เจ้าคณะภาค

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ส่วนหนึ่งของ
ศาสนาพุทธ

Dhamma Cakra.svg สถานีย่อย


Dharmacakra flag (Thailand).svg
ประวัติศาสนาพุทธ

ศาสดา

พระโคตมพุทธเจ้า
(พระพุทธเจ้า)

จุดมุ่งหมาย
นิพพาน
พระรัตนตรัย

พระพุทธ · พระธรรม · พระสงฆ์

ความเชื่อและการปฏิบัติ
ศีล (ศีลห้า) · ธรรม (เบญจธรรม)
สมถะ · วิปัสสนา
บทสวดมนต์และพระคาถา
คัมภีร์และหนังสือ
พระไตรปิฎก
พระวินัยปิฎก · พระสุตตันตปิฎก · พระอภิธรรมปิฎก
หลักธรรมที่น่าสนใจ
ไตรลักษณ์ · อริยสัจ ๔ · มรรค ๘
· ปฏิจจสมุปบาท · มงคล ๓๘
นิกาย
เถรวาท · มหายาน · วัชรยาน
สังคมศาสนาพุทธ
ปฏิทิน · บุคคล · วันสำคัญ · ศาสนสถาน
การจาริกแสวงบุญ
พุทธสังเวชนียสถาน ·
การแสวงบุญในพุทธภูมิ
ดูเพิ่มเติม
อภิธานศัพท์ศาสนาพุทธ
หมวดหมู่ศาสนาพุทธ

เจ้าคณะภาคเป็นตำแหน่งการปกครองคณะสงฆ์ที่ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งจากสมเด็จพระสังฆราช โดยผ่านมติการเห็นชอบของมหาเถรสมาคม มีอำนาจหน้าที่การปกครองคณะสงฆ์จังหวัดต่างๆ ในเขตภาคการปกครองของตนตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์และกฎมหาเถรสมาคม ดังนี้

  • ดำเนินการปกครองคณะสงฆ์ให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย กฎหมาย กฎมหาเถรสมาคม ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง มติ ประกาศ พระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช
  • ควบคุมและส่งเสริมการรักษาความเรียบร้อยดีงาม การศาสนศึกษา การศึกษาสงเคราะห์ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา การสาธารณูปการ และการสาธารณสงเคราะห์ ให้ดำเนินไปด้วยดี
  • วินิจฉัยการลงนิคหกรรม วินิจฉัยข้ออุทธรณ์คำสั่ง หรือคำวินิจฉัยชั้นจังหวัด
  • แก้ไขข้อขัดข้องของเจ้าคณะจังหวัดให้เป็นไปโดยชอบ
  • ควบคุมบังคับบัญชาเจ้าคณะและเจ้าอาวาส ตลอดถึงพระภิกษุสามเณรผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาหรืออยู่ในเขตปกครองของตน และชี้แจงแนะนำการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อยู่ในบังคับบัญชา ให้เป็นไปโดยความเรียบร้อย
  • ตรวจการและประชุมพระสังฆาธิการในเขตปกครองของตน


คุณสมบัติของเจ้าคณะภาค[แก้]

  • มีพรรษา 20 พรรษาขึ้นไป และ
  • กำลังดำรงตำแหน่งรองเจ้าคณะภาคนั้นมาแล้ว ไม่ต่ำกว่า 2 ปี หรือ
  • กำลังดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัด ในภาคนั้น ไม่ต่ำกว่า 4 ปี หรือ
  • มีสมณศักดิ์ไม่ต่ำกว่าพระราชาคณะชั้นเทพ หรือ
  • เป็นพระราชาคณะซึ่งเป็นพระคณาจารย์เอก หรือเป็นเปรียญธรรม 9 ประโยค
  • ในกรณีที่คัดเลือกพระภิกษุผู้มีคุณสมบัติขั้นต้นไม่ได้หรือได้แต่ไม่เหมาะสม มหาเถรสมาคมอาจผ่อนผันได้

ข้อมูลเจ้าคณะภาค (มหานิกาย)[แก้]

จังหวัดในเขตปกครองระดับภาค (มหานิกาย)[แก้]

