มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางมาจาก มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย)
ระวังสับสนกับ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
Mahachulalongkornrajavidyalaya University
Mculogo.jpg
คติพจน์ ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต
(ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก)
สถาปนา 13 กันยายน พ.ศ. 2439
ประเภท สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
อธิการบดี พระพรหมบัณฑิต(ประยูร ธมฺมจิตฺโต)
ที่ตั้ง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
เลขที่ 79 หมู่ที่ 1 หลักกิโลเมตรที่ 55 ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13170
เว็บไซต์ www.mcu.ac.th

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาของคณะสงฆ์หนึ่งในสองแห่งของประเทศไทย1 ฝ่ายมหานิกายและเป็นสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาลตั้งอยู่ที่วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานครและเลขที่ 79 หมู่ที่ 1 หลักกิโลเมตรที่ 55 ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา รหัสไปรษณีย์ 13170

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ถือกำเนิดจาก "มหาธาตุวิทยาลัย" ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ก่อตั้งขึ้นภายในวัดมหาธาตุฯ เมื่อปี พ.ศ. 2432 ก่อนที่จะพระราชทานนามใหม่ว่า "มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย" เมื่อคราวทรงสถาปนาอาคารสังฆิกเสนาสน์ราชวิทยาลัยให้เป็นมหาวิทยาลัยสงฆ์ ในปี พ.ศ. 2439 โดยทรงตั้งพระทัยจะให้เป็นวิทยาลัยการศึกษาชั้นสูงของพระสงฆ์[1][2] แต่การดำเนินงานของวิทยาลัยได้เริ่มต้นอย่างจริงจังเมื่อ พ.ศ. 2490 โดยพระพิมลธรรม (ช้อย ฐานทตฺตเถร) และมีการดำเนินงานมาตามลำดับจนได้รับการยกฐานะให้เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐในปี พ.ศ. 2540 ตามความในพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2540[3] อธิการบดีคนปัจจุบัน คือ พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต) ศ.ดร.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นมหาวิทยาลัยที่เน้นการศึกษาด้านพระพุทธศาสนาที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก และเป็นมหาวิทยาลัยศูนย์กลางการศึกษาด้านพุทธศาสตร์ที่สำคัญของคณะสงฆ์ไทย มีการตั้งวิทยาเขต, วิทยาลัยสงฆ์, ศูนย์วิทยบริการและห้องเรียน กระจายไปทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ ปัจจุบัน เปิดการเรียนการสอนใน 4 คณะ ครอบคลุมทั้งระดับปริญญาพุทธศาสตรบัณฑิตจนถึงปริญญาพุทธศาสตรดุษฏีบัณฑิต หลักสูตรนานาชาติและภาษาอังกฤษ รวมทั้งสิ้น 33 สาขาวิชา[4] นอกจากนี้ ยังได้จัดตั้งสถาบันวิจัยขึ้นภายในมหาวิทยาลัยเพื่อดำเนินการวิจัยในด้านพุทธศาสตร์ประยุกต์ด้วย[5]

เนื้อหา

ประวัติ[แก้]

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (ส่วนกลาง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร)


มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของคณะสงฆ์ ซึ่งสมเด็จบรมบพิตร พระราชสมภารเจ้า สมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงปรับปรุงโรงเรียนสอนภาษาบาลี ภายในวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหารซึ่งทรงตั้งเมื่อ พ.ศ. 2432 ในชื่อว่า "มหาธาตุวิทยาลัย" มาใช้นามใหม่ว่า "มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย" เพื่อปรับปรุงการศึกษาให้เป็นระดับวิทยาลัยเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2439 โดยมีพระราชประสงค์จะให้เป็นอนุสรณ์เฉลิมพระเกียรติยศของพระองค์สืบไป [6] หลังจากก่อตั้งมาแล้ว ก็เลิกกิจการไปเป็นระยะเวลาช้านาน ต่อมาเมื่อ สุชีพ ปุญญานุภาพ พยายามรื้อฟื้นกิจการ มหามกุฏราชวิทยาลัย จนประสบความสำเร็จ กลายเป็นมหาวิทยาลัยสงฆ์ขึ้นมาเมื่อปี พ.ศ. 2488 ทางฝ่ายคณะสงฆ์มหานิกายก็รื้อฟื้นกิจการมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในอดีตให้เป็นระดับมหาวิทยาลัยเช่นเดียวกัน เมื่อปี พ.ศ. 2490 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีเสาธงที่มีความสูงมากที่สุดในประเทศ เสากลาง มีความสูง 80 เมตร เสาประกบ มีความสูง 55 เมตร รวมทั้งหมด 3 เสา และมีความสูงเป็นอันดับ 3 ของโลก

สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัย[แก้]

ภาพพิธีประสาทปริญญาบัตร มจร. ครั้งที่ ๑ จอมพล ป.พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ถวายพัดปริญญาแก่เจ้าประคุณสมเด็จสังฆนายก เพื่อประทานแก่บัณฑิตมหาจุฬารุ่นแรก
  • พระจุลมงกุฎ (พระเกี้ยว) พระราชลัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ตรงฐานของพระเกี้ยวมีอักษรย่อว่า ม จ ร และมีรูปธรรมจักรวางเป็นฉากเบื้องหลัง
  • เป็นรูปวงกลมครอบธรรมจักรส่วนกลางเป็นพระเกี้ยว เป็นพระราชลัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 รอบกรอบด้านบนมีอักษรภาษาบาลีว่า ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต รอบกรอบด้านล่างมีอักษรว่า มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

รายนามผู้บริหารและอธิการบดี[แก้]

ภาพปริญญาบัตร[แก้]

การศึกษา[แก้]

คณะในมหาวิทยาลัย[แก้]

วิทยาเขต

วิทยาลัยสงฆ์

หน่วยวิทยบริการ

หน่วยงานในมหาวิทยาลัย[แก้]

สำนักงานอธิการบดี

สำนักหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ

สำนักส่งเสริมพระพุทธศาสนาและบริการสังคม

หน่วยงานอื่นๆ

การวิจัย[แก้]

การรับบุคคลเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัย[แก้]

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร

ระดับปริญญาตรี[แก้]

ระดับปริญญาโท[แก้]

ระดับปริญญาเอก[แก้]

พื้นที่มหาวิทยาลัย[แก้]

ส่วนกลาง[แก้]

ส่วนกลาง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร[แก้]

ส่วนกลาง อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา[แก้]

ส่วนภูมิภาค[แก้]

วิทยาเขต[แก้]

วิทยาลัยสงฆ์[แก้]

  • วิทยาลัยสงฆ์นครน่าน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย[7]

ห้องเรียน[แก้]

ศูนย์วิทยบริการ[แก้]

สถานที่สำคัญภายในมหาวิทยาลัย[แก้]

พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว[แก้]

พระอุโบสถกลางน้ำ หลวงพ่อปัญญานันทะ[แก้]

อาคารหอประชุม มวก ๔๘ พรรษา[แก้]

พิธีประสาทปริญญาบัตร[แก้]

พิธีประสาทปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย โดยผู้บริหารมหาวิทยาลัยได้กราบทูลสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกเสด็จเป็นองค์ประธานในการประทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา แต่ในปัจจุบันเนื่องจากปัญหาอาการพระประชวรของพระองค์ ทำให้ผู้จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จะได้เข้ารับประสาทปริญญาบัตรจากสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช โดยพิธีประสาทปริญญาของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย แก่บัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิต แห่งมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยนั้น จะจัดขึ้นที่หอประชุมใหญ่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นประจำทุกปี[8].เนื่องจากปัญหาทางสุขภาพ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช จึงมอบหมายให้ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ) คณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช ปฏิบัติหน้าที่แทน ประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช มาประทานปริญญาบัตร เป็นประธานในพิธีประสาทปริญญา ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย แก่บัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิต ซึ่งได้จัดขึ้น ณ หอประชุมใหญ่ มวก. ๔๘ พรรษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในปัจจุบัน

ทำเนียบนายกสภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย[แก้]

  • ๑. พระพิมลธรรม (ช้อย ฐานทตฺตมหาเถร) พ.ศ. ๒๔๙๐ - พ.ศ. ๒๔๙๑
  • ๒. พระพิมลธรรม (อาจ อาสโภ) พ.ศ. ๒๔๙๑ - พ.ศ. ๒๕๐๔
  • ๓. พระธรรมปัญญาบดี (สวัสดิ์ กิตฺติสารมหาเถร) พ.ศ. ๒๕๐๔ - พ.ศ. ๒๕๒๓
  • ๔. สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ) พ.ศ. ๒๕๒๓ - พ.ศ. ๒๕๓๒
  • ๕.พระสุเมธาธิบดี (บุญเลิศ ทตฺตสุทธิมหาเถร) พ.ศ. ๒๕๓๓ - พ.ศ. ๒๕๔๖
  • ๖.พระธรรมสุธี (พีร์ สุชาโตเถร) พ.ศ. ๒๕๔๙ - ปัจจุบัน

ทำเนียบอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย[แก้]

  • ๑. สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธรมหาเถร) พ.ศ. ๒๔๙๐ - พ.ศ. ๒๔๙๑
  • ๒. สมเด็จพระธีรญาณมุนี (ธีร์ ปุณฺณกมหาเถร) พ.ศ. ๒๔๙๑ - พ.ศ. ๒๔๙๖
  • ๓. พระธรรมวรนายก (สมบูรณ์ จนฺทโภ) พ.ศ. ๒๔๙๖ - พ.ศ. ๒๕๒๙
  • ๔. พระราชรัตนโมลี ดร. (นคร เขมปาลี) พ.ศ. ๒๕๒๙ - พ.ศ. ๒๕๔๐
  • ๕. พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต),ศาสตราจารย์,ดร. พ.ศ. ๒๕๔๐ - ปัจจุบัน

ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง[แก้]

การเดินทางสู่มหาวิทยาลัย[แก้]

เชิงอรรถ[แก้]

หมายเหตุ 1: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของคณะสงฆ์ธรรมยุตินิกาย

อ้างอิง[แก้]

  1. ราชกิจจานุเบกษา, การก่อพระฤกษ์สังฆเสนาสน์ราชวิทยาลัย. เล่มที่ ๑๓, ตอนที่ ๒๕, วันที่ ๒๐ กันยายน ร.ศ.๑๑๕, หน้า ๒๖๓
  2. ประวัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. [ออน-ไลน์]. (2550). แหล่งข้อมูล : http://www.mcu.ac.th/site/history.php
  3. ราชกิจจานุเบกษา, พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๔๐. เล่มที่ ๑๑๔, ตอนที่ ๕๑ ก, วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๐, หน้า ๒๔
  4. หลักสูตรมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. [ออน-ไลน์]. (2552). แหล่งข้อมูล : http://www.mcu.ac.th/site/curriculum.php
  5. ประวัติความเป็นมา สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย . [ออน-ไลน์]. (2552). แหล่งข้อมูล :http://www.mcu.ac.th/site/office/coll_index.php?Data_type=1
  6. ประวัติมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  7. ประวัติวิทยาลัยสงฆ์นครน่าน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  8. สมเด็จพระพุฒาจารย์ มอบหนังสือแต่งตั้งพระธรรมโกศาจาราย์ เป็นราชบัณฑิต. [ออน-ไลน์]. (2552). แหล่งข้อมูล : http://www.mcu.ac.th/site/news_in.php?group_id=1&NEWSID=4242

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′18″N 100°29′25″E / 13.754982°N 100.49014°E / 13.754982; 100.49014