สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

(เปลี่ยนทางมาจาก มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ)

สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาล หรือที่เรียกว่า "มหาวิทยาลัยนอกระบบ" คือ สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ ที่มีการบริหารการจัดการอิสระแยกจากระบบราชการ (Autonomous University) แต่ยังได้รับเงินอุดหนุนทั่วไป (block grant) ที่รัฐจัดสรรให้เป็นรายปีโดยตรง เพื่อใช้จ่ายตามความจำเป็นในการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัย และเพื่อประกันคุณภาพการศึกษา

เนื้อหา

[แก้] ประวัติ

แนวความคิดที่จะนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบนั้น มีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2507 ซึ่งผู้บริหารและคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยได้ยื่นหลักการต่อ จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี ซึ่งก็ไม่ได้รับการเห็นชอบ เพียงแต่ได้มีการจัดตั้ง "ทบวงมหาวิทยาลัย" ขึ้น เพื่อดูแลมหาวิทยาลัยต่าง ๆ แทน "สำนักนายกรัฐมนตรี" ดังนั้น ในยุคนี้ มหาวิทยาลัยต่าง ๆ จึงได้ย้ายไปสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย จากเดิมที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี แต่อย่างไรก็ตาม มหาวิทยาลัยก็ยังคงอยู่ภายใต้กฎหมายระเบียบของระบบราชการเช่นเดิม ซึ่งทำให้ขาดความคล่องตัวในการดำเนินงาน จึงได้มีความพยายามที่จะนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบราชการเรื่อยมา [1]

และในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ เมื่อปี พ.ศ. 2541 นโยบายการออกนอกระบบก็ได้เป็นข้อตกลงหนึ่งที่ผูกพันกับสัญญาการกู้ยืมเงินกับ IMF โดยมุ่งหมายของรัฐบาลเพื่อลดงบประมาณในส่วนราชการที่สามารถเลี้ยงตนเองและบริหารงบประมาณเองได้ ในช่วงปี พ.ศ. 2542 เริ่มมีการเสนอให้มหาวิทยาลัย หรือคณะฯ ที่ตั้งขึ้นใหม่ "ออกนอกระบบ" ราชการ และมีการหยุดรับข้าราชการพลเรือนเข้ามาในมหาวิทยาลัยรัฐเดิมทั้งหมด ตำแหน่งที่บรรจุเข้ามาใหม่ เรียกว่า "พนักงานมหาวิทยาลัย" ซึ่งมีกรอบเงินเดือนและสวัสดิการแตกต่างจากข้าราชการพลเรือนเดิม และหากผู้ที่เกษียณราชการไปให้ตำแหน่งและเงินเดือนนั้นเปลี่ยนเป็นตำแหน่งพนักงานมหาวิทยาลัยในตำแหน่งเริ่มบรรจุใหม่เท่านั้น

ในประเทศไทย มีสถาบันฯ ในกำกับ 13 แห่ง ที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับระบบราชการหรือไม่อยู่ในสายการบังคับบัญชาของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา คือ

  1. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
  2. มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
  3. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
  4. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (เดิมอยู่ในระบบราชการ ก่อนออกนอกระบบในปี พ.ศ. 2541)
  5. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  6. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
  7. มหาวิทยาลัยมหิดล (ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2550 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นอันบังคับใช้แล้ว)
  8. มหาวิทยาลัยบูรพา
  9. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
  10. มหาวิทยาลัยทักษิณ
  11. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
  12. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  13. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตามพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๕๑ ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ ๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๑ เป็นต้นไป

[แก้] การนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ

เริ่มมีความพยายามนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบอีกครั้งตั้งแต่รัฐบาลทักษิณ ชินวัตร แต่มีการคัดค้าน ดังนั้น จึงยังไม่มีการนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบในช่วงนี้ ต่อมาในสมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ โดย ศ.ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน รัฐมนตรีศึกษาธิการ ก็ได้เสนอ ครม.และ สนช. ให้ผ่านร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ของแต่ละมหาวิทยาลัย ตามลำดับดังนี้ [2], [3]