คณะสงฆ์ จำนวนจังหวัด จังหวัดในเขตปกครอง
ภาค 1 4 จังหวัด กรุงเทพมหานคร, นนทบุรี, ปทุมธานี, สมุทรปราการ
ภาค 2 3 จังหวัด พระนครศรีอยุธยา, อ่างทอง, สระบุรี
ภาค 3 4 จังหวัด ลพบุรี, สิงห์บุรี, ชัยนาท, อุทัยธานี
ภาค 4 4 จังหวัด นครสวรรค์, กำแพงเพชร, พิจิตร, เพชรบูรณ์
ภาค 5 4 จังหวัด สุโขทัย, พิษณุโลก, อุตรดิตถุ์, ตาก
ภาค 6 5 จังหวัด ลำปาง, เชียงราย, พะเยา, แพร่, น่าน
ภาค 7 3 จังหวัด เชียงใหม่, ลำพูน, แม่ฮ่องสอน
ภาค 8 5 จังหวัด อุดรธานี, หนองคาย, เลย, สกลนคร, หนองบัวลำภู
ภาค 9 4 จังหวัด ขอนแก่น, มหาสารคาม, กาฬสินธุ์, ร้อยเอ็ด
ภาค 10 6 จังหวัด อุบลราชธานี, ศรีสะเกษ, นครพนม, ยโสธร, มุกดาหาร, อำนาจเจริญ
ภาค 11 4 จังหวัด นครราชสีมา, บุรีรัมย์, ชัยภูมิ, สุรินทร์
ภาค 12 4 จังหวัด ปราจีนบุรี, นครนายก, ฉะเชิงเทรา, สระแก้ว
ภาค 13 4 จังหวัด ชลบุรี, ระยอง, จันทบุรี, ตราด
ภาค 14 4 จังหวัด นครปฐม, สุพรรณบุรี, กาญจนบุรี, สมุทรสาคร
ภาค 15 4 จังหวัด ราชบุรี, เพชรบุรี, สมุทรสงคราม, ประจวบคีรีขันธ์
ภาค 16 3 จังหวัด นครศรีธรรมราช, ชุมพร, สุราษฏร์ธานี
ภาค 17 5 จังหวัด ภูเก็ต, ตรัง, กระบี่, พังงา, ระนอง
ภาค 18 6 จังหวัด สงขลา, พัทลุง, สตูล, ปัตตานี, ยะลา, นราธิวาส


รายนามเจ้าคณะปกครองระดับภาค (มหานิกาย)[แก้]

