พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญโรจน์เรืองศรี กรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญโรจน์เรืองศรี กรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ
กรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ.jpg

พระอิสริยยศ พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 4
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นโท
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 24 มีนาคม พ.ศ. 2399
สิ้นพระชนม์ 25 กันยายน พ.ศ. 2450 (51 ปี)
พระราชบิดา พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมารดา เจ้าจอมมารดาช้อย

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ มีพระนามเดิมว่าพระเจ้าบวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญโรจน์เรืองศรี ทรงเป็นต้นสกุล "จรูญโรจน์"[1] ประสูติเมื่อวันอังคาร เดือน 4 แรม 14 ค่ำ ปีมะโรง อัฐศก จุลศักราช 1218 ตรงกับวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2399[2] เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว และเจ้าจอมมารดาช้อย (สกุลเดิม ณ ราชสีมา)[3] เมื่อพระบิดาสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงรับมาอุปการะเลี้ยงดูอย่างพระราชโอรส

ถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ท่านได้รับราชการเป็นนายแพทย์ใหญ่ในกรมทหารรักษาพระบรมมหาราชวัง เป็นผู้พิพากษาศาลแพ่งสรรพากร ต่อมาจึงดำรงตำแหน่งอธิบดีผู้พิพากษา ต่อมาเมื่อวันพุธที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 ทรงได้รับสถาปนาเป็น พระเจ้าบวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ ทรงศักดินา 11,000[4]

พระเจ้าบวรวงศ์เธอ กรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ ประชวรพระยอดที่พระศอมาตั้งแต่วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2450 ทรงรับการผ่าตัดและเสวยพระโอสถที่แพทย์จัดถวาย แต่กลับไม่ทุเลา และสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2450 เวลาเช้า 1 โมง 24 นาที สิริพระชันษา 52 ปี[5] ได้รับพระราชทานเพลิงศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2451[6]

วันเสาร์ที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 มีพระบรมราชโองการให้เปลี่ยนคำนำพระนาม "พระเจ้าบวรวงษ์เธอ" เป็น"พระเจ้าราชวรวงษ์เธอ"[7]

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. หม่อมหลวงศรีฟ้า มหาวรรณ, วังหน้า สมัยรัชกาลที่ ๑, สกุลไทย, ฉบับที่ 2479, ปีที่ 48, วันอังคารที่ 23 เมษายน 2545
  2. กรมศิลปากร สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์. ราชสกุลวงศ์. พิมพ์ครั้งที่ 14, กรุงเทพฯ : สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร, 2554. 296 หน้า. หน้า 136. ISBN 978-974-417-594-6
  3. กรมศิลปากร, จดหมายเหตุนครราชสีมา 11 กันยายน พ.ศ. 2497, พิมพ์สนองคุณ เจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น ณ ราชสีมา) และ เจ้าพระยานครราชสีมา (ทองอินท์ ณ ราชสีมา), กรุงเทพฯ: ห้องสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ม.ป.ป.)
  4. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศในการพระราชทานสุพรรณบัตร และหิรัญบัตร, เล่ม 13, ตอน 34, 22 พฤศจิกายน ร.ศ. 115, หน้า 415-6
  5. ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม 24, ตอน 26, 29 กันยายน ร.ศ. 126, หน้า 646
  6. ราชกิจจานุเบกษา, การพระเมรุวัดเทพศิรินทราวาศ พระศพกรมหมื่นพิศาลบวรศักดิ์ กับพระศพกรมหมื่นจรัสพรปฏิภาณ, เล่ม 24, ตอน 47, 23 กุมภาพันธ์ ร.ศ. 126, หน้า 1274-6
  7. ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ คำนำพระนามพระบรมวงษานุวงษ์, เล่ม 28, ตอน ก, 30 กรกฎาคม ร.ศ. 130, หน้า 154-5
  8. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ ๔, เล่ม ๒๑, ตอน ๓๒, ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๗, หน้า ๕๖๔

พงศาวลี[แก้]