ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย
Souththailandmap.GIF
แผนที่แสดงจังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส และบางอำเภอของจังหวัดสงขลา (แถบแดงขั้นเหลือง)
วันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2547 – ปัจจุบัน
สถานที่ จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส และบางอำเภอของจังหวัดสงขลา
ผลลัพธ์ ยังดำเนินอยู่
คู่ขัดแย้ง
Flag of Thailand.svg รัฐบาลไทย
ผู้บัญชาการหรือผู้นำ
ไทย พลเอก ประวิตร วงษ์สุวรรณ
ไทย พลเอก อุดมเดช สีตบุตร
ไทย พลโท ปิยวัฒน์ นาควานิช
ไทย พลโท คุณวุฒิ หมอแก้ว
ไทย พลตำรวจโท รณศิลป์ ภู่สาระ (รรท.)
ไทย ศุภณัฐ สิรันทวิเนติ
ไทย นายกองตรี ปารเมศ เห้งสวัสดิ์
Flag of Jihad.svg อาบู บาการ์ บาเชียร์
Flag of Jihad.svg รองศาสตราจารย์ ดร.วันอับดุลกาเดร์ เจ๊ะมัน
Flag of Jihad.svg อับดุลเลาะห์ ซุงการ์
Flag of Pattani.svg กาบีร์ อับดุลเราะห์มาน
Flag of Jihad.svg ญะมาอะห์ อิสลามียะห์
กำลังพลสูญเสีย
ถึงปี 2557
ทหารเสียชีวิต 499 นาย
ตำรวจเสียชีวิต 312 นาย
อาสาสมัครทหารพรานเสียชีวิต 181 นาย
บุคลากรทางการศึกษา 187 ราย
เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง200 ราย
ผู้นำศาสนาประชาชนทั่วไป 3574 ราย[1]
ถึงปี 2557ผู้ก่อเหตุเสียชีวิต 399 คน[1]
ถึงปี 2558
เสียชีวิต: ทหาร ตำรวจ เจ้าหน้าที่ ครู นักบวช คนท้องถิ่นและผู้ก่อการกำเริบกว่า 5,300 คน[2]
บาดเจ็บ 10,000 คน[2]
Emblem of Thailand.svg
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ
การเมืองไทย
Thailand flag bar.svg
สถานีย่อย:การเมือง

สถานการณ์ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย หรือ ไฟใต้ เป็นความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ในภาคใต้ของประเทศไทย ความขัดแย้งนี้กำเนิดในปี พ.ศ. 2491 เริ่มจากกบฏดุซงญอ[3] เป็นการก่อกำเริบการแยกออกทางเชื้อชาติและศาสนาในภูมิภาคมลายูปัตตานี แต่ความไม่สงบดังกล่าวเริ่มบานปลายขึ้นหลังปี พ.ศ. 2547[4]

อดีตรัฐสุลต่านปัตตานีซึ่งมีสามจังหวัดชายแดนใต้ของไทย ได้แก่ จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส ตลอดจนบางส่วนของจังหวัดสงขลาที่อยู่ใกล้เคียง และส่วนตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศมาเลเซียถูกราชอาณาจักรรัตนโกสินทร์พิชิตในปี พ.ศ. 2328 และถูกไทยปกครองนับแต่นั้น ยกเว้นกะลันตัน

แม้เกิดความรุนแรงแยกตัวออกระดับต่ำในภูมิภาคมาหลายทศวรรษแล้วโดยนิยมนับตั้งแต่ปลาย ปี พ.ศ. 2490 สถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ร้อนระอุ เกิดเหตุการณ์เผาโรงเรียนในเขตเทศบาลเมืองปัตตานีจำนวน 1 หลัง นอกจากนั้นมีการปล้นสดมภ์ในท้องที่ต่างๆรวมได้ประมาณ 200 คดี[5]ในวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2496 รัฐบาลประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ในจังหวัดหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา และจังหวัดยะลา[6]ในปี พ.ศ. 2497 หะยีสุหลง ได้หายตัวไปอย่างไร้ร่องรอยและในปี พ.ศ. 2498 นายสมรรถ เอี่ยมวิโรจน์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนราธิวาสถูกลอบสังหาร[7]

ปี พ.ศ. 2524 มีเหตุการณ์ก่อเหตุร้ายต่างๆเกิดขึ้นเป็นระยะๆ เช่น การจับครูเรียกค่าคุ้มครองหรือค่าไถ การกรรโชกข่มขู่นักธุรกิจพ่อค้าคนจีนโดยส่งเป็นหนังสือประทับตรากลุ่มต่างๆ ที่เคลื่อนไหวในพื้นที่และนอกพื้นที่ให้จ่ายค่าคุ้มครองดูแลความปลอดภัยของ บุคคลและกิจการธุรกิจการค้าหรือที่คนทั่วไปเรียกว่าภาษีเถื่อนนอกกฎหมาย[8] เหตุการณ์ที่มีชื่อเสียงคือการลอบสังหาร กำธร ลาชโรจน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดปัตตานี เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2524

แต่สถานการณ์บานปลายหลังปี 2544 และมีการระบาดใหม่ในปี 2547 ซึ่งบางครั้งล้นไปจังหวัดใกล้เคียง[9] มีเหตุการณ์ที่มีการอ้างว่าผู้ก่อการกำเริบภาคใต้ เป็นผู้ลงมือเกิดในกรุงเทพมหานครและจังหวัดภูเก็ต[10]

นักสื่อสารมวลชนมักอ้างอิงเหตุการณ์ที่ ทักษิณ ชินวัตร ตัดสินใจยุบ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ คณะกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาความมั่นคงจังหวัดชายแดนภารใต้ สำนักงานคณะกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาความมั่นคงจังหวัดชายแดนภาคใต้ และกองบัญชาการผสมพลเรือน ตำรวจ ทหารที่ 43 ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2545[11] เป็นปฐมบทของความรุนแรงของความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย ที่เกิดขึ้นจนถึงปัจจุบัน[12]ส่วนเหตุการณ์ที่นักวิชาการถือว่าเป็นปฐมบทของความรุนแรงรอบใหม่ได้แก่เหตุการณ์ปล้นปืนครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2547 ที่กองพันพัฒนาที่ 4 ค่ายกรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ อ.เจาะไอร้อง จ.นราธิวาส

ในวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 นายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน เพื่อรับมือกับสถานการณ์ความไม่สงบภาคใต้ แต่การก่อการกำเริบยิ่งบานปลาย ในเดือนกันยายน 2549 คณะทหารผู้ยึดอำนาจการปกครองรัฐประหาร คณะผู้ยึดอำนาจการปกครองมีการเปลี่ยนนโยบายใหญ่ โดยแทนแนวทางก่อนหน้าของทักษิณ ชินวัตร ด้วยการรณรงค์เพื่อชนะใจของผู้ก่อการกำเริบ[13] แม้มีความคืบหน้าเล็กน้อยในการจัดการกับความรุนแรง แต่คณะผู้ยึดอำนาจการปกครองประกาศว่าความมั่นคงกำลังดีขึ้นและสันติภาพจะคืนสู่ภูมิภาคภายในปี 2551[14] ทว่า ในเดือนมีนาคม 2551 ยอดผู้เสียชีวิตเกิน 3,000 คน[15]

ในสมัยรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กษิต ภิรมย์ ว่า เขามั่นใจว่าจะนำสันติภาพสู่ภูมิภาคภายใน พ.ศ. 2553[16] แต่เมื่อถึงปลายปีนั้น ความรุนแรงได้มีเพิ่มมากขึ้น ตรงกันข้ามกับการมองโลกในแง่ดีของรัฐบาล[17]กรมสอบสวนคดีพิเศษ จัดตั้ง ศูนย์ปฏิบัติการคดีพิเศษจังหวัดชายแดนภาคใต้ ในปี พ.ศ. 2554 และในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 รัฐบาลยอมรับว่าสถานการณ์ได้เพิ่มมากขึ้น และไม่สามารถแก้ไขได้ภายในเวลาไม่กี่เดือน[18]หลังวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 เวลา 3.00 น.คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ประกาศใช้กฎอัยการศึกทั่วประเทศ 10 เดือน 11 วัน โดยยกเลิกในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2558

ผู้นำท้องถิ่นเรียกร้องอัตตาณัติระดับหนึ่งแก่ภูมิภาคปัตตานีจากประเทศไทยอย่างต่อเนื่องและขบวนการผู้ก่อการกำเริบแยกตัวออกบางส่วนเรียกร้องให้มีการเจรจาสันติภาพ ทว่า กลุ่มเหล่านี้ส่วนใหญ่ถูกเบี่ยงเบนความสนใจโดยกลุ่มขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานี-โคออร์ดิเนต (BRN-C) ซึ่งเป็นกลุ่มที่กำลังเป็นหัวหอกการก่อการกำเริบ กลุ่มนี้ไม่เห็นเหตุผลให้ต้องเจรจาแและคัดค้านการพูดคุยกับกลุ่มก่อการกำเริบอื่น BRN-C มีเป้าหมายทันทีเพื่อทำให้ภาคใต้ของประเทศไทยปกครองไม่ได้และประสบความสำเร็จเป็นส่วนใหญ่[19]

ลักษณะของสถานการณ์[แก้]

รัฐบาลได้จัดตั้งคณะกรรมการวิสามัญศึกษาปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ครั้งแรกเมื่อ 22 พฤษภาคม ปี พ.ศ. 2533[20]

ในวันที 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 มีประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในบางพื้นที่ แต่ยังคงใช้กับจังหวัดยะลาเฉพาะ อำเภอธารโต อำเภอบันนังสตา อำเภอเบตา และอำเภอยะหา จังหวัดนราธิวาสเฉพาะอำเภอจะแนะ อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง อำเภอศรีสาคร และอำเภอสุคิริน นับเป็นการใช้กฎอัยการศึกอย่างเป็นทางการในการแก้ปัญหาเป็นครั้งแรก

ในวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 มีประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในบางพื้นที่ แต่ยังคงใช้กับ จังหวัดนราธิวาสเฉพาะอำเภอจะแนะ อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง อำเภอศรีสาคร และอำเภอสุคิริน จังหวัดยะลาเฉพาะอำเภอกาบัง อำเภอธารโต อำเภอบันนังสตา อำเภอเบตา และอำเภอยะหา[21]และประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2548[22]

กลุ่มทหารโจรปัตตานี เริ่มต้นสร้างสถานการณ์ความไม่สงบขึ้นอีกครั้งในปี พ.ศ. 2544 เอกลักษณ์ของผู้ก่อการที่ต้องการผลักดันให้เกิดความขัดแย้งขึ้นนั้น ยังคงคลุมเครือเสียเป็นส่วนใหญ่ ผู้เชี่ยวชาญในระดับท้องถิ่นและภูมิภาคได้แสดงให้เห็นว่า สถานการณ์ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนดั้งเดิมในภูมิภาค อย่างเช่น พูโล บีอาร์เอ็น และจีเอ็มไอพี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง บีอาร์เอ็น โคออดิเนต (อันเป็นสาขาหนึ่งของบีอาร์เอ็น) และกลุ่มติดอาวุธที่ถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับบีอาร์เอ็น คือ รันดา คัมปูรัน คีซิล[23] ส่วนคนอื่นเสนอแนะว่า ความรุนแรงดังกล่าวเกิดขึ้นภายใต้อิทธิพลของกลุ่มอิสลามต่างชาติ อาทิ อัลกออิดะห์และญะมาอะห์ อิสลามียะห์ แต่ด้วยวิธีการทำงานของกองโจรในภาคใต้ ซึ่งโจมตีคลังอาวุธทหารและโรงเรียน ไม่เหมือนกับวิธีการปฏิบัติของกลุ่มอื่นซึ่งโจมตีเป้าหมายของชาติตะวันตก มุมมองที่ว่ากองโจรในภูมิภาคมีส่วนเกี่ยวข้องกับกลุ่มต่างชาตินั้นจึงอ่อน[24]

ในตอนแรก รัฐบาลมองว่าการสร้างสถานการณ์ดังกล่าวเป็นฝีมือของโจร และอันที่จริงแล้ว ผู้สังเกตการณ์ภายนอกจำนวนมากก็เชื่อว่า กลุ่มท้องถิ่น คู่แข่งทางธุรกิจหรืออาชญากรรม มีส่วนเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ในภูมิภาคดังกล่าว เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2545 หลังจากตำรวจเสียชีวิตไป 14 นาย ในการโจมตีหลายครั้งซึ่งเกิดขึ้นในช่วงเวลานานเจ็ดเดือน นายกรัฐมนตรี ทักษิณ ชินวัตร ได้ปฏิเสธถึงบทบาทของศาสนาในการโจมตีดังกล่าว เพราะตำรวจที่เสียชีวิตไปหลายคนนั้นเป็นมุสลิมด้วย[25]

พล.อ.กิตติ รัตนฉายา ให้สัมภาษณ์ลง หนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายวัน เมื่อวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2545 โดยกล่าวตอนหนึ่งว่า จริง ๆ แล้ว ณ วันนี้ยังไม่มีใครหาคำตอบได้ว่า สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในภาคใต้นั้น เป็นโจรธรรมดา หรือกลุ่มขบวนการ แต่ความจริงเรื่องหนึ่งที่สังคมต้องยอมรับก็คือ ขบวนการโจรก่อการร้ายนั้นยังมีอยู่ โดยส่วนนำอยู่ที่ประเทศมาเลเซีย ตะวันออกกลาง และในกลุ่มประเทศยุโรป ซึ่งแนวร่วมก็คือประชาชนในพื้นที่นั่นเอง วันนี้ เราชอบพูดว่า ไม่มีแล้วขบวนการ แต่จริง ๆ นั้นมี และเรื่องภาคใต้วันนี้ก็เชื่อมโยงถึงขบวนการแน่นอน

รัฐบาลทักษิณ 1 (พ.ศ. 2544-48) มีสมาชิกรัฐสภาเป็นมุสลิมหลายสิบคน สภาจังหวัดในจังหวัดชายแดนมีสมาชิกส่วนใหญ่เป็นมุสลิม และเทศบาลหลายแห่งในภาคใต้ มีนายกเทศมนตรีเป็นมุสลิม มุสลิมเริ่มมีสิทธิ์มีเสียงในทางการเมืองอย่างเปิดเผยมากขึ้น และได้รับเสรีภาพในการนับถือศาสนามากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม เมื่อ ทักษิณ ชินวัตร มีคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีที่ 123/2545 ยุบศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ คณะกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาความมั่นคงจังหวัดชายแดนภาคใต้ สำนักงานคณะกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาความมั่นคงจังหวัดชายแดนภาคใต้ และกองบัญชาการผสมพลเรือน ตำรวจ ทหารที่ 43 ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2545[26]ต่อมาในวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2545 มีประกาศสภาผู้แทนราษฎร เรื่องตั้งคณะกรรมมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาการลอบวางระเบิด และก่อความไม่สงบเรียบร้อยในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้[27]

กองกำลังที่ถูกยุบถูกแทนที่ด้วยกองกำลังตำรวจ ที่มีเรื่องฉาวโฉ่ในด้านการคอร์รัปชั่น ซึ่งได้เริ่มการปราบปรามอย่างกว้างขวางในทันที การปรึกษาหารือกับผู้นำชุมชนท้องถิ่น ก็ได้ถูกยกเลิกไปด้วย ความไม่พอใจต่อการละเมิดดังกล่าว ได้นำไปสู่ความรุนแรงที่เพิ่มมากขึ้นระหว่าง พ.ศ. 2547 และ 2548[28]

ในปีเดียวกัน ทักษิณ ชินวัตร กล่าวว่า "ไม่มีการแบ่งแยกดินแดน ไม่มีผู้ก่อการร้ายอุดมการณ์ มีแต่โจรกระจอก" แต่ในปี พ.ศ. 2547 เขาได้เปลี่ยนท่าที และจัดว่าสถานการณ์ดังกล่าวเป็นสงครามต่อต้านการก่อการร้ายในประเทศ มีการประกาศกฎอัยการศึกในจังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2547[29]โดยสื่อมวลชนและนักวิชากการถือว่าเหตุการณ์ปล้นปืนครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2547 ที่กองพันพัฒนาที่ 4 ค่ายกรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ อ.เจาะไอร้อง จ.นราธิวาส เป็นจุดเริ่มต้นของความรุนแรงในพื้นที่รอบใหม่ในวันที่ 4 ตุลาคม 2547 รัฐบาลจัดตั้งกองอำนวยการเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ตามคำสั่ง สำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 260/2547[30]โดยยกเลิกคำสั่งเดิม

เมื่อ วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2547 เกิดเหตุกรณีตากใบซึ่งส่งผลให้ชาวบ้านไม่ไว้ใจเจ้าหน้าที่ตำรวจทหาร และหันมาเป็นศัตรูกับทหารและตำรวจมากขึ้น เนื่องจากเจ้าหน้าที่อ้างว่ากลุ่มชาวบ้านที่ประท้วงถูกจ้างและจัดตั้งขึ้นมา ในขณะที่ชาวบ้านเสียชีวิตถึง 85 ราย[31]ภายหลังจากเหตุการณ์นี้คำอธิบายจากเจ้าหน้าที่รัฐกรณีเกิดเหตุก่อการร้ายมักได้รับการอธิบายว่าเกิดจากชาวบ้านรับจ้างให้ก่อเหตุ

นาย มุข สุไลมาน กล่าวสัมภาษณ์ลง หนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายวัน เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2545 ตอนหนึ่งว่า เหตุการณ์เผาโรงเรียน และวางระเบิดที่ต่าง ๆ ผมมั่นใจว่าไม่ใช่ขบวนการแบ่งแยกดินแดนอย่างชัดเจน แต่เกิดจากบางคนที่ชอบรับจ้าง โดยอาจจะติดยาเสพติด เคยมีคดีลักขโมยน้อย รอรับจ้างอย่างเดียว ใครจ้างก็ทำตลอด แม้ว่าจะจับคนหนึ่งก็จะมีคนหนึ่งทำต่อ เพราะคนรับจ้างมันเยอะ จะสาวไปถึงผู้ว่าจ้างมันก็ยาก ทั้ง ๆ ที่รู้ แต่ไม่สามารถหาของกลางได้ ซึ่งเมื่อถามผมว่า รู้ได้อย่างไร ในหลักฐานผมก็บอกไม่ได้[32]

ในขณะที่ สมชาย นีละไพจิตร ให้สัมภาษณ์ว่าหลายกรณีเจ้าหน้าที่ทหารตำรวจ ทรมานผู้ต้องสงสัยให้รับสารภาพ ด้วยการให้คนอื่นปัสสาวะใส่หน้า ใช้ไฟฟ้าช็อตตามร่างกายและอวัยวะเพศ[33] สมชาย นีละไพจิตร หายตัวไปอย่างลึกลับแม้อัยการสั่งฟ้องเจ้าหน้าที่ตำรวจ 5 ราย แต่ศาลยกฟ้องในที่สุด[34]

ในวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 มีการใช้พระราชกำหนดในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ในพื้นที่จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดนราธิวาส [35] รัฐบาลแต่งตั้ง พลโท ขวัญชาติ กล้าหาญ แม่ทัพภาคที่4 เป็นผู้อำนวยการ กองอำนวยการเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้[36] พร้อมทั้งตั้ง คณะกรรมการนโยบายเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้[37]ให้พลตำรวจเอก ชิดชัย วรรณสถิตย์ เป็นประธานกรรมการ

ในวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2548 รัฐบาลแต่งตั้ง คณะกรรมการบริหารจัดการในพื้นที่ตามนโยบายและยุทธศาสตร์เสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ กบชต.