ตำแหน่ง/ภาค เจ้าคณะปกครอง (ณ พ.ศ. 2557) วัด (จังหวัด) จังหวัดในเขตปกครอง
เจ้าคณะภาค 1 พระราชวิสุทธิเวที (สายชล ฐานวุฑฺโฒ ป.ธ.9) วัดชนะสงคราม กรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร, นนทบุรี, ปทุมธานี, สมุทรปราการ
รองเจ้าคณะภาค 1 พระราชโมลี (มีชัย วีรปญฺโญ ป.ธ.9) วัดหงส์รัตนาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 2 พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต ป.ธ.9) วัดประยุรวงศาวาส กรุงเทพมหานคร พระนครศรีอยุธยา, อ่างทอง, สระบุรี
รองเจ้าคณะภาค 2 พระราชวรเวที (เฉลา เตชวนฺโต ป.ธ.๙) วัดราชคฤห์ กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 3 พระธรรมปริยัติโมลี (อาทร อินฺทปญฺโญ ป.ธ.9) วัดบพิตรพิมุข กรุงเทพมหานคร ลพบุรี, สิงห์บุรี, ชัยนาท, อุทัยธานี
รองเจ้าคณะภาค 3 พระราชปริยัติสุธี (ชลอ ปิยาจาโร ป.ธ.9)[1] วัดธรรมามูล จังหวัดชัยนาท
เจ้าคณะภาค 4 พระธรรมรัตนดิลก (เชิด จิตฺตคุตฺโต ป.ธ.9) วัดสุทัศนเทพวราราม กรุงเทพมหานคร นครสวรรค์, กำแพงเพชร, พิจิตร, เพชรบูรณ์
รองเจ้าคณะภาค 4 พระราชสุตาภรณ์ (ประชัน ฐิตปญฺโญ ป.ธ.5). วัดปากน้ำ กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 4 พระราชปัญญาเวที (ริด ริตเวที ป.ธ.9) วัดตากฟ้า จังหวัดนครสวรรค์
เจ้าคณะภาค 5 พระพรหมโมลี (สุชาติ ธมฺมรตโน ป.ธ.9) วัดปากน้ำ กรุงเทพมหานคร สุโขทัย, พิษณุโลก, อุตรดิตถุ์, ตาก
รองเจ้าคณะภาค 5 พระธรรมเสนานุวัตร (บำรุง ฐานุตฺตโร ป.ธ.7) วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดพิษณุโลก
เจ้าคณะภาค 6 พระธรรมราชานุวัตร (สุทัศน์ สุทสฺสโน ป.ธ.6) วัดพระแก้ว จังหวัดเชียงราย ลำปาง, เชียงราย, พะเยา, แพร่, น่าน
รองเจ้าคณะภาค 6 พระราชปัญญาภรณ์ (สิงห์คำ ชยวํโส ป.ธ.9) วัดนางชี กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 6 พระราชวรมุนี (พล อาภากโร ป.ธ.9) วัดสังเวชวิศยาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 7 พระวิสุทธิวงศาจารย์ (วิเชียร อโนมคุโณ ป.ธ.9) วัดปากน้ำ กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่, ลำพูน, แม่ฮ่องสอน
รองเจ้าคณะภาค 7 พระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร ป.ธ.7)[1] วัดปทุมคงคา กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 7 พระธรรมเสนาบดี (ธงชัย สุวณฺณสิริ ป.ธ.7)[1] วัดพระธาตุดอยสุเทพ จังหวัดเชียงใหม่
เจ้าคณะภาค 8 พระเทพมุนี (เก็ง อาสโภ ป.ธ.9) วัดไตรมิตรวิทยาราม กรุงเทพมหานคร อุดรธานี, หนองคาย, เลย, สกลนคร, หนองบัวลำภู
รองเจ้าคณะภาค 8 พระเทพโสภณ (ปรีชา อภิวณฺโณ ป.ธ.9) วัดราชบุรณะ กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 8 พระราชเมธี (วิชา อภิปญฺโญ ป.ธ.7) วัดไตรมิตรวิทยาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 9 พระเทพเมธี (สมเกียรติ โกวิโท ป.ธ.9) วัดอรุณราชวราราม กรุงเทพมหานคร ขอนแก่น, มหาสารคาม, กาฬสินธุ์, ร้อยเอ็ด
รองเจ้าคณะภาค 9 พระราชวิสุทธิโมลี (มนู สุมโน ป.ธ.9) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 9 พระราชปริยัติโมลี (สุทัศน์ วรทสฺสี ป.ธ.9) วัดโมลีโลกยาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 10 พระพรหมสิทธิ (ธงชัย สุขญาโณ น.ธ.เอก) วัดสระเกศ กรุงเทพมหานคร อุบลราชธานี, ศรีสะเกษ, นครพนม, ยโสธร, มุกดาหาร, อำนาจเจริญ
รองเจ้าคณะภาค 10 พระเทพวิสุทธิโมลี (พรหมา สปฺปญฺโญ ป.ธ.9) วัดจักรวรรดิราชาวาส กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 10 พระราชวชิรโมลี (โสรัจจ์ มหาโสรจฺโจ ป.ธ.9) วัดสวนพลู กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 11 พระธรรมธีรราชมหามุนี (เที่ยง อคฺคธมฺโม ป.ธ.9) วัดระฆังโฆสิตาราม กรุงเทพมหานคร นครราชสีมา, บุรีรัมย์, ชัยภูมิ, สุรินทร์
รองเจ้าคณะภาค 11 พระเทพปริยัติมุนี (สมคิด เขมจารี ป.ธ.9) วัดทองนพคุณ กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 11 พระเทพวิสุทธิเมธี (แผ่ว ปรกฺกโม ป.ธ.9) วัดเทพธิดาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 12 พระพรหมสุธี (เสนาะ ปญฺญาวชิโร ป.ธ.6) วัดสระเกศ กรุงเทพมหานคร ปราจีนบุรี, นครนายก, ฉะเชิงเทรา, สระแก้ว
รองเจ้าคณะภาค 12 พระเทพรัตนมุนี (สุรชัย สุรชโย ป.ธ.7) [1] วัดสระเกศ กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 13 พระพรหมกวี (ประกอบ ธมฺมเสฏฺโฐ ป.ธ.9)[1] วัดกัลยาณมิตร กรุงเทพมหานคร ชลบุรี, ระยอง, จันทบุรี, ตราด
รองเจ้าคณะภาค 13 พระราชวิสุทธิดิลก (ละเอียด กิตฺติสุขุโม ป.ธ.9) วัดสามพระยา กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 14 พระเทพสุธี (สมควร ปิยสีโล ป.ธ.9) วัดนิมมานรดี กรุงเทพมหานคร นครปฐม, สุพรรณบุรี, กาญจนบุรี, สมุทรสาคร
รองเจ้าคณะภาค 14 พระเทพคุณาภรณ์ (โสภณ โสภณจิตฺโต ป.ธ.9) วัดเทวราชกุญชร กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 15 พระพรหมเวที (สุเทพ ผุสฺสธมฺโม ป.ธ.9) [1] วัดพระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม ราชบุรี, เพชรบุรี, สมุทรสงคราม, ประจวบคีรีขันธ์
รองเจ้าคณะภาค 15 พระราชรัตนสุธี (ปัญญา สิริปญฺโญ ป.ธ.4) วัดชนะสงคราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 16 พระธรรมวิมลโมลี (สงคราม อสิญาโณ ป.ธ.9) วัดไตรธรรมาราม จังหวัดสุราษฏร์ธานี นครศรีธรรมราช, ชุมพร, สุราษฏร์ธานี
รองเจ้าคณะภาค 16 พระศรีปริยัติโมลี (นิยม ยามเทโว ป.ธ.9) วัดราชนัดดาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 17 พระเทพกิตติเวที (ฉ่ำ ปุญฺญชโย ป.ธ.9) วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม กรุงเทพมหานคร ภูเก็ต, ตรัง, กระบี่, พังงา, ระนอง
รองเจ้าคณะภาค 17 พระเทพปัญญาโมลี (วิศิษฐ์ กนฺตสิริ ป.ธ.9) วัดประชุมโยธี จังหวัดพังงา
เจ้าคณะภาค 18 พระเทพสิทธิมุนี (บุญสิน อุตฺตมชาโต ป.ธ.9) วัดดุสิดาราม กรุงเทพมหานคร สงขลา, พัทลุง, สตูล, ปัตตานี, ยะลา, นราธิวาส
รองเจ้าคณะภาค 18 พระราชศิริธรรมเมธี (สัมพันธ์ สุจิณฺโณ ป.ธ.9) วัดคูหาสวรรค์ จังหวัดพัทลุง

