อำเภอห้วยทับทัน

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอห้วยทับทัน
แผนที่จังหวัดศรีสะเกษ เน้นอำเภอห้วยทับทัน
ไก่ย่างไม้มะดันเลื่องลือ ขึ้นชื่อข้าวหอมมะลิมากมาย หลากหลายผ้าไหมลวดลายดี โครงกระดูกมนุษย์โบราณพันปีน่าศึกษา ปราสาทขอมโบราณตระการตา สืบสานนานมาผ้าเก็บย้อมมะเกลือ
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอห้วยทับทัน
อักษรโรมัน Amphoe Huai Thap Than
จังหวัด ศรีสะเกษ
รหัสทางภูมิศาสตร์ 3312
รหัสไปรษณีย์ 33210
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 194.6 ตร.กม.
ประชากร 42,009 คน (พ.ศ. 2557)
ความหนาแน่น 215.87 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอห้วยทับทัน เลขที่ 256 หมู่ที่ 1 ตำบลห้วยทับทัน อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ 33210
พิกัด 15°3′0″N 104°1′24″E / 15.05000°N 104.02333°E / 15.05000; 104.02333
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4569 9055
หมายเลขโทรสาร 0 4569 9055

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอห้วยทับทัน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของจังหวัด มีพื้นที่ติดต่อกับจังหวัดสุรินทร์ แยกออกมาจาก อำเภออุทุมพรพิสัยประกาศตั้งเป็นกิ่งอำเภอห้วยทับทัน เมื่อวันที่ 17 ม.ค. 2520 ทำการเปิดกิ่งอำเภอ เมื่อวันที่ 16 ก.พ. 2520 โดยใฃ้ใต้ถุนศาลาวัดประชารังสรรค์เป็นสถานที่ทำการกิ่งอำเภอ และได้รับงบประมาณก่อสร้างที่ว่าการอำเภอถาวร ปี 2524 ต่อมากระทรวงมหาาดไทย ได้ประกาศยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ 29 มี.ค. 2529[1] มีผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก คือ ไก่ย่างไม้มะดันห้วยทับทัน[2]

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอห้วยทับทันตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้

ที่มาของอำเภอ[แก้]

เดิมน่าจะชื่อ "ห้วยทัพทัน" เพราะมีความหมายสอดคล้องตำนานเมืองศรีสะเกษมากกว่า แต่ในปัจจุบันเพี้ยนมาเป็น "ห้วยทับทัน" จากตำนานที่ว่า สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานีของไทย เมื่อพระเจ้าเอกทัศเสวยราชสมบัติอยู่นั้น ได้เกิดอาเพศช้างเผือกแตกโรงหนี แล้วมุ่งหน้ามาทางทิศตะวันออก มาถึงเขตดินแดนเขมรป่าดง (เขตจังหวัดศรีสะเกษและสุรินทร์ปัจจุบัน) พระเจ้าเอกทัศทรงให้ทหารนายกองออกตามจับช้างเผือก ขบวนทหารร่วมกับหัวหน้ากลุ่มชนชาวเขมรป่าดงที่ชำนาญการจับช้าง ออกตามจับช้างจน "มาทัน" ที่ลำธารแห่งหนึ่งปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอห้วยทับทัน จึงเห็นตัวช้างแต่ยังจับไม่ได้ ชาวบ้านจึงเรียกชื่อลำธารที่นายกองจับช้างตามมาทันนั้นว่า ห้วยทัพทัน เพราะกองทัพตามจับช้างมาทันที่นั่น ช้างเผือกวิ่งหนีเลยไปทางทิศใต้ด้านเขาพนมดงรัก จึงไล่ติดตามจนจับช้างเผือกได้ที่เชิงเขาพนมดงรัก ในเขตอำเภอกันทรลักษ์ปัจจุบัน เมื่อนำช้างเผือกมาถึงหมู่บ้านใหญ่บ้านหนึ่งซึ่งเป็นตัวเมืองศรีสะเกษปัจจุบัน ช้างเผือกได้ล้มป่วยลง พอรักษาพยาบาลช้างจนหายแล้วจึงออกเดินทางนำช้างเผือกส่งถึงกรุงศรีอยุธยา ชาวบ้านเป็นชาวส่วยจึงเรียกหมู่บ้านนั้นว่า "บ้านเจียงอี" (ภาษาส่วย แปลว่า "บ้านช้างป่วย") สืบมา และวัดในหมู่บ้านจึงได้ชื่อว่า "วัดเจียงอี"[3]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอห้วยทับทันแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 6 ตำบล 82 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ตำบลห้วยทับทัน (Huai Thap Than) 8 หมู่บ้าน
2. ตำบลเมืองหลวง (Mueang Luang) 14 หมู่บ้าน
3. ตำบลกล้วยกว้าง (Kluai Kwang) 13 หมู่บ้าน
4. ตำบลผักไหม (Phak Mai) 17 หมู่บ้าน
5. ตำบลจานแสนไชย (Chan Saen Chai) 13 หมู่บ้าน
6. ตำบลปราสาท (Prasat) 17 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอห้วยทับทันประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง 2 เทศบาลตำบล 5 องค์การบริหารส่วนตำบล ได้แก่