ทำให้มีมหาวิทยาลัยที่มีสถานะเป็นมหาวิทยาลัย "ในกำกับ" ของรัฐ ทั้งสิ้น 13 มหาวิทยาลัย ตามลำดับดังนี้ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี, มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง, มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยมหิดล, มหาวิทยาลัยบูรพา, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, มหาวิทยาลัยทักษิณ, สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ในปัจจุบัน ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ อยู่ในขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้ [5]

ร่างพระราชบัญญัติ ประกาศในราชกิจจาฯ แล้ว
วันที่ประกาศ		 อยู่ระหว่างการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ/รอประกาศในราชกิจจาฯ คณะรัฐมนตรีรับหลักการแล้ว อยู่ระหว่างเสนอคณะรัฐมนตรี อยู่ระหว่างการพิจารณาของมหาวิทยาลัย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ.....  16 ตุลาคม
พ.ศ. 2550
ร่างพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ....   6 กุมภาพันธ์
พ.ศ. 2551
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยทักษิณ พ.ศ. ...   5 กุมภาพันธ์
พ.ศ. 2551
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. ...   26 ธันวาคม
พ.ศ. 2550[6]
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยบูรพา พ.ศ....   9 มกราคม
พ.ศ. 2551
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ.....   สนช.รับในหลักการ [7]
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ.....   สนช.รับในหลักการ [8]
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. ...   สนช.รับในหลักการ
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี พ.ศ. ...  สนช.รับในหลักการ
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยแม่โจ้ พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ พ.ศ. ...  
ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ...  

มหาวิทยาลัยจะยึดพระราชบัญญัติ... เป็นกรอบในการบริหารมหาวิทยาลัย ได้แก่ [9]

  1. พระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2551
  2. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. 2541
  3. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2541
  4. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2551
  5. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยทักษิณ พ.ศ. 2551
  6. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. 2541
  7. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล พ.ศ. 2548
  8. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี พ.ศ. 2533
  9. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. 2531
  10. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนครพนม พ.ศ. 2548
  11. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ พ.ศ. 2548
  12. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ. 2533
  13. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยบูรพา พ.ศ. 2550
  14. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. 2537
  15. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. 2550
  16. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยแม่โจ้ พ.ศ. 2539
  17. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง พ.ศ. 2541
  18. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ พ.ศ. 2547
  19. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พ.ศ. 2541
  20. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2535
  21. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. 2541
  22. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. 2530
  23. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พ.ศ. 2522
  24. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พ.ศ. 2521
  25. พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี พ.ศ. 2533
  26. พระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน พ.ศ. 2547
  27. พระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. 2528
  28. พระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. 2550
  29. พระราชบัญญัติสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ พ.ศ. 2509

โดยการ "ออกนอกระบบ" นี้จะมีการเปลี่ยนแปลงเนื้อหา ในพ.ร.บ. แต่ละฉบับ เช่น พระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2522 [10] จะปรับปรุงเปลี่ยนแปลงเป็น (ร่าง)พระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2551 [11] สาระสำคัญที่แตกต่างจาก พ.ร.บ. เดิม ซึ่งพบในร่าง พ.ร.บ. ที่ออกนอกระบบมักเกี่ยวข้องกับ ลักษณะการบริหารหน่วยงาน ที่มาของผู้บริหาร เรื่องการบริหารรายได้ และมีการระบุว่ามหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐจะไม่เป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน และกฎหมายว่าด้วยการปรับปรุงกระทรวงทบวงกรม และไม่เป็นรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณและกฎหมายอื่น เมื่อจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เป็นสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐสมบูรณ์อย่างเป็นทางการ จากนี้สถานภาพของพนักงานมหาวิทยาลัยจะได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ และข้าราชการมีสิทธิที่จะขอเปลี่ยนสภาพเป็นพนักงานได้ ภายในระยะเวลา 90 วัน และ ไม่เกิน 4 ปี และจะไม่มีช้าราชการเพิ่มจำนวนขึ้นอีก ตามที่กำหนดไว้ใน มาตรา 78 ของพระราชบัญญัติฯ [12]