ข้อมูลเจ้าคณะภาค (ธรรมยุติกนิกาย)[แก้]

การรวมเขตปกครองคณะสงฆ์ระดับภาค (ธรรมยุติกนิกาย)[แก้]

ลำดับที่ ภาคที่รวมเป็นเขตปกครองเดียวกัน จำนวนจังหวัดในเขตปกครอง
1 ภาค 1, ภาค 2, ภาค 3, ภาค 12, ภาค 13 13 จังหวัด 24 เขต/อำเภอ 50 แขวง/ตำบล
2 ภาค 4, ภาค 5, ภาค 6, ภาค 7 5 จังหวัด 21 อำเภอ 69 ตำบล
3 ภาค 8 5 จังหวัด 48 อำเภอ 206 ตำบล
4 ภาค 9 4 จังหวัด 38 อำเภอ 150 ตำบล
5 ภาค 10 6 จังหวัด 28 อำเภอ 106 ตำบล
6 ภาค 11 4 จังหวัด 20 อำเภอ 78 ตำบล
7 ภาค 14, ภาค 15 6 จังหวัด 8 อำเภอ 18 ตำบล
8 ภาค 16, ภาค 17, ภาค 18 7 จังหวัด 22 อำเภอ 34 ตำบล

รายนามเจ้าคณะปกครองระดับภาค (ธรรมยุติกนิกาย)[แก้]

ตำแหน่งภาค เจ้าคณะปกครอง (ณ พ.ศ. 2557) วัด (จังหวัด) จังหวัดในเขตปกครอง
เจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12-13 สมเด็จพระธีรญาณมุนี (สมชาย วรชาโย ป.ธ.8) วัดเทพศิรินทราวาส กรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานคร-สมุทรปราการ (รวมเป็นเขตเดียว), นนทบุรี, ปทุมธานี ,

,อ่างทอง ,พระนครศรีอยุธยา ,ลพบุรี ,สระบุรี ,สิงห์บุรี ,ชัยนาท-อุทัยธานี (รวมเป็นเขตเดียว) ,ปราจีนบุรี-สระแก้ว (รวมเป็นเขตเดียว) ,นครนายก ,ฉะเชิงเทรา ,ชลบุรี ,ระยอง ,จันทบุรี ,ตราด

รองเจ้าคณะภาค 1-2-3 และ 12-13 พระธรรมไตรโลกาจารย์ (พูนศักดิ์ วรภทฺโท ป.ธ.8) วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 4-5-6-7 พระพรหมเมธี (จำนงค์ ธมฺมจารี น.ธ.เอก) วัดสัมพันธวงศาราม กรุงเทพมหานคร นครสวรรค์ ,เพชรบูรณ์ ,กำแพงเพชร-พิจิตร (รวมเป็นเขตเดียว) ,พิษณุโลก-อุตรดิตถ์