  • เทศบาลตำบลห้วยทับทัน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลห้วยทับทัน
    สำนักงานเทศบาลตำบลห้วยทับทัน
  • เทศบาลตำบลจานแสนไชย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจานแสนไชยทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยทับทัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยทับทัน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลห้วยทับทัน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองหลวงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลกล้วยกว้าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกล้วยกว้างทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลผักไหม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผักไหมทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปราสาท ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปราสาททั้งตำบล

แหล่งน้ำ[แก้]

ห้วยทับทัน เป็นลำห้วยที่ไหลมาจากอำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ เป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างจังหวัดสุรินทร์และจังหวัดศรีสะเกษในเขตอำเภอห้วยทับทัน อำเภอเมืองจันทร์ อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ และ อำเภอบึงบูรพ์ไหลลงไปบรรจบแม่น้ำมูลบริเวณอำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์

แหล่งท่องเที่ยว[แก้]

อำเภอห้วยทับทันมีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ ปราสาทบ้านปราสาท (ห้วยทับทัน) สำรวจพบและขึ้นทะเบียนโบราณสถานของชาติ ปี พ.ศ. 2478 ตั้งอยู่ที่วัดปราสาทพนาราม บ้านปราสาท หมู่ที่ 12 ตำบลปราสาท อยู่ห่างจากตัวจังหวัดศรีสะเกษ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 ประมาณ 39 กิโลเมตร ถึงตัวอำเภอห้วยทับทัน ให้เลี้ยวขวาไปตามทางหลวงชนบท (ศก.5049) อีกประมาณ 6 กม. ปราสาทประกอบด้วยปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกันในแนวเหนือ-ใต้ มีกำแพงล้อมรอบพร้อมซุ้มประตู สันนิษฐานว่า เดิมมี 3 หรือ 4 ทิศ ปัจจุบันคงเหลือเพียงด้านทิศใต้เท่านั้น ก่อด้วยศิลาแลง ปรางค์สององค์ที่ขนาบข้างขนาดเดียวกัน ได้รับการดัดแปลงรูปแบบไปมาก โดยเฉพาะส่วนหลังคาและประตู ซึ่งก่อทึบหมดทุกด้าน ยังคงปรากฏกรอบประตูหินทรายและชิ้นส่วนทับหลังสลักภาพการกวนเกษียรสมุทรตกอยู่ ปราสาทแห่งนี้สร้างขึ้นตามความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ เป็นศิลปกรรมร่วมสมัยแบบบาปวน สมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ราวพุทธศตวรรษที่ 16 และบูรณะมาแล้ว 3 ยุค กรมศิลปากรได้มีการขุดพบวัตถุโบราณคือ เทวรูปศิลาหินทราย ทับหลังพระอิศวรทรงโคอุศุภราช หรือโคนนทิ และ ทับหลังกูรมาวตาร และวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2551 ได้สำรวจขุดพบ และโครงกระดูกมนุษย์โบราณอายุราว 3 พันปี ตั้งแต่ยุคหินใหม่ กำไลสำริด เภาชนะดินเผา ลูกปัดสี กระเบื้องเคลือบ กระดองเต่า ขาวสารที่กลายเป็นหิน

