ข้ามไปเนื้อหา

ประเทศจอร์แดน

แก้ไขลิงก์
จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก จอร์แดน)
ราชอาณาจักรฮัชไมต์จอร์แดน
المملكة الأردنية الهاشمية (อาหรับ)
Al-Mamlaka al-Urduniyya al-Hāshimiyya
ธงชาติของจอร์แดน
ธงชาติ
คำขวัญ: الله، الوطن، الملك
Allāh, al-Waṭan, al-Malik
"พระเจ้า, ชาติ, พระมหากษัตริย์"[1]
เพลงชาติ: السلام الملكي الأردني
Al-Salām al-Malakī al-Urdunī
"เพลงสรรเสริญพระบารมีแห่งจอร์แดน"
เมืองหลวงอัมมาน
31°57′N 35°56′E / 31.950°N 35.933°E / 31.950; 35.933
ภาษาราชการภาษาอาหรับ[2]
กลุ่มชาติพันธุ์
ศาสนา
และอื่น ๆ 1%
เดมะนิมชาวจอร์แดน
การปกครองราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญแบบรัฐเดี่ยวในระบบรัฐสภา
อับดุลเลาะห์ที่ 2
จาฟาร์ ฮัสซัน
สภานิติบัญญัติรัฐสภา
• สภาสูง
วุฒิสภา
• สภาล่าง
สภาผู้แทนราษฎร
เอกราช 
จาก สหราชอาณาจักร
11 เมษายน ค.ศ. 1921
25 พฤษภาคม ค.ศ. 1946
11 มกราคม ค.ศ. 1952
พื้นที่
• รวม
89,342 ตารางกิโลเมตร (34,495 ตารางไมล์) (อันดับที่ 110)
• แหล่งน้ำ (%)
0.6
ประชากร
• ประมาณ 2023
11,484,805[3] (อันดับที่ 84)
• สำมะโนประชากรปี 2015
9,531,712[4]
• ความหนาแน่น
114 ต่อตารางกิโลเมตร (295.3 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 70)
จีดีพี (อำนาจซื้อ)ประมาณ 2023
• รวม
เพิ่มขึ้น 1.32092 แสนล้านดอลลาร์[5] (อันดับที่ 91)
• ต่อหัว
เพิ่มขึ้น 12,809 ดอลลาร์[5] (อันดับที่ 112)
จีดีพี (ราคาตลาด)ประมาณ 2023
• รวม
เพิ่มขึ้น 5.0022 หมื่นล้านดอลลาร์[5] (อันดับที่ 93)
• ต่อหัว
เพิ่มขึ้น 4,850 ดอลลาร์[5] (อันดับที่ 114)
จีนี (2011)35.4[6]
ความเหลื่อมล้ำปานกลาง
เอชดีไอ (2023)เพิ่มขึ้น 0.754[7]
สูง (อันดับที่ 100)
สกุลเงินดีนาร์จอร์แดน (JOD)
เขตเวลาUTC+03:00 (AST)
รหัสโทรศัพท์+962
โดเมนบนสุด.jo
.الاردน

จอร์แดน[a] หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ ราชอาณาจักรฮัชไมต์จอร์แดน[b] เป็นประเทศในภูมิภาคลิแวนต์ตอนใต้ของเอเชียตะวันตก มีอาณาเขตติดต่อกับซีเรียทางทิศเหนือ ติดกับอิรักทางทิศตะวันออก ติดกับซาอุดีอาระเบียทางทิศใต้ และติดกับทั้งอิสราเอลและปาเลสไตน์ (เวสต์แบงก์) ทางทิศตะวันตก มีแม่น้ำจอร์แดน ไหลลงสู่ทะเลเดดซี ตั้งอยู่บริเวณพรมแดนตะวันตกของประเทศภายในหุบเขาจอร์แดนริฟต์ จอร์แดนมีชายฝั่งขนาดเล็กติดกับทะเลแดงทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ โดยมีอ่าวอะกาบาคั่นกลางจากอียิปต์ มีอัมมานเป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุด รวมถึงเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในภูมิภาคลิแวนต์

ดินแดนนี้มีมนุษย์อยู่อาศัยมาตั้งแต่สมัยยุคหินเก่า โดยมีอาณาจักรสามแห่งถือกำเนิดขึ้นในทรานส์จอร์แดนระหว่างยุคเหล็ก ได้แก่ อัมโมน, โมอับ และเอโดม ในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล ชาวอาหรับนาบาทีนได้สถาปนาอาณาจักรของตน โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่เปตรา ต่อมาในสมัยกรีก-โรมันมีการสถาปนาเมืองหลายแห่งในทรานส์จอร์แดนซึ่งประกอบกันเป็นเดคาโปลิส หลังจากสิ้นสุดการปกครองของไบแซนไทน์ ภูมิภาคนี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของรัฐคอลิฟะห์อิสลามภายใต้ราชวงศ์ราชิดุน, อุมัยยัด, อับบาซิด และจักรวรรดิออตโตมัน ภายหลังการปฏิวัติอาหรับใน ค.ศ. 1916 ระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง อดีตดินแดนซีเรียของออตโตมันถูกแบ่งส่วน นำไปสู่การสถาปนาเอมีร์แห่งทรานส์จอร์แดนใน ค.ศ. 1921 ซึ่งกลายเป็นรัฐในอารักขาของอังกฤษ ต่อมาใน ค.ศ. 1946 จอร์แดนได้รับเอกราชและเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการเป็นราชอาณาจักรฮัชไมต์จอร์แดน[c] จอร์แดนได้เข้ายึดครองและผนวกเวสต์แบงก์ระหว่างสงครามปาเลสไตน์ ค.ศ. 1948 จนกระทั่งถูกอิสราเอลเข้ายึดครองในสงครามหกวัน ค.ศ. 1967 จอร์แดนได้สละสิทธิเรียกร้องเหนือดินแดนดังกล่าวให้แก่ชาวปาเลสไตน์ใน ค.ศ. 1988 และลงนามในสนธิสัญญาสันติภาพกับอิสราเอลใน ค.ศ. 1994

จอร์แดนเป็นประเทศที่มีภูมิอากาศแบบกึ่งแห้งแล้ง ครอบคลุมพื้นที่ 89,342 km2 (34,495 sq mi) มีประชากร 11.5 ล้านคน ทำให้เป็นประเทศอาหรับที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับ 11 ประชากรส่วนใหญ่ประมาณ 95% เป็นชาวมุสลิมซุนนี ส่วนที่เหลือส่วนใหญ่เป็นชาวอาหรับคริสเตียน จอร์แดนแทบไม่ได้รับผลกระทบจากความรุนแรงที่แพร่กระจายไปทั่วภูมิภาคภายหลังเหตุการณ์อาหรับสปริงใน ค.ศ. 2010 ตั้งแต่ ค.ศ. 1948 เป็นต้นมา จอร์แดนได้เปิดรับผู้ลี้ภัยจากประเทศเพื่อนบ้านหลายประเทศที่ตกอยู่ในความขัดแย้ง ใน ค.ศ. 2015 มีการประมาณการว่ามีผู้ลี้ภัยปาเลสไตน์ราว 2.1 ล้านคน (ซึ่งส่วนใหญ่ถือสัญชาติจอร์แดน) และผู้ลี้ภัยซีเรียอีก 1.4 ล้านคน พำนักอยู่ในจอร์แดน[4] นอกจากนี้ ราชอาณาจักรยังเป็นที่ลี้ภัยของชาวคริสเตียนอิรักหลายพันคนที่หลบหนีการประหัตประหาร[8][9] แม้จอร์แดนจะยังคงรับผู้ลี้ภัยต่อไป แต่การไหลเข้าของชาวซีเรียจำนวนมหาศาลในช่วงทศวรรษ 2010 ได้สร้างภาระอย่างมากต่อทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ[10]