หลังจากรัฐประหารในปี พ.ศ. 2549 ซึ่งทำให้ ทักษิณ ชินวัตร พ้นจากตำแหน่ง รัฐบาล สุรยุทธ์ จุลานนท์ มีการประกาศกฎอัยการศึกในพื้นที่ทั่วราชอาณาจักรในวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2549 ต่อมาในวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2550 รัฐบาลคงกฎอัยการศึกในจังหวัดปัตตานี จังหวัดนราธิวาส จังหวัดยะลา และจังหวัดสงขลา เฉพาะอำเภอจะนะ อำเภอเทพา อำเภอนาทวี อำเภอสะเดา อำเภอสะบ้าย้อย[38] ใน31 ธันวาคม พ.ศ. 2550 รัฐบาลคงกฎอัยการศึกในจังหวัดปัตตานี จังหวัดนราธิวาส จังหวัดยะลา และจังหวัดสงขลา เฉพาะอำเภอจะนะ อำเภอเทพา อำเภอนาทวี อำเภอสะเดา อำเภอสะบ้าย้อย[39] นับว่ารัฐบาล สุรยุทธ์ จุลานนท์ ใช้อำนาจตามกฎหมายมากที่สุดเป็นประวัติศาสตร์ กล่าวคือใช้อำนาจตาม พระราชกำหนดในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ในจังหวัดปัตตานี จังหวัดนราธิวาส และจังหวัดยะลา และขยายพื้นที่กฎอัยการศึกในจังหวัดปัตตานี และจังหวัดสงขลาเฉพาะอำเภอจะนะ อำเภอเทพา อำเภอนาทวี อำเภอสะเดา อำเภอสะบ้าย้อย

ในวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2553 รัฐบาล อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ คงกฎอัยการศึกในจังหวัดปัตตานี จังหวัดนราธิวาส จังหวัดยะลา และจังหวัดสงขลา อำเภอสะเดา[40]กฎอัยการศึกยังคงใช้ในพื้นที่ดังกล่าวถึงปัจจุบัน เป็นระยะเวลา 10 ปี เนื่องจาก ประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกไม่กระทบต่อการประกาศใช้กฎอัยการศึกที่มีผลใช้บังคับก่อนวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2557[41]

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์กลับทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น ซึ่งข้อเท็จจริงดังกล่าวน่าจะเป็นการสนับสนุนการยืนยันที่ว่า มีกลุ่มหลายกลุ่มมีส่วนเกี่ยวข้องในการสร้างสถานการณ์ และมีกลุ่มจำนวนน้อยที่สงบลง จากการเปลี่ยนยุทธศาสตร์ของรัฐบาล[42] ก่อนหน้านี้ ในปี พ.ศ. 2539 ได้เกิดเหตุการณ์รุนแรงทั้งหมด 42 ครั้ง และเพิ่มเป็น 83 ครั้งในปี พ.ศ. 2540 และ 139 ครั้งในปี พ.ศ. 2541 ส่วนในปี พ.ศ. 2545 เกิดเหตุการณ์รุนแรงขึ้น 82 ครั้ง และ 84 ครั้งในปี พ.ศ. 2546[43]

ในปี พ.ศ. 2551 รัฐบาลจัดตั้ง กองร้อยบังคับการและบริการส่วนหน้าจังหวัดชายแดนภาคใต้ ขึ้น ตามคำสั่งกองบัญชาการกองอาสารักษาดินแดนที่ 10/2551 ลงวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2551[44]ตามคำสั่ง พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ ในฐานะผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดน และจัดตั้ง กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ภาค 4 และ คณะกรรมการเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้[45]โดยออกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยระบบบริหารจัดการเพื่อเสริมสร้างสันติสุขในจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2551

อย่างไรก็ตามรัฐบาลไม่สามารถแก้ปัญหาได้ โดยเป็นที่รับรู้โดยทั่วไปว่า พื้นที่ในจังหวัดปัตตานี จังหวัดนราธิวาส และจังหวัดยะลา เป็นพื้นที่ที่มีธุรกิจผิดกฎหมายเติบโตขึ้นอย่างมากอาทิ ธุรกิจยาเสพติด บ่อนการพนัน[46] การค้าประเวณี ธุรกิจน้ำมันเถื่อน และ ตำรวจทหารเป็นคนเก็บเงินค่าส่วยในพื้นที่เสียเอง สถานการณ์จึงยิ่งซับซ้อนขึ้นเนื่องจากทหารและตำรวจ ต้องรบกับทหารและตำรวจส่วนหนึ่ง ที่หันมาเป็นผู้มีอิทธิพลหรือเป็นโจรเสียเอง[47]ปัญหาความไม่ไว้วางใจของประชาชนที่มีต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจทหารเนื่องจากสงสัยว่าหลายกรณีมีการจับแพะและเคยมีกรณีที่ถูกเจ้าหน้าที่ทรมานผู้ต้องหา ปัญหาการไม่ให้ความร่วมมือของประชาชนในพื้นที่ ปัญหาความขัดแย้งระหว่างชาวไทยพุทธและชาวไทยมุสลิม ปัญหาความขัดแย้งผลประโยชน์นักการเมืองท้องถิ่น ปัญหาความต้องการแบ่งแยกดินแดน ปัญหาธุรกิจยาเสพติดบ่อนการพนันและค้าประเวณี ปัญหาความไม่แน่ชัดว่าศัตรูของทหาร ตำรวจ และ กองอาสารักษาดินแดน นั้นคือใคร[48]

บางปัญหาก็มีความขัดแย้งระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับประชาชน อาจกล่าวสรุปได้ว่า เจ้าหน้าที่รัฐเห็นว่าประชาชนเป็นผู้ร้าย ส่วน ประชาชนเห็นว่าเจ้าหน้าที่รัฐเป็นผู้ร้าย เจ้าหน้าที่รัฐยืนยันถึงสงครามระหว่างขบวนการโจรแบ่งแยกดินแดนเป็นประเด็นสำคัญซึ่ง ซัยยิดสุไลมาน ฮูซัยนี ประธานสถาบันศึกษาอัล-มะห์ดีย์ เห็นว่าเป็นประเด็นรอง[49]เขากล่าวตอนหนึ่งว่า ส่วนตัวเองมองว่า สถานการณ์ภาคใต้ มีสถานการณ์แอบแฝงอยู่ กลุ่มก่อการอาจมาจากหลายกลุ่ม กลุ่มอิทธิพลท้องถิ่น หรืออะไรก็ตาม แต่พี่น้องมุสลิม ไม่สามารถทำได้ เพราะเก่งกาจขนาดนี้ ไม่เคยมีประวัติศาสตร์การต่อสู้ของชาวมุสลิม กลุ่มมุสลิมไม่ใช่คนก่อเหตุ

ฝ่ายเจ้าหน้าที่รัฐยืนยันถึงความเกลียดชัง ความขัดแย้งระหว่างชาวไทยพุทธ และชาวไทยมุสลิม ส่วน ฝ่ายประชาชนเห็นว่าความขัดแย้งระหว่างชาวไทยต่างศาสนาไม่มีในพื้นที่เลย

ในปี พ.ศ. 2553 รัฐบาลออกกฎหมาย พระราชบัญญัติการบริหารราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2553 กำหนดให้มี คณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (กพต.) โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ในปี พ.ศ. 2554 กรมสอบสวนคดีพิเศษ จัดตั้ง ศูนย์ปฏิบัติการคดีพิเศษจังหวัดชายแดนภาคใต้ ขึ้น และในวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2555 รัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จัดตั้ง ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้

เบื้องหลังของสถานการณ์[แก้]

ปัจจัยทางเศรษฐกิจ[แก้]

มีการอ้างว่าความยากจนและปัญหาเศรษฐกิจ เป็นปัจจัยหนึ่งเบื้องหลังการก่อการกำเริบด้วย[50][51] จังหวัดชายแดน ยังมีรายได้เฉลี่ยต่ำสุด เมื่อเทียบกับจังหวัดภาคใต้ด้วยกัน แม้ว่าสมรรถนะของเศรษฐกิจชายแดนภาคใต้ พัฒนาขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในช่วงทศวรรษหลัง ๆ ระหว่างปี 2526 ถึง 2546 รายได้ต่อหัวของจังหวัดปัตตานีเพิ่มขึ้นจาก 9,340 บาท เป็น 57,621 บาท ขณะที่รายได้ต่อหัวของจังหวัดยะลาและนราธิวาส ก็เพิ่มขึ้นจาก 14,987 บาท เป็น 52,737 บาท และจาก 10,340 บาท เป็น 38,553 บาท ตามลำดับ กระนั้น

การขาดประสิทธิภาพการจัดการทรัพยากรเพื่อพัฒนาท้องถิ่น เป็นปัจจัยหนึ่งของความไม่สงบ เอกชนมักไม่มีส่วนร่วมในการลงทุน เพราะพื้นที่อยู่ภายใต้หน่วยงานความมั่นคงของรัฐ คณะกรรมการสมานฉันท์แห่งชาติรายงานว่า โครงสร้างการพัฒนาเศรษฐกิจของภาคใต้มีปัญหา เพราะมีประชากรยากจนสูง และมีการแย่งชิงทรัพยากร กระนั้น นักวิเคราะห์ทางสังคมกลับมองว่า ความยากจนเองมิใช่ปัญหาทั้งหมด แต่เป็นการไม่ได้รับความยุติธรรมมากกว่า และในการแก้ปัญหาความรุนแรง รัฐควรแก้ปัญหาแรงจูงใจทางการเมือง[52]

อย่างไรก็ตาม พล.ต.ท. อุดม เจริญ อดีตผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 โดยกล่าวว่า จากประสบการณ์ที่อยู่ใน จ.ยะลา 10 กว่าปี รู้ว่าอะไรเป็นอะไร และรู้ว่ามีกลุ่มที่ก่อความไม่สงบในภาคใต้ รับเงินจากต่างประเทศ แล้วนำเงินมาปลูกฝังความเข้าใจผิด ๆ ให้นักเรียน

เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไปว่าเจ้าหน้าที่รัฐมักเอ่ยถึงผู้ว่างงาน รับจ้างก่ออาชญากรรมในพื้นที่

ปัจจัยทางการศึกษา[แก้]