ปราสาทห้วยทับทัน
ปราสาทห้วยทับทัน

สาธารณะสุข[แก้]

  • สำนักงานสาธารณะสุขอำเภอห้วยทับทัน
  1. โรงพยาบาลห้วยทับทัน
  2. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปราสาท ตำบลปราสาท
  3. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกล้วยกว้าง ตำบลกล้วยกว้าง
  4. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลพะวร ตำบลจานแสนไชย
  5. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจานแสนไชย ตำบลจานแสนไชย
  6. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลห่องน้อย ตำบลผักไหม
  7. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตําบลผักไหมใหญ่ ตำบลผักไหม
  8. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเมืองหลวง ตำบลเมืองหลวง
  9. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองสะมอนตำบลเมืองหลวง

สถาบันการศึกษา[แก้]

  • โรงเรียนมัธยมศึกษา สพม. 2 แห่ง [4]
ป้ายโรงเรียนห้วยทับทันวิทยาคม
ลำดับ ชื่อโรงเรียน ตำบล
1 โรงเรียนห้วยทับทันวิทยาคม (ตำบลห้วยทับทัน)
2 โรงเรียนผักไหมวิทยานุกูล (ตำบลผักไหม)
  • โรงเรียนในสังกัด สพฐ. 28 แห่ง[5]
โรงเรียนประถมศึกษา 23 แห่ง
  1. โรงเรียนบ้านปะโด๊ะ (ตำบลปราสาท)
  2. โรงเรียนบ้านหนองอาคูณ (ตำบลปราสาท)
  3. โรงเรียนบ้านขะยูง (ตำบลปราสาท)
  4. โรงเรียนบ้านหว้า (ตำบลปราสาท)
  5. โรงเรียนอนุบาลห้วยทับทัน (ตำบลห้วยทับทัน)
  6. โรงเรียนบ้านหนองสิมใหญ่ (ตำบลห้วยทับทัน)
  7. โรงเรียนบ้านสร้างเรือ (ตำบลห้วยทับทัน)
  8. โรงเรียนบ้านจังเอิน (ตำบลเมืองหลวง)
  9. โรงเรียนบ้านหนองน้ำขุ่น (ตำบลเมืองหลวง)
  10. โรงเรียนบ้านหนองสะมอน (ตำบลเมืองหลวง)
  11. โรงเรียนบ้านเมืองน้อย (ตำบลเมืองหลวง)
  12. โรงเรียนบ้านเมืองหลวง (ตำบลเมืองหลวง)
  13. โรงเรียนบ้านกล้วยกว้าง (ตำบลกล้วยกว้าง)
  14. โรงเรียนบ้านพอกหนองแข้ (ตำบลกล้วยกว้าง)
  15. โรงเรียนบ้านไพรพระยอม (ตำบลกล้วยกว้าง)
  16. โรงเรียนบ้านไฮใหญ่ (ตำบลกล้วยกว้าง)
  17. โรงเรียนบ้านพงสิม (ตำบลจานแสนไชย)
  18. โรงเรียนบ้านพระวร (ตำบลจานแสนไชย)
  19. โรงเรียนบ้านจานแสนไชย (ตำบลจานแสนไชย)
  20. โรงเรียนบ้านนานวนหนองแคน (ตำบลจานแสนไชย)
  21. โรงเรียนบ้านตาทอง (ตำบลผักไหม)
  22. โรงเรียนบ้านกระสังข์ (ตำบลผักไหม)
  23. โรงเรียนบ้านกระเต็ล (ตำบลผักไหม)
โรงเรียนมัธยมศึกษาขยายโอกาส 5 แห่ง
  1. โรงเรียนบ้านปราสาท (ตำบลปราสาท)
  2. โรงเรียนบ้านอีสร้อย (ตำบลปราสาท)
  3. โรงเรียนบ้านโทะ (ตำบลเมืองหลวง)
  4. โรงเรียนบ้านบุยาว (ตำบลกล้วยกว้าง)
  5. โรงเรียนบ้านนาทุ่ง (ตำบลผักไหม)

วัดราษฏร์ในอำเภอห้วยทับทัน[แก้]

>> รายชื่อวัดในจังหวัดศรีสะเกษ <<

วัดราษฏร์มหานิกาย[แก้]

