พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช.jpg

พระนาม พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระอิสริยยศ พระเจ้าวรวงศ์เธอ
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้าชั้นโท
ราชวงศ์ ราชวงศ์จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 7 กันยายน พ.ศ. 2428
สิ้นพระชนม์ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2477
พระบิดา สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช
พระมารดา หม่อมแม้น บุนนาค
ชายา หม่อมเจ้าวิไลกัญญา ภาณุพันธุ์
หม่อม หม่อมแผ่ว
หม่อมมาลี
หม่อมอรุณ
หม่อมพเยาว์

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ประสูติเมื่อวันที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2428 พระอิสริยยศเมื่อแรกประสูติเป็นหม่อมเจ้า เป็นพระโอรสใน สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช กับหม่อมแม้น ทรงศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ ได้รับปริญญา B.A. วิชากฎหมายและการปกครอง จาก มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ปรระเทศอังกฤษ

ต่อมาในรัชสมัยรัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 และเลื่อนขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2443 โปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็น กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช ในรัชกาลที่ 6 เมื่อ พ.ศ. 2466 พระองค์ประชวรโดยพระอันตะ (ลำไส้ใหญ่) อักเสบเป็นแผลเรื้อรังและสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2477 รวมพระชนมายุ 49 พรรษา

พระองค์ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงสุด ได้แก่ เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์และเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ

พระโอรสและพระธิดา[แก้]

มีพระโอรสและพระธิดา ดังนี้

  1. หม่อมเจ้าหญิงสวรรณา ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมแผ่ว เมื่อ 7 เมษายน 2460 ภายหลังลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับนายเจริญ วิชัยรัตน์ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อ 6 กันยายน 2559
  2. หม่อมเจ้าชายภาณุเทวัญ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมเจ้าวิไลกัญญา เมื่อ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2462 และสิ้นชีพิตักษัยเมื่อ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2464
  3. หม่อมเจ้าชายพันธุ์ภาณุ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมอรุณ เมื่อ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2467
  4. หม่อมเจ้าหญิงประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมมาลี เมื่อ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2472 ภายหลังลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับพลอากาศตรีหลวงกรโกสียกาจ (โกสีย์ กรโกสียกาจ)
  5. หม่อมเจ้าหญิงอรุณแสงไข ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมอรุณ เมื่อ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2474 ทรงเสกสมรสกับนายชุมพล ทองรักษ์ สิ้นชีพิตักษัยเมื่อ 29 ตุลาคม 2556
  6. หม่อมเจ้าชายสุริยพันธุ์ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมมาลี เมื่อ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2474
  7. หม่อมเจ้าชายนิพัทธพันธุพงศ์ ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมพเยาว์ เมื่อ 11 กันยายน พ.ศ. 2475
  8. หม่อมเจ้าหญิงพันธุ์วโรภาส ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมมาลี เมื่อ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2476 ภายหลังลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับนายแพทย์ชูช่วง เศวตรุนทร์
  9. หม่อมเจ้าหญิงอุทัยกัญญา ภาณุพันธุ์ ประสูติในหม่อมพเยาว์ เมื่อ 24 กันยายน พ.ศ. 2476

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

ราชตระกูล[แก้]

พระราชตระกูลในสามรุ่นของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิพันธ์ภาณุพงศ์ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
พระชนก:
สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช
พระอัยกาฝ่ายพระชนก:
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระปัยกาฝ่ายพระชนก:
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี
พระอัยยิกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี
พระปัยกาฝ่ายพระชนก:
สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ พระองค์เจ้าศิริวงศ์ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:
หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา
พระชนนี:
หม่อมแม้น บุนนาค
พระอัยกาฝ่ายพระชนนี:
เจ้าพระยาสุรวงศ์ไวยวัฒน์
พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ท่านผู้หญิงกลิ่น
พระอัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ท่านผู้หญิงอ่วม
พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:
ไมมีข้อมูล
พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:
ไม่มีข้อมูล

อ้างอิง[แก้]

  • Jeffy Finestone. 2542. สมุดพระรูป พระราชโอรส พระราชธิดา พระราชนัดาใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปรียนันทนา รังสิต,ม.ร.ว. โลมาโฮลดิ้ง
  • ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-221-818-8
  • ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสิ้นพระชนม์, เล่ม ๕๑, ตอน ๐ ง, ๒๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๗๗, หน้า ๑๖๐๖
  1. พระราชทานพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จุลจอมเกล้าฝ่ายหน้า