ในระบบโรงเรียนปอเนาะ (Pondok) ของไทย พบว่ามีบางโรงเรียนที่มีเป้าหมายการแบ่งแยกดินแดน หรือการทำสงครามศักดิ์สิทธิ์ เพื่อตอบโต้รัฐบาลไทย ที่ชาวมุสลิมมลายูในพื้นที่เชื่อว่ากดขี่ข่มเหงพวกเขาชัดเจน ระบบโรงเรียนดังกล่าวถูกกลุ่มแบ่งแยกดินแดนแทรกซึม แล้วเผยแพร่ลัทธิอุดมการณ์ ซึ่งหน่วยข่าวกรองกองทัพบก ระบุว่า โรงเรียนสอนศาสนากลายเป็นแหล่งบ่มเพาะสมาชิกใหม่ของกลุ่มต่าง ๆ และหัวหน้ากลุ่มแบ่งแยกดินแดนนั้น ก็สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนปอเนาะ[52]

ปัจจัยทางการเมือง[แก้]

เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวางว่ามีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ระหว่างนักการเมืองท้องถิ่น ในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2544 นายมีลาภ เทพฉิม ประธานกรรมการบริหาร อบต.ปากแตระ อ.ระโนด จ.สงขลา ใช้อาวุธปืน 11 มม.จ่อยิงประธานสภา และสมาชิกสภา อบต.ทีละคน เสียชีวิต 3 ราย[53]

พล.อ.หาญ ลีนานนท์ ให้สัมภาษณ์ลงหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2547 ตอนหนึ่งว่าการเมืองท้องถิ่นนั้นแหละตัวแสบ ทำให้พื้นที่ตกอยู่ภายในอำนาจมืด คนในพื้นที่รู้ดีว่าพวกนี้ถือหางใคร เป็นหัวคะแนนใคร แก้ปัญหาที่ลูบหน้าปะจมูก จนทำให้รังสีโจรแน่น ครอบคลุมพื้นที่ไปหมด แล้วอย่างนี้ ท่านผู้ทรงเกียรติทั้งหลาย จะไม่ทำให้สภาปั่นป่วนหรือ[54]

ในวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2554 เกิดเหตุคนร้ายลอบฆ่า นายมุคตาร์ กีละ อายุ 47 ปี หัวหน้าพรรคประชาธรรม[55] ในวันที่ 4 กรฎาคม พ.ศ. 2556 เกิดเหตุคนร้ายลอบฆ่า นายแวตูลอ แวเต๊ะ สมาชิก อบต.เนินงาม เสียชีวิต ต่อมา ในวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2556 นายอับดุลรอฟา ปูแทน อดีต สจ.ปัตตานี เขต อ.ยะรัง ถูกคนร้ายลอบฆ่าเสียชีวิต[56] ในวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556 พ.อ.บรรพต พูลเพียร โฆษก กอ.รมน. กล่าวตอนหนึ่งว่า โดยทั่วไป ความขัดแย้งของการเมืองท้องถิ่น จะเชื่อมโยงกับกลุ่มผู้มีอิทธิพลในพื้นที่ ที่ต้องการรักษาผลประโยชน์ของกลุ่ม จนกลายเป็นปัญหาภัยแทรกซ้อน[57]

วันที่ 19 ธันวาคม 2556 คนร้ายลอบยิงกำนัน ต.มะนังดาลำ นางมัสกะ มะอิง เสียชีวิต[58]

ปัจจัยทางศาสนา[แก้]

ภายหลังปี พ.ศ. 2547 พบเหตุการณ์ข่มขู่คนไทยที่นับถือศาสนาพุทธเพิ่มขึ้นอาทิ มีการแจกใบปลิวไปทั่วหมู่บ้าน ใจความข่มขู่เอาชีวิต หากชาวไทยพุทธรายใดไม่ยอมขายสวนยางพาราในราคาถูก[59]ในวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2556 พบใบปลิว เขียนข้อความโจมตีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวกับเหตุการณ์สังหาร นายอับดุลรอฟา พร้อมประกาศเอาชีวิตคนไทยพุทธหากเกิดการฆ่าชาวมลายูมุสลิม นายจอห์น แบรนดอน ผอ.โครงการความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแห่งมูลนิธิเอเซีย ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี .สหรัฐอเมริกา กล่าวตอนหนึ่งว่ามุสลิม 5 ล้านคน ไม่พอใจยิ่ง ที่ถูกปฏิเสธไม่ยอมรับภาษา วัฒนธรรม และความเป็นมลายู[60]

ปัจจัยทางสังคม[แก้]

เหตุการณ์สำคัญ[แก้]

พ.ศ. 2545[แก้]

พ.ศ. 2547[แก้]

พ.ศ. 2548[แก้]

ภาพสรุปเหตุการณ์วิกฤตการณ์การเมืองในประเทศไทย

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งหรือเกี่ยวข้องกับ
วิกฤตการเมืองไทย พ.ศ. 2548-2553

การเมืองไทยประวัติศาสตร์ไทย
  • 23 กุมภาพันธ์ - ครูในจังหวัดปัตตานีขอให้รัฐบาลอนุญาตการพกปืน เพื่อป้องกันตัวจากผู้ก่อความไม่สงบ[ต้องการอ้างอิง]
  • 17 กุมภาพันธ์ - เหตุการณ์ระเบิดคาร์บอมบ์ในตำบลสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส มีผู้เสียชีวิต 6 และบาดเจ็บมากกว่า 40 คน[ต้องการอ้างอิง]
  • 3 เมษายน - เกิดระเบิดพร้อมกัน 3 จุด ที่ห้างสรรพสินค้าคาร์ฟูร์ หาดใหญ่, ท่าอากาศยานนานาชาติหาดใหญ่ และหน้าโรงแรมกรีนเวิลด์พาเลซ สงขลา[ต้องการอ้างอิง]
  • 14 กรกฎาคม - เกิดความรุนแรงในเขตเทศบาลนครยะลา โจมตีโรงไฟฟ้าในเวลากลางคืน ตำรวจเสียชีวิต 2 นาย และประชาชนบาดเจ็บ 23 คน และไฟฟ้าดับทั้งเมืองเป็นเวลาหลายชั่วโมง[ต้องการอ้างอิง]
  • 18 กรกฎาคม - รัฐบาลประชุมคณะกรรมการบริหารสถานการณ์ฉุกเฉิน ซึ่งจัดตั้งตามพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินฯ[67]
  • 21 กรกฎาคม - ยกเลิกกฎอัยการศึกในพื้นที่สามจังหวัด[68][69]
  • 21 กันยายน - นาวิกโยธิน 2 นายจากค่ายจุฬาภรณ์ ถูกชาวบ้านกลุ่มหนึ่งในหมู่บ้านตันหยงลิมอ อ.ระแงะ จ.นราธิวาส รุมทำร้ายเสียชีวิต หลังถูกจับเป็นตัวประกันนานกว่า 19 ชั่วโมง เนื่องจากเข้าใจว่าเป็นผู้ร่วมก่อเหตุใช้อาวุธสงครามกราดยิงเข้าใส่ร้านน้ำชาในอำเภอระแงะ ทำให้มีผู้เสียชีวิต 1 ราย บาดเจ็บ 5 ราย[70]
  • 26 ตุลาคม ผู้ใหญ่บ้านและ รักษาความปลอดภัยหมู่บ้านจังหวัดนราธิวาส ถูกยิงเสียชีวิต 4 ราย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บอีก 4 ราย[71]
  • 2 พฤศจิกายน - คนร้ายโจมตีระบบไฟฟ้าเมืองนราธิวาส ด้วยระเบิดพร้อมกัน 16 จุด ระเบิด 8 จุด[72]มีผู้เสียชีวิต 1 ราย
  • 3 พฤศจิกายน - พล.ท.ขวัญชาติ กล้าหาญ แม่ทัพภาคที่ 4 ได้ลงนามในประกาศกองทัพภาคที่ 4 เรื่องการใช้กฎอัยการศึกเพิ่มเติมในเขตอำเภอจะนะ และอำเภอเทพา จังหวัดสงขลา[73]

พ.ศ. 2549[แก้]

  • 31 สิงหาคม เกิดเหตุคนร้ายลอบวางระเบิดธนาคาร 22 จุดทั่วจังหวัดยะลา มีผู้เสียชีวิต 1 คน บาดเจ็บ 30 คน[74]
  • 4 กันยายน มีรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตมากกว่า 1,400 คนในเหตุการณ์ความไม่สงบในภาคใต้ นับตั้งแต่เดือนมกราคม 2547[75]
  • 16 กันยายน เกิดเหตุระเบิดในเวลาไล่เลี่ยกัน 4 จุด กลางเมืองหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 5 คน บาดเจ็บมากกว่า 50 คน นักท่องเที่ยวกว่า 1,000 คน ที่พักผ่อนอยู่ในโรงแรมกว่า 10 แห่ง ซึ่งตั้งอยู่ในแนวที่เกิดเหตุระเบิด ต่างพากันหลบหนีออกจากโรงแรม จนเกิดโกลาหล[76]
  • 2 พฤศจิกายน พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ อดีตนายกรัฐมนตรี พร้อมคณะรัฐบาล กล่าวขอโทษต่อชาวมุสลิมกรณี "กรือเซะ-ตากใบ" ที่มีความเห็นว่ารัฐบาลที่ผ่านมาทำเกินกว่าเหตุ[77]
  • 5 พฤศจิกายน ชาวบ้านใน ต.บาเจาะ อ.บันนังสตา จ.ยะลา กว่า 200 คน รวมตัวเรียกร้องให้ถอนกำลัง ตำรวจ ตชด.ที่ดูแลความปลอดภัยให้กับโรงเรียนบ้านบาเจาะ ออกจากพื้นที่ และปิดถนนเส้นทางเข้าหมู่บ้าน สาเหตุมาจากมีราษฎรถูกยิงเสียชีวิต ทำให้ชาวบ้านเข้าใจว่าเป็นฝีมือของเจ้าหน้าที่[78] เจ้าหน้าที่ยอมรับข้อเสนอย้ายฐานปฏิบัติการ ตชด.ออกจากพื้นที่ ทำให้ชาวบ้านพอใจและสลายการชุมนุม[79]
  • 21 พฤศจิกายน ชาวบ้าน ต.ปะแต อ.ยะหา จ.ยะลา จำนวน 3 หมู่บ้าน กว่า 200 คน ชุมนุมเรียกร้องให้ถอนกำลังทหารพราน และ ตชด.ออกจากพื้นที่[80]
  • 22 พฤศจิกายน กลุ่มคนร้าย 7 คน จุดไฟเผาห้องเรียนในพื้นที่ ต.บาเจาะ และ ต.บันนังสตา ต่อหน้าครูและเด็ก[81]

