ภาษากูย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ภาษากุย)
ภาษากูย
ภาษาแม่ใน ภาคอีสานตอนใต้ในไทย ทางเหนือของกัมพูชา ทางใต้ของลาว
จำนวนผู้พูด 300,000 ในไทย 64,000 ในลาว
15,000 ในกัมพูชา ทั้งหมด 379,000 คน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา
ระบบการเขียน ไม่มี
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ ไม่มี
รหัสภาษา
ISO 639-3 อย่างใดอย่างหนึ่ง:
kdt — Kuy (Kuay)
nyl — Nyeu (Yoe)

ภาษากูย (อังกฤษ: Kuy) หรือ ภาษากวย หรือ ภาษาส่วย เป็นภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติก สาขามอญ-เขมร กลุ่มกะตู มีผู้พูดทั้งหมด 366,675 คน พบในไทย 300,000 คน (พ.ศ. 2535)[1] ในจังหวัดบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ร้อยเอ็ด ส่วนใหญ่พูดภาษาลาว ภาษาไทยถิ่นอีสาน ภาษาไทยหรือภาษาเขมรเหนือได้ด้วย พบในกัมพูชา 15,495 คน (พ.ศ. 2532) ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือในจังหวัดพระวิหาร เสียมเรียบ กำปงธม สตรึงเตรง ส่วนใหญ่พูดภาษาเขมรได้ด้วย พบในลาว 51,180 คน (พ.ศ. 2543) ในแขวงสะหวันนะเขต ส่วนใหญ่อยู่ตามริมแม่น้ำโขงในลาวภาคใต้

ภาษากูยเป็นภาษาที่ไม่มีวรรณยุกต์ ใช้ระบบน้ำเสียงแทน ในประเทศไทยมี 3 สำเนียงคือ

ภาษากวยหรือภาษากูย มีอยู่ที่จังหวัดสุรินทร์ มีภาษาที่ใช้สนทนามี 2 สำเนียงคือ

  • กวยมหลัว พบที อ.จอมพระ อ.รัตนบุรี อ.ท่าตูม อ.สนม เช่น อาจีง แปลว่า ช้าง จีเหนีย แปลว่า ไปไหน เจียโดย แปลว่า กินข้าว เป็นต้น
  • กวยมลอ พบที่ อ.สังขะ อ.บัวเชด อ.ศรีณรงค์ อ.ศีขรภูมิ เช่น เจียง แปลว่า ช้าง จีนา แปลว่า ไปไหน จาโดย แปลว่า กินข้าว เป็นต้น

ภาษากวยบังคับช้าง[แก้]

ภาษากวย เป็นภาษาบังคับช้างที่ใช้บังคับมาจนถึงปัจจุบัน หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งคือ ภาษากวย ภาษาช้าง นั่นเอง เช่น ( นั่ง = ตะโก ลุก = ยูร์ เดิน = เปาะ ยืน = สยึง ถอยหลัง = ทอยกเรอย ยกขา = เล๊อยืง หมอบลง = มูมแสง ยกงวง = เล๊อโจบย ดึง = ร๊อง ลาก = ดึ วิ่ง = อึมปรอย แต๊ะ = กถ๊าร์ เต้น = รำ กินกล้วย = จาเปรียด กินอ้อย = จา-กต๊วม ไปอาบน้ำ = จีปอยด๊า หยุด = เจชาว์ ไหว้ = จะม๊า )

นี้เป็นภาษาบังคับช้างในเบื้องต้นเท่านั้น และเป็นภาษาที่ช้างฟังเข้าใจ

  • หมายเหตุ การพูดต้องพูดย้ำๆ หลายครั้ง

นับเลข[แก้]

เลขไทย เลขอารบิก คำอ่านไทย คำอ่านกูย
0 ศูนย์ ซูน
1 หนึ่ง มวย
2 สอง เบีย
3 สาม ไปย
4 สี่ ปอน
5 ห้า เซิง
6 หก ตะผัด
7 เจ็ด ตะโผล
8 แปด ตะขัว
9 เก้า ตะแขะ
๑๐ 10 สิบ จ๊อด
๑๑ 11 สิบเอ้ด มวยตองมวย
๒๐ 20 ยี่สิบ เฉียว
๓๐ 30 สามสิบ ซามซิบ
๔๐ 40 สี่สิบ สี๊ซิบ
๕๐ 50 ห้าสิบ ห๊าซิบ
๖๐ 60 หกสิบ หกซิบ
๗๐ 70 เจ็ดสิบ เจ๊ดซิบ
๘๐ 80 แปดสิบ แปดซิบ
๙๐ 90 เก้าสิบ เก๊าซิบ
๑๐๐ 100 หนึ่งสิบ มวยร้อย
๒๐๐ 200 สองร้อย เบียหร้อย
๑๐๐๐ 1000 หนึ่งพัน มวยพัน

อ้างอิง[แก้]

  • สมทรง บุรุษพัฒน์. สารานุกรมชนชาติกูย. กทม. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล. 2538
  • Gordon, Raymond G., Jr. (ed.) , 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.
  • พระสมุทร ถาวรธมฺโม/ทาทอง ผศ.ดร.ประวัติศาสตร์กวย. กทม. ที่ระลึกงานฌาปนกิจศพคุณยายขบวน ชาญเชี่ยว วัดแสงสว่างราฆฎร์บำรุง อ.บัวเชด จ.สุรินทร์. 2551.
  1. Gordon, Raymond G., Jr. (ed.) , 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

  • เฟสบุคคนที่อนูรักษ์วัฒนธรรมส่วย[1]