กลุ่มภาษาจีน
| กลุ่มภาษาจีน | |
|---|---|
| ซีนีติก | |
| กลุ่มเชื้อชาติ: | กลุ่มชนจีน |
| ภูมิภาค: | เอเชียตะวันออก, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, เอเชียกลาง, เอเชียเหนือ |
| การจําแนก ทางภาษาศาสตร์: | จีน-ทิเบต
|
| ภาษาดั้งเดิม: | จีนดั้งเดิม |
| กลุ่มย่อย: | |
| ISO 639-5: | zhx |
| กลอตโตลอก: | sini1245 (Sinitic)[1] macr1275 (Macro-Bai)[2] |
 แผนที่กลุ่มภาษาจีนในประเทศจีน | |
กลุ่มภาษาซีนีติก (อังกฤษ: Sinitic languages;[a] จีนตัวย่อ: 汉语族; จีนตัวเต็ม: 漢語族; พินอิน: Hànyǔ zú) มักมีชื่อพ้องกับ กลุ่มภาษาจีน (Chinese languages) เป็นกลุ่มภาษาของภาษาแยกหน่วยคำ (analytic language) เอเชียตะวันออกที่ประกอบด้วยสาขาหลักของตระกูลภาษาจีน-ทิเบต มีการเสนอบ่อยครั้งว่ามีการแบ่งแยกเบื้องต้นระหว่างกลุ่มภาษาจีนและภาษาอื่น ๆ ในตระกูล (ตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า) มุมมองนี้ถูกปฏิเสธโดยนักวิจัยบางส่วน[6] แต่ได้พบหลักฐานทางวิวัฒนาการสนับสนุนในกลุ่มคนอื่น ๆ[7][8] กลุ่มภาษามาโครไป๋ที่การจำแนกประเภทเป็นเรื่องยาก อาจเป็นผลพวงแตกสาขาจากภาษาจีนเก่า และด้วยเหตุนี้จึงเป็นกลุ่มภาษาจีน[9] มิฉะนั้นแล้ว กลุ่มภาษาจีนจึงกำหนดด้วยวิธภาษาจีนที่หลากหลาย ซึ่งเชื่อมโยงด้วยภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ร่วมกัน และการใช้คำว่า "Sinitic" อาจสะท้อนถึงมุมมองทางภาษาศาสตร์ที่ว่าภาษาจีนประกอบขึ้นเป็นกลุ่มของภาษาที่แตกต่างกัน มากกว่าที่จะเป็นวิธภาษาต่างๆ ของภาษาเดียว[b]
ประชากร
[แก้]ประชากรจีนมากกว่าร้อยละ 91 พูดภาษาจีน ในจำนวนนี้ประมาณสามในสี่พูดวิธภาษาจีนกลาง[11] การประมาณการจำนวนผู้พูดกลุ่มภาษาจีนทั่วโลกใน ค.ศ. 2018–2019 ทั้งพูดเป็นภาษาแม่หรือไม่ ระบุไว้ในตารางข้างล่างนี้:[12] โปรดทราบว่าตัวเลขมีจำนวนไม่แน่นอน เนื่องจากความไม่แน่นอนในการประมาณจำนวนประชากรของประเทศจีน
| สาขา | ผู้พูด | ร้อยละ |
|---|---|---|
| จีนกลาง | 1,118,584,040 | 73.50% |
| กวางตุ้ง | 85,576,570 | 5.62% |
| อู๋ | 81,817,790 | 5.38% |
| หมิ่น | 75,633,810 | 4.97% |
| จิ้น | 47,100,000 | 3.09% |
| ฮากกา | 44,065,190 | 2.90% |
| เซียง | 37,400,000 | 2.46% |
| กั้น | 22,200,000 | 1.46% |
| ฮุยโจว | 5,380,000 | 0.35% |
| ผิงฮว่า | 4,130,000 | 0.27% |
| ดุงกาน | 56,300 | 0.004% |
| รวม | 1,521,943,700 | 100% |
หมายเหตุ
[แก้]- ↑ จากภาษาละตินตอนปลาย Sīnae, 'ภาษาจีน' อาจมาจากภาษาอาหรับ Ṣīn 'จีน' จากชื่อราชวงศ์ฉินของจีน (OED) ใน ค.ศ. 1982 พอล เค. เบเนดิกต์เสนอกลุ่มย่อยของตระกูลภาษาจีน-ทิเบตเป็น "Sinitic" ประกอบด้วยภาษาไป๋และจีน[3] The precise affiliation of Bai remains uncertain[4] และคำว่า Sinitic ส่วนใหญ่ใช้เป็นคำพ้องความหมายกับภาษาจีน โดยเฉพาะเมื่อมองว่าเป็นตระกูลภาษา มากกว่าที่จะเป็นภาษาหนึ่ง[5]
- ↑ ดังตัวอย่างจาก Enfield (2003:69) และ Hannas (1997) ศัพท์จีนที่มักแปลเป็น 'ภาษา' และ 'ภาษาถิ่น' ไม่สอดคล้องกับคำแปลเหล่านั้น คำเหล่านี้ได้แก่: "อู่เหยียน" (語言; yǔyán) เทียบเท่ากับมหภาษาหรือ language cluster ซึ่งใช้กับภาษาจีนเอง; "ฟางเหยียน" (方言; fāngyán) ที่แยกภาษาที่ไม่สามารถเข้าใจร่วมกับภายในอู่เหยียน; และ "ถู-ยฺหวี่" (土語; tǔyǔ) หรือ "ถู่ฮว่า" (土話; tǔhuà) ซึ่งสอดคล้องกับการใช้คำว่า 'ภาษาถิ่น' ในภาษาศาสตร์ตะวันตกที่คุ้นเคยกันดี[10]
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin (บ.ก.). "Sinitic". Glottolog . Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin (บ.ก.). "Macro-Bai". Glottolog . Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ Wang (2005), p. 107.
