พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช.jpg

พระนาม พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระอิสริยยศ พระเจ้าวรวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นโท
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 7 กันยายน พ.ศ. 2428
สิ้นพระชนม์ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2477
พระบิดา สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช
พระมารดา หม่อมแม้น บุนนาค
ชายา หม่อมเจ้าวิไลกัญญา เทวกุล
หม่อม หม่อมแผ่ว
หม่อมมาลี
หม่อมอรุณ
หม่อมพเยาว์

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ประสูติเมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2428 พระอิสริยยศเมื่อแรกประสูติเป็นหม่อมเจ้า เป็นพระโอรสใน สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช กับหม่อมแม้น ทรงศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ ได้รับปริญญา B.A. วิชากฎหมายและการปกครอง จาก มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ปรระเทศอังกฤษ

ต่อมาในรัชสมัยรัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 และเลื่อนขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2443 โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็น กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ในรัชกาลที่ 6 เมื่อ พ.ศ. 2466 พระองค์ประชวรโดยพระอันตะ (ลำไส้ใหญ่) อักเสบเป็นแผลเรื้อรังและสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2477 รวมพระชนมายุ 49 พรรษา

พระองค์ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุด ได้แก่ เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์และเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ

พระโอรสและพระธิดา[แก้]

มีพระโอรสและพระธิดา ดังนี้

  1. หม่อมเจ้าหญิงสวรรณา ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมแผ่ว เมื่อ 7 เมษายน 2460 ภายหลังลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับนายเจริญ วิชัยรัตน์ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อ 6 กันยายน 2559
  2. หม่อมเจ้าชายภาณุเทวัญ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมเจ้าวิไลกัญญา เมื่อ 3 กรกฎาคม 2462 และสิ้นชีพิตักษัยเมื่อ 11 มิถุนายน 2464
  3. หม่อมเจ้าชายพันธุ์ภาณุ ภาณุพันธุ์ ประสูติเมื่อ 10 สิงหาคม 2467
  4. หม่อมเจ้าหญิงประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมมาลี เมื่อ 3 ธันวาคม 2472 ภายหลังลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับพลอากาศตรีหลวงกรโกสียกาจ (โกสีย์ กรโกสียกาจ)
  5. หม่อมเจ้าหญิงอรุณแสงไข ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมอรุณ เมื่อ 2 มิถุนายน 2474 ทรงเสกสมรสกับนายชุมพล ทองรักษ์ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อ 29 ตุลาคม 2556
  6. หม่อมเจ้าหญิงพันธุ์วโรภาส ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมมาลี เมื่อ 4 สิงหาคม 2476 ภายหลังลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับนายแพทย์ชูช่วง เศวตรุนทร์
  7. หม่อมเจ้าชายนิพัทธพันธุพงศ์ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมพเยาว์ เมื่อ 11 กันยายน 2476
  8. หม่อมเจ้าหญิงอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมพเยาว์ เมื่อ 24 ตุลาคม 2476
  9. หม่อมเจ้าชายสุริยพันธุ์ ภาณุพันธุ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

ราชตระกูล[แก้]

พระราชตระกูลในสามรุ่นของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระชนก:
สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช
พระอัยกาฝ่ายพระชนก:
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระปัยกาฝ่ายพระชนก:
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี
พระอัยยิกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี
พระปัยกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ พระองค์เจ้าศิริวงศ์ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:
หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา
พระชนนี:
หม่อมแม้น บุนนาค
พระอัยกาฝ่ายพระชนนี:
เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์
พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ท่านผู้หญิงกลิ่น
พระอัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ท่านผู้หญิงอ่วม
พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:
ไมมีข้อมูล
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ไม่มีข้อมูล

อ้างอิง[แก้]

  • Jeffy Finestone. 2542. สมุดพระรูป พระราชโอรส พระราชธิดา พระราชนัดาใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปรียนันทนา รังสิต,ม.ร.ว. โลมาโฮลดิ้ง
  • ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-221-818-8
  • ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม ๕๑, ตอน ๐ ง, ๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๗๗, หน้า ๑๖๐๖
  1. พระราชทานพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จุลจอมเกล้าฝ่ายหน้า