดต่อสัมผัสกับคนที่เดินทางจากพื้นที่โดยตรง[115][116]

อัตราการเสียชีวิตและอัตราการเจ็บป่วยโดยรวมเนื่องจากการติดเชื้อจากเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด เนื่องจากอัตราการตายอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาในระหว่างการระบาดของโรคในปัจจุบัน และเนื่องจากจำนวนผู้ป่วยที่มีอาการเล็กน้อยและผู้ที่ไม่มีอาการซึ่งไม่ได้รับการวินิจฉัยนั้นไม่ชัดเจน[117][118] อย่างไรก็ตาม ผลการวิจัยเบื้องต้นประเมินว่าอัตราการเสียชีวิตอยู่ที่ 2-3% ของผู้ติดเชื้อ[119][120] และองค์การอนามัยโลกได้เสนอว่าอัตราการเสียชีวิตอยู่ที่ประมาณ 3%[121] จำนวนผู้เสียชีวิตจากไวรัส ณ วันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 (02:00 UTC) มีทั้งหมด 362 ราย[105][122]

ลำดับเหตุการณ์ในช่วงต้น[แก้]

จากข้อมูลของทางการจีนในวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2563 มีการบันทึกยืนยันผู้ป่วยจากไวรัสมีจำนวน 40 ราย และในวันเดียวกันหนึ่งในผู้ป่วยชายอายุ 61 ปีได้เสียชีวิตจากการติดเชื้อไวรัส[123] กรณีแรกนอกประเทศจีนเป็นที่ทราบกันในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2563 โดยเป็นผู้ป่วยหญิงชาวจีนวัย 61 ปีในกรุงเทพฯ ที่มีประวัติเดินทางเข้าสู่นครอู่ฮั่นเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2563[124][125] ผู้ป่วยชายอายุ 69 ปีเสียชีวิตเป็นรายที่สอง เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2563 และจำนวนผู้ป่วยนอกประเทศจีนเพิ่มขึ้นเป็นสามรายในวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2563 (สองรายในประเทศไทย หนึ่งรายในประเทศญี่ปุ่น)[126] จากที่มีการยืนยันผู้ป่วยหลายกรณีในต่างประเทศ นักวิทยาการระบาดสรุปว่าจำนวนผู้ติดเชื้อในอู่ฮั่นจะต้องสูงกว่าจำนวนผู้ป่วยที่ยืนยันอย่างเป็นทางการ 41 ราย ผู้เชี่ยวชาญประเมินจำนวนผู้ติดเชื้อในอู่ฮั่นประมาณ 1,700 คนในวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2563[127]

ในขั้นแรกสุด มาตรการรักษาความปลอดภัยถูกดำเนินการที่ท่าอากาศยานในสิงคโปร์และฮ่องกง ผู้โดยสารที่เดินทางมาจากนครอู่ฮั่นจะถูกตรวจสอบ โดยเฉพาะสำหรับผู้มีอุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้นและสอบถามเกี่ยวกับอาการของโรคปอดอักเสบ ท่าอากาศยานหลายแห่งในประเทศไทย เกาหลีใต้ มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ได้ออกมาตรการที่คล้ายคลึงกันตามมา และตั้งแต่วันที่ 18 มกราคม 2563 การควบคุมเช่นเดียวกันจะมีผลบังคับใช้ที่ท่าอากาศยานหลักสามแห่งของสหรัฐ คือท่าอากาศยานนานาชาติซานฟรานซิสโก (SFO), ท่าอากาศยานนานาชาติลอสแอนเจลิส (LAX) และท่าอากาศยานนานาชาติจอห์น เอฟ. เคนเนดี ในนิวยอร์ก (JFK)[128]

เมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2563 ทางการจีนรายงานว่ามีผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยมีผู้ป่วยใหม่ 139 คนในวันที่ 18-19 มกราคม พ.ศ. 2563 บางรายอยู่นอกนครอู่ฮั่น คือในเชินเจิ้นและปักกิ่ง มีรายงานผู้เสียชีวิตจากไวรัสอีกหนึ่งราย และการรายงานผู้ป่วยรายแรกจากเกาหลีใต้[129] ทางการจีนยืนยันว่าการติดเชื้อนั้นสามารถเกิดจากคนสู่คน[130] ในวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2563 การติดเชื้อ 2019-nCoV ครั้งแรกนอกเอเชียได้รับการวินิจฉัยในชาวอเมริกันที่เดินทางกลับจากอู่ฮั่นมายังสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2563 ในนครซีแอตเทิล[131]

องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้มีการประชุมคณะกรรมการฉุกเฉินเมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2563 เพื่อชี้แจงว่าการแพร่กระจายของโคโรนาไวรัสเป็นภาวะฉุกเฉินด้านสุขภาพระหว่างประเทศ ซึ่งไม่ได้ชี้แจงไว้ในตอนแรก การดำเนินการต่อไปจะต้องมีการหารือกันอีกครั้งในวันที่ 23 มกราคม[132]

มาตรการกักกันในอู่ฮั่น[แก้]

ตั้งแต่วันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2563 การเชื่อมต่อรถไฟและเที่ยวบินทั้งหมดจากอู่ฮั่น เมืองที่มีประชากรประมาณ 9 ล้านคน รวมถึงการเชื่อมต่อรถบัส รถไฟใต้ดิน และเรือข้ามฟาก ชาวอู่ฮั่นได้รับคำสั่งไม่ให้ออกจากเมือง ห้องสมุดพิพิธภัณฑ์และโรงละครยกเลิกกิจกรรมและการแสดง อู่ฮั่นเป็นศูนย์ประสานงานสำหรับมาตรการในการยับยั้งการแพร่ระบาดของโรค ณ จุดนี้มีการยืนยันการติดเชื้อ 500 ครั้งอย่างเป็นทางการและมีผู้เสียชีวิต 17 ราย (ทั้งหมดในหวู่ฮั่นและหูเป่ย์) นักระบาดวิทยาประเมินว่าจำนวนผู้ติดเชื้อจะอยู่ที่ประมาณ 4,000 คนในวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2563[133]

รายงานจากหนังสือพิมพ์ "ไชนาเดลี่" ในอู่ฮั่นถนนสายหลักจะถูกปิดกั้นในวันพฤหัสบดี มีมาตรการสวมหน้ากากป้องกันในที่สาธารณะ ทุกคนที่ไม่สวมหน้ากากในโรงแรม ร้านอาหาร ห้างสรรพสินค้า และสวนสาธารณะจะไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าในพื้นที่

มาตรการกักกันในเมืองอื่น[แก้]

เมืองหวงกัง (จีน: 黄冈) ซึ่งมีประชากร 7.5 ล้านคน อยู่ทางตะวันออกของอู่ฮั่นประมาณ 70 กม. ก็ถูกตัดขาดจากระบบขนส่งสาธารณะ ตั้งแต่เที่ยงคืนวันศุกร์ที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2563 ตามเวลาท้องถิ่น (UTC+8) โรงภาพยนตร์ทั้งหมด ร้านอินเทอร์เน็ต และตลาดกลางของเมืองนี้ถูกปิด ผลกระทบที่คล้ายคลึงกันกำลังเกิดขึ้นในเมืองเอ้อโจว (จีน: 鄂州) ที่อยู่ใกล้เคียงหลังจากสถานีรถไฟหลักถูกปิดในวันที่ 23 มกราคม ประชาชนรวมทั้งหมดเกือบ 20 ล้านคนได้รับผลกระทบจากข้อจำกัด ซึ่งนับเป็นเหตุการณ์เฉพาะในขอบเขตของประวัติศาสตร์สมัยปัจจุบัน[134]

ในปักกิ่งเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 23 มกราคม มีการประกาศให้การเฉลิมฉลองตรุษจีนในช่วงสุดสัปดาห์ และงานประเพณีแบบดั้งเดิมในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ถูกยกเลิกเป็นเวลาสองสัปดาห์หลังจากปีใหม่ และสถานที่ท่องเที่ยวบางแห่งถูกปิด

หลังจากที่ผู้ป่วยเป็นรายที่สองได้รับการยืนยันในเขตปกครองพิเศษมาเก๊าของจีน การเฉลิมฉลองวันปีใหม่ระหว่างวันที่ 25 มกราคมถึงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ก็ถูกยกเลิกเช่นกัน

จีนใช้มาตรการกักกันโดยไม่ปรึกษากับองค์การอนามัยโลก ผู้อำนวยการองค์การอนามัยโลก Tedros Adhanom Ghebreyesus เห็นด้วยกับการดำเนินการเพราะ "มวลชนที่มาสะสมรวมตัวกันเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการแพร่กระจาย" เขาสัญญาว่าจะให้คำแนะนำในการเดินทางที่ชัดเจนยิ่งขึ้น เมื่อสิ้นสุดการพิจารณาของคณะกรรมการฉุกเฉินในเจนีวาในเย็นวันพฤหัสบดี

หลังจากเมืองเอ้อโจว รถไฟก็ได้หยุดดำเนินการในเมืองเซียนเถา (จีน: 仙桃), ชื่อปี้ (จีน: 赤壁) และลี่ชวน (จีน: 利川)[135]

จำนวนผู้ป่วย[แก้]

การระบาดของโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ พ.ศ. 2562–2563
โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) is located in China
โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2)
ตำแหน่งของนครอู่ฮั่น ประเทศจีน จุดศูนย์กลางของการระบาด
วันที่1 ธันวาคม พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน
(4 เดือน 1 วัน)
สถานที่ต้นกำเนิด: ประเทศจีน อู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย์ ประเทศจีน