  1. วัดศรีห้วยทับทัน ที่ตั้งบ้านหนองสิมน้อย ตำบลห้วยทับทัน เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  2. วัดปราสาท ที่ตั้งบ้านโนนธาตุ ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  3. วัดสร้างเรือ ที่ตั้งบ้านสร้างเรือ ตำบลห้วยทับทัน เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  4. วัดหว้าระหุ่ง ที่ตั้งบ้านระหุ่ง ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  5. วัดปะโด๊ะ ที่ตั้งบ้านปะโด๊ะ ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  6. วัดหนองสิมน้อย ที่ตั้งบ้านหนองสิมน้อย ตำบลห้วยทับทัน เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  7. วัดป่าบ้านกระทุ้ม ที่ตั้งบ้านกระทุ้ม ตำบลห้วยทับทัน
  8. วัดบ้านพะเนา ที่ตั้งบ้านพะเนา ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลห้วยทับทัน-ปราสาท
  9. ที่พักสงฆ์ศิริบุญญาวาส ที่ตั้งบ้านศาลากัลป์พฤกษ์ ตำบลปราสาท
  10. ที่พักสงฆ์ศรีบูรพาราม(กอเลา) ที่ตั้งบ้านกอเลา ตำบลปราสาท
  11. ที่พักสงฆ์กะทิ ที่ตั้งบ้านกะทิ ตำบลปราสาท
  12. ที่พักสงฆ์หนองนา ที่ตั้งบ้านหนองนา ตำบลปราสาท
  13. วัดกล้วยกว้าง ที่ตั้งบ้านกล้วยกว้าง ตำบลกล้วยกว้าง
  14. วัดบุยาว ตำบลกล้วยกว้าง
  15. วัดพอกนาดี ตำบลกล้วยกว้าง
  16. วัดไพรพะยอม ตำบลกล้วยกว้าง
  17. วัดไฮใหญ่ ตำบลกล้วยกว้าง
  18. วัดขามใหญ่ ตำบลกล้วยกว้าง
  19. วัดพอกหนองแข้ ตำบลกล้วยกว้าง
  20. สำนักสงฆ์โนนตาดี ที่ตั้งป่าโนนตาดี บ้านแดงใหญ่ ตำบลกล้วยกว้าง
  21. สำนักสงฆ์พระพุทธเจ้า 5 พระองค์ ที่ตั้งบ้านกล้วยกว้าง ตำบลกล้วยกว้าง
  22. ที่พักสงฆ์บ้านขามน้อย ที่ตั้งบ้านขามน้อย ตำบลกล้วยกว้าง
  23. สำนักสงฆ์พุทธอุทยานสถานธรรมดอนแก้ว (ห้วยวะ) ที่ตั้งบ้านโนนสำโรง ตำบลกล้วยกว้าง
  24. วัดจานแสนไชย ตำบลจานแสนไชย
  25. วัดนานวน ตำบลจานแสนไชย
  26. วัดบ้านผือ ตำบลจานแสนไชย
  27. วัดพะวร ตำบลจานแสนไชย
  28. วัดหนองแคน ตำบลจานแสนไชย
  29. วัดป่าญาณวิเศษจรัสเขมจารี ที่ตั้งบ้านมด ตำบลจานแสนไชย
  30. วัดกระสังข์ ตำบลผักไหม
  31. วัดนาทุ่ง ตำบลผักไหม
  32. วัดบ้านชาด-ห่องน้อย ตำบลผักไหม
  33. วัดผักไหมใหญ่ ตำบลผักไหม
  34. วัดผักไหมน้อย ตำบลผักไหม
  35. วัดบ้านหาด ตำบลผักไหม
  36. วัดไพรพะเนาว์ ตำบลผักไหม
  37. วัดป่านาทุ่งเหนือ ตำบลผักไหม
  38. ที่พักสงฆ์บ้านกระเต็ล ที่ตั้งบ้านกระเต็ล ตำบลผักไหม
  39. ที่พักสงฆ์บ้านหนองลุง(สำนักปฎิบัติธรรมปู่ฤาษีพนาเวศ) ที่ตั้งบ้านหนองลุง ตำบลผักไหม
  40. วัดชัยสว่าง ที่ตั้งบ้านจังเอิน ตำบลเมืองหลวง
  41. วัดบ้านอ้อ ตำบลเมืองหลวง
  42. วัดเมืองน้อย ตำบลเมืองหลวง
  43. วัดเมืองหลวง ตำบลเมืองหลวง
  44. วัดหนองสะมอน ตำบลเมืองหลวง
  45. วัดบ้านโทะ ตำบลเมืองหลวง
  46. วัดห้วยยาง (วัดอุดมราษฎร์สามัคคี) ตำบลเมืองหลวง
  47. ที่พักสงฆ์สำนักวิปัสสนาธรรมป่าช้าดอนใต้บ้านเมืองหลวง ที่ตั้งบ้านเมืองหลวง ตำบลเมืองหลวง