พ.ศ. 2550[แก้]

  • 18 กุมภาพันธ์ ในช่วงค่ำรวมเกิดเหตุระเบิดจังหวัดยะลา 15 ครั้ง จังหวัดปัตตานี 2 ครั้ง จังหวัดนราธิวาส 8 ครั้ง จังหวัดสงขลา 2 ครั้ง วางเพลิงจังหวัดปัตตานี 12 ครั้ง จังหวัดนราธิวาส 6 ครั้ง จังหวัดสงขลา 2 ครั้ง จังหวัดยะลา 1 ครั้ง ลอบยิงจังหวัดปัตตานี 1 ครั้ง จังหวัดนราธิวาส 1 ครั้ง จังหวัดสงขลา 1 ครั้ง เสียชีวิต 6 ราย บาดเจ็บสาหัส 4 ราย บาดเจ็บ 62 ราย[82]
  • 4 ธันวาคม คนร้ายซุกระเบิดในรถจักรยานยนต์หน้าร้านข้าวต้มใน อ.เมืองปัตตานี ก่อนจุดชนวนระเบิดมีผู้เสียชีวิต 6 ราย บาดเจ็บสาหัส 25 ราย[83]

พ.ศ. 2551[แก้]

  • 4 พฤศจิกายน คนร้ายวางระเบิดคาร์บอมบ์ และจักรยานยนต์บอมบ์ 2 จุดหน้าที่ว่าการ อ.สุคิริน ขณะมีการประชุมกำนัน-ผู้ใหญ่บ้านทำให้มีผู้ ได้รับบาดเจ็บ 71 ราย เสียชีวิต 1 ราย[84]
  • 5 ธันวาคม ตลาดดุซงญอ ตำบลดุซงญอ อำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส คนร้ายก่อเหตุวางระเบิดร้านของชำ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 5 ราย มีเจ้าหน้าที่บาดเจ็บ 10 ราย ชาวบ้านบาดเจ็บ 2 ราย[85]

พ.ศ. 2552[แก้]

พ.ศ. 2553[แก้]

  • 21 เมษายน คนร้ายก่อเหตุปาระเบิดชนิดเอ็ม 67 เข้าใส่เจ้าหน้าที่ตำรวจขณะเคารพธงชาติ ส่งผลให้มีตำรวจเสียชีวิต 1 นาย ได้รับบาดเจ็บสาหัส 1 นาย และบาดเจ็บอีก 47 ราย วันเดียวกัน คนร้ายก่อเหตุระเบิดรถยนต์ขึ้นบริเวณหน้าร้านขายยา ข้างสภ.เมืองปัตตานี มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 21 ราย สาหัส 2 ราย[90]

พ.ศ. 2554[แก้]

  • 18 มกราคม อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะออกประกาศเรื่อง การขยายระยะเวลาการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีความร้ายแรงในเขตท้องที่จังหวัดนราธิวาส จังหวัดยะลา และจังหวัดปัตตานี ยกเว้นอำเภอแม่ลาน นับเป็นครั้งแรกที่ยกเลิกเฉพาะอำเภอแม่ลานจนถึงปัจจุบัน[91]
  • 19 มกราคม คนร้ายราว 40 คนบุกถล่มฐานทหารที่จังหวัดนราธิวาส ส่งผลให้ทหารเสียชีวิต 4 ราย บาดเจ็บ 13 ราย ปืนถูกปล้น 50 กระบอก กระสุนอีก 5000 นัด [92]
  • 26 มกราคม อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ออกคำสั่งกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรที่ 32/2554เรื่อง โครงสร้างการจัดและอัตรากำลังของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า ประจำปี 2554[93]โดยจัดกำลังทหารถึง 34652 ราย เป็นการจัดกำลังทหารมากที่สุดแต่งตั้งมีการจัดอัตรากำลัง มากกว่าการจัดกำลังทหารโดย พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา
  • 21 เมษายน พล.ต.อัคร ทิพโรจน์ รองผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ได้ประกาศใช้ พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พ.ศ. 2547 ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ และพระราชกำหนดการบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 ได้แก่จังหวัด นราธิวาส ยะลา และปัตตานี[94]
  • 20 พฤษภาคม หลังมีชาวบ้านมาแจ้งว่ามีคนร้ายเข้ามาในพื้นที่จังหวัดยะลา, อำเภอธารโต เจ้าหน้าที่ได้นำหน่วยรบทหารพรานไปล้อมแล้วเกิดการยิงกัน คนร้ายเสียชีวิตหมด 4คน หนึ่งในนั้น คือ มะแอ อภิบาลแบ แกนนำหลักในพื้นที่ ค่าหัว 2 ล้านบาท มีคดีรวมแล้วทั้งหมด 28 คดี รวมถึงการลอบสังหารพันตำรวจเอกสมเพียร เอกสมญาเมื่อปีที่แล้ว[95]
  • 1 มิถุนายน นายรังสี สุภัทสรชาวบ้านถูกระเบิดได้รับบาดเจ็บระหว่างเดินทางไปกรีดยางพารา ใน อำเภอกาบังต่อมา นายอัสมัน เฮาะมะสะเอ๊ะ ปลัดอำเภอกาบังจังหวัดยะลาได้เดินทางไปตรวจเหตุการณ์ชาวบ้านเหยียบกับระเบิดจนได้รับบาดเจ็บ ทันทีที่เดินทางไปถึงปรากฏว่าได้มีเหตุระเบิดขึ้นอีกครั้งเป็นเหตุให้ เสียชีวิตภายหลังถูกระเบิด รวมถึงผู้ติดตาม และผู้ได้รับบาดเจ็บ 4 ราย[96]หลังจากนั้นเจ้าหน้าที่กู้ระเบิดได้รับบาดเจ็บจากระเบิดอีก 1 ราย รวมทั้งหมด 6 ราย
  • 24 สิงหาคม ภายในฐานปฏิบัติการณ์หน่วยพัฒนาสันติที่ 421 ตนร้ายไม่ต่ำกว่า 20 คน ยิงถล่มฐานส่งผลให้นายบาราเหม แฉะ อายุ 37 ปี สมาชิกอาสาสมัคร อ.เทพา ถูกยิงด้วยอาวุธปืนเอ็ม 16 เข้าลำตัวหลายนัด เสียชีวิตส่วน อส.ทพ.มามะ นาวี อายุ 30 ปี อาสาสมัครทหารพราน ชุดพัฒนาสันติถูกยิงได้รับบาดเจ็บสาหัสถูกนำส่งโรงพยาบาลหาดใหญ่[97]ที่ถนนหน้ามัสยิดซีกู ม.5 บ้านซีกู ต.ละหาร อ.สายบุรี คนร้ายใช้อาวุธปืนยิงนายอามิ สือมิ อายุ 60 ปี ผู้ใหญ่บ้าน ม.5 บ้านซีกู ต.ละหาร เสียชีวิต[98]

พ.ศ. 2555[แก้]

  • 3 มกราคม คนร้ายใช้ระเบิดแสวงเครื่องฝังใต้ถนนสายบ้านคลองช้าง-บ้านเขาวัง ม.3 ต.ตรัง อ.มายอ จ.ปัตตานี จุดชนวนระเบิดด้วยสายไฟ ทำให้ร้อยโท ดิเรกสิน รัตนสิน ผบ.ร้อย ร.15312 ฉก.ปัตตานี 25 และสิบเอก ยุทธยา จำปามี เสียชีวิต[99]
  • 31 มีนาคม เกิดเหตุการณ์คาร์บอมบ์ 2 จุดที่ จังหวัดยะลา มีผู้เสียชีวิต 11 ราย บาดเจ็บ 127 ราย[100] และคาร์บอมบ์ที่อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ในโรงแรมลีการเด้นส์ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 3 ราย[101] และมีผู้ได้รับบาดเจ็บ 416 ราย[102] (ดูบทความ เหตุระเบิดที่ภาคใต้ของประเทศไทย พ.ศ. 2555)
  • 24 มิถุนายน พระไข่ วงศ์อุทัยถูกคนร้ายแทงเสียชีวิตที่วัดป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง[103]
  • 20 กรกฎาคม อำเภอสุไหงโกลก จังหวัดนราธิวาสได้เกิดเหตุระเบิดคาร์บอมบ์ มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 9 ราย[104] บ้านเรือนร้านค้าเสียหายจำนวน 4 คูหาและรถยนต์เสียหาย
  • 25 กรกฎาคม อำเภอรามันจังหวัดยะลาเกิดเหตุระเบิดขึ้นที่บนถนนสายบ้านอูเป๊าะ-บ้านปากาซาแม หมู่ 7ต.วังพญา อ.รามัน จ.ยะลา มีเจ้าหน้าที่เสียชีวิต 5 ราย และได้รับบาดเจ็บสาหัส 1 ราย[105]
  • 31 กรกฎาคม คนร้ายจุดระเบิดบริเวณโรงแรมซีเอส จังหวัดปัตตานีส่งผลให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 5 ราย[106]
  • 7 พฤศจิกายน พีระ ตันติเศรณี นายกเทศมนตรีนครสงขลา ถูกคนร้ายยิงเสียชีวิตบริเวณด้านหน้าสำนักงานสงขลาฟอร์รั่ม ถนนนครใน เขตเทศบาลนครสงขลา จังหวัดสงขลา[107]

พ.ศ. 2556[แก้]