ประเทศ/ดินแดน/พาหนะระหว่างประเทศ[i] ผู้ติดเชื้อ[ii] เสียชีวิต[iii] รักษาหาย[iv] อ้างอิง
212 873,767 43,288 184,771 [136][137]
สหรัฐอเมริกา[v][vi][vii][viii] 189,445 4,075 7,082 [137][138]
อิตาลี[ix] 105,792 12,428 15,729 [141]
สเปน[x][xi] 102,136 9,053 22,647 [142]
จีน (แผ่นดินใหญ่)[xii] 81,554 3,312 76,238 [143]
เยอรมนี 72,004 800 7,632 [144]
ฝรั่งเศส[xiii][xiv] 51,487 3,516 7,882 [145][146][136]
อิหร่าน[xv] 44,606 2,898 14,656 [147]
สหราชอาณาจักร[xvi] 25,150 1,808 135 [137][148]
สวิสเซอร์แลนด์[xvii] 16,597 432 1,823 [149][150]
เบลเยียม 13,964 828 2,132 [151]
ตุรกี 13,531 214 243 [152][153]
เนเธอร์แลนด์[xviii][xix] 12,595 1,039 [155]
ออสเตรีย 10,387 128 1,095 [156][136]
เกาหลีใต้ 9,887 165 5,567 [157]
แคนาดา 8,579 101 1,242 [158]
โปรตุเกส 7,443 160 43 [159]
บราซิล 5,717 201 127 [160]
อิสราเอล 5,591 21 224 [161]
ออสเตรเลีย[xx] 4,864 21 337 [162]
นอร์เวย์[xxi][xxii] 4,702 41 [164]
สวีเดน[xxiii] 4,554 200 103 [165][166]
เช็กเกีย 3,330 32 45 [167]
ไอร์แลนด์ 3,235 71 5 [168]
มาเลเซีย 2,908 45 645 [169][170]
เดนมาร์ก[xxiv][xxv][xxvi] 2,860 90 [173]
รัสเซีย[xxvii] 2,777 24 190 [177]
ชิลี 2,738 12 156 [178]
โรมาเนีย 2,460 85 252 [179][180]
โปแลนด์ 2,347 35 35 [181]
ฟิลิปปินส์ 2,311 96 50 [182]
เอกวาดอร์ 2,302 79 58 [183]
ลักเซมเบิร์ก 2,178 23 80 [184][136]
ญี่ปุ่น 1,953 56 408 [185]
ปากีสถาน 1,914 26 58 [186]
ไทย 1,771 12 416 [187]
อินโดนีเซีย 1,677 157 103 [188]
อินเดีย 1,637 38 133 [189]
ซาอุดีอาระเบีย 1,563 10 165 [190]
ฟินแลนด์[xxviii][xxix] 1,379 17 10 [194][195]
แอฟริกาใต้ 1,353 5 31 [196]
กรีซ 1,314 49 52 [197][198]
ปานามา 1,181 30 9 [199][200]
ไอซ์แลนด์ 1,135 2 198 [201]
เม็กซิโก 1,094 28 35 [202][136]
เปรู 1,065 30 394 [137][203]
อาร์เจนตินา 1,054 27 240 [204]
สาธารณรัฐโดมินิกัน 1,019 51 5 [205]
สิงคโปร์ 926 3 240 [206][207]
โคลอมเบีย 906 16 31 [137][208]
เซอร์เบีย[xxx] 900 23 42 [209][137]
โครเอเชีย 867 6 67 [210]
สโลวีเนีย 841 15 10 [211][212]
เอสโตเนีย 779 5 33 [213]
แอลจีเรีย 716 44 46 [137]
ฮ่องกง 714 4 128 [214]
อียิปต์[xxxi] 710 46 157 [215]
กาตาร์ 693 1 51 [216]
Cruise ship side view.svg เรือไดมอนด์พรินเซส[xxxii] 672 12 603 [217]
ยูเครน[xxxiii] 669 17 10 [218]
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ 664 6 61 [219]
นิวซีแลนด์ 647 1 82 [220]
อิรัก 630 46 152 [221]
โมร็อกโก 617 36 24 [222]
ลิทัวเนีย 581 8 7 [223]
อาร์มีเนีย 571 3 30 [224]
บาห์เรน 567 4 295 [225]
ฮังการี 492 16 37 [226]
เลบานอน 463 12 37 [227]
บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา 450 13 19 [228]
บัลแกเรีย 399 8 17 [229][136]
ลัตเวีย 398 0 1 [136][230]
ตูนิเซีย 394 10 3 [231]
อันดอร์รา 376 12 10 [232]
สโลวาเกีย 363 1 7 [233][234][235]
คอสตาริกา 347 2 4 [236]
คาซัคสถาน 336 2 22 [237]
นอร์ทมาซิโดเนีย 329 9 12 [238][239]
ไต้หวัน 329 5 45 [240][241]
มอลโดวา[xxxiv] 328 3 15 [243][244]
อุรุกวัย 320 1 25 [245][246]
อาเซอร์ไบจาน 298 5 26 [247]
คูเวต 289 0 73 [248]
จอร์แดน 268 5 26 [249]
บูร์กินาฟาโซ 261 14 31 [137]
แอลเบเนีย 259 15 67 [250]
เรอูนียง 247 0 6 [251][146]
ปวยร์โตรีโก 239 8 [252]
ซานมารีโน 236 26 13 [253]
ไซปรัส[xxxv] 225 6 18 [254]
โอมาน 210 0 34 [255]
เวียดนาม 207 0 58 [256]
อัฟกานิสถาน 196 4 5 [136][257]
แคเมอรูน 193 6 5 [137]
คิวบา[xxxvi] 186 6 8 [258]
โกตดิวัวร์ 179 1 7 [137]
เซเนกัล เซเนกัล 175 0 40 [259]
หมู่เกาะแฟโร 169 0 74 [260]
มอลตา 169 0 2 [261]
อุซเบกิสถาน 167 2 7 [262]
กานา 161 5 3 [263]
เบลารุส 152 1 47 [264][265]
ไนจีเรีย 151 2 9 [266]
มอริเชียส 143 5 0 [267]
เวเนซุเอลา 143 3 41 [268]
ศรีลังกา 142 2 17 [269]
ฮอนดูรัส 141 7 3 [270][271]
บรูไน 129 1 45 [272]
มาร์ตีนิก 119 2 27 [273]
ปาเลสไตน์ 117 1 18 [274]
โบลิเวีย 115 7 0 [275]
จอร์เจีย 115 0 23 [276]
กัวเดอลุป 114 5 22 [277]
กัมพูชา 109 0 25 [278]
คีร์กีซสถาน 107 0 3 [279][280]
คอซอวอ 106 1 1 [281][282]
มอนเตเนโกร 105 1 0 [283][136]
สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก  98 8 2 [137]
มายอต 94 1 10 [284]
ตรินิแดดและโตเบโก 85 3 1 [285]
เจอร์ซีย์[xxxvii] 81 2 [286]
เกิร์นซีย์[xxxvii] 78 1 [287]
รวันดา 75 0 0 [137]
นอร์เทิร์นไซปรัส 70 1 29 [288]
ปารากวัย 69 3 1 [289][136]
กวม 69 2 7 [290][291]
ยิบรอลตาร์ 69 0 14 [292]
ลิกเตนสไตน์ 68 0 0 [293]
ไอล์ออฟแมน[xxxvii] 60 0 0 [294]
เคนยา 59 1 1 [295]
มาดากัสการ์ 57 0 0 [137]
อารูบา 55 0 1 [296]
โมนาโก 52 0 1 [297]
บังกลาเทศ 51 5 25 [298]
ยูกันดา 44 0 0 [299]
เฟรนช์เกียนา 43 0 0 [300][146]
มาเก๊า 41 0 10 [301]
กัวเตมาลา 38 1 10 [302]
จาเมกา 36 1 2 [303]
แซมเบีย 36 0 0 [137]
เฟรนช์พอลินีเชีย 36 0 1 [304][305]
ไนเจอร์ 34 3 0 [137]
โตโก 34 1 10 [306]
บาร์เบโดส 34 0 0 [307]
เอลซัลวาดอร์ 32 0 0 [308]
จิบูตี 30 0 0 [309]
หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐ 30 0 21 [310]
มาลี 28 2 0 [137]
เบอร์มิวดา 27 0 10 [311]
เอธิโอเปีย 26 0 2 [312]
ทรานส์นีสเตรีย 25 1 0 [242]
กินี 22 0 0 [137]
แทนซาเนีย 19 1 1 [137]
สาธารณรัฐคองโก 19 0 0 [137]
แซ็ง-มาร์แต็ง 18 1 2 [313]
มัลดีฟส์ 18 0 13 [314]
กาบอง 16 1 0 [137][315]
นิวแคลิโดเนีย 16 0 [316]
บาฮามาส 15 0 0 [317]
เอริเทรีย 15 0 0 [137]
เฮติ 15 0 0 [318][319]
อิเควทอเรียลกินี 15 0 1 [137]
พม่า 14 1 0 [320]
เซนต์ลูเชีย 13 0 0 [321]
กายอานา 12 1 0 [322]
หมู่เกาะเคย์แมน 12 1 [323]
โดมินิกา 12 0 0 [324]
มองโกเลีย 12 0 0 [137]
กือราเซา 11 1 2 [325][326]
นามิเบีย 11 0 2 [137]
ซีเรีย 10 2 0 [327]
เซเชลส์ 10 0 0 [328]
ลิเบีย 10 0 1 [329]
กรีนแลนด์ 10 0 2 [330]
เกรเนดา 9 0 0 [331]
ซูรินาม 9 0 0 [332]
ลาว 9 0 0 [333]
เอสวาตีนี 9 0 0 [334][137]
เบนิน 9 0 1 [137]
ซิมบับเว 8 1 0 [335]
กินี-บิสเซา 8 0 0 [137]
เซนต์คิตส์และเนวิส 8 0 0 [336]
โมซัมบิก 8 0 0 [137]
แองโกลา 7 2 0 [137]
ซูดาน 7 2 1 [137]
ชาด 7 0 0 [337]
แอนติกาและบาร์บูดา 7 0 0 [136]
กาบูเวร์ดี 6 1 0 [137]
มอริเตเนีย 6 1 2 [137]
นครรัฐวาติกัน 6 0 0 [338]
ซินต์มาร์เติน 6 0 1 [339]
แซ็ง-บาร์เตเลมี 6 0 1 [313]
ฟิจิ 5 0 0 [340]
หมู่เกาะเติกส์และเคคอส 5 0 0 [341]
มอนต์เซอร์รัต 5 0 0 [342]
แอโครเทียรีและดิเคเลีย 5 0 0 [343]
หมู่เกาะโอลันด์ 5 0 0 [194]
เนปาล 5 0 1 [344]
แกมเบีย 4 1 0 [345]
นิการากัว 4 1 0 [346]
บอตสวานา 4 1 0 [137]
ภูฏาน 4 0 0 [347]
โซมาเลีย 3 0 0 [348]
หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน 3 0 0 [349]
เบลีซ 3 0 0 [350]
ไลบีเรีย 3 0 0 [137][351]
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง 3 0 0 [137]
โซมาลีแลนด์ 2 0 0 [352][353]
หมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา 2 0 0 [354]
บุรุนดี 2 0 0 [137]
Cruise ship side view.svg เรือเอ็มเอสซานดัม[xxxviii] 2 0 0 [355]
แองกวิลลา 2 0 0 [356]
เซียร์ราลีโอน 1 0 0 [137]
ติมอร์-เลสเต 1 0 0 [357]
ปาปัวนิวกินี 1 0 0 [358]
เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์ 1 0 1 [359][137]
ณ วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2563 เวลา 19:10 น.

