จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาเลอเวือะ หรือ ภาษาละว้า เป็นภาษาหนึ่งในตระกูลออสโตรเอเชียติก สาขามอญ-เขมร สาขาย่อยปะหล่อง ในประเทศไทยมีผู้พูดในจังหวัดแม่ฮ่องสอนและเชียงใหม่ ตามรายงานของอี. ดับเบิลยู. ฮัตชินสัน เมื่อ พ.ศ. 2477 พบว่ามีผู้พูดในจังหวัดลำปาง เชียงราย และแพร่ด้วย แต่จากการสำรวจเมื่อ พ.ศ. 2527 ไม่พบผู้พูดภาษาเลอเวือะในจังหวัดดังกล่าว คงพูดภาษาไทยถิ่นเหนือทั้งหมด
ภาษาเลอเวือะประกอบด้วยวิธภาษาหรือภาษาย่อยที่แตกต่างกันสองกลุ่มซึ่งแหล่งข้อมูลบางแหล่งถือว่าเป็นภาษาแยกจากกัน ได้แก่ ภาษาเลอเวือะตะวันตกและภาษาเลอเวือะตะวันออก ภาษาทั้งสองมีความแตกต่างกันพอสมควร (แม้ว่าจะมีความสัมพันธ์ทางเชื้อสายอย่างสูง) เนื่องจากไม่สามารถเข้าใจซึ่งกันและกันได้จากคำให้การที่สอดคล้องกันของผู้พูดภาษาเลอเวือะตะวันตกและผู้พูดภาษาเลอเวือะตะวันออกและจากการทดสอบโดยสถาบันภาษาศาสตร์ฤดูร้อน[3] นอกจากนี้บรรดาหมู่บ้านที่พูดภาษาเลอเวือะของแต่ละกลุ่มก็ยังมีสำเนียงภาษาที่แตกต่างกันออกไปอีก มิชชันนารีที่เคยเข้าไปเผยแพร่ศาสนาคริสต์ได้พัฒนาการเขียนภาษาเลอเวือะตะวันตกด้วยอักษรละตินและอักษรไทย[4]
ภาษาเลอเวือะตะวันออกมีความมีชีวิตชีวาทางภาษาในระดับสูงและใช้สื่อสารกันในบ้านโดยผู้พูดทุกวัย การศึกษาของรัฐ ประกาศของหมู่บ้าน และธุรกิจทางการมักใช้ภาษาไทยกลาง ผู้พูดภาษาเลอเวือะตะวันออกส่วนใหญ่พูดคำเมืองได้เป็นอย่างน้อย แต่มีผู้พูดสูงอายุบางคนตอบเป็นภาษาเลอเวือะเมื่อมีผู้พูดคำเมืองด้วย ผู้พูดรุ่นใหม่มีแนวโน้มที่จะพูดภาษาไทยกลางได้คล่องเนื่องจากระบบการศึกษา และส่วนใหญ่พูดคำเมืองได้คล่องเนื่องจากการแต่งงานระหว่างชาวเลอเวือะกับชาวยวน
- หน่วยเสียงในช่องสีเขียวคือหน่วยเสียงที่ปรากฏเฉพาะในภาษาเลอเวือะตะวันตกถิ่นป่าแป๋ ส่วนหน่วยเสียงในช่องสีแดงคือหน่วยเสียงที่ปรากฏเฉพาะในภาษาเลอเวือะตะวันตกถิ่นละอูบ
- หน่วยเสียงพยัญชนะต้นควบในภาษาเลอเวือะตะวันตกถิ่นป่าแป๋มี 13 หน่วยเสียง ได้แก่ /ᵐbl/, /ᵐbj/, /ᵑɡl/, /ᵑɡj/, /pl/, /pj/, /pʰl/, /pʰj/, /kl/, /kw/, /kj/, /kʰl/, /kʰj/ ในภาษาเลอเวือะตะวันตกถิ่นละอูบมี 11 หน่วยเสียง ได้แก่ /ᵐbr/, /ᵐbl/, /ᵑɡr/, /ᵑɡl/, /pl/, /pʰr/, /pʰl/, /kl/, /kw/, /kʰr/, /kʰl/[7] และในภาษาเลอเวือะตะวันออกมี 6 หน่วยเสียง ได้แก่ /ᵐbr/, /ᵑɡr/, /pr/, /pʰr/, /kr/, /kʰr/[8]
- หน่วยเสียงพยัญชนะท้ายในภาษาเลอเวือะตะวันตกมี 10 หน่วยเสียง ได้แก่ /m/, /n/, /ɲ/, /ŋ/, /p/, /t/, /c/, /k/, /ʔ/, /h/[9] ส่วนในภาษาเลอเวือะตะวันออกมี 16 หน่วยเสียง ได้แก่ /m/, /n/, /ɲ/, /ŋ/, /p/, /t/, /c/, /k/, /ʔ/, /h/, /w/, /w̥/, /wˀ/, /j/, /j̥/, /jˀ/[6] (โดยที่ /w̥/, /wˀ/, /j̥/, /jˀ/ ปรากฏในตำแหน่งท้ายพยางค์เท่านั้น ไม่ปรากฏในตำแหน่งต้นพยางค์)
- หน่วยเสียง /d/ ในภาษาเลอเวือะตะวันตกปรากฏในคำยืมจากภาษาไทย[10]
- หน่วยเสียง /pʰ/ และ /tʰ/ ในภาษาเลอเวือะตะวันตกถิ่นป่าแป๋บางครั้งจะออกเสียงเป็น /p/ และ /t/ ในภาษาเลอเวือะตะวันตกถิ่นละอูบ[10]
- หน่วยเสียง /w/ ออกเสียงเป็น [w~ʋ~v] โดยขึ้นอยู่กับผู้พูด[11][12]
หน่วยเสียงสระเดี่ยวภาษาเลอเวือะ[13][14]