- ↑ Wang (2005), p. 122.
- ↑ Mair (1991), p. 3.
- ↑ van Driem (2001), p. 351.
- ↑ Zhang, Menghan; Yan, Shi; Pan, Wuyun; Jin, Li (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China in the Late Neolithic". Nature. 569 (7754): 112–115. Bibcode:2019Natur.569..112Z. doi:10.1038/s41586-019-1153-z. ISSN 1476-4687. PMID 31019300. S2CID 129946000.
- ↑ Sagart et al. (2019).
- ↑ van Driem (2001:403) states "Bái ... may form a constituent of Sinitic, albeit one heavily influenced by Lolo–Burmese."
- ↑ Bradley (2012), p. 1.
- ↑ Chan, Sin-Wai; Chappell, Hilary; Li, Lan (2017). "Mandarin and other Sinitic languages". Routledge Encyclopedia of the Chinese language. Oxford: Routledge. น. 605–628.
- ↑ "Chinese". Ethnologue.
- Sagart, Laurent; Jacques, Guillaume; Lai, Yunfan; Ryder, Robin; Thouzeau, Valentin; Greenhill, Simon J.; List, Johann-Mattis (2019), "Dated language phylogenies shed light on the history of Sino-Tibetan", Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 116 (21): 10317–10322, doi:10.1073/pnas.1817972116, PMC 6534992, PMID 31061123.
- "Origin of Sino-Tibetan language family revealed by new research". ScienceDaily (ข่าวประชาสัมพันธ์). พฤษภาคม 6, 2019.
{{cite press release}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
- "Origin of Sino-Tibetan language family revealed by new research". ScienceDaily (ข่าวประชาสัมพันธ์). พฤษภาคม 6, 2019.
ข้อมูล
[แก้]- Bradley, David (2012), "Languages and Language Families in China", ใน Rint Sybesma (บ.ก.), Encyclopedia of Chinese Language and Linguistics., Brill
- Enfield, N. J. (2003), Linguistics Epidemiology: Semantics and Language Contact in Mainland Southeast Asia, Psychology Press, ISBN 0415297435
- Hannas, W. (1997), Asia's Orthographic Dilemma, University of Hawaii Press, ISBN 082481892X
- Iwata, Ray (2010), "Chinese Geolinguistics: History, Current Trend and Theoretical Issues", Dialectologia, Special issue I: 97–121.
- Jiang, Huo 江荻; Ouyang, Jueya 欧阳觉亚; Zou, Heyan 邹嘉彦 (2007), "Hǎinán Shěng Sānyà Shì Màihuà yīnxì" 海南省三亚市迈话音系, Fāngyán 方言 (ภาษาจีน), 2007 (1): 23–34.
- Kurpaska, Maria (2010), Chinese Language(s): A Look Through the Prism of "The Great Dictionary of Modern Chinese Dialects", Walter de Gruyter, ISBN 978-3-11-021914-2
- Mair, Victor H. (1991), "What Is a Chinese 'Dialect/Topolect'? Reflections on Some Key Sino-English Linguistic terms" (PDF), Sino-Platonic Papers, 29: 1–31.
- Mei, Tsu-lin (1970), "Tones and prosody in Middle Chinese and the origin of the rising tone", Harvard Journal of Asiatic Studies, 30: 86–110, doi:10.2307/2718766, JSTOR 2718766
- Norman, Jerry (1988), Chinese, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-29653-3.
- Norman, Jerry (2003), "The Chinese dialects: Phonology", ใน Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (บ.ก.), The Sino-Tibetan languages, Routledge, น. 72–83, ISBN 978-0-7007-1129-1
- Pulleyblank, Edwin G. (1984), Middle Chinese: A study in Historical Phonology, Vancouver: University of British Columbia Press, ISBN 978-0-7748-0192-8
- Tang, Chaoju; Van Heuven, Vincent J. (2007), "Predicting mutual intelligibility in chinese dialects from subjective and objective linguistic similarity" (PDF), Interlingüística, 17: 1019–1028.
- Thurgood, Graham (2003), "The subgroup of the Tibeto-Burman languages: The interaction between language contact, change, and inheritance", ใน Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (บ.ก.), The Sino-Tibetan languages, Routledge, น. 3–21, ISBN 978-0-7007-1129-1
- van Driem, George (2001), Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region, Brill, ISBN 90-04-10390-2
- Wang, Feng (2005), "On the genetic position of the Bai language", Cahiers de Linguistique Asie Orientale, 34 (1): 101–127, doi:10.3406/clao.2005.1728.
- Yan, Margaret Mian (2006), Introduction to Chinese Dialectology, LINCOM Europa, ISBN 978-3-89586-629-6