  • 13 กุมภาพันธ์ - คนร้ายบุกโจมตีฐานปฏิบัติการนาวิกโยธิน อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส เกิดการปะทะกับทหารนาวิกโยธิน เบื้องต้นทราบว่าคนร้ายเสียชีวิต 17 คน รวมทั้งมะรอโซ จันทรวดี แกนนำคนสำคัญในจังหวัดนราธิวาส [108]
  • 6 เมษายน - คนร้ายกดระเบิดแสวงเครื่องบรรจุถังแก๊สปิกนิกหนัก 30 กิโลกรัมที่ซุกในท่อระบายน้ำใต้พื้นถนน ทำให้อิศรา ทองธวัช รองผู้ว่าราชการจังหวัดยะลา และเชาวลิต ไชยฤกษ์ ปลัดฝ่ายป้องกันจังหวัดยะลา เสียชีวิต[109]
  • 27 พฤษภาคม - อำเภอสายบุรี จังหวัดปัตตานี คนร้ายก่อเหตุวางระเบิดส่งผลให้มีเจ้าหน้าที่เสียชีวิต 2 นาย และเจ้าหน้าที่ได้รับบาดเจ็บรวม 8 นาย[110][111]
  • 28 มิถุนายน - คนร้ายลอบยิงเจ้าหน้าที่ บริเวณบริษัท พิธานพานิชย์ สาขานาทวี ถนนสายคลองแงะ-นาทวี อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา มีตำรวจเสียชีวิต 2 ราย และชาวบ้าน 1 รายบาดเจ็บ 9 ราย บาดเจ็บสาหัส 4 ราย[112]
  • 29 มิถุนายน - คนร้ายลอบวางระเบิดในพื้นที่ตำบลห้วยกระทิง อำเภอกรงปีนัง จังหวัดยะลา มีทหารเสียชีวิต 8 ราย ทหารบาดเจ็บสาหัส 2 ราย ชาวบ้านบาดเจ็บสาหัส 2 ราย[113]
  • 11 พฤศจิกายน - นายอับดุลย์ก่อนี หมัดเจริญ อายุ 58 ปี นายกเทศมนตรีเทศบาลตำบลเกาะแต้วถูกคนร้ายยิงเสียชีวิต ที่จังหวัดสงขลา [114]
  • 22 ธันวาคม - คนร้ายลอบวางระเบิดที่อำเภอสะเดา 4จุดจังหวัดสงขลา มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 9 ราย เหตุการณ์นี้เป็นเหตุการณ์ก่อการร้ายในอำเภอสะเดาในรอบหลายปีที่ผ่านมา[115]

พ.ศ. 2557[แก้]

พ.ศ. 2558[แก้]

  • 1 เมษายน - พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ยกเลิกกฎอัยการศึกทั่วราชอาณาจักร[120]
  • 3 มิถุนายน - คนร้ายยิงทหารเสียชีวิต 4 ราย ที่ถนนในท้องที่บ้านปาลูกาปาลัส หมู่ 7 ตำบลบาลอ อำเภอรามัน จังหวัดยะลา[121]
  • 19 ตุลาคม - คนร้ายก่อเหตุลอบวางระเบิดมีทหารเสียชีวิต 2 รายบาดเจ็บ 5 ราย[122]
  • 29 ตุลาคม - เกิดเหตุคนร้ายลอบวางระเบิด 7 จุด ใน จังหวัดยะลา และ 1 จุด ใน อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี[123]
  • 12 พฤศจิกายน - คนร้ายวางระเบิด บริเวณป้อมชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน บ้านโคกขี้เหล็ก หมู่ที่ 7 ตำบลท่าเรือ อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี มีคนเสียชีวิต 4 ราย และบาดเจ็บสาหัส 4 ราย[124]

พ.ศ. 2559[แก้]

  • 13 มีนาคม - คนร้ายก่อเหตุลอบวางระเบิด 6 จุด ที่อำเภอสุไหงปาดี ลอบวางระเบิด 2 จุด อำเภอเจาะไอร้อง บาดเจ็บ 9 ราย[125]เกิดเหตุคนร้ายบุกเข้ายึดโรงพยาบาลเจาะไอร้องทำลายทรัพย์สินและพยายามเข้ายึดโรงพยาบาล มีผู้ได้รับบาดเจ็บ 7 ราย[126]
  • 14 มีนาคม - คนร้ายวางระเบิด อำเภอตากใบ 1 จุด อำเภอสุไหงปาดี 1 จุด และ อำเภอเจาะไอร้อง 1 จุด บาดเจ็บ 3 ราย[127]
  • 12 สิงหาคม - เกิดเหตุการณ์วางเพลิงและวางระเบิดในจังหวัดภูเก็ต จังหวัดพังงา จังหวัดสุราษฎร์ธานี จังหวัดตรัง จังหวัดนครศรีธรรมราช[128]มีผู้เสียชีวิต 4 ราย
  • 2 พฤศจิกายน - เกิดเหตุการณ์ไม่สงบ 8 จุดในพื้นที่ จังหวัดสงขลา จังหวัดนราธิวาส และ จังหวัดปัตตานี[129]
  • 22 พฤศจิกายน รัฐบาลประกาศใช้ พรบ.ความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 [130]ถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560

พ.ศ. 2560[แก้]

  • 13 มกราคม - มีคำสั่งกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรที่ 14/2560 เรื่อง โครงสร้างการจัดและอัตรากำลังของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า ประจำปี 2560 จัดเจ้าหน้าที่จำนวน 61,604 ราย[131]
  • 14 มกราคม - มีรายงานว่า สะแปอิง บาซอ ประธานขบวนการบีอาร์เอ็น โคออดีเนต เสียชีวิต[132]
  • 6 เมษายน - เกิดระเบิดจำนวน 26 จุด ในพื้นที่ 4 จังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดสงขลา[133]ส่งผลให้ไฟฟ้าดับสนิทเป็นบริเวณกว้าง
  • 1 กันยายน - ศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้ ถูกยุบรวมกับกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 9

การแก้ปัญหาของภาครัฐ[แก้]

รัฐบาลในหลาย ๆ รัฐบาลได้จัดตั้ง หน่วยงานในลักษณะที่ส่งตำรวจทหาร และเจ้าหน้าที่จากส่วนกลางหรือจากกรุงเทพมหานคร ลงไปทำงานในพื้นที่ แม้แต่รัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ก็แก้ปัญหาในลักษณะเดียวกัน แตกต่างตรงที่รัฐบาลแต่งตั้งบุคคลเองทั้งหมดในนาม ผู้แทนพิเศษของรัฐบาล[134]หน่วยงานเหล่านี้ถูกแต่งตั้งขึ้นและยุบแล้วแต่งตั้งใหม่ในชื่อที่แตกต่างกันไป อาทิ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ คณะกรรมการนโยบายเฉพาะกิจแก้ไขปัญหาและพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ กองอำนวยการเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ ศูนย์ปฏิบัติการคดีพิเศษจังหวัดชายแดนภาคใต้ คณะกรรมการบริหารจัดการในพื้นที่ตามนโยบายและยุทธศาสตร์เสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้[135]กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรภาค 4 ส่วนหน้า ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ กองร้อยบังคับการและบริการส่วนหน้าจังหวัดชายแดนภาคใต้ คณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ การแก้ปัญหามีปัญหาอย่างมากเนื่องจากมีความเห็นแตกต่างกันอย่างมากในเรื่องของอำนาจในการคุมพื้นที่โดยฝ่ายทหารต้องการคุมพื้นที่ทั้งหมด และกดดัน รัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ให้ลดอำนาจ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ ลง ซึ่ง ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ มีอำนาจเพิ่มขึ้นในสมัยรัฐบาล อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เนื่องจากมีการออก พรบ.การบริหารราชการจังหวัดชายแดนภาคใต้ พ.ศ. 2553[136] การแก้ปัญหาของภาครัฐก่อให้เกิดปัญหาเสียเองเนื่องจากคนในภาครัฐแย่งอำนาจกันเองในการคุมพื้นที่

กฎอัยการศึก[แก้]

ในวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ก่อเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2534นับเป็นการใช้กฎอัยการศึกทั่วราชอาณาจักรส่งผลให้การแก้ปัญหาความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย อยู่ภายใต้กฎอัยการศึก อย่างเป็นทางการ

ในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2534 มีประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในบางพื้นที่ แต่ยังคงใช้กับจังหวัดยะลาเฉพาะ อำเภอธารโต อำเภอบันนังสตา อำเภอเบตง และอำเภอยะหา จังหวัดนราธิวาสเฉพาะอำเภอจะแนะ อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง อำเภอศรีสาคร และอำเภอสุคิริน จังหวัดสงขลา เฉพาะ อำเภอนาทวี อำเภอสะเดา และ อำเภอสะบ้าย้อย[137]

ในวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2540 มีพระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอกาบัง จังหวัดยะลา[138]

ในวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 มีประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในบางพื้นที่ แต่ยังคงใช้กับ จังหวัดนราธิวาสเฉพาะ อำเภอจะแนะ อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง อำเภอศรีสาคร และอำเภอสุคิริน จังหวัดยะลาเฉพาะอำเภอกาบัง อำเภอธารโต อำเภอบันนังสตา อำเภอเบตง และอำเภอยะหาจังหวัดสงขลา เฉพาะ อำเภอนาทวี อำเภอสะเดา และ อำเภอสะบ้าย้อย[139]และประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2548[140]

จึงสรุปได้ว่า จังหวัดนราธิวาสเฉพาะ อำเภอจะแนะ อำเภอเจาะไอร้อง อำเภอระแงะ อำเภอแว้ง อำเภอศรีสาคร และอำเภอสุคิริน จังหวัดยะลาเฉพาะอำเภอกาบัง อำเภอธารโต อำเภอบันนังสตา อำเภอเบตง และอำเภอยะหา มีการประกาศกฎอัยการศึกตั้งแต่วันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534[141] ถึงวันที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 เป็นระยะเวลา 14 ปี 4 เดือน 26 วัน

ส่วน จังหวัดสงขลา เฉพาะ อำเภอสะเดา ไม่ได้รับการยกเลิกกฎอัยการศึกตามพระบรมราชโองการประกาศเลิกใช้กฎอัยการศึกในบางเขตพื้นที่ อำเภอสะเดา จึงใช้กฎอัยการศึกยาวนาน จนเลิกเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2558 รวมระยะเวลาประกาศกฎอัยการศึก ยาวนานถึง 24 ปี 1 เดือน 8 วัน

หลังรัฐประหาร พ.ศ. 2557[แก้]