| ระดับลิ้น |
ตำแหน่งลิ้น |
| หน้า |
กลาง |
หลัง |
| สูง |
i | ɨ | u |
| กึ่งสูง |
e | ə | o |
| กึ่งต่ำ |
ɛ | | ɔ |
| ต่ำ |
| a | ɒ |
- หน่วยเสียงในช่องสีฟ้าคือหน่วยเสียงที่ปรากฏเฉพาะในภาษาเลอเวือะตะวันออก
- หน่วยเสียง /a/ ในภาษาเลอเวือะตะวันออกมักออกเสียงเป็น [ɐ][14]
ภาษาเลอเวือะตะวันตกมีสระประสม 3 สระ ได้แก่ /ia/, /ɨa/ และ /ua/[15] นอกจากนี้ยังมีสระเรียง 16 ชุด ได้แก่ /iu/, /eo/, /ɛɔ/, /əi/, /əɨ/, /əu/, /ai/, /aɨ/, /au/, /aɛ/, /aɔ/, /ui/, /uɛ/, /oi/, /ɔi/ และ /ɔɛ/ (แต่ไม่ปรากฏสระเรียง /eo/ และ /uɛ/ ที่บ้านป่าแป๋)[16] ส่วนภาษาเลอเวือะตะวันออก นักภาษาศาสตร์ได้วิเคราะห์จำแนกสระประสมและสระเรียงไว้แตกต่างกัน เอลิซาเบท มันน์ เสนอในบทความที่ตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2560 ว่าภาษาเลอเวือะตะวันออกมีสระประสม 6 สระ ได้แก่ /iᵊ/, /iᵃ/, /ɨᵃ/, /aᶤ/, /uᵊ/ และ /uᵃ/[14]
คณะกรรมการจัดทำระบบเขียนภาษาท้องถิ่นของกลุ่มชาติพันธุ์ด้วยอักษรไทย สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ได้กำหนดตัวเขียนภาษาเลอเวือะตะวันตกอักษรไทยตามระบบเสียงภาษาเลอเวือะตะวันตกที่พูดกันในหมู่ที่ 4 บ้านป่าแป๋ ตำบลป่าแป๋ อำเภอแม่สะเรียง และหมู่ที่ 6 บ้านละอูบ ตำบลห้วยห้อม อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ไว้ดังนี้
พยัญชนะ
| อักษรไทย | เสียง | ตัวอย่างคำ | ความหมาย |
|---|
| ป่าแป๋ | ละอูบ |
| ก | /k/ | กัก | กิ่ง |
| บลัก | ค้างคาว |
| ค | /kʰ/ | โคะ | ต้นไม้ |
| ฆ | /ᵑɡ/ | ฆา-อืฮ | เม่น |
| ง | /ŋ/ | งอ | ไฟ |
| โกลง | ห้วย |
| ʼง | /ˀŋ/ | เʼงียง | สั้น |
| ฮง | /ʰŋ/ | เฮงาะ | ข้าวเปลือก |
| จ | /c/ | จัก | กวาง |
| โอ-อิจ | หมด |
| ช | /cʰ/ | เชือม | จาน |
| ซ | /s/ | ซัง | ช้าง |
| ฌ | /ᶮɟ/ | เฌือม | ซึม |
| ญ | /ɲ/ | ญือ | ขัด |
| บิญ | โคลน |
| ʼญ | /ˀɲ/ | ʼญือ | ผิง (ไฟ) |
| ฮญ | /ʰɲ/ | ฮญือ | (หนัง) ย่น |
| ด | /d/ | ดึง | ดึง |
| /t/ (เมื่อเป็นพยัญชนะท้าย) | กัด | หนาม |
| ด | /ⁿd/ | โดง | หม้อ |
| ต | /t/ (เมื่อเป็นพยัญชนะต้น) | โตะ | เนื้อ |
| ท | /tʰ/ | ทอง | ย่าม |
| น | /n/ | แนฮ | คราม (พืช) |
| กวน | ลูก |
| ʼน | /ˀn/ | เʼนะ | หมวกชนิดหนึ่ง |
| ฮน | /ʰn/ | ฮนัง | สร้อย |
| บ | /b/ | บัก | กบ |
| /p/ (เมื่อเป็นพยัญชนะท้าย) | อา-อุบ | ข้าวสุก |
| บ | /ᵐb/ | โบง | บันได |
| ป | /p/ (เมื่อเป็นพยัญชนะต้น) | ปัง | ขวด |
| พ | /pʰ/ | พัก | ล้าง (จาน) |
| ฟ | /f/ | โฟ-อิจ | เสร็จ |
| ม | /m/ | มอง | รอคอย |
| ญึม | อร่อย |
| ʼม | /ˀm/ | ʼมา | ไร่ข้าว |
| ฮม | /ʰm/ | ฮมา | ตอก |
| ย | /j/ | เยือม | ร้องไห้ |
| ʼย | /ˀj/ | ʼยวง | หมู่บ้าน |
| ร | /r/ | แรม | ดายหญ้า |
| ฮร | /ʰr/ | ฮรัง | เขี้ยว |
| รฺ | | /ɣ/ | รฺะ | ใหญ่ |
| ʼรฺ | | /ˀɣ/ | ʼรฺอง | ต้นเสา |
| ฮรฺ | | /ʰɣ/ | ฮฺรัง | เขี้ยว |
| ล | /l/ | เลองะ | เล่น |
| ʼล | /ˀl/ | ʼลัง | ยาว |
| ฮล | /ʰl/ | ฮละ | ใบ |
| ว | /w/ | เวือก | หนอน |
| อ | /ʔ/ (เมื่อเป็นพยัญชนะต้น) | ออ | พี่สาว |
| ฮ | /h/ | แฮ | ผึ้ง |
| ดอฮ | รั่ว |