การระบาดของไวรัส SARS-CoV-2 ทั่วโลก[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. "Phylogeny of SARS-like betacoronaviruses". nextstrain. สืบค้นเมื่อ 2020-01-18.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 Hui DS; I Azhar E; Madani TA; และคณะ (2020-01-14). "The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health – The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China". Int J Infect Dis (91): 264–266. doi:10.1016/j.ijid.2020.01.009. PMID 31953166.
  3. 3.0 3.1 Antonio C. P. Wong, Xin Li, Susanna K. P. Lau, Patrick C. Y. Woo: Global Epidemiology of Bat Coronaviruses, in: Viruses. 2019 Feb; 11(2): 174, doi:10.3390/v11020174
  4. Fox, Dan (2020). "What you need to know about the Wuhan coronavirus". Nature. doi:10.1038/d41586-020-00209-y. ISSN 0028-0836.
  5. 5.0 5.1 5.2 Zhang, Y.-Z.; และคณะ (12 January 2020). "Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome". GenBank. Bethesda, Maryland, United States: National Institutes of Health. Archived from the original on 21 January 2020. สืบค้นเมื่อ 13 January 2020.
  6. Gorbalenya, Alexander E. (2020-02-11). "Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus – The species and its viruses, a statement of the Coronavirus Study Group". bioRxiv: 2020.02.07.937862. doi:10.1101/2020.02.07.937862.
  7. "Coronavirus disease named Covid-19". BBC News. 2020-02-11. สืบค้นเมื่อ 2020-02-11.
  8. Surveillance case definitions for human infection with novel coronavirus (nCoV): interim guidance v1, January 2020 (รายงาน). World Health Organization. 2020. WHO/2019-nCoV/Surveillance/v2020.1. 
  9. "Novel coronavirus (2019-nCoV), Wuhan, China". United States: Centers for Disease Control and Prevention (CDC). 10 January 2020. Archived from the original on 14 January 2020. สืบค้นเมื่อ 16 January 2020.
  10. "โคโรนาสายพันธุ์ใหม่ มารู้จักไวรัสที่ทำให้เกิดโรคปอดอักเสบระบาดในจีน". บีบีซี. 13 มกราคม 2563.
  11. "2019 Novel Coronavirus (2019 nCoV): Frequently Asked Questions | IDPH". www.dph.illinois.gov. สืบค้นเมื่อ 27 January 2020.
  12. "中国疾病预防控制中心" (in Chinese). People's Republic of China: CCDC. สืบค้นเมื่อ 9 January 2020.
  13. "New-type coronavirus causes pneumonia in Wuhan: expert". People's Republic of China. Xinhua. Archived from the original on 9 January 2020. สืบค้นเมื่อ 9 January 2020.
  14. "CoV2020". platform.gisaid.org. Archived from the original on 12 January 2020. สืบค้นเมื่อ 12 January 2020.
  15. "Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news". World Health Organization. 5 January 2020. Archived from the original on 7 January 2020. สืบค้นเมื่อ 6 January 2020.
  16. Schnirring, Lisa (14 January 2020). "Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market". CIDRAP. Archived from the original on 14 January 2020. สืบค้นเมื่อ 15 January 2020.
  17. "新型冠状病毒感染的肺炎". www.chinacdc.cn (in Chinese). 中国疾病预防控制中心. สืบค้นเมื่อ 2020-01-21.
  18. 18.0 18.1 "New-type coronavirus causes pneumonia in Wuhan: expert – Xinhua | English.news.cn". www.xinhuanet.com. สืบค้นเมื่อ 2020-01-09.
  19. Perlman, Stanley (24 January 2020). "Another Decade, Another Coronavirus". The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMe2001126. PMID 31978944.
  20. Wu, Joseph T.; Leung, Kathy; Leung, Gabriel M. (31 January 2020). "Nowcasting and forecasting the potential domestic and international spread of the 2019-nCoV outbreak originating in Wuhan, China: a modelling study". The Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30260-9. สืบค้นเมื่อ 2 February 2020.
  21. 21.0 21.1 Zhou, Peng; Yang, Xing-Lou; Wang, Xian-Guang; Hu, Ben; Zhang, Lei; Zhang, Wei; Si, Hao-Rui (23 January 2020). "Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin". bioRxiv: 2020.01.22.914952. doi:10.1101/2020.01.22.914952 – โดยทาง www.biorxiv.org.
  22. Benvenuto, Domenico; Giovannetti, Marta; Ciccozzi, Alessandra; Spoto, Silvia; Angeletti, Silvia; Ciccozzi, Massimo (2020). "The 2019 new Coronavirus epidemic: evidence for virus evolution". bioRxiv: 2020.01.24.915157. doi:10.1101/2020.01.24.915157.
  23. Callaway, Ewen; Cyranoski, David (23 January 2020). "Why snakes probably aren't spreading the new China virus". Nature. doi:10.1038/d41586-020-00180-8. Archived from the original on 25 January 2020. สืบค้นเมื่อ 27 January 2020.
  24. "Pneumonia of unknown cause – China". WHO. 2020-01-05. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  25. "Wuhan pneumonia: World Health Organisation links China virus outbreak to single seafood market in Wuhan and says it's not spreading". South China Morning Post. 2020-01-13. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  26. "China pneumonia outbreak: Mystery virus probed in Wuhan". BBC News. 2020-01-03. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  27. "WHO Statement Regarding Cluster of Pneumonia Cases in Wuhan, China". WHO. 2020-01-09. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  28. "Informationen des RKI zu Pneumonien durch ein neuartiges Coronavirus in Wuhan, China" (in German). Robert Koch Institut. 2020-01-21. สืบค้นเมื่อ 2020-01-21.
  29. Ching-Tse Cheng (2020-01-14). "WHO declines to name new pneumonia after 'China' or 'Wuhan'". Taiwan News. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  30. "Wuhan seafood market pneumonia virus". NCBI Taxonomy Browser. สืบค้นเมื่อ 2020-01-22.
  31. 31.0 31.1 Taylor-Coleman, Jasmine (5 February 2020). "How the new coronavirus will finally get a proper name". BBC. Archived from the original on 5 February 2020. สืบค้นเมื่อ 6 February 2020.
  32. 32.0 32.1 Stobbe, Mike (2020-02-08). "Wuhan coronavirus? 2019 nCoV? Naming a new disease". Fortune. สืบค้นเมื่อ 2020-02-08.
  33. World Health Organization Best Practices for the Naming of New Human Infectious Diseases. World Health Organization. May 2015.
  34. "WHO Director-General's remarks at the media briefing on 2019-nCoV on 11 February 2020". www.who.int. สืบค้นเมื่อ 2020-02-11.
  35. "Coronavirus disease named Covid-19". BBC. 11 February 2020. สืบค้นเมื่อ 11 February 2020.
  36. Gobalenya AE, Baker SC, Baric RS, และคณะ (February 2020). "The species Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus: classifying 2019-nCoV and naming it SARS-CoV-2". Nature Microbiology. doi:10.1038/s41564-020-0695-z.
  37. Zhu, Na; Zhang, Dingyu; Wang, Wenling; และคณะ (24 January 2020). "A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019". New England Journal of Medicine. 0. doi:10.1056/NEJMoa2001017. ISSN 0028-4793.
  38. "Novel coronavirus complete genome from the Wuhan outbreak now available in GenBank". NCBI Insights. 2020-01-13. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  39. "Phylogeny of SARS-like betacoronaviruses". nextstrain. สืบค้นเมื่อ 18 January 2020.
  40. Trevor Bedford and Richard Neher. "Genomic epidemiology of novel coronavirus (nCoV) using data generated by Fudan University, China CDC, Chinese Academy of Medical Sciences, Chinese Academy of Sciences, Zhejiang Provincial Center for Disease Control and Prevention and the Thai National Institute of Health shared via GISAID". nextstrain.org. สืบค้นเมื่อ 22 January 2020.
  41. "Initial genome release of novel coronavirus". Virological. 2020-01-11. สืบค้นเมื่อ 2020-01-12.
  42. Bedford, Trevor; Neher, Richard. "Genomic epidemiology of novel coronavirus (nCoV) using data generated by Fudan University, China CDC, Chinese Academy of Medical Sciences, Chinese Academy of Sciences, Zhejiang Provincial Center for Disease Control and Prevention and the Thai National Institute of Health shared via GISAID". nextstrain.org. สืบค้นเมื่อ 26 January 2020.
  43. "Evolution of the novel coronavirus from the ongoing Wuhan outbreak and modeling of its spike protein for risk of human transmission". SCIENCE CHINA Life Sciences. doi:10.1007/s11427-020-1637-5. สืบค้นเมื่อ 23 January 2020.
  44. Letko, Michael; Munster, Vincent (22 January 2020). "Functional assessment of cell entry and receptor usage for lineage B β-coronaviruses, including 2019-nCoV". BiorXiv. doi:10.1101/2020.01.22.915660. สืบค้นเมื่อ 24 January 2020.
  45. Zhou, Peng; Shi, Zheng-Li (2020). "Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin". BiorXiv. doi:10.1101/2020.01.22.914952. สืบค้นเมื่อ 24 January 2020.
  46. Gralinski, Lisa E.; Menachery, Vineet D. (2020). "Return of the Coronavirus: 2019-nCoV". Viruses. 12 (2): 135. doi:10.3390/v12020135.
  47. Gruber, Christian; Steinkellner, Georg (23 January 2020). "Wuhan coronavirus 2019-nCoV - what we can find out on a structural bioinformatics level". Innophore Enzyme Discovery. Innophore GmbH. doi:10.6084/m9.figshare.11752749.
  48. "上海药物所和上海科技大学联合发现一批可能对新型肺炎有治疗作用的老药和中药". Chinese Academy of Sciences. 25 January 2020. Archived from the original on 26 January 2020. สืบค้นเมื่อ 25 January 2020.
  49. "Chengxin Zhang, Eric W. Bell, Xiaoqiang Huang, Yang Zhang (2020): 2019-nCoV". zhanglab.ccmb.med.umich.edu.
  50. "China confirms human-to-human transmission of new coronavirus". CBC News. 20 January 2020. สืบค้นเมื่อ 21 January 2020.
  51. "【武漢肺炎】衛健委︰新型冠狀病毒傳播力增強 潛伏期最短僅1天". 明報新聞網.
  52. "专家:病毒潜伏期有传染性 有人传染同事后才发病".
  53. Rothe, Camilla; Schunk, Mirjam; Sothmann, Peter; และคณะ (2020). "Transmission of 2019-nCoV Infection from an Asymptomatic Contact in Germany". The New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMc2001468.
  54. "'There's no doubt': Top US infectious disease doctor says Wuhan coronavirus can spread even when people have no symptoms". CNN. สืบค้นเมื่อ 2 February 2020.
  55. Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Report - 12 1 February 2020 (รายงาน). World Health Organization (WHO). 1 February 2020. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200201-sitrep-12-ncov.pdf. เรียกข้อมูลเมื่อ 2 February 2020. 
  56. "How does coronavirus spread?". NBC News. Archived from the original on 28 January 2020. สืบค้นเมื่อ 29 January 2020.
  57. "Transmission of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC". www.cdc.gov. 27 January 2020. Archived from the original on 28 January 2020. สืบค้นเมื่อ 29 January 2020.
  58. Holshue, Michelle L.; DeBolt, Chas; Lindquist, Scott; และคณะ (2020-01-31). "First Case of 2019 Novel Coronavirus in the United States". New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001191. ISSN 0028-4793.
  59. Zhao, Shi; Ran, Jinjun; Musa, Salihu Sabiu; Yang, Guangpu; Lou, Yijun; Gao, Daozhou; Yang, Lin; He, Daihai (2020-01-24). "Preliminary estimation of the basic reproduction number of novel coronavirus (2019-nCoV) in China, from 2019 to 2020: A data-driven analysis in the early phase of the outbreak". bioRxiv: 2020.01.23.916395. doi:10.1101/2020.01.23.916395.
  60. "The Deceptively Simple Number Sparking Coronavirus Fears". The Atlantic. 28 January 2020. Archived from the original on 29 January 2020. สืบค้นเมื่อ 29 January 2020.
  61. Li, Qun; Guan, Xuhua; Wu, Peng; Wang, Xiaoye (29 January 2020). "Early Transmission Dynamics in Wuhan, China, of Novel Coronavirus–Infected Pneumonia". New England Journal of Medicine. doi:10.1056/NEJMoa2001316. PMID 31995857.
  62. Riou, Julien; Althaus, Christian L. (2020). "Pattern of early human-to-human transmission of Wuhan 2019 novel coronavirus (2019-nCoV), December 2019 to January 2020". Eurosurveillance. 25 (4). doi:10.2807/1560-7917.ES.2020.25.4.2000058.
  63. Liu, Tao; Hu, Jianxiong; Kang, Min; Lin, Lifeng (25 January 2020). "Transmission dynamics of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV)". bioRxiv: 2020.01.25.919787. doi:10.1101/2020.01.25.919787.
  64. Read, Jonathan M.; Bridgen, Jessica RE; Cummings, Derek AT; Ho, Antonia; Jewell, Chris P. (28 January 2020). "Novel coronavirus 2019-nCoV: early estimation of epidemiological parameters and epidemic predictions". MedRxiv: 2020.01.23.20018549. doi:10.1101/2020.01.23.20018549.
  65. Saey, Tina Hesman (24 January 2020). "How the new coronavirus stacks up against SARS and MERS". Archived from the original on 25 January 2020. สืบค้นเมื่อ 25 January 2020.
  66. Coronavirus-Ausbruch im News-Ticker. Focus, 27. January 2020. (in German)
  67. Myers, Steven Lee (January 25, 2020). "China's Omnivorous Markets Are in the Eye of a Lethal Outbreak Once Again". The New York Times.
  68. McNeil, Sam; Wang, Penny Yi; Kurtenbach, Elaine (27 January 2020), China temporarily bans wildlife trade in wake of outbreak, archived from the original on 28 January 2020, สืบค้นเมื่อ 28 January 2020
  69. 69.0 69.1 69.2 Cohen, Jon (January 2020). "Wuhan seafood market may not be source of novel virus spreading globally". Science. doi:10.1126/science.abb0611. ISSN 0036-8075.
  70. Eschner, Kat (2020-01-28). "We're still not sure where the Wuhan coronavirus really came from". Popular Science. Archived from the original on 2020-01-29. สืบค้นเมื่อ 2020-01-30.
  71. Sample CoVZC45 and CoVZXC21, see there for an interactive visualisation
  72. "The 2019 new Coronavirus epidemic: evidence for virus evolution".
  73. Wuhan Institue of Virology (23 January 2020). "Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin". bioRxiv. สืบค้นเมื่อ 24 January 2020.
  74. "Bat coronavirus isolate RaTG13, complete genome". NCBI. 29 Jan 2020.
  75. "auspice". nextstrain.org.
  76. 76.0 76.1 76.2 "Experts explain the latest bulletin of unknown cause of viral pneumonia". Wuhan Municipal Health Commission. 11 January 2020. Archived from the original on 11 January 2020. สืบค้นเมื่อ 11 January 2020.
  77. "Q&A on coronaviruses". www.who.int (in อังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-01-27.
  78. "WHO Director-General's statement on the advice of the IHR Emergency Committee on Novel Coronavirus". www.who.int.
  79. "2019-nCoV: Verdachtsabklärung und Maßnahmen - Orientierungshilfe für Ärztinnen und Ärzte" (PDF) (in German). Robert-Koch-Institut. 23 January 2020. สืบค้นเมื่อ 26 January 2020.
  80. Novel Coronavirus (2019-nCoV): Situation Report - 10 (30 January 2020) (รายงาน). World Health Organization (WHO). 30 January 2020. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200130-sitrep-10-ncov.pdf?sfvrsn=d0b2e480_2. เรียกข้อมูลเมื่อ 30 January 2020. 
  81. "Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (nCoV) infection is suspected". World Health Organization (WHO). สืบค้นเมื่อ 3 February 2020.
  82. "Q&A on coronaviruses". World Health Organization (WHO). Archived from the original on 20 January 2020. สืบค้นเมื่อ 27 January 2020.
  83. Lu H. Drug treatment options for the 2019-new coronavirus (2019-nCoV). Biosci Trends. 28 Jan 2020. doi:10.5582/bst.2020.01020
  84. 84.0 84.1 "China CDC developing novel coronavirus vaccine". Xinhua. 26 January 2020. Archived from the original on 26 January 2020. สืบค้นเมื่อ 28 January 2020.
  85. "WHO says new China coronavirus could spread, warns hospitals worldwide". Reuters. 14 January 2020. Archived from the original on 20 January 2020. สืบค้นเมื่อ 21 January 2020.
  86. "China Testing HIV Drug as Treatment for New Coronavirus, AbbVie Says". The New York Times. 26 January 2020.
  87. "Anti-novel coronavirus drug under clinical trial: official". Xinhuanet. สืบค้นเมื่อ 3 February 2020.
  88. Xu, Zhijian; Peng, Cheng; Shi, Yulong; และคณะ (28 January 2020). "Nelfinavir was predicted to be a potential inhibitor of 2019 nCov main protease by an integrative approach combining homology modelling, molecular docking and binding free energy calculation". bioRxiv: 2020.01.27.921627. doi:10.1101/2020.01.27.921627 – โดยทาง www.biorxiv.org.
  89. 89.0 89.1 Paules, Catharine I.; Marston, Hilary D.; Fauci, Anthony S. (23 January 2020). "Coronavirus Infections—More Than Just the Common Cold". JAMA. doi:10.1001/jama.2020.0757. PMID 31971553.
  90. "Coronavirus: Vir Biotechnology and Novavax announce vaccine plans-GB". สืบค้นเมื่อ 26 January 2020.
  91. Elfiky, Abdo (28 January 2020). "Sofosbuvir Can Inhibit the Newly Emerged Coronavirus (2019-nCoV) in Wuhan, China". (Preprints with the Lancet, Powered by SSRN). Archived from the original on 2 February 2020.
  92. "Coronavirus: Thailand has apparent treatment success with antiviral drug cocktail". South China Morning Post. 2 February 2020. สืบค้นเมื่อ 3 February 2020.
  93. "Thai doctors have been using a cocktail of flu and HIV drugs to treat coronavirus cases". Business Insider. 2 February 2020. สืบค้นเมื่อ 3 February 2020.
  94. Liu, Qiang; Zhou, Yuan-hong; Yang, Zhan-qiu (January 2016). "The cytokine storm of severe influenza and development of immunomodulatory therapy". Cellular & Molecular Immunology. 13 (1): 3–10. doi:10.1038/cmi.2015.74. ISSN 2042-0226. PMC 4711683. PMID 26189369.
  95. 95.0 95.1 Steenhuysen, Julie; Kelland, Kate (24 January 2020). "With Wuhan virus genetic code in hand, scientists begin work on a vaccine". Thomson Reuters. Archived from the original on 25 January 2020. สืบค้นเมื่อ 25 January 2020.
  96. 96.0 96.1 "Saskatchewan lab joins global effort to develop coronavirus vaccine". Canadian Broadcasting Corporation. 24 January 2020. Archived from the original on 25 January 2020. สืบค้นเมื่อ 25 January 2020.
  97. "Chinese scientists race to develop vaccine as coronavirus death toll jumps". SCMP. 26 January 2020. Archived from the original on 26 January 2020. สืบค้นเมื่อ 28 January 2020.
  98. Cheung, Elizabeth (28 January 2020). "Hong Kong researchers have developed coronavirus vaccine, expert reveals". South China Morning Post. Archived from the original on 28 January 2020. สืบค้นเมื่อ 28 January 2020.
  99. Cheung, Elizabeth (28 January 2020). "China coronavirus: Hong Kong researchers have already developed vaccine but need time to test it, expert reveals". South China Morning Post. สืบค้นเมื่อ 1 February 2020.
  100. 100.0 100.1 Devlin, Hannah (24 January 2020). "Lessons from Sars outbreak help in race for coronavirus vaccine". The Guardian. Archived from the original on 25 January 2020. สืบค้นเมื่อ 25 January 2020.
  101. Mazumdar, Tulip (2020-01-30). "Coronavirus: Scientists race to develop a vaccine". BBC News. สืบค้นเมื่อ 2020-02-03.
  102. "Saskatchewan lab joins global effort to develop coronavirus vaccine". ca.news.yahoo.com.
  103. Burley, Kay (2020-01-27). ""To get the vaccine into human studies would be about £1,500,000...to move it beyond that depends on how big the epidemic is." Imperial College's Prof Robin Shattock discusses the rush to develop a vaccine for coronavirus. JM #KayBurleypic.twitter.com/Pj1YABMufZ". @KayBurley. สืบค้นเมื่อ 2020-01-30.
  104. "WHO | Novel Coronavirus – China". WHO. สืบค้นเมื่อ 2020-02-01.
  105. 105.0 105.1 "Operations Dashboard for ArcGIS". gisanddata.maps.arcgis.com. 2020-02-02. สืบค้นเมื่อ 2020-02-02.
  106. Chan, Jasper Fuk-Woo; Yuan, Shuofeng; Kok, Kin-Hang; และคณะ (24 January 2020). "A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster". The Lancet. 0. doi:10.1016/S0140-6736(20)30154-9. PMID 31986261 – โดยทาง www.thelancet.com.
  107. "China confirms human-to-human transmission of new coronavirus". CBC. 20 January 2020. Archived from the original on 20 January 2020. สืบค้นเมื่อ 21 January 2020.
  108. Rothe, Camilla (2020). "Transmission of 2019-nCoV Infection from an Asymptomatic Contact in Germany". NEJM: Correspondence to the Editor Page. doi:10.1056/NEJMc2001468.
  109. "Human transmission of coronavirus confirmed in Thailand". Bangkokpost.com. สืบค้นเมื่อ 2020-02-01.
  110. "The Coronavirus Is Now Infecting More People Outside China". Wired. 30 January 2020. สืบค้นเมื่อ 30 January 2020.
  111. "Coronavirus declared global health emergency". BBC News Online. 30 January 2020. Archived from the original on 30 January 2020. สืบค้นเมื่อ 30 January 2020.
  112. Wee, Sui-Lee; McNeil Jr., Donald G.; Hernández, Javier C. (30 January 2020). "W.H.O. Declares Global Emergency as Wuhan Coronavirus Spreads". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 30 January 2020.
  113. "Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)". World Health Organization (WHO). 30 January 2020. สืบค้นเมื่อ 30 January 2020.
  114. "Novel Coronavirus (2019-nCoV) situation reports no.8". www.who.int. สืบค้นเมื่อ 2020-02-01.
  115. Novel Coronavirus (2019-nCoV) Situation Report - 5 25 January 2020 (รายงาน). World Health Organization (WHO). 25 January 2020. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200125-sitrep-5-2019-ncov.pdf. เรียกข้อมูลเมื่อ 26 January 2020. 
  116. "Germany confirms seventh coronavirus case". Reuters. February 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-02-02.
  117. "Limited data on coronavirus may be skewing assumptions about severity". STAT. 2020-01-30. สืบค้นเมื่อ 2020-02-01.
  118. Sparrow, Annie. "How China's Coronavirus Is Spreading—and How to Stop It". Foreign Policy. สืบค้นเมื่อ 2020-02-02.
  119. "Wuhan Coronavirus Death Rate - Worldometer". www.worldometers.info. สืบค้นเมื่อ 2020-02-02.
  120. Wang, Chen; Horby, Peter W; Hayden, Frederick G; Gao, George F (2020-01-24). "A novel coronavirus outbreak of global health concern". The Lancet. doi:10.1016/S0140-6736(20)30185-9. PMID 31986257.
  121. "WHOが"致死率3%程度" 専門家「今後 注意が必要」". NHK. 24 January 2020. สืบค้นเมื่อ 3 February 2020.
  122. "全国新型肺炎疫情实时动态 - 丁香园·丁香医生". 3g.dxy.cn. สืบค้นเมื่อ 2020-01-31.
  123. Amy Qin; Javier C. Hernández (2020-01-10). "China Reports First Death From New Virus". The New York Times. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  124. "Wuhan pneumonia outbreak: First case reported outside China". BBC News. 2020-01-14. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  125. "Neue Lungenkrankheit auch in Thailand" (in German). Deutsche Welle. 2020-01-13. สืบค้นเมื่อ 2020-01-14.
  126. "Behörden ich China melden zweiten Toten durch Lungenkrankheit" (in German). Tagesschau. 2020-01-17. สืบค้นเมื่อ 2020-01-17.
  127. Natsuko Imai; Ilaria Dorigatti; และคณะ (2020-01-17). "Estimating the potential total number of novel Coronavirus cases in Wuhan City, China". MRC Centre for Global Infectious Disease Analysis. สืบค้นเมื่อ 2020-01-18.
  128. "Coronavirus: what airport measures are in place to detect sick passengers?". The Guardian. 2020-01-18. สืบค้นเมื่อ 2020-01-18.
  129. "New China virus: Cases triple as infection spreads to Beijing and Shanghai". BBC News. 2020-01-20. สืบค้นเมื่อ 2020-01-20.
  130. "Informationen des RKI zu Pneumonien durch ein neuartiges Coronavirus (2019-nCoV) in Wuhan, China" (in German). Robert Koch Institut. 2020-01-21. สืบค้นเมื่อ 2020-01-21.
  131. "New China virus: US announces first case". BBC News. 2020-01-21. สืบค้นเมื่อ 2020-01-21.
  132. "Corona-Virus – China stoppt Verkehr von und nach Wuhan" (in German). deutschlandfunk.de. 2020-01-23. สืบค้นเมื่อ 2020-01-23.
  133. "Report 2: Estimating the potential total number of novel Coronavirus cases in Wuhan City, China". Imperial College London‌. 2020-01-22. สืบค้นเมื่อ 2020-01-23.
  134. "Peking sagt wegen Coronavirus große Neujahrsfeiern ab" (in German). Frankfurter Allgemeine Zeitung. 2020-01-23. สืบค้นเมื่อ 2020-01-24.
  135. "Coronavirus : Peking sagt Neujahrsfeiern ab" (in German). 23 January 2020. สืบค้นเมื่อ 23 January 2020.
  136. 136.00 136.01 136.02 136.03 136.04 136.05 136.06 136.07 136.08 136.09 136.10 "Coronavirus COVID-19 Global Cases by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at Johns Hopkins University".
  137. 137.00 137.01 137.02 137.03 137.04 137.05 137.06 137.07 137.08 137.09 137.10 137.11 137.12 137.13 137.14 137.15 137.16 137.17 137.18 137.19 137.20 137.21 137.22 137.23 137.24 137.25 137.26 137.27 137.28 137.29 137.30 137.31 137.32 137.33 137.34 137.35 137.36 137.37 "Coronavirus Update (Live) - Worldometer". www.worldometers.info.
  138. "COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada | 1Point3Acres". coronavirus.1point3acres.com.
  139. "Italy blasts virus panic as it eyes new testing criteria". AP NEWS. February 27, 2020.
  140. Perrone, Alessio (March 14, 2020). "How Italy became the ground zero of Europe's coronavirus crisis" – โดยทาง www.wired.co.uk.
  141. Dipartimento della Protezione Civile. "COVID-19 Italia - Monitoraggio della situazione". opendatadpc.maps.arcgis.com.
  142. "El mapa del coronavirus en España: 8.269 muertos y más de 94.400 casos". RTVE (in Spainish). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  143. 截至3月31日24时新型冠状病毒肺炎疫情最新情况 (in Chinese). National Health Commission. 1 April 2020. สืบค้นเมื่อ 1 April 2020.
  144. "Wie sich das Coronavirus in Ihrer Region ausbreitet" [How the coronavirus affects your region] (in German). Zeit Online. สืบค้นเมื่อ 2020-03-07.
  145. "Infection au nouveau Coronavirus (SARS-CoV-2), COVID-19, France et Monde". Santé publique France (in French).
  146. 146.0 146.1 146.2 "Nombre cumulé de personnes retournées à domicile depuis le 1er mars 2020". 2020-03-30. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  147. "Official: 14,656 COVID19-infected patients recovered in Iran". IRNA English (in English). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  148. "Total UK cases COVID-19 Cases Update". Public Health England.
  149. "Cas d'infection au Sars-CoV-2 en Suisse". Tribune de Genève (in French).
  150. "Coronavirus: les cas de guérisons dans le monde en chiffres". MAP Express (in French). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  151. "Coronavirus COVID-19". info-coronavirus.be.
  152. "Turkey's coronavirus deaths up to 214, with 13,531 total cases: Minister". Hürriyet Daily News. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  153. "T.C Sağlık Bakanlığı Günlük Koronavirüs Tablosu, Turkey Ministry of Health Daily Coronavirus Table". covid19.saglik.gov.tr. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  154. "Coronavirus in the Netherlands: the questions you want answered". Dutch News. 2020-03-12.
  155. "Actuele informatie over het nieuwe coronavirus (COVID-19)" (in Dutch). RIVM. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  156. "Amtliches Dashboard COVID19 - öffentlich zugängliche Informationen" (in German). Federal Ministry of Labour, Social Affairs and Consumer Protection.
  157. KCDC. "Press release". www.cdc.go.kr (in Korean).
  158. "Tracking every case of COVID-19 in Canada". CTV News.
  159. "Ponto de Situação Atual em Portugal" (in Portuguese). Portugal: Ministry of Health.
  160. "Notificação de casos de doença pelo coronavírus 2019 (COVID-19)". Ministry of Health (Brazil).
  161. "Israel confirms 20 deaths from coronavirus, cases rise to 5,358". i24NEWS. สืบค้นเมื่อ 1 April 2020.
  162. "3月27日:澳洲确诊3179例 西澳五个月大婴儿确诊" [March 27 : 3179 cases confirmed in Australia]. ABC中文 (in Chinese). 27 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  163. "Total COVID-19 tests performed per million people". Our World in Data.
  164. Nilsen, Av Sondre; Skjetne, Oda Leraan; Sfrintzeris, Yasmin; Røset, Hanna Haug; Hunshamar, Carina; Fraser, Sofie; Løkkevik, Ole; breaking-avdeling, og VGs. "Live: Corona-viruset sprer seg i Norge og verden". VG Nett.
  165. "The spread of the new coronavirus — Currently in Sweden". SVT Datajournalistik (in English). Sveriges Television (Swedish Television). สืบค้นเมื่อ 2020-03-22.
  166. Han Lin Yap. "Coronavirus i Sverige". สืบค้นเมื่อ 2020-03-22.
  167. "COVID-19 | Onemocnění aktuálně od MZČR". Ministry of Health (Czech Republic). 2020. สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  168. "Latest updates on COVID-19 (Coronavirus)". Department of Health (Ireland). 22 March 2020.
  169. "Covid-19 (Maklumat Terkini)". Ministry of Health (Malaysia).
  170. "Health Ministry: 140 new Covid-19 cases, death toll now 43". The Star. 31 March 2020.
  171. "801 personer i Danmark er konstateret smittet med coronavirus". Berlingske (in เดนมาร์ก). Ritzau. 13 March 2020. สืบค้นเมื่อ 13 March 2020.
  172. name. "Epidemiologiske overvågningsrapporter om COVID-19". www.ssi.dk (in เดนมาร์ก). สืบค้นเมื่อ 2020-03-21.
  173. "Coronavirus, COVID-19". Status på COVID-19 (in Danish). Sundhedsstyrelsen (Danish Health Authority). 26 March 2020. สืบค้นเมื่อ 26 March 2020.
  174. "First death from coronavirus registered in Moscow". TASS. 19 March 2020. สืบค้นเมื่อ 19 March 2020.
  175. "О подтвержденных случаях новой коронавирусной инфекции COVID-2019 в России". Rospotrebnadzor. 19 March 2020. สืบค้นเมื่อ 19 March 2020.
  176. "Оперштаб заявил об отсутствии в России летальных исходов от коронавируса". RBC (in Russian). 19 March 2020. สืบค้นเมื่อ 19 March 2020.
  177. "Оперативные данные. По состоянию на 31 марта" [Operational data. As of March 31]. Стопкоронавирус.рф (in Russian). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  178. "Casos confirmados COVID-19". Gobierno de Chile (in Spanish).
  179. "Informare COVID -19, Grupul de Comunicare Strategică, 29 martie, ora 13.00" (in โรมาเนีย). Ministry of Internal Affairs. 29 March 2020.
  180. "Coronavirus România, INFORMAȚII OFICIALE: 1.952 de infecții,180 de pacienți vindecați. 46 de persoane au murit din cauza COVID-19" (in โรมาเนีย). Digi24. 30 March 2020.
  181. Ministerstwo Zdrowia [MZ_GOV_PL] (31 March 2020). "W sumie liczba zakażonych koronawirusem: 2215/32 (wszystkie pozytywne przypadki/w tym osoby zmarłe)" (ทวีต) (in Polish) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  182. "COVID-19 Cases: Philippines".
  183. "Covid-19 en Ecuador: 1 966 personas contagiadas, 54 con alta hospitalaria y 62 fallecidos hasta el 30 de marzo". El Comercio. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  184. "Coronavirus: COVID-19". Government of Luxembourg.
  185. "新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年3月31日版)". Ministry of Health, Labour and Welfare (Japan) (in Japanese). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  186. "COVID-19 Health Advisory Platform by Ministry of National Health Services Regulations and Coordination". covid.gov.pk. สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  187. "โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)". กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
  188. "Situasi Virus Corona". Indonesian National Board for Disaster Management. 22 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  189. "Home - Ministry of Health and Family Welfare - GOI". mohfw.gov.in (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  190. "Coronavirus: Saudi Arabia records 110 new cases, with two new deaths". Al Arabiya. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  191. "Åland Islands confirms first coronavirus cases, recommends quarantine for visitors from Finland". Yle. 22 March 2020. สืบค้นเมื่อ 22 March 2020.
  192. Laurila, Salla (2020-03-16). "THL:n pääjohtaja Markku Tervahauta Ylellä: Suomessa voi olla todellisuudessa 20-30 kertaa enemmän koronaviruksen saaneita". mtvuutiset.fi (in ฟินแลนด์). สืบค้นเมื่อ 2020-03-23.
  193. "THL:n pääjohtaja: Sairastuneiden todellinen lukumäärä voi olla Suomessa 20–30 kertaa suurempi kuin on todettu". Yle Uutiset (in ฟินแลนด์). สืบค้นเมื่อ 2020-03-23.
  194. 194.0 194.1 "Varmistetut koronatapaukset Suomessa (COVID-19)". experience.arcgis.com. สืบค้นเมื่อ 28 March 2020.
  195. "Coronavirus COVID-19 – Latest Updates". Finnish Institute for Health and Welfare.
  196. "COVID-19 update". NICD. 2020-03-31. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  197. "Κοροναϊός: Στους 49 οι νεκροί – 82 νέα κρούσματα, 1.314 συνολικά". in.gr. 31 March 2020.
  198. "Ενημέρωση διαπιστευμένων συντακτών υγείας από τον Υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων Νίκο Χαρδαλιά και τον εκπρόσωπο του Υπουργείου Υγείας για το νέο κορονοϊό, Καθηγητή Σωτήρη Τσιόδρα (30/3/2020)". Ministry of Health (Greece) (in Greek).
  199. GESE-La Estrella de Panamá. "Panamá suma 1,075 casos y endurece la cuarentena para frenar el COVID-19". La Estrella de Panamá (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  200. "Casos de Coronavirus COVID-19 en Panamá". Ministerio de Salud de la República de Panamá (in Spanish).
  201. "COVID-19 á Íslandi - Tölfræði". www.covid.is (in Icelandic).
  202. "Coronavirus, día a día". El Universal (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  203. Ministry of Health (Peru) (29 March 2020). "Coronavirus en el Perú" (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  204. "Coronavirus en Argentina: confirman 146 nuevos casos y el total de muertes llega a 24". www.clarin.com (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  205. "Salud Pública reporta otros 9 fallecimientos, cifra sube a 51 en RD". El Nacional (in English). 31 March 2020.
  206. "Updates on Covid-19 local situation". Ministry of Health (Singapore).
  207. "Coronavirus: New Covid-19 cluster at Westlite Toh Guan dormitory linked to 5 cases; Indian national who works as housekeeper at CGH among the 47 new cases". Straits Times. 31 March 2020.
  208. MinSaludCol (1 April 2020). "Confirmamos 108 nuevos casos de coronavirus y 2 fallecidos en Colombia, para un total de 906 pacientes con COVID-19 y 16 muertes" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  209. "COVID-19". covid19.rs. Ministry of Health (Serbia).
  210. "Službena stranica Vlade". Croatian Institute of Public Health. สืบค้นเมื่อ 28 March 2020.
  211. "V Sloveniji 756 uradno okuženih z novim koronavirusom, nedelja brez smrtnih žrtev". www.rtvslo.si. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  212. MinSaludCol (31 March 2020). "Confirmamos 108 nuevos casos de coronavirus y 2 fallecidos en Colombia, para un total de 906 pacientes con COVID-19 y 16 muertes" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  213. "Information about Coronavirus disease COVID-19". Estonian Health Board.
  214. "Together, We Fight The Virus!". www.coronavirus.gov.hk. Hong Kong: Department of Health.
  215. Ministry of Health and Population (Egypt) (31 March 2020). "COVID-19 update" (in Arabic) – โดยทาง Facebook.
  216. "Covid-19". Ministry of Public Health (Qatar).
  217. "About Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)". Ministry of Health, Labour and Welfare of Japan (in English). 2020-03-26. สืบค้นเมื่อ 2020-03-29.
  218. "Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19". Ministry of Healthcare of Ukraine (in Ukrainian). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  219. "COVID-19: UAE reports 53 new coronavirus cases, one death". Gulf News. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  220. "COVID-19 - current cases". Ministry of Health (New Zealand).
  221. Ministry of Health (Iraq) (30 March 2020). "Daily epidemic situation of the new corona virus in Iraq" (in English) – โดยทาง Facebook.
  222. "Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroc". Ministère de la santé (in French).
  223. "Koronavirusas (COVID-19)". Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  224. "Հաստատված դեպքերն ըստ օրերի — NCDC Armenia" (in อาร์เมเนีย). สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  225. "Covid-19 Updates". Ministry of Health (Bahrain).
  226. "Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis". koronavirus.gov.hu. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  227. "الجمهورية اللبنانية - وزارة اﻹعلام - الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان". كورونا في لبنان (in Arabic).
  228. "Koronavirus u BiH" (in บอสเนีย). Klix.
  229. "Актуални новини". Ministry of Health (Bulgaria).
  230. SPKCentrs (31 March 2020). "Iepriekšējā diennaktī veikti 500 izmeklējumi personām ar aizdomām par Covid-19. Apstiprināta 22 cilvēkiem. LV kopā veikti 14807 izmeklējumi, infekcija apstiprināta 398 personām. 27 pacienti stacionēti, tai skaitā 24 ar vidēju slimības gaitu, 3 ar smagu" (ทวีต) (in ลัตเวีย) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  231. "أرقام عن الحالات المسجّلة" (in Arabic). وزارة الصحة. 31 March 2020.
  232. "Actualitat coronavirus". www.govern.ad (in คาตาลัน). Govern d'Andorra.
  233. "KORONAVÍRUS COVID-19". Ministry of Health (Slovakia).
  234. Aktuálne o koronavíruse na Slovensku www.rtvs.sk
  235. "Domov | Koronavírus na Slovensku - COVID-19". korona.gov.sk. สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  236. "Situacion Nacional Covid-19" (in Spanish). Ministerio de Salud (Costa Rica). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  237. "Ситуация с коронавирусом официально". coronavirus2020.kz (in Russian). Kazinform. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  238. "Страница за состојбата со КОВИД-19 на Министерството за здравство". Ministry of health (North Macedonia).
  239. "Real-time Coronavirus condition in North Macedonia". gdi.net (in มาซิโดเนีย).
  240. "首頁-衛生福利部疾病管制署". Taiwan Centres for Disease Control.
  241. "國內累計322人確診,39人解除隔離". Taiwan Centres for Disease Control. 31 March 2020.
  242. 242.0 242.1 "Коронавирус: официальная информация". minzdrav.gospmr.org (in Russian). สืบค้นเมื่อ 28 March 2020.
  243. "COVID-19 în Republica Moldova: situaţia la zi". gismoldova.maps.arcgis.com. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  244. "Situația epidemiologică privind evoluția noului tip de Coronavirus în Republica Moldova, 29 martie". msmps.gov.md. 29 March 2020. สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  245. "Información de interés actualizada sobre coronavirus COVID-19". Ministerio de Salud Pública (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  246. "Uruguay llegó a 320 casos de coronavirus, tras 10 nuevos positivos". Montevideo Portal (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  247. "Azərbaycanda cari vəziyyət – Koronavirus" (in อาเซอร์ไบจาน). สืบค้นเมื่อ 19 March 2020.
  248. KUWAIT_MOH (31 March 2020). "تعلن #وزارة_الصحة عن تأكيد إصابة 23 حالة جديدة ب #فيروس_كورونا_المستجدّ COVID19 ليصبح الإجمالي 289 حالة" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  249. "يروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)". corona.moh.gov.jo (in Arabic).
  250. "Coronavirus Albania | Statistika" (in แอลเบเนีย). Agjencia Kombëtare e Shoqerisë së Informacionit.
  251. Réunion, Les services de l’Etat à La (2020-03-31). "Point de situation du 31/03/2020 à 15h : 23 nouveaux cas confirmés". www.reunion.gouv.fr (in French). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  252. "COVID-19". Departamento de Salud del Gobierno de Puerto Rico (in Spanish).
  253. "ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino". www.iss.sm. สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  254. Michael, Peter (30 March 2020). "Coronavirus: 16 new cases, one more death (Updated)". Cyprus Mail (in English). สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  255. "Covid-19 cases in Oman". Ministry of Health. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  256. "TRANG TIN VỀ DỊCH BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP COVID-19" (in Vietnamese). BỘ Y TẾ (Ministry of Health).
  257. "COVID-19 cases have jumped to 174, says MoPH". Pajhwok Afghan News. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  258. "Infecciones por coronavirus – COVID-19". temas.sld.cu (in Spanish).
  259. "Communiqué de Presse N°29 du Lundi 31 mars 2020 du Ministère de la Santé et de l'Action sociale : Point de Situation sur le COVID-19". Ministry of Health and Social Action (Senegal). 31 March 2020.
  260. QODIO. "Corona í Føroyum". Corona í Føroyum (in English). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  261. "AĠĠORNATA: 13-il każ ġdid ta' COVID-19 reġistrati f'pajjiżna… it-total jitla' għal 169" (in Maltese). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  262. "Коронавирусная инфекция (COVID-19)" (in Russian). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  263. moigovgh (30 March 2020). "#Covid19 Update" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  264. "В Беларуси 152 случая коронавируса, выздоровели 47 человек ". tut.by (in Russian). 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  265. "О ситуации с COVID-19 в Беларуси". minzdrav.gov.by (in Russian). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  266. "NCDC Covid-19 Page". Nigeria Centre for Disease Control. สืบค้นเมื่อ 23 March 2020.
  267. "Covid19 | Coronavirus Mauritius". covid19.mu.
  268. "Suben a 135 los casos positivos de coronavirus en Venezuela". Voz de América (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  269. "Epidemiology Unit". Ministry of Health (Sri Lanka).
  270. "Honduras llega a 139 contagios de coronavirus y tres fallecimientos". Diario La Prensa (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  271. "Coronavirus COVID-19 En Honduras" (in Spanish). Gobierno de la República de Honduras.
  272. "COVID-19". healthinfo.gov.bn.
  273. "Coronavirus : point d'actualité". Agence régionale de santé Martinique (in French).
  274. "فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين" (in Arabic). สืบค้นเมื่อ 22 March 2020.
  275. "Datos Oficiales". Bolivia Segura (in Spanish). สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  276. "Prevention of Coronavirus spread in Georgia" (in English). Government of Georgia. สืบค้นเมื่อ 1 April 2020.
  277. "COVID-19 : informations, recommandations et points de situation / Informations coronavirus / Sécurité sanitaire / Risques naturels, technologiques et sanitaires / Politiques publiques / Accueil - Les services de l'État en Guadeloupe". www.guadeloupe.gouv.fr. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  278. "COVID-19 Map Cambodia". Ministry of Health of Cambodia. สืบค้นเมื่อ 1 April 2020.
  279. "13 new coronavirus cases confirmed in Kyrgyzstan on March 31, 107 in total". AKIpress. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  280. "Первые выздоровевшие пациенты" (in Russian). Ministry of Health (Kyrgyz Republic). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  281. "Coronavirusi, Qeveria vendos që kufizimi i qarkullimit të qytetarëve të jetë prej orës 17:00 deri në 06:00". Telegrafi (in แอลเบเนีย). 28 March 2020. สืบค้นเมื่อ 28 March 2020.
  282. "Statistikat e fundit" (in Albanian). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  283. "Ažurirani podaci o novom koronavirusu COVID-19". Institut za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG) (in Montenegrin). 30 March 2020.
  284. Andjilani, Toufaili (31 March 2020). "Coronavirus COVID-19 : 12 nouveaux cas confirmés à Mayotte : 94 au total" (in French). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  285. MOH_TT (31 March 2020). "Ministry of Health COVID-19 Update # 60" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  286. Jersey, States of. "Coronavirus (COVID-19) cases". www.gov.je (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  287. Public Health Services (27 March 2020). "COVID-19 Coronavirus - Testing results". www.gov.gg (in English). St Peter Port. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  288. Gazetesi, Kıbrıs. "Tedavisi devam eden Covid-19 vakalarının bölgelere göre dağılımı". kibrisgazetesi (in ตุรกี). สืบค้นเมื่อ 27 March 2020.
  289. "CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY". Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay).
  290. Staff, Daily Post. "11 new COVID-19 cases, 69 confirmed cases". The Guam Daily Post (in อังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  291. "JIC RELEASE NO. 42 - Second COVID-19 Related Death on Guam; Nine Test Positive for COVID-19 - GHS OCD | Government of Guam". ghs.guam.gov. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  292. Smith, John (30 March 2020). "Latest Coronavirus status in Gibraltar - Euro Weekly News Spain Gibraltar News Article". Euro Weekly News Spain. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  293. "68 bestätigte Fälle in Liechtenstein". Liechtensteiner Volksblatt (in German). 31 March 2020.
  294. "Coronavirus COVID-19 Latest updates". Isle of Man Government. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  295. Junior, Mireri (31 March 2020). "Kenya covid-19 cases hit 59 after nine more people test positive". Standard Digital. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  296. "Aruba Covid-19 Information". Aruba Covid-19 (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  297. "CORONAVIRUS : trois nouveaux cas positifs révélés à Monaco / Action Gouvernementale / Portail du Gouvernement - Monaco". www.gouv.mc. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  298. "Covid Public Dashboard Information at a glance". IEDCR (Bangladesh). สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  299. "Information Portal". Ministry of Health (Uganda).
  300. "Over 5 Dozen People Have Now Died From COVID-19 In The Caribbean". 2020-03-30. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  301. "Special webpage against Epidemics". www.ssm.gov.mo. สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  302. "Coronavirus" (in Spanish). Ministerio de Salud Pública (Guatemala).
  303. "Confirmed Coronavirus cases up to 36; health worker now among tally". Loop News. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  304. "La Direction de la santé met à disposition les derniers communiqués et notes d'informations relatifs au Coronavirus Covid-19".
  305. "Tahiti Covid-19 cases climb to 30". RNZ (in English). 2020-03-27. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  306. "Coronavirus au Togo" (in French).
  307. "COVID-19: 34 cases confirmed on the island as of March 30 at 8 pm". Loop News. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  308. "SITUACIÓN NACIONAL". Ministry of Health (El Salvador). สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  309. Africa, CGTN. "Number of confirmed cases of COVID-19 in Djibouti rises to 30". CGTN Africa (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  310. "USVI Department of Health". doh.vi.gov. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  311. "Govt Confirm 5 More Covid-19, Total 27". Bernews. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  312. FMoHealth (30 March 2020). "Ethiopia #COVID19 Status update" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  313. 313.0 313.1 "Préfet de Saint-Barthélemy et de Saint-Martin" (in English) – โดยทาง Facebook.
  314. "Maldives News Leader". Avas.
  315. Lembet, Henriette. "Gabon : 9 nouveaux cas de contamination au Coronavirus". Gabon Media Time (in French). สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  316. "POINT DE SITUATION SANITAIRE MARDI 31 MARS À 18H" (in French). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  317. "COVID19 Bahamas Dashboard 31 March 2020". Ministry of Health (Bahamas).
  318. Charles, Jacqueline (30 March 2020). "Haiti is making face masks, medical garments to fight the coronavirus and save jobs". Miami Herald. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  319. Eddy Jackson Alexis [Eddyjalexis] (25 March 2020). "Gen 8 ka #COVID19 konfime nan peyi a. #CIPC" (ทวีต) (in เฮติครีโอล) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  320. "Myanmar reports first COVID-19 death; man had 4-day layover in Singapore". CNA. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  321. "Saint Lucia records four new cases of COVID-19". St. Lucia News Online. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  322. "BREAKING: Guyana now has 8 confirmed cases of COVID-19". News Room Guyana. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  323. "4 new coronavirus cases confirmed Sunday". Cayman Compass. 29 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  324. "UPDATE: Positive cases of coronavirus (COVID-19) in Dominica increase to 12". Dominica News Online. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  325. Vordev. "Curaçao immediately on lockdown; eleventh case confirmed". www.curacaochronicle.com. สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  326. Vordev. "Update COVID-19 Curaçao: Seventh infected person is laboratory assistant". www.curacaochronicle.com. สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  327. "Health Ministry: Second death case of coronavirus registered in Syria". Syrian Arab News Agency. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  328. Betymie Bonnelame. "Seychelles and COVID-19: 2 new positive cases confirmed, brings total to 10". Seychelles News Agency. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  329. "covid19.ly" (in Arabic). National Center for Disease Control - Libya.
  330. "Coronavirus-ip nutaap siaruarnera malinnaaffigiuk" (in กรีนแลนด์).
  331. "Grenada confirms 2 more cases of coronavirus". NOW Grenada. 28 March 2020. สืบค้นเมื่อ 29 March 2020.
  332. "COVID-19". COVID SURINAME (in Dutch).
  333. "ລາວ ພົບຜູ້ຕິດເຊື້ອ". www.moh.gov.la. สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  334. EswatiniGovern1 (21 March 2020). "Ministerial statement: Ministry of Health confirms three new cases of #COVID19 in Eswatini" (ทวีต) – โดยทาง ทวิตเตอร์.
  335. "Covid-19 positive cases increase to eight as 233 test negative". The Chronicle. 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 1 April 2020.
  336. "St. Kitts and Nevis confirms one (1) additional case of COVID-19: Total number of confirmed cases now stand at eight (8)". SKNVibes. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  337. "Covid-19 : 07 cas confirmés au Tchad". Journal du Tchad (in ฝรั่งเศส). 31 March 2020. สืบค้นเมื่อ 1 April 2020.
  338. "Coronavirus, il Vaticano ammette: 6 casi positivi ma il Papa non è coinvolto". www.ilmessaggero.it (in Italian). สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
  339. NATIONAL ADDRESS #9 BY PRIME MINISTER & CHAIR OF THE EOC SILVERIA JACOBS - UPDATES ON COVID-19 DEVELOPMENTS MARCH 30, 2020 (in English), สืบค้นเมื่อ 2020-03-31
  340. Singh, Indra (25 March 2020). "Fiji's fifth COVID-19 case confirmed in Lautoka". Fiji Broadcasting Corporation.
  341. "TCI COVID-19 Dashboard". Ministry of Health, Agriculture, Sports and Human Services.
  342. "News". Government of Montserrat.
  343. "Fifth positive test in the British Bases". in-cyprus.philenews.com (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  344. "Fifth person tests positive for COVID-19 in Nepal". The Himalayan Times. 28 March 2020.
  345. "COVID19 – MINISTRY OF HEALTH" (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-30.
  346. "Tras confirmar cuatro casos positivos y al cumplirse período de incubación del virus: «la próxima semana se esperan más casos», advierte epidemiológo". La Prensa (in Spanish). 28 March 2020.
  347. "Today's Situational Report". Ministry of Health, Royal Government of Bhutan. 29 March 2020 – โดยทาง Facebook.
  348. "Ministry of Health Somalia". moh.gov.so. สืบค้นเมื่อ 2020-03-27.
  349. "BVI Government Receives Protective Supplies To Fight COVID-19". Government of the Virgin Islands. 30 March 2020. สืบค้นเมื่อ 31 March 2020.
  350. "Minister of Health confirms third Covid-19 case is in Belize City and imported from New York". Belize Breaking News. 29 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  351. "Liberia: 3rd COVID-19 Case Confirmed". Liberian Observer. 20 March 2020.
  352. "Dawladda Somaliland oo Shaacisay laba qof oo laga helay Cudurka Covid-19". Wargeyska Dawan (in โซมาลี). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  353. "Somaliland Confirms 2 Covid-19 Cases". MENAFN (in English). สืบค้นเมื่อ 2020-03-31.
  354. "Two cases confirmed positive for COVID-19 Hours for grocery stores adjusted" (PDF). Commonwealth of the Northern Marianas, Office of the Governor. 2020-03-28. สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
  355. "Coronavirus: after deaths on cruise ship MS Zaandam, guests clamour to leave". South China Morning Post (in อังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
  356. "COVID-19 Update – Two Samples Test Negative, Four More Samples Pending". COVID-19: The Anguillian Response. 28 March 2020. สืบค้นเมื่อ 30 March 2020.
  357. "East Timor confirms first case of coronavirus: health ministry". Reuters. 21 March 2020. สืบค้นเมื่อ 21 March 2020.
  358. "PNG's first imported Covid-19 case". Loop PNG. 20 March 2020.
  359. "Corona Virus Updates". health.gov.vc. สืบค้นเมื่อ 2020-03-27.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ 2019-nCoV
Wikiquote
วิกิคำคมภาษาอังกฤษ มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ: 2019-nCoV


การจำแนกโรค
V · T · D