สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาล
สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาล หรือที่เรียกว่า "มหาวิทยาลัยนอกระบบ" คือ สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ ที่มีการบริหารการจัดการอิสระแยกจากระบบราชการ (autonomous university) แต่ยังได้รับเงินอุดหนุนทั่วไป (block grant) ที่รัฐจัดสรรให้เป็นรายปีโดยตรง เพื่อใช้จ่ายตามความจำเป็นในการดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของมหาวิทยาลัย และเพื่อประกันคุณภาพการศึกษา
เนื้อหา |
ประวัติ [แก้]
แนวความคิดที่จะนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบนั้น มีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2507 ซึ่งผู้บริหารและคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยได้ยื่นหลักการต่อ จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี ซึ่งก็ไม่ได้รับการเห็นชอบ เพียงแต่ได้มีการจัดตั้ง "ทบวงมหาวิทยาลัย" ขึ้น เพื่อดูแลมหาวิทยาลัยต่าง ๆ แทน "สำนักนายกรัฐมนตรี" ดังนั้น ในยุคนี้ มหาวิทยาลัยต่าง ๆ จึงได้ย้ายไปสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย จากเดิมที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี แต่อย่างไรก็ตาม มหาวิทยาลัยก็ยังคงอยู่ภายใต้กฎหมายระเบียบของระบบราชการเช่นเดิม ซึ่งทำให้ขาดความคล่องตัวในการดำเนินงาน จึงได้มีความพยายามที่จะนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบราชการเรื่อยมา [1]
และในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ เมื่อปี พ.ศ. 2541 นโยบายการออกนอกระบบก็ได้เป็นข้อตกลงหนึ่งที่ผูกพันกับสัญญาการกู้ยืมเงินกับ IMF โดยมุ่งหมายของรัฐบาลเพื่อลดงบประมาณในส่วนราชการที่สามารถเลี้ยงตนเองและบริหารงบประมาณเองได้ ในช่วงปี พ.ศ. 2542 เริ่มมีการเสนอให้มหาวิทยาลัย หรือคณะฯ ที่ตั้งขึ้นใหม่ "ออกนอกระบบ" ราชการ และมีการหยุดรับข้าราชการพลเรือนเข้ามาในมหาวิทยาลัยรัฐเดิมทั้งหมด ตำแหน่งที่บรรจุเข้ามาใหม่ เรียกว่า "พนักงานมหาวิทยาลัย" ซึ่งมีกรอบเงินเดือนและสวัสดิการแตกต่างจากข้าราชการพลเรือนเดิม และหากผู้ที่เกษียณราชการไปให้ตำแหน่งและเงินเดือนนั้นเปลี่ยนเป็นตำแหน่งพนักงานมหาวิทยาลัยในตำแหน่งเริ่มบรรจุใหม่เท่านั้น
เริ่มมีความพยายามนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบอีกครั้งตั้งแต่รัฐบาลทักษิณ ชินวัตร แต่มีการคัดค้าน ดังนั้น จึงยังไม่มีการนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบในช่วงนี้ ต่อมาในสมัยรัฐบาล พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ โดย ศ.ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน รัฐมนตรีศึกษาธิการ ก็ได้เสนอ ครม.และ สนช. ให้ผ่านร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐของแต่ละมหาวิทยาลัยอีกครั้ง
รายชื่อสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐบาล [แก้]
ในประเทศไทยมีสถาบันอุดมศึกษา ในกำกับ 16 แห่ง ที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับระบบราชการหรือไม่อยู่ในสายการบังคับบัญชาของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา โดยในจำนวนนี้มี 5 แห่งที่เป็นสถาบันในกำกับของรัฐบาลตั้งแต่ก่อตั้ง ส่วนที่เหลือนั้นเป็นสถาบันในกำกับของรัฐบาลโดยการแปรสภาพด้วยผลของกฎหมาย
- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (ออกนอกระบบตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งมหาวิทยาลัย, มีผล 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2533)[2] เป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งแรก
- มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (ออกนอกระบบตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งมหาวิทยาลัย, มีผล 8 เมษายน พ.ศ. 2535) [3]
- มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มีผลวันที่ี 2 ตุลาคม พ.ศ. 2540) [4]
- มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (มีผลวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2540) [5]
- มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (ออกนอกระบบตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งมหาวิทยาลัย, มีผลวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2541) [6]
- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (ออกนอกระบบวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2541) [7]
- มหาวิทยาลัยมหิดล (มีผลวันที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2550) [8]
- มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มีผลวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2550) [9]
- มหาวิทยาลัยบูรพา (มีผลวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2551) [10]
- มหาวิทยาลัยทักษิณ (มีผลวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551) [11]
- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (มีผลวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551)[12]
- มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มีผลวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2551) [13]
- สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (มีผลวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2551) [14]
- มหาวิทยาลัยพะเยา (ออกนอกระบบตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งมหาวิทยาลัย, มีผลวันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2553) [15]
- มหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานคร (ออกนอกระบบตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งมหาวิทยาลัย, มีผลวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553) [16]
- สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา (ออกนอกระบบตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งสถาบัน, มีผลวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2555) [17]
สถาบันอุดมศึกษาที่อยู่ในขั้นตอนการนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ [แก้]
สถาบันอุดมศึกษาที่มีร่างพระราชบัญญัติของสถาบันอยู่ในขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้
| ร่างพระราชบัญญัติ | อยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภา | คณะรัฐมนตรีรับหลักการแล้ว | อยู่ระหว่างเสนอคณะรัฐมนตรี | อยู่ระหว่างการพิจารณาของมหาวิทยาลัย | สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา |
|---|---|---|---|---|---|
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยนเรศวร พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ... | [18] | ||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พ.ศ. ... | [19] | ||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสวนดุสิต พ.ศ. ... | [20] | ||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พ.ศ. ... | [21] | ||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยศิลปากร พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยรามคำแหง พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยแม่โจ้ พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ พ.ศ. ... | |||||
| ร่างพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยสวนสุนันทา พ.ศ. ... | [22] |
การวิพากษ์วิจารณ์ [แก้]
การนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบนั้น เป็นประเด็นขัดแย้ง มีการล่ารายชื่อคัดค้าน [23], [24]จนกระทั่งวาระสุดท้ายของการพิจารณาใน สนช. โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่กรรมการสภาคณาจารย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย[25] ร่วมกับ ผศ.นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ ในฐานะกรรมาธิการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คัดค้าน สนช. ในการผ่านร่าง พ.ร.บ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ....อย่างเร่งรีบโดยไม่ฟังเสียงประชาคมจุฬาฯ [26], [27], [28] นอกจากนี้ยังเกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางทั้งนักวิชาการ นักการศึกษา รวมถึงนิสิต นักศึกษา ประชาชนโดยทั่วไป โดยประเด็นที่วิพากษ์วิจารณ์นั้นจะวิเคราะห์ถึงข้อดี ข้อเสียของการนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ[29] ดังนี้
ข้อดี [แก้]
- เพื่อเกิดความคล่องตัวในการบริหารมหาวิทยาลัยมากขึ้น
- เป็นการลดภาระค่าใช้จ่ายของรัฐบาล
- มหาวิทยาลัยสามารถเปิดหลักสูตรเพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงานได้
- สวัสดิการของบุคลากรในมหาวิทยาลัยเทียบเท่าเอกชน
ข้อเสีย [แก้]
- ค่าเล่าเรียนเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งอาจจะเป็นการตัดโอกาสทางการศึกษาของผู้มีรายได้น้อยทางอ้อม
- คณะหรือหลักสูตรที่ไม่คุ้มทุนในการเปิดสอน อาจจะต้องปิดตัวลง
- การบริหารงานของฝ่ายบริหารอาจจะไม่โปร่งใส ตรวจสอบได้ยาก
- เนื้อหาของร่าง พรบ. มีลักษณะเป็นกฎหมายบริหารจัดการทรัพย์สินที่ดิน ไม่ได้เป็นการบริหารจัดการการศึกษาแต่อย่างใด [30]
ดูเพิ่ม [แก้]
- สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ
- สถาบันอุดมศึกษาเอกชน
