พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
พระราชวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร
พระอิสริยยศพระราชวรวงศ์เธอ
ฐานันดรพระองค์เจ้าชั้นโท
ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ28 มีนาคม พ.ศ. 2415
สิ้นพระชนม์24 ตุลาคม พ.ศ. 2461 (46 ปี)
พระราชบิดากรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
พระมารดาจอมมารดาหม่อมหลวงนวม
หมายเหตุองคมนตรีในรัชกาลที่ 6

มหาอำมาตย์ตรี พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร (28 มีนาคม พ.ศ. 2415 — 24 ตุลาคม พ.ศ. 2461) เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 14 ในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ที่ประสูติแต่จอมมารดาหม่อมหลวงนวม

พระประวัติ[แก้]

พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร เมื่อวันศุกร์ที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2415 เป็นพระราชโอรสในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ที่ประสูติแต่จอมมารดาหม่อมหลวงนวม ธิดาหม่อมราชวงศ์เนตร ปาลกะวงศ์

พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร ทรงเข้ารับราชการในกระทรวงมหาดไทย ดำรงตำแหน่งข้าหลวงมหาดไทยมณฑลปราจีนบุรี หลังจากนั้นได้กราบบังคมทูลลาออกจากตำแหน่งเมื่อปี พ.ศ. 2446 หลังจากนั้นได้เข้ารับราชการในกระทรวงคมนาคม ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยปลัดทูลฉลอง กระทรวงคมนาคม[1] ได้รับพระราชทานยศเป็น มหาอำมาตย์ตรี นอกจากนี้ยังทรงเป็นเจ้าของคณะหุ่นกระบอก เรียกกันในชื่อสามัญว่า "หุ่นพระองค์สุทัศน์" เป็นคณะหุ่นกระบอกสำคัญ ที่ก่อให้เกิดความนิยมมหรสพชนิดนี้[2] และยังทรงพระนิพนธ์บทหุ่นกระบอก เรื่องสิงห์สุริยวงษ์ เป็นคำกลอนไว้อีกด้วย

ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรี เมื่อปี พ.ศ. 2460[3]

มหาอำมาตย์ตรี พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร ประชวรพระโรคไข้จับ สิ้นพระชนม์ที่วังในคลองวัดราชสิทธาราม เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2461 พระชันษา 46 ปี ในการนี้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ เสด็จเป็นประธานในการพระราชทานน้ำหลวงสรงพระศพ เจ้าพนักงานประโคมกลองชนะแตรสังข์จ่าปี่จ่ากลองตามพระเกียรติยศ เมื่อเสร็จการสรงพระศพแล้ว เจ้าพนักงานทรงเครื่องสุกำพระศพเสร็จเชิญลงลองใน แล้วเชิญขึ้นตั้งบนชั้นแว่นฟ้า 2 ชั้น ประกอบพระโกศพระองค์เจ้า ตั้งเครื่องสูง 3 ชั้น แวดล้อม 4 องค์ ในการนี้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีประโคมแตรสังข์ กลองชนะ จ่าปีจ่ากลอง ประจำพระศพ กับพระสงฆ์สวดพระอภิธรรม รับพระราชทานฉันเช้า 4 รูป ฉันเพล 4 รูป มีกำหนด 15 วัน[4] และมีพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส วันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2463[5]

พระโอรสและธิดา[แก้]

พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร เป็นต้นราชสกุล สุทัศนีย์ ณ อยุธยา[6]มีพระโอรสและพระธิดา 10 พระองค์ ดังนี้