(รวมเป็นเขตเดียว) ,สุโขทัย-ตาก (รวมเป็นเขตเดียว) ,ลำปาง-แพร่ (รวมเป็นเขตเดียว) ,พะเยา-น่าน (รวมเป็นเขตเดียว) ,เชียงราย ,เชียงใหม่-ลำพูน-แม่ฮ่องสอน (รวมเป็นเขตเดียว)

รองเจ้าคณะภาค 4-5-6-7 - (ว่าง)
เจ้าคณะภาค 8 พระธรรมเจติยาจารย์ วิ. (บุญเรือง ปุญฺญโชโต ป.ธ.4) วัดพระศรีมหาธาตุ กรุงเทพมหานคร อุดรธานี, เลย, หนองคาย, สกลนคร, หนองบัวลำภู, บึงกาฬ
รองเจ้าคณะภาค 8 พระเทพวรคุณ (ประศาสน์ ปญฺญาธโร ป.ธ.4) วัดบรมนิวาส กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 9 พระธรรมดิลก (สมาน สุเมโธ ป.ธ.9) วัดป่าแสงอรุณ จังหวัดขอนแก่น ขอนแก่น, มหาสารคาม, กาฬสินธุ์, ร้อยเอ็ด
รองเจ้าคณะภาค 9 -(ว่าง)
เจ้าคณะภาค 10 พระธรรมฐิติญาณ (ศรีจันทร์ ปุญฺญรโต น.ธ.เอก) วัดบึงพระลานชัย จังหวัดร้อยเอ็ด อุบลราชธานี, ยโสธร, ศรีสะเกษ, นครพนม, มุกดาหาร, อำนาจเจริญ
รองเจ้าคณะภาค 10 พระธรรมธัชมุนี (อมร ญาโณทโย ป.ธ.7) วัดปทุมวนาราม กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 11 พระพรหมวิสุทธาจารย์ (มนตรี คณิสฺสโร ป.ธ.5) วัดเครือวัลย์ กรุงเทพมหานคร นครราชสีมา, ชัยภูมิ, บุรีรัมย์, สุรินทร์
รองเจ้าคณะภาค 11 พระเทพวราลังการ (เสงี่ยม นนฺทากโร น.ธ.เอก) วัดพระศรีมหาธาตุ กรุงเทพมหานคร
เจ้าคณะภาค 14-15 พระพรหมมุนี (สุชิน อคฺคชิโน ประโยค 1-2) วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม กรุงเทพมหานคร นครปฐม-สุพรรณบุรี (รวมเป็นเขตเดียว) ,กาญจนบุรี, สมุทรสาคร, สมุทรสงคราม

,ราชบุรี, เพชรบุรี, ประจวบคีรีขันธ์

รองเจ้าคณะภาค 14-15 พระธรรมวราภรณ์ (เอื้อม ชุตินฺธโร ป.ธ.6) วัดสนามพราหมณ์ จังหวัดเพชรบุรี
เจ้าคณะภาค 16-17-18 พระสาสนโสภณ (พิจิตร ฐิตวณฺโณ ป.ธ.9) วัดโสมนัสวิหาร กรุงเทพมหานคร นครศรีธรรมาราช, สุราษฎร์ธานี, ชุมพร, ภูเก็ต-ตรัง-พังงา-กระบี่-ระนอง (รวมเป็นเขตเดียว)

,สงขลา-สตูล (รวมเป็นเขตเดียว) ,พัทลุง ,ปัตตานี-ยะลา-นราธิวาส (รวมเป็นเขตเดียว)

รองเจ้าคณะภาค 16-17-18 พระเทพวิสุทธิกวี (เกษม สญฺญโต ป.ธ.9) วัดราชาธิวาส กรุงเทพมหานคร
รองเจ้าคณะภาค 16-17-18 พระเทพวินยาภรณ์ (สมปอง ปญฺญาทีโป ป.ธ.5) วัดพระมหาธาตุ จังหวัดนครศรีธรรมราช

การถอดถอน[แก้]

ดูรายละเอียดที่ พระสังฆาธิการ

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 http://www.thairath.co.th/content/466137 โปรดเกล้าฯ 'พระพรหมเวที' วัดไตรมิตรฯ เป็น สมเด็จพระพุฒาจารย์