[แก้] การวิพากษ์วิจารณ์

การนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบนั้น เป็นประเด็นขัดแย้ง มีการล่ารายชื่อคัดค้าน [13], [14]จนกระทั่งวาระสุดท้ายของการพิจารณาใน สนช. โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่กรรมการสภาคณาจารย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[15] ร่วมกับ ผศ.นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ ในฐานะกรรมาธิการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คัดค้าน สนช. ในการผ่านร่าง พ.ร.บ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ....อย่างเร่งรีบโดยไม่ฟังเสียงประชาคมจุฬาฯ [16], [17], [18] นอกจากนี้ยังเกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางทั้งนักวิชาการ นักการศึกษา รวมถึงนิสิต นักศึกษา ประชาชนโดยทั่วไป โดยประเด็นที่วิพากษ์วิจารณ์นั้นจะวิเคราะห์ถึงข้อดี ข้อเสียของการนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ[19] ดังนี้

[แก้] ข้อดี

  • เพื่อเกิดความคล่องตัวในการบริหารมหาวิทยาลัยมากขึ้น
  • เป็นการลดภาระค่าใช้จ่ายของรัฐบาล
  • มหาวิทยาลัยสามารถเปิดหลักสูตรเพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงานได้
  • สวัสดิการของบุคลากรในมหาวิทยาลัยเทียบเท่าเอกชน

[แก้] ข้อเสีย

  • ค่าเล่าเรียนเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งอาจจะเป็นการตัดโอกาสทางการศึกษาของผู้มีรายได้น้อยทางอ้อม
  • คณะหรือหลักสูตรที่ไม่คุ้มทุนในการเปิดสอน อาจจะต้องปิดตัวลง
  • การบริหารงานของฝ่ายบริหารอาจจะไม่โปร่งใส ตรวจสอบได้ยาก
  • เนื้อหาของร่าง พรบ. มีลักษณะเป็นกฎหมายบริหารจัดการทรัพย์สินที่ดิน ไม่ได้เป็นการบริหารจัดการการศึกษาแต่อย่างใด [20]
  • มีบางมาตราใน พรบ. เช่น ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ว่ามีเนื้อหาและกระบวนการพิจารณาขัดและไม่ชอบกฎหมายรัฐธรรมนูญปี 2550 เช่น มาตรา 16 ในร่าง พ.ร.บ.จุฬาฯว่าด้วยบุคคลสามารถยกความขึ้นเป็นข้อเรียกร้องต่อสู้ในเรื่องทรัพย์สินของมหาวิทยาลัยไม่ได้ ซึ่งขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 40(2) ว่าด้วยเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐานในการเรียกร้องสิทธิและเสรีภาพ [21] และบางมาตรายังมีผลกระทบต่อสถานภาพของสถาบันการศึกษาในพระนาม “จุฬาลงกรณ์” อย่างร้ายแรง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานที่ดินอันเป็นที่พระราชทรัพย์แก่จุฬาฯ ให้เป็นที่ตั้งทำการและหาประโยชน์เพียงเพื่อจรรโลงการศึกษา มิใช่มุ่งหวังให้แสวงผลประโยชน์ทางธุรกิจและการค้าเป็นสำคัญ แต่ร่าง พ.ร.บ.จุฬาฯ จะมีผลทำให้จุฬาฯ เปลี่ยนแปลงไปเป็นสถาบันการศึกษาที่มีวัตถุประสงค์ดำเนินการทางธุรกิจการค้าควบคู่กับการศึกษา โดยอาศัยที่ดินพระราชทานเป็นเครื่องแสวงผลประโยชน์ มาตราบางมาตราในร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้ มีบทบัญญัติรองรับให้จุฬาฯ สามารถลงทุน ร่วมลงทุนร่วมกับบุคคลอื่นตั้งนิติบุคคล รวมทั้งกู้ยืม ฯ ซึ่งเป็นภาวะเสี่ยงอย่างยิ่ง [22]