หลังรัฐประหารในปี พ.ศ. 2557 พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ดำเนินนโยบายโดยให้มีแม่ทัพภาคที่ 4 เป็นคนในพื้นที่เป็นครั้งแรกได้แก่ พลโท วิวรรธน์ ปฐมภาคย์ รัฐบาลจัดตั้ง คณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้[142] จัดตั้ง คณะกรรมการที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้ พลเอก กิตติ อินทสร เป็นประธานกรรมการ นายบัญญัติ จันทน์เสนะ เป็นรองประธานกรรมการ พลโท เรืองศักดิ์ สุวรรณนาคะ เป็นรองประธานกรรมการ[143]นาย ศุภณัฐ สิรันทวิเนติ ผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นกรรมการและเลขานุการ นับเป็นครั้งแรกที่ผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นกรรมการในคณะกรรมการที่รัฐบาลแต่งตั้งขึ้นโดยก่อนหน้านี้ไม่มีการแต่งตั้งผู้อำนวยการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นกรรมการในคณะกรรมการเพื่อแก้ไขความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย โดยมีผลในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 รัฐบาลได้แต่งตั้ง พลโท ปิยวัฒน์ นาควานิช น้องชาย พลเอก ธีรชัย นาควานิช อดีตเลขาธิการคณะรักษาความสงบแห่งชาติ และอดีตผู้บัญชาการทหารบก เป็นแม่ทัพภาคที่ 4 นับเป็นครั้งแรกที่ แม่ทัพภาคที่ 4 เป็นน้องชายของอดีตผู้บัญชาการทหารบก โดยมีผลในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559

ในปี พ.ศ. 2558 ได้มีการแปรสภาพ ตำแหน่ง จังหวัดทหารบกปัตตานีและจังหวัดทหารบกสงขลาเป็นมณฑลทหารบก[144]มีการแต่งตั้ง พลตรี เอกรัตน์ ช้างแก้ว เป็นผู้บังคับหน่วยเฉพาะกิจนราธิวาส ในปี พ.ศ. 2559 ได้มีการแต่งตั้งพลตรี สมพล ปานกุล เป็นผู้บังคับหน่วยเฉพาะกิจยะลา พลตรี วิรัชช์ กมลศิลป์ เป็น ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 42 และผู้บังคับหน่วยเฉพาะกิจสงขลา ในวันที่ 1 เมษายน 2560 ได้แต่งตั้ง พันเอก จตุพร กลัมพสุต เป็น ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 46 [145]แทน พลตรี โภชน์ นวลบุญ

พลตำรวจเอก จักรทิพย์ ชัยจินดา มอบหมายให้ พลตำรวจโท รณศิลป์ ภู่สาระ เพื่อนร่วมรุ่นนักเรียนนายร้อยตำรวจ รุ่น 36 เป็นผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้[146]พลตำรวจตรี พัฒนวุธ อังคะนาวิน พลตำรวจตรี พุทธิชาต เอกฉันท์ พลตำรวจตรี มณฑล เงินวัฒนะ พลตำรวจตรี ทนงศักดิ์ วังสุภา เป็นรองผู้อำนวยการศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้[147]ต่อมามีการยุบศูนย์ปฏิบัติการตำรวจจังหวัดชายแดนภาคใต้[148]รวมกับกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 9 ในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2560 ส่งผลให้ผู้บัญชาการสูงสุดฝ่ายตำรวจที่แก้ไขปัญหาความไม่สงบชายแดนภาคใต้เปลี่ยนตัวบุคคลเป็น พลตำรวจโท สาคร ทองมุณี

ในส่วน กองอาสารักษาดินแดน พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดา ในฐานะผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดน ลงนามในคำสั่งกองบัญชาการกองรักษาดินแดนที่ 57/2559 เรื่องจัดตั้งส่วนราชการในกองบัญชาการกองรักษาดินแดน จัดตั้ง กองร้อยปฏิบัติการฝึกที่ 1 ที่ อำเภอเมืองยะลา และ กองร้อยปฏิบัติการพิเศษที่ 2 ในวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2559[149] โดยมี นายกองตรี ปารเมศ เห้งสวัสดิ์ เป็น ผู้บังคับกองร้อย ปฏิบัติการพิเศษที่ 2 คนแรก และ นายหมวดเอก เศรษฐการ เพชรวารี เป็นรองผู้บังคับกองร้อย และในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 มีการแต่งตั้ง นายหมวดโท อดุลย์ หมื่นลึก เป็นผู้บังคับหมวด

พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ประกาศพื้นที่ประกาศพื้นที่ปรากฏเหตุการณ์อันกระทบต่อความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ในเขตพื้นที่อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี และอำเภอจะนะ อำเภอนาทวี อำเภอเทพา และอำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา โดยประกาศใช้พระราชบัญญัติความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 มีผลตั้งแต่ ระหว่างวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2559 ถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560 และมอบหมายให้กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการ[150]

การเจรจาระหว่างภาครัฐกับกลุ่มก่อความไม่สงบในภาคใต้[แก้]

การจัดตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้[แก้]

รัฐบาลแต่งตั้งผู้แทนพิเศษของรัฐบาล ในวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2559 โดยผู้แทนพิเศษของรัฐบาล จำนวน 13 ราย มี พล.อ.อุดมเดช สีตบุตร เป็นหัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาล พล.อ.สุรเชษฐ์ ชัยวงศ์ เป็นรองหัวหน้าผู้แทนพิเศษของรัฐบาล และให้ผู้แทนพิเศษของรัฐบาลเป็นคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ นับว่ามีการแต่งตั้งบุคคลเป็นกรรมการเพื่อแก้ไขปัญหาความไม่สงบมากที่สุดในประวัติศาสตร์ กล่าวคือคณะกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไข้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน 20 ราย คณะกรรมการที่ปรึกษาการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ 60 ราย และคณะผู้แทนพิเศษรัฐบาลจำนวน 13 ราย รวมทั้งสิ้น 93 ราย สำหรับผู้แทนพิเศษของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้มีรายนาม ดังนี้