| ไม่มีรูป | /ʔ/ (เมื่อเป็นพยัญชนะท้าย) | เญือะ | บ้าน |
|
สระเดี่ยว
| อักษรไทย | เสียง | ตัวอย่างคำ | ความหมาย |
|---|
| ป่าแป๋ | ละอูบ |
| –ะ | /a/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | กะ | ปลา |
| –ั | /a/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | ปยัง (ป่าแป๋) | หลังคา |
| –า | /a/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | กา | ย่าง |
| –ิ | /i/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย) | ฆิ | สน (พืช) |
| ชิฮ | เปื่อย |
| –ี | /i/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | ที | ชัด |
| –ึ | /ɨ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย) | ฆึ (ป่าแป๋) | ให้ราคาเพิ่ม |
| ลึง | ดื้อ |
| –ือ | /ɨ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | ฆรือ (ละอูบ) | กรงไก่,
ตี (กลอง) |
| –ุ | /u/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย) | พยุ (ป่าแป๋) | ผ้าห่ม |
| ยุม | ตาย |
| –ู | /u/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | ปู (ละอูบ) | หนา |
| เ–ะ | /e/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | เละ | หอยเบี้ย
(แทนเงิน) |
| เ– | /e/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เล | นกแก้ว |
| เตฮ | กาฝาก |
| แ–ะ | /ɛ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | แคะ | ขี้ขลาด |
| แ– | /ɛ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | แป | มะม่วง |
| แตบ | หมัด (แมลง) |
| โ–ะ | /o/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | โคะ | ต้นไม้ |
| โ– | /o/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | โม | สันเขา |
| โʼมก | กล้องสูบยา |
| เ–าะ | /ɔ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | เฮงาะ | ข้าวเปลือก |
| –อ | /ɔ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | งอ | ไฟ |
| ปลอง | หญ้าคา |
| เ–อะ | /ə/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | เมอะ | คำลงท้าย
เพื่อยืนยัน |
| เ–อ | /ə/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | เซอ | จะ |
| เ–ิ | /ə/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เคิง | ขึง |
สระประสม
| อักษรไทย | เสียง | ตัวอย่างคำ | ความหมาย |
|---|
| ป่าแป๋ | ละอูบ |
| เ–ียะ | /ia/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | เʼญียะ | นิดหน่อย |
| เ–ีย | /ia/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เตีย (ละอูบ) | ดอก |
| เʼงียง | สั้น |
| เ–ือะ | /ɨa/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | เฟือะ | ลิง |
| เ–ือ | /ɨa/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เฟือ | คราด |
| เคลือก | เลีย |
| –ัวะ | /ua/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | อัวะ | คลื่นไส้ |
| –ัว | /ua/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | ปัว | ขอ (กริยา) |
| –ว– | /ua/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | ยวก | ยก |