วัดราษฎร์ธรรมยุตนิกาย[แก้]

  1. วัดประชารังสรรค์ ที่ตั้งบ้านห้วยทับทัน-ฝั่งธน ตำบลห้วยทับทัน เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลปราสาท
  2. วัดหนองสิมใหญ่ ที่ตั้งบ้านหนองสิมใหญ่ ตำบลห้วยทับทัน เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลปราสาท
  3. วัดวัดป่าบ้านบากขะยูง ที่ตั้งบ้านขะยูง ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลปราสาท
  4. วัดหนองฮะสุทธาวาส ที่ตั้งบ้านหนองฮะ ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลปราสาท
  5. วัดหนองอาคูณ ที่ตั้งบ้านหนองอาคูณ ตำบลปราสาท เขตปกครองคณะสงฆ์ตำบลปราสาท
  6. วัดป่าหนองเมย (ธ) ที่ตั้งบ้านหนองเมย ตำบลเมืองหลวง

ผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง[แก้]

อำเภอห้วยทับทันมีผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง คือ ไก่ย่างไม้มะดัน ผลิตจากไก่พื้นเมืองสามสายเลือด ใช้ไม้มะดันเป็นไม้เสียบไก่ รสชาติจะออกเปรี้ยวพอเหมาะกับสูตรเครื่องปรุง ลักษณะพิเศษคือการนำไม้มะดันที่ขึ้นตามธรรมชาติมาเหลาเสียบเป็นไม้ปิ้งซึ่งต่างจากที่อื่น นอกจากนั้นยังมีผลิตภัณฑ์อีกอย่างหนึ่ง คือ เสื้อย้อมมะเกลือ เป็นเสื้อที่ผ่านกรรมวิธีการย้อมด้วยวิธีการพื้นบ้าน (แช่น้ำมะเกลือ)

การเดินทาง[แก้]

ทางรถยนต์[แก้]

  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 (นครราชสีมา – อุบลราชธานี) เชื่อมระหว่างหัวยทับทัน-สุรินทร์ ระยะทาง 64 กิโลเมตร
  • ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 (นครราชสีมา – อุบลราชธานี) เชื่อมระหว่างห้วยทับทัน-ศรีสะเกษ ระยะทาง 37 กิโลเมตร

ทางรถไฟ[แก้]

  • ขบวนรถด่วนพิเศษดีเซลรางปรับอากาศ (สปรินเตอร์) ขบวนที่ 71/74 กรุงเทพ-ศรีสะเกษ-ศรีสะเกษ-กรุงเทพ ไป-กลับ วันละ 1 เที่ยว ออกจากกรุงเทพ 10:05 น. ถึงสถานีรถไฟห้วยทับทันเวลา 18:07 น. ออกจากสถานีรถไฟห้วยทับทันเวลา 19:32 ถึงกรุงเทพฯ 04:35 น.[6]

อ้างอิง[แก้]

  1. ศูนย์บริการข้อมูลอำเภอ กรมการปกครอง
  2. ผลิตภัณฑ์ไก่ย่างไม้มะดัน
  3. ทัศนวิทย์ สิทธิโท. พิมพ์ที่ระลึกงานพระราชทานเพลิงศพ. จากพระครูมงคลกิจประสาธน์ (ประศาสน์ อนุตฺตโร). วัดเจียงอีศรีมงคลวราราม. ศรีสะเกษ, 2537.
  4. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 28
  5. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2
  6. http://www.railway.co.th/