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 ทบ.แถลงครบรอบ 10 ปีไฟใต้ ตายกว่า 5 พันเจ็บนับหมื่น, เข้าถึงวันที่ 3 มกราคม 2557
  2. 2.0 2.1 Wassana Nanuam (August 2015). "Engagement of Malaysia and Indonesia on Counter Insurgency in the South of Thailand" (PDF). Asia Pacific Center for Security Studies. Archived from the original on 29 September 2015. สืบค้นเมื่อ 29 September 2015. 
  3. "Thailand/Malay Muslims (1948-present)". University of Central Arkansas. สืบค้นเมื่อ 30 August 2015. 
  4. International Herald Tribune, "Police say bomb at soccer match in southern Thailand wounds 14 officers", 14 June 2007
  5. http://www.publicpostonline.net/645
  6. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2496/A/070/1.PDF
  7. http://www.publicpostonline.net/2776
  8. http://www.publicpostonline.net/2806
  9. "Police say bomb at soccer match in southern Thailand wounds 14 officers". The San Diego Union-Tribute. Associated Press. 14 June 2007. สืบค้นเมื่อ 19 December 2015. 
  10. "27 wounded as 3 blasts hit Songkhla tourist area". Bangkok Post. สืบค้นเมื่อ 14 October 2014. 
  11. http://www2.eppo.go.th/admin/cab/cab-2545-04-30.html#17
  12. http://www.isranews.org/south-news/scoop/item/1601-2009-11-24-07-33-52.html
  13. "Mid-November 2007 update on the insurgency". Janes.com. 19 November 2007. สืบค้นเมื่อ 3 November 2011. 
  14. Wannabovorn, Sutin (1 May 2008). "Thai military says security improving". USA Today. Associated Press Writer. สืบค้นเมื่อ 19 December 2015. 
  15. "Bloodshed part of daily life in Thailand's Muslim south". Afp.google.com. 19 March 2008. Archived from the original on 2011-05-20. สืบค้นเมื่อ 3 November 2011. 
  16. AFP, Thailand can quash insurgency by year-end: minister, 3 February 2010
  17. Newsweek, Thailand Tries to Project Normality, 14 January 2011
  18. AFP, Thailand says southern unrest worsening, 8 March 2011
  19. Zachary Abuza, The Ongoing Insurgency in Southern Thailand, INSS, p. 20
  20. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2533/D/091/4215.PDF
  21. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2541/E/113/1.PDF
  22. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00167639.PDF
  23. Bangkok Post, News, 04 Aug. 2008
  24. [1][ลิงก์เสีย]
  25. "Thailand tackles violence in south". BBC News. 11 July 2002. สืบค้นเมื่อ 23 May 2010. 
  26. http://www2.eppo.go.th/admin/cab/cab-2545-04-30.html#17
  27. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00062101.PDF
  28. Wattana Sugunnasil, "Islam, radicalism, and violence in Southern Thailand: Berjihad di Patani and the 28 April 2004 attacks", Critical Asian Studies, 38:1 (2006), pp 119-144
  29. "Thai districts impose martial law". BBC News. 3 November 2005. สืบค้นเมื่อ 23 May 2010. 
  30. http://wbns.oas.psu.ac.th/shownews.php?news_id=12714
  31. http://www.isranews.org/south-news/south-slide/item/24778-nineyears.html
  32. http://www.thaiheritage.net/nation/situation/sit1.htm
  33. http://www.deepsouthwatch.org/node/219
  34. http://www.manager.co.th/Crime/Viewnews.aspx?NewsID=9580000142406
  35. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00167632.PDF
  36. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00167634.PDF
  37. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00167638.PDF
  38. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2550/A/007/1.PDF
  39. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2551/A/005/38.PDF
  40. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2553/A/029/4.PDF
  41. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/025/1.PDF
  42. Council of Foreign Relations "The Muslim Insurgency in Southern Thailand",1 Feb 2007
  43. http://www.ipsr.mahidol.ac.th/IPSR/AnnualConference/ConferenceII/Article/Article12.htm
  44. http://www.dopasakonnakhon.go.th/pdf/1464319968.pdf
  45. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2551/E/021/2.PDF
  46. http://www.manager.co.th/Crime/ViewNews.aspx?NewsID=9590000058538
  47. http://www.manager.co.th/AstvWeekend/ViewNews.aspx?NewsID=9570000140404
  48. http://www.manager.co.th/Daily/ViewNews.aspx?NewsID=9530000090586
  49. https://sites.google.com/site/sirinapach304/phathnakar-prawatisastr/hetukarn-sakhay/pramwl-sthankarn-kx-khwam-mi-sngb-ni-canghwad-chaydaen-phakh-ti
  50. Dr Srisompob Jitpiromsri and Panyasak Sobhonvasu, "Unpacking Thailand's southern conflict: The poverty of structural explanations" Critical Asian Studies 38:1 (2006), p95-117. "A survey conducted in nine districts of the three southern provinces identifies various problems that local Muslim communities face. These include poverty, unemployment, lack of education, substandard infrastructure, inadequate supplies of land and capital, low quality of living standards, and other economic-related problems."
  51. Ian Storey, Malaysia's Role in Thailand's Southern Insurgency, Terrorism Monitor, Volume 5, Issue 5 (March 15, 2007)
  52. 52.0 52.1 52.2 อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ cgsc
  53. http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9590000045095
  54. https://sites.google.com/site/sirinapach304/phathnakar-prawatisastr/hetukarn-sakhay/pramwl-sthankarn-kx-khwam-mi-sngb-ni-canghwad-chaydaen-phakh-ti
  55. http://www.thairath.co.th/content/224020
  56. http://www.innnews.co.th/shownews/show?newscode=463502
  57. http://www.thairath.co.th/content/382864
  58. http://m.innnews.co.th/show/502839
  59. http://news.thaipbs.or.th/content/214246
  60. http://www.thaivisa.com/forum/topic/6211-in-thailands-south-fertile-ground-for-terrorism/
  61. http://www2.eppo.go.th/admin/cab/cab-2545-04-30.html#17
  62. 10 ปีปล้นปืน 10 ปีไฟใต้...ตามไปดูชุมชนรอบค่ายปิเหล็ง
  63. รศ.ดร.ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ, ความเป็นมาของทฤษฎีแบ่งแยกดินแดนในภาคใต้ไทย, กรุงเทพฯ : โครงการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2549, หน้า 42-43
  64. http://www.cabinet.soc.go.th/soc/Program2-3.jsp?top_serl=196427&key_word=&owner_dep=%A1%CB&meet_date_dd=&meet_date_mm=&meet_date_yyyy=&doc_id1=&doc_id2=&meet_date_dd2=&meet_date_mm2=&meet_date_yyyy2=
  65. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00167639.PDF
  66. http://wbns.oas.psu.ac.th/shownews.php?news_id=3986
  67. ผู้จัดการออนไลน์, http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9480000095596
  68. ผู้จัดการออนไลน์, http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9480000097593
  69. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/RKJ/DATA/PDF/2548/00167639.PDF
  70. ผู้จัดการออนไลน์, http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9480000129338
  71. http://www.manager.co.th/Home/ViewNews.aspx?NewsID=9480000175901
  72. http://www.manager.co.th/Home/ViewNews.aspx?NewsID=9480000175901
  73. http://www.manager.co.th/Politics/ViewNews.aspx?NewsID=9480000152404
  74. กรุงเทพธุรกิจ, ลอบบึ้มแบงก์ 22 จุดทั่วยะลา ตาย 1 สาหัส 4 เจ็บกว่า 20 คน
  75. The Nation, Suspect was 'paid to put bomb in Yala bank'
  76. กรุงเทพธุรกิจ, บึ้ม 4 จุดกลางหาดใหญ่ ตาย 5 เจ็บครึ่งร้อย
  77. ผู้จัดการออนไลน์, “สุรยุทธ์” ซื้อใจมุสลิมใต้เอ่ยขอโทษต่อเหตุรุนแรง “กรือเซะ-ตากใบ”
  78. ผู้จัดการออนไลน์, เหตุชาวบ้านประท้วงไล่ ตชด.บันนังสตา ยังไม่มีข้อยุติ – จนท.ระดับสูงเร่งเจรจา
  79. ผู้จัดการออนไลน์, ยอมถอนกำลัง ตชด.3201 ออกจากบ้านบาเจาะ
  80. ผู้จัดการออนไลน์, ชาวยะหากว่า 200 ชุมนุมจี้ถอนกำลังทหารพราน - ตชด.ออกนอกพื้นที่
  81. ผู้จัดการออนไลน์, โจรใต้เหิมหนัก ไล่ครูออกจากโรงเรียนลงมือเผาอาคารวอดทั้งหลังที่บันนังสตา
  82. http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9500000022759
  83. บึ้มปัตตานี ข้าวต้มดัง สยอง 4 ศพ
  84. http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1225784651
  85. http://peace.chaotainews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=542:&Itemid=5
  86. http://sochotopolice.com/sochoto/index.php/2013-10-10-03-17-16/2013-10-10-03-32-56
  87. http://www.krobkruakao.com/ข่าว/3012/พัทลุง--คืบหน้ายิงถล่มนายกเทศบาล-เขาหัวช้างพร้อมพวกดับ-5-ศพ.html[ลิงก์เสีย]
  88. http://61.47.61.50/board/view.php?id=1461585
  89. http://peace.chaotainews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1627:&Itemid=5
  90. http://wbns.oas.psu.ac.th/shownews.php?news_id=89811
  91. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2554/E/006/1.PDF
  92. http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9540000008103
  93. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2554/E/029/7.PDF
  94. http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1303372790&grpid=&catid=19&subcatid=1906
  95. [2]
  96. http://www.nationchannel.com/main/news/stability/20110601/2776235/บึ้ม!%203%20ลูกซ้อน%20จ.ยะลา%20/
  97. http://www.manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9540000106897
  98. http://wbns.oas.psu.ac.th/shownews.php?news_id=108634
  99. โจรใต้บึ้มดับ “ส.อ.-ร.ท.” อนาคตไกลขณะไปมอบกระเช้าปีใหม่ ผู้จัดการออนไลน์ เรียกดข้อมูล 4 มกราคม 2555
  100. http://www.innnews.co.th/shownews/show?newscode=369472
  101. http://77.nationchannel.com/video/211917/
  102. http://www.thairath.co.th/content/region/249838
  103. http://www.manager.co.th/South/ViewNews.aspx?NewsID=9550000077368&TabID=2&
  104. http://manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9550000089914
  105. http://www.manager.co.th/South/ViewNews.aspx?NewsID=9550000091506
  106. http://www.komchadluek.net/detail/20120801/136606/ยะลาคุมเข้ม!หลังคาร์บอมรร.ซีเอสปัตตานี.html
  107. http://www.dailynews.co.th/article/5832/180247
  108. http://www.thairath.co.th/content/region/326336 โจรใต้บุกโจมตีฐานทหาร อำเภอบาเจาะ ปะทะเสียชีวิต 17 ศพ
  109. http://www.thairath.co.th/content/newspaper/337169
  110. http://www.innnews.co.th/shownews/show?newscode=455250
  111. http://wbns.oas.psu.ac.th/shownews.php?news_id=133243
  112. http://news.bugaboo.tv/watch/68494[ลิงก์เสีย]
  113. http://www.thaipost.net/sunday/300613/75737
  114. http://manager.co.th/Local/ViewNews.aspx?NewsID=9560000140533
  115. http://www.komchadluek.net/detail/20131222/175367.html
  116. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2557/E/060/9.PDF
  117. http://news.ch7.com/detail/67297/คืบหน้าเหตุระเบิด_4_จุด_ที่ยะลา_พบผู้เสียชีวิต_และบาดเ.html[ลิงก์เสีย]
  118. http://thainews.prd.go.th/centerweb/news/NewsDetail?NT01_NewsID=TNPOL5707210010072
  119. http://www.nationtv.tv/main/content/hot-clips/378417245/
  120. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2558/A/025/1.PDF
  121. http://morning-news.bectero.com/regional/04-Jun-2015/43292
  122. http://www.komchadluek.net/detail/20151019/215393.html
  123. http://www.innnews.co.th/show/655655/บึ้มยะลา7จุดไฟฟ้าดับทั่วเมืองเผายางรถยนต์วอดไร้เจ็บตาย
  124. http://www.benarnews.org/thai/news/TH-bomb-pattani-11122015153727.html
  125. http://www.isranews.org/south-news/other-news/item/45513-solution_45513.html
  126. http://www.dailynews.co.th/regional/385490
  127. http://www.isranews.org/south-news/other-news/item/45513-solution_45513.html
  128. รวมเหตุการณ์ บึ้ม 5 หัวเมืองใต้ 10-12 ส.ค. วางระเบิด 13 ลูก ดับ 4 เจ็บเพียบ คุม 2 ผู้ต้องสงสัย!
  129. http://www.manager.co.th/south/viewnews.aspx?NewsID=9590000109822
  130. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/E/269/55.PDF
  131. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/E/043/50.PDF
  132. http://www.bangkokbiznews.com/news/detail/736092
  133. สรุปบึ้มเสาไฟฟ้าเกือบ 20 อำเภอ เผาสายส่งแรงสูงทำปัตตานีดับทั้งเมือง
  134. http://www.isranews.org/south-news/south-slide/item/50035-front_50035.html
  135. http://www.isranews.org/south-news/south-slide/item/50107-eleven_50107.html
  136. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2553/A/080/1.PDF
  137. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2534/A/077/1.PDF
  138. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2540/A/050/24.PDF
  139. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2541/E/113/1.PDF
  140. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2548/00167639.PDF
  141. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2534/A/077/1.PDF
  142. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/E/207/13.PDF
  143. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/E/079/35.PDF
  144. กฎกระทรวงกำหนดหน้าที่และเขตพื้นที่ของมณฑลทหารบก พ.ศ. ๒๕๕๘
  145. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/E/075/1.PDF
  146. http://www.isranews.org/south-news/south-slide/item/50564-meaw.html
  147. http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/E/012/1.PDF
  148. http://ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/089/6.PDF
  149. http://www.dopasakonnakhon.go.th/pdf/1464319968.pdf
  150. ประกาศ เรื่อง พื้นที่ปรากฏเหตุการณ์อันกระทบต่อความมั่นคงภายในราชอาณาจักร

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]