พระเจ้าทาลุน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าทาลุน
พระเจ้ากรุงหงสาวดี (ถึงพ.ศ. 2178)
พระเจ้ากรุงอังวะ (ตั้งแต่พ.ศ. 2178)
พระมหากษัตริย์พม่า
ครองราชย์ 19 สิงหาคม 2172 – 27 สิงหาคม 2191
ก่อนหน้า พระเจ้ามินแยไดกปา
ต่อไป พระเจ้าพินดาเล
อัครมเหสี Khin Myo Sit[1]
Khin Thet Hnin of Mone
Khin Myat Hset of Pinya
พระราชบุตร 11 พระโอรส และ 20 พระธิดา รวมถึง: พระเจ้าพินดาเล
พระเจ้าปเย
พระนามเต็ม
ชื่อพระราชสมภพ: ทาคิน กยี[2]
ราชวงศ์ ตองอู
พระราชบิดา พระเจ้านยองยาน
พระราชมารดา Khin Hpone Myat[3]
ประสูติ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2127[4]
สวรรคต 29 สิงหาคม พ.ศ. 2191 (63 พรรษา)
อังวะ
ที่ฝังพระศพ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2191
พระราชวังอังวะ
ศาสนา พุทธเถรวาท

พระเจ้าทาลุน (พระเจ้าสิริสุธรรมราชามหาธิบดีตลุนมิน) เป็นพระอนุชาของ พระเจ้าอโนเพตลุน และเป็นพระโอรสของ พระเจ้าสีหสุธรรมราชา หรือ เจ้านยองยาน พระโอรสของพระเจ้าบุเรงนอง กล่าวคือพระองค์เองและพระเชษฐาธิราชต่างก็เป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าชนะสิบทิศบุเรงนอง

พระเจ้าสิริสุธรรมราชามหาธิบดี (พระเจ้าทาลุน) (พ.ศ. 2172-2191) ทรงครองราชย์ต่อจาก พระเจ้ามินแยไดกปาผู้เป็นพระภาติยะของพระองค์ ทรงเป็นกษัตริย์ที่ได้รับการยกย่องมากองค์หนึ่งของพม่า โดยเฉพาะในด้านศาสนาและการปกครอง ทรงจัดสวัสดิการให้ประชาชน ปรับปรุงระเบียบการปกครอง ฟื้นฟูหลักพระธรรมศาสตร์ในสมัยพุกาม ทำนุบำรุงพุทธศาสนา ได้รับการยกย่องเป็นธรรมราชา

ด้านการทหาร ทรงสามารถเกณฑ์ไพร่พลเพิ่มจาก 20,000 เป็น 400,000 ได้ และต้านทานการรุกรานจากจีนได้ในปี พ.ศ. 2180 อาณาจักรของพระองค์ครอบคลุมพม่าในปัจจุบัน (ยกเว้นยะไข่) และล้านนาทั้งหมด (กล่าวกันว่ารวมถึงล้านช้างด้วย)

อย่างไรก็ดี สิ่งที่น่าสนใจคือ ที่กล่าวกันว่าพระองค์บำรุงพระศาสนานั้น อันที่จริงก็มีความเกี่ยวพันกับการเกณฑ์ทหารและแรงงาน กล่าวคือ ปีคศ. 1636 พระองค์จัดสอบเพื่อวัดความรู้พระไตรปิฎกสำหรับพระและเณร ซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในประวัติศาสตร์ ทั้งนี้พระองค์ต้องการคัดแยกคนที่มาบวชเป็นพระเพียงเพราะต้องการหนีการเกณฑ์ไพร่พลออกไปเสีย เพราะโดยทั่วไปพระสงฆ์จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องไปเป็นทหารในระบบ ผู้สืบราชบัลลังก์ต่อจากพระเจ้าทาลุนมิได้บังคับให้พระต้องสอบวัดความรู้ แต่ยังคงควบคุมกระบวนการเข้าระบบสงฆ์ [5]

พระองค์ทรงย้ายเมืองหลวงจากหงสาวดีกลับไปอังวะ ในปี พ.ศ. 2178 ซึ่งเป็นฐานอำนาจเดิมของพระบิดาและพระเชษฐาเนื่องจากหงสาวดีทรุดโทรมมาก (จากผลของการศึกสมัยพระนเรศวร และถูกพวกยะไข่เผา) และต้องการกลับไปยังอังวะซึ่งเป็นเมืองดั้งเดิมของชาวพม่า (หงสาวดีเดิมเป็นเมืองของชาวมอญก่อนถูกพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ตีแตกและย้ายเมืองหลวงมา) รัชสมัยของพระองค์เน้นการศาสนามาก จนละเลยหัวเมืองมอญ อันส่งผลให้หัวเมืองมอญกบฏในเวลาต่อมา และเมื่อปี พ.ศ. 2191 พระเจ้าทาลุนสิ้นพระชนม์ เหล่าขุนนางเลยอัญเชิญพระเจ้าพินดาเลพระราชโอรสของพระองค์ครองราชย์ต่อไป

อ้างอิง[แก้]

  1. Hmannan Vol. 3 2003: 249–251
  2. Hmannan Vol. 3 2003: 143
  3. Hmannan Vol. 3 2003: 42
  4. Hmannan Vol. 3 2003: 247
  5. สยาดอว์ ศ.ดร.คำหมาย ธัมมสามิ, ภัทร สุวรรณวัฒนา แปล, อุดมการณ์นิยมและปฏิบัตินิยม: การศึกษาทางพระในพม่าและไทย จากศตวรรษที่สิบเจ็ดถึงปัจจุบัน
  • Hmannan Yazawin (ใน Burmese) 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar. 1829. 
ก่อนหน้า พระเจ้าทาลุน ถัดไป
พระเจ้าอโนเพตลุน 2leftarrow.png พระมหากษัตริย์พม่า
(อาณาจักรพม่ายุคที่ 2)

(พ.ศ. 2172 - พ.ศ. 2191)
2rightarrow.png พระเจ้าพินดาเล