- รายชื่อสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย
- กระทรวงในประเทศไทย
- รัฐวิสาหกิจไทย
- องค์การมหาชน
- หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ
อ้างอิง [แก้]
- ^ มหาวิทยาลัยออกนอกระบบ คืออะไร : ศาสตราจารย์ ดร.เกษม สุวรรณกุล
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_01.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี พ.ศ. ๒๕๓๓
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_02.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. ๒๕๓๕
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_03.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๔๐
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_04.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๔๐
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_06.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง พ.ศ. ๒๕๔๑
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_05.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พ.ศ. ๒๕๔๑
- ^ http://www.mahidol.ac.th/muthai/autonomy/data/prb_171050.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหิดล พ.ศ. ๒๕๕๐
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_08.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. ๒๕๕๐
- ^ http://council.buu.ac.th/pdf/Buu.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยบูรพา พ.ศ. ๒๕๕๐
- ^ http://www.tsu.ac.th/form/files_c/020942200842.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยทักษิณ พ.ศ. ๒๕๕๑
- ^ http://www.chula.ac.th/idcucm1/groups/glegis/documents/cu_chulaact2551/cu2551.pdf พระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๕๕๑
- ^ http://legal.tu.ac.th/tu_51/tu_control/pdf/2551%20%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A.%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B9%88.pdf พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. ๒๕๕๑
- ^ http://www.op.mahidol.ac.th/orla/oldversion/in_tra_net/data/prb_13.pdf พระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. ๒๕๕๑
- ^ พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยพะเยา พ.ศ. 2553
- ^ พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2553
- ^ พระราชบัญญัติสถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา พ.ศ. 2555
- ^ ระเบียบวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ ๒๔ ปีที่ ๒ ครั้งที่ ๑๙ (สมัยสามัญนิติบัญญัติ) ในวันพุธที่ ๖ มีนาคม ๒๕๕๖ เวลา ๑๓.๐๐ - ๒๑.๐๐ นาฬิกา ณ ตึกรัฐสภา
- ^ ระเบียบวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ ๒๔ ปีที่ ๒ ครั้งที่ ๑๙ (สมัยสามัญนิติบัญญัติ) ในวันพุธที่ ๖ มีนาคม ๒๕๕๖ เวลา ๑๓.๐๐ - ๒๑.๐๐ นาฬิกา ณ ตึกรัฐสภา
- ^ ระเบียบวาระการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ ๒๔ ปีที่ ๒ ครั้งที่ ๑๙ (สมัยสามัญนิติบัญญัติ) ในวันพุธที่ ๖ มีนาคม ๒๕๕๖ เวลา ๑๓.๐๐ - ๒๑.๐๐ นาฬิกา ณ ตึกรัฐสภา
- ^ http://www.komchadluek.net/detail/20130107/148878/%E0%B8%A1%E0%B8%A8%E0%B8%A7%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A.html
- ^ เดินหน้าปรับสถานะ 'สวนสุนันทา' ออกนอกระบบ - ข่าวไทยรัฐออนไลน์
- ^ ผู้จัดการรายวัน “คุณหญิงจารุวรรณ” นำทัพค้านจุฬาฯ ออกนอกระบบ21 พฤศจิกายน 2550 22:56 น
- ^ หนังสือพิมพ์ข่าวสดรายวันประชาคมจุฬาฯ-กราบทูลพระเทพฯวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 17 ฉบับที่ 6228
- ^ ข่าวสภาคณาจารย์ เรื่องการออกนอกระบบ ฉบับที่ 14, ฉบับที่ 16, สำเนาหนังสือฯ, ฉบับที่ 17, ฉบับที่ 18, ฉบับที่ 19, แถลงการณ์จากสภามหาวิทยาลัยฯ
- ^ หนังสือพิมพ์เดลินิวส์. ประชาคมจุฬาฯยื่น สนช.ค้านออกนอกระบบ. วันพุธที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2550
- ^ บทบรรณาธิการ หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์แทบลอยด์ เรื่องปก 'ถอนร่างออก' นพ.ตุลย์ สิทธิสมวงศ์ 17 ธันวาคม 2549
- ^ ณศักต์ อัจจิมาธร, หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์. ผ่าความคิด 'นพ. ตุลย์ สิทธิสมวงศ์' หัวหอกต้าน 'จุฬาฯ' ออกนอกระบบวันอาทิตย์ที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2550
- ^ เอกสารเผยแพร่ ม.นอกระบบ โดย สหพันธ์นิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย
- ^ ผู้จัดการ Onlineสนช.มีมติเอกฉันท์ให้ “จุฬาฯ-ลาดกระบัง-เชียงใหม่” ออกนอกระบบ19 ธันวาคม 2550 18:15 น.