|
สระเรียง
| อักษรไทย | เสียง | ตัวอย่างคำ | ความหมาย |
|---|
| ป่าแป๋ | ละอูบ |
| –า-อิ | /ai/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | รฺา-อิบ (ป่าแป๋) | หญ้า |
| –า-อี | /ai/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | ฆลา-อีญ | กระดึง |
| –า-อึ | /aɨ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | อา-อึ | ฉัน |
| ซา-อึด | เหน็บ (สิ่งของ) |
| –า-อือ | /aɨ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | กา-อือ | ลม |
| –า-อื | /aɨ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | มา-อืฮ | จมูก |
| –า-อุ | /au/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | อา-อุบ | ข้าวสุก |
| –า-อู | /au/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | ฮา-อูม | อาบน้ำ |
| –า-แอะ | /aɛ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็น /ʔ/) | ฮา-แอะ | ซน |
| –า-แอ | /aɛ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | ปลา-แอ | เหล้า |
| ฆยา-แอฮ (ป่าแป๋) | นอกชาน |
| –า-เอาะ | /aɔ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายเป็น /ʔ/) | มา-เอาะ | ผ้าพันไม้ตีข้าว |
| –า-ออ | /aɔ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | กา-ออ | สิบ |
| กา-ออก | มะกอก |
| –ี-อู | /iu/ | พี-อู | (ลม) รั่ว |
| –ู-อิ | /ui/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | ฮู-อิ (ละอูบ) | อุ๊ย |
| ปู-อิจ (ละอูบ) | ยอดไม้ |
| –ู-อี | /ui/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | พู-อี (ป่าแป๋) | คน |
| –ู-แอ | /uɛ/ | ปู-แอฮ | รุ่งเช้า |
| เ–-โอ | /eo/ | เก-โอ | เกี่ยวข้อง |
| แ–-ออ | /ɛɔ/ | แก-ออ | แก้ว |
| โ–-อิ | /oi/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | โบร-อิจ (ละอูบ) | พริก |
| โ–-อี | /oi/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย) | โฆ-อี | เงียบ |
| –อ-อิ | /ɔi/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | ฮอ-อิจ | ถึง |
| –อ-อี | /ɔi/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | ʼมอ-อีญ | (กิน) ไม่อิ่ม |
| –อ-แอ | /ɔɛ/ | ดอ-แอ | ริมฝีปาก |
| เ–อ-อิ | /əi/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | เคอ-อิ | ฟืน, พระจันทร์ |
| เลอ-อิจ | หมู |
| เ–อ-อี | /əi/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เตอ-อี | จุด (ตะเกียง) |
| เออ-อีญ | กลับ |
| เ–อ-อึ | /əɨ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | เʼมอ-อึก | ครก |
| เ–อ-อื | /əɨ/ (เมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เครอ-อืง (ละอูบ) | เสื้อผ้า |
| เ–อ-อุ | /əu/ (เมื่อมีพยัญชนะท้าย
เป็นเสียงหยุด) | เมอ-อุก | วัว |
| เ–อ-อู | /əu/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย
หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น) | เฮอ-อู | เดิน |
| เซอ-อูม (ป่าแป๋) | ปักดำ |
- ในกรณีที่ทวิอักษรปรากฏร่วมกับรูปสระหน้า เ, แ, โ ไม่ต้องเลื่อน
อักษรตัวแรกไปไว้หน้ารูปสระนั้น จึงอาจทำให้เกิดคำพ้องรูปได้
เช่น โฮม /ʰmo/ 'ผู้ประกอบพิธีกรรม' กับ โฮม /hom/ 'หอมกระเทียม'
|
ส่วนตัวเขียนภาษาเลอเวือะตะวันออกไม่มีการกำหนดมาตรฐานไว้[ใคร?] จึงอนุโลมใช้กฎเดียวกับภาษาเลอเวือะตะวันตก แต่เนื่องจากหน่วยเสียงตามตารางด้านบนยังไม่ครบถ้วน[ใคร?] จึงมีการดัดแปลงเพิ่มเติมดังต่อไปนี้
- สระเรียงอื่นที่นอกเหนือจากตารางด้านบน ให้แยกออกเป็นสระไทยสองเสียง คั่นด้วยขีด
- หมายเหตุ /iə/ และ /uə/ เป็นสระคนละเสียงกับ /ia/ และ /ua/ ตามลำดับ
- พยัญชนะท้ายบางตัวต้องเปลี่ยนเป็นสระก่อน แล้วจึงค่อยใช้รูปสระเรียงต่อไป ดังนี้
- /-j/ เปลี่ยนเป็น /-i/
- /-jˀ/ เปลี่ยนเป็น /-iʔ/
- /-j̊/ เปลี่ยนเป็น /-ih/
- /-w/ เปลี่ยนเป็น /-u/
- /-wˀ/ เปลี่ยนเป็น /-uʔ/
- /-w̥/ เปลี่ยนเป็น /-uh/
- เพิ่มหน่วยเสียงพยัญชนะและสระดังนี้
- ฌ ใช้แทนเสียง /ʄ/
- เ–าฺะ ใช้แทนเสียง /ɒʔ/
- –อฺ ใช้แทนเสียง /ɒ/ (เมื่อไม่มีพยัญชนะท้าย หรือเมื่อมีพยัญชนะท้ายอื่น)
- ↑ Umpai Lawa (Western Lawa) at Ethnologue (18th ed., 2015)
- ↑ Bo Luang Lawa (Eastern Lawa) at Ethnologue (18th ed., 2015)
- ↑ Nahhas, Dr. Ramzi W. (2007). Sociolinguistic survey of Lawa in Thailand. Chiang Mai: Payap University.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 2.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 31–32.
- 1 2 Munn, Elizabeth (2017). "A Phonological Reanalysis of Eastern Lawa". Journal of the Southeast Asian Linguistics Society. 10 (2): 30.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 34–35.
- ↑ Munn, Elizabeth (2017). "A Phonological Reanalysis of Eastern Lawa". Journal of the Southeast Asian Linguistics Society. 10 (2): 38.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 36.
- 1 2 สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 31.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 33.
- ↑ Munn, Elizabeth (2017). "A Phonological Reanalysis of Eastern Lawa". Journal of the Southeast Asian Linguistics Society. 10 (2): 29.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 37.
- 1 2 3 Munn, Elizabeth (2017). "A Phonological Reanalysis of Eastern Lawa". Journal of the Southeast Asian Linguistics Society. 10 (2): 34.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 39.
- ↑ สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). คู่มือระบบเขียนภาษาเลอเวือะอักษรไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, หน้า 40, 42.
- สุริยา รัตนกุล และลักขณา ดาวรัตนหงษ์. (2528). พจนานุกรมภาษาละว้า-ไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
|
|---|
| ภาษาราชการ | |
|---|
| กลุ่มภาษาไท | | เชียงแสน | |
|---|
| ตะวันตกเฉียงเหนือ | |
|---|
| ลาว–ผู้ไท | |
|---|
| สุโขทัย | |
|---|
| กลุ่มอื่น ๆ | |
|---|
|
|---|
ชนกลุ่มน้อย
ตามตระกูลภาษา | |
|---|
| ไม่ใช่ภาษาพื้นเมือง | |
|---|
| ภาษามือ | |
|---|
ไทย