  1. หม่อมเจ้าทัดสุเทพ สุทัศนีย์ ต.จ. (ดำรงราชสตระกูลในพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศนนิภาธร) ประสูติแด่หม่อมบัว สุทัศนีย์ ณ อยุธยา (ประสูติ พ.ศ. 2438) มีโอรส คือ
    1. หม่อมราชวงศ์ทวยเทพ สุทัศนีย์
      1. หม่อมหลวงธารทิพย์ สุทัศนีย์[7]
  2. หม่อมเจ้าเสพย์จิตรจำนงค์ สุทัศนีย์ บางแห่งว่าชื่อหม่อมเจ้าเสพย์จิตรบรรจง ประสูติแด่หม่อมผัน สุทัศนีย์ ณ อยุธยา (ประสูติเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2515 พระราชทานเพลิง ณ วัดมกุฎกษัตริยาราม เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2516) ทรงเสกสมรสกับหม่อมถวิล สุทัศนีย์ ณ อยุธยา และทรงมีหม่อมคนอื่นๆอีกหลายคน มีโอรสและธิดา ดังนี้
    1. นายแพทย์ หม่อมราชวงศ์ไพฑูรย์ สุทัศนีย์ มีหม่อมถวิลเป็นหม่อมมารดา
    2. นาวาเอก หม่อมราชวงศ์วุฒิ สุทัศนีย์ มีหม่อมถวิลเป็นหม่อมมารดา
    3. หม่อมราชวงศ์หญิงนิภาพันธุ์ สุทัศนีย์ มีหม่อมถวิลเป็นหม่อมมารดา
    4. แพทย์หญิง หม่อมราชวงศ์หญิงอาภาธร สุทัศนีย์ มีหม่อมถวิลเป็นหม่อมมารดา
    5. หม่อมราชวงศ์พงษ์พันธุ์ สุทัศนีย์
    6. หม่อมราชวงศ์สานิตย์ สุทัศนีย์
  3. หม่อมเจ้าวรพงศ์พัฒนา สุทัศนีย์ ไม่ทราบหม่อมมารดา (ประสูติ พ.ศ. 2442) มีธิดา คือ
    1. หม่อมราชวงศ์หญิงศรีวรพงศ์ สุทัศนีย์
  4. หม่อมเจ้าหญิงดาราจรัศ สุทัศนีย์ ไม่ทราบหม่อมมารดา (ประสูติ พ.ศ. 2452)
  5. หม่อมเจ้าหญิงชัชวาลย์ฉวี สุทัศนีย์ ไม่ทราบหม่อมมารดา ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์เพื่อทำการสมรสกับสามัญชน
  6. หม่อมเจ้าศรีสุทัศนวงศ์ สุทัศนีย์ ไม่ทราบหม่อมมารดา (ประสูติเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2454 สิ้นชีพิตักษัย เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2505 พระราชทานเพลิง ณ วัดมกุฎกษัตริยาราม)
  7. หม่อมเจ้าพงศ์นิภาธร สุทัศนีย์ ไม่ทราบหม่อมมารดา
  8. หม่อมเจ้าหญิงบวรวิจิตร สุทัศนีย์ มีพระนามลำลองว่าท่านหญิงน้อย (ประสูติเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2455 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่17 สิงหาคม พ.ศ. 2555) ประสูติแด่หม่อมผัน สุทัศนีย์ ณ อยุธยา ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์เพื่อทำการสมรสกับสามัญชน
  9. หม่อมเจ้าพิศประไพทัศน์ สุทัศนีน์ ไม่ทราบหม่อมมารดา (ประสูติ พ.ศ. 2462 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2465)
  10. หม่อมเจ้านพรัตน์จำนงค์ สุทัศนีย์ ไม่ทราบหม่อมมารดา (พระราชทานเพลิง พ.ศ. 2516)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 33 หน้า 2167http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2459/D/2166.PDF
  2. สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ / เล่มที่ ๓๒ / เรื่องที่ ๒ หุ่นกระบอกไทย / คณะหุ่นกระบอก
  3. รายพระนามแลรายนามผู้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรี พุทธศักราช 2460 ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 15 เมษายน 2460
  4. ข่าวสิ้นพระชนม์ วันที่ 27 ตุลาคม 2461 ราชกิจจานุเบกษาเล่ม 35 หน้า 1793 http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2461/D/1793.PDF
  5. การพระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 23 พฤษภาคม 2463 http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2463/D/540.PDF
  6. "ย้อนรอยสายราชสกุล…ในพระบรมราชจักรีวงศ์ (จบ)". ASTV ผู้จัดการรายวัน. 13 กุมภาพันธู์ 2551. สืบค้นเมื่อ 22 พฤศจิกายน 2557. Check date values in: |accessdate=, |date= (help)
  7. เปิดใจ "หม่อมหลวงธารทิพย์" ขอสู้ชีวิตลำเค็ญในฐานะสามัญชน
  8. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 33 หน้า 2167 วันที่ 19 พฤศจิกายน 2459 http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2459/D/2166.PDF
  9. โรงเรียนมหาดเล็ก. บาญชีพระบรมวงษานุวงษ์ฝ่ายน่าฝ่ายใน ศก 128. กรุงเทพ : โรงพิมพ์สามมิตร, พ.ศ. 2452. 70 หน้า. หน้า 7.