[แก้] ดูเพิ่ม

[แก้] อ้างอิง

  1. ^ มหาวิทยาลัยออกนอกระบบ คืออะไร  : ศาสตราจารย์ ดร.เกษม สุวรรณกุล
  2. ^ รายงานพิเศษ : “ออกนอกระบบ” เพื่อ “เซ็งลี้” มหาวิทยาลัยหรือ? โดย ผู้จัดการออนไลน์ 8 ธันวาคม 2549
  3. ^ ครม.ไม่ค้าน ผ่านฉลุยออกนอกระบบอีก 2 ม. โดย ผู้จัดการออนไลน์ 12 ธันวาคม 2549
  4. ^ หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน สนช.ผ่านร่างพ.ร.บ."จุฬาฯ-มช.-สจล." วาระ2-3หลังลุยพิจารณากม.ในกำกับ, "สนช."ผ่านฉลุยกม.3มหา"ลัย จุฬาฯ-เชียงใหม่-ลาดกระบังวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10876
  5. ^ บัญชีการเสนอร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ข้อมูล ณ วันที่ 25 ธันวาคม 2549 จาก สกอ.
  6. ^ ยกเลิก พระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. ๒๕๒๘ เฉพาะที่เกี่ยวกับสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
  7. ^ http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2551/D/008/52.PDF มีประกาศสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เพื่อตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. ....เมื่อ 17 มกราคม 2551
  8. ^ http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2551/D/008/51.PDF มีประกาศสภานิติบัญญัติแห่งชาติ เพื่อตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. .... เมื่อ 17 มกราคม 2551
  9. ^ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกระทรวงศึกษาธิการ จากสำนักผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา
  10. ^ พระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2522
  11. ^ ร่างพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ.... ฉบับเข้าประชุม สนช. 19 ธค.50
  12. ^ พระราชบัญญัติ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๕๑ ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๑ [1]
  13. ^ ผู้จัดการรายวัน “คุณหญิงจารุวรรณ” นำทัพค้านจุฬาฯ ออกนอกระบบ21 พฤศจิกายน 2550 22:56 น
  14. ^ หนังสือพิมพ์ข่าวสดรายวันประชาคมจุฬาฯ-กราบทูลพระเทพฯวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 17 ฉบับที่ 6228
  15. ^ ข่าวสภาคณาจารย์ เรื่องการออกนอกระบบ ฉบับที่ 14, ฉบับที่ 16, สำเนาหนังสือฯ, ฉบับที่ 17, ฉบับที่ 18, ฉบับที่ 19, แถลงการณ์จากสภามหาวิทยาลัยฯ
  16. ^ หนังสือพิมพ์เดลินิวส์. ประชาคมจุฬาฯยื่น สนช.ค้านออกนอกระบบ. วันพุธที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2550
  17. ^ บทบรรณาธิการ หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์แทบลอยด์ เรื่องปก 'ถอนร่างออก' นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ 17 ธันวาคม 2549
  18. ^ ณศักต์ อัจจิมาธร, หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์. ผ่าความคิด 'นพ. ตุลย์ สิทธิสมวงศ์' หัวหอกต้าน 'จุฬาฯ' ออกนอกระบบวันอาทิตย์ที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2550
  19. ^ เอกสารเผยแพร่ ม.นอกระบบ โดย สหพันธ์นิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย
  20. ^ ผู้จัดการ Onlineสนช.มีมติเอกฉันท์ให้ “จุฬาฯ-ลาดกระบัง-เชียงใหม่” ออกนอกระบบ19 ธันวาคม 2550 18:15 น.
  21. ^ หนังสือพิมพ์ มติชน ยื่นตีความร่างกม.จุฬาฯผ่านผู้ตรวจฯวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 30 ฉบับที่ 10885
  22. ^ ผู้จัดการออนไลน์ ยื่นผู้ตรวจการแผ่นดิน “หยุด” จุฬาฯ ออกนอกระบบ ชำแหละยับขัด-ไม่ชอบด้วยรธน.28 ธันวาคม 2550 18:53 น.
ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B2%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%94%E0%B8%A1%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B3%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A5".
เครื่องมือส่วนตัว