รัฐอธิปไตยแห่งนี้มีการปกครองแบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ แต่พระมหากษัตริย์ทรงมีอำนาจบริหารและนิติบัญญัติที่กว้างขวาง จอร์แดนเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งสันนิบาตอาหรับและองค์การความร่วมมืออิสลาม จอร์แดนมีดัชนีการพัฒนาคนในระดับสูง (อันดับที่ 100) และถือว่าเป็นระบบเศรษฐกิจที่มีรายได้ปานกลางระดับล่าง เศรษฐกิจของจอร์แดน ซึ่งเป็นหนึ่งในเศรษฐกิจที่มีขนาดเล็กที่สุดในภูมิภาค มีความดึงดูดใจต่อนักลงทุนต่างชาติเนื่องจากมีแรงงานที่มีทักษะ[11] นอกจากนี้ยังเป็นจุดหมายปลายทางที่สำคัญของการท่องเที่ยว และยังดึงดูดการท่องเที่ยวเชิงการแพทย์ด้วยระบบสาธารณสุขที่พัฒนาอย่างดี[12] อย่างไรก็ตาม การขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ การไหลเข้าของผู้ลี้ภัยจำนวนมาก และความไม่สงบในภูมิภาคได้กลายเป็นอุปสรรคต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ[13]

การเมืองการปกครอง

[แก้]
สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอฮ์ที่ 2
พระมหากษัตริย์จอร์แดน
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2542)
ญะอ์ฟัร ฮัสซาน
นายกรัฐมนตรีจอร์แดน
(ตั้งแต่ พ.ศ. 2567)

ระบอบการปกครอง ระบอบราชาธิปไตยกึ่งภายใต้รัฐธรรมนูญ สมเด็จพระราชาธิบดีธิบดีเป็นประมุขรัฐ

บริหาร

[แก้]

ฝ่ายบริหาร มีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้ารัฐบาล

นิติบัญญัติ

[แก้]

ฝ่ายนิติบัญญัติ มี 2 สภา เรียกว่า สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (Majlis an-Nuwāb) และ สมาชิกวุฒิสภา (Majlis al-'Aayan) สมาชิกมาจากการเลือกตั้ง 150 คน

ตุลาการ

[แก้]

ฝ่ายตุลาการ เป็นระบบศาลสูง (High Court) ระบบกฎหมายใช้กฎหมายอิสลามเป็นพื้นฐานผสมกับกฎหมายออตโตมัน-อียิปต์ โดยนำรูปแบบมาจากประมวลกฎหมายนโปเลียนเป็นประมวลกฎหมายแพ่งของฝรั่งเศส

การแบ่งเขตการปกครอง

[แก้]
แผนที่ประเทศจอร์แดนแสดงเขตผู้ว่าราชการ

ประเทศจอร์แดนแบ่งการปกครองออกเป็น 12 เขตผู้ว่าราชการ (governorates) ซึ่งมีผู้ว่าราชการที่แต่งตั้งโดยสมเด็จพระราชาธิบดี เป็นเจ้าหน้าที่สำหรับทุกกรมของรัฐบาลและโครงการพัฒนาในแต่ละเขตเพียงผู้เดียว

เศรษฐกิจ

[แก้]
Graphical depiction of Jordan's product exports in 28 color-coded categories.

ใน พ.ศ. 2542 สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลลอฮ์ที่ 2 แห่งจอร์แดน ได้ทรงดำเนินนโยบายปฏิรูปทางเศรษฐกิจ เช่น การดำเนินนโยบายการค้าเสรี เพื่อดึงดูดนักลงทุนจากต่างประเทศ

ทรัพยากรธรรมชาติ

[แก้]
ขบวนรถไฟกำลังวิ่งผ่านสถานีชุมทางแรม

จอร์แดนไม่มีทรัพยากรน้ำมันเหมือนกับประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาค ประกอบกับมีทรัพยากรธรรมชาติจำกัด ภูมิอากาศที่แห้งแล้ง และมีพื้นที่เพาะปลูกเฉพาะเขตที่ราบลุ่มแม่น้ำจอร์แดน รัฐบาลจอร์แดนจึงต้องขอรับความช่วยเหลือจากภายนอกโดยเฉพาะจากกลุ่มประเทศอาหรับ

ประชากรศาสตร์

[แก้]

ชนชาติ

[แก้]

ชาวอาหรับร้อยละ 98, ชาวอาร์มีเนียร้อยละ 1 และอื่น ๆ อีกร้อยละ 1

ศาสนา

[แก้]
มัสยิดอาดูดาร์วีซ
ศาสนาในประเทศจอร์แดน
ศาสนา %
อิสลาม
  
 96%
คริสต์
  
 4%

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ อาหรับ: الأردن, อักษรโรมัน: al-Urdun [al.ʔʊr.dʊn]
  2. ↑ อาหรับ: المملكة الأردنية الهاشمية, อักษรโรมัน: al-Mamlaka al-Urduniyya al-Hāshimiyya
  3. ↑ ประเทศนี้เป็นที่รู้จักอย่างเป็นทางการในภาษาอาหรับว่าราชอาณาจักรฮัชไมต์จอร์แดน อย่างไรก็ตาม ในภาษาอังกฤษยังคงถูกเรียกว่าราชอาณาจักรฮัชไมต์ทรานส์จอร์แดนจนถึง ค.ศ. 1949

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Temperman, Jeroen (2010). State-Religion Relationships and Human Rights Law: Towards a Right to Religiously Neutral Governance. Brill. p. 87. ISBN 978-90-04-18148-9. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 October 2017. สืบค้นเมื่อ 12 June 2018.
  2. ↑ "Jordanian Constitution". Hashemite Kingdom of Jordan Constitutional Court. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 August 2020. สืบค้นเมื่อ 31 August 2020.
  3. ↑ "Population clock". Jordan Department of Statistics. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 August 2019. สืบค้นเมื่อ 1 October 2023.
  4. 1 2 Ghazal, Mohammad (22 January 2016). "Population stands at around 9.5 million, including 2.9 million guests". The Jordan Times. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 February 2018. สืบค้นเมื่อ 12 June 2018.
  5. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Jordan)". International Monetary Fund. 10 October 2023. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 October 2023. สืบค้นเมื่อ 14 October 2023.
  6. ↑ "Gini index". World Bank. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 February 2015. สืบค้นเมื่อ 12 June 2018.
  7. ↑ "Human Development Report 2025" (PDF) (ภาษาอังกฤษ). United Nations Development Programme. 6 May 2025. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 6 May 2025. สืบค้นเมื่อ 6 May 2025.
  8. ↑ "The Politics of Aid to Iraqi Refugees in Jordan". MERIP (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2010-09-20. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 March 2022. สืบค้นเมื่อ 2022-04-05.
  9. ↑ Frelick, Bill (2006-11-27). ""The Silent Treatment": Fleeing Iraq, Surviving in Jordan". Human Rights Watch (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 5 April 2022. สืบค้นเมื่อ 5 April 2022.
  10. ↑ "2015 UNHCR country operations profile – Jordan". UNHCR. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 October 2014. สืบค้นเมื่อ 12 October 2015.
  11. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ skwf
  12. ↑ "Jordan second top Arab destination to German tourists". Petra. Jordan News. 11 March 2016. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 12 March 2016. สืบค้นเมื่อ 12 March 2016.
  13. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ washington

แหล่งที่มา

[แก้]

อ่านเพิ่ม

[แก้]
  • Ashton, Nigel (2008). King Hussein of Jordan: A Political Life. Yale University Press. excerpt เก็บถาวร 8 มีนาคม 2021 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
  • El-Anis, Imad H. (2011). Jordan and the United States : the political economy of trade and economic reform in the Middle East. London: Tauris Academic Studies. ISBN 9781848854710. case studies of trade in textiles, pharmaceuticals, and financial services.
  • Goichon, Amélie-Marie. Jordanie réelle. Paris: Desclée de Brouwer (1967–1972). 2 vol., ill.
  • Robins, Philip (2004). A history of Jordan. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521598958.
  • Ryan, Curtis R. (2002). Jordan in transition : from Hussein to Abdullah. Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers. ISBN 9781588261038.
  • Teller, Matthew (1998). The Rough Guide to Jordan. London: Rough Guides. Sixth edition 2016.

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]

รัฐบาล

[แก้]

ประวัติศาสตร์

[แก้]
  • "History" – Jordanian History at the website of King Hussein

การท่องเที่ยว

[แก้]

แผนที่

[แก้]

31°00′N 36°30′E / 31°N 36.5°E / 31; 36.5

เข้าถึงจาก "https://th.wikipedia.org/w/index.php?title=ประเทศจอร์แดน